recensie  La grande bellezza

De schoonheid van verval

door Alfred Bos

Na zijn Amerikaanse uitstapje This Must Be The Place  keert Paolo Sorrentino, de grote hoop van de Italiaanse cinema, terug naar zijn geboorteland. De afgeleefde grandeur van Rome is het filmdoek waarop hij de verwelkte illusies van een generatie projecteert.

De berichten uit Cannes, waar de zesde film van Paolo Sorrentino eerder dit jaar in première ging, waren vol superlatieven. Nu La grande bellezza  (De grote schoonheid) de Nederlandse bioscoop heeft bereikt, blijkt van al die opwinding niets gelogen. Met Rome, de eeuwige stad, als decor is het een overrompelende studie in menselijk tekort, die herinnert aan het beste werk van Italiaanse grootmeesters als Federico Fellini en Ettore Scola. En van het zelfde niveau is.

Recensie La grande bellezza

De ruim twee uur durende film toont het gapende gat tussen illusie en realiteit in een groot aantal losse, maar tevens losjes samenhangende scènes rond Jep Gambardella, vertolkt door de formidabele Toni Servillo in zijn vierde hoofdrol voor Sorrentino. We leren hem kennen op het feest ter gelegenheid van zijn vijfenzestigste verjaardag. De koning van het mondaine leven is omringd door zijn vrienden en kennissen, de Romaanse intelligentsia die de utopische idealen van hun adolescentie heeft zien stuklopen op de gebreken van de menselijke natuur.

Mondaine pose
Veertig jaar daarvoor heeft Jep een succesvolle debuutroman gepubliceerd, Het Menselijke Apparaat. Aan een tweede boek is hij nooit toegekomen, Rome leidt teveel af. Als journalist interviewt hij schijnbaar ongeïnteresseerd opmerkelijke figuren. Hij speelt cynische distantie, maar is oprecht begaan met mensen. Onder de mondaine pose broeit de ontreddering, die escaleert wanneer Jep verneemt dat zijn eerste liefde, Elisa, is overleden. In de nazomer van zijn leven – de film speelt in september – gaat de levensgenieter heel sereen door een existentiële crisis. ‘Ik was voorbestemd om gevoelig te zijn’, stelt de niet-schrijvende schrijver. Hij concludeert dat ‘het leven is verborgen achter bla bla bla’, achter woorden dus.

Het motto van de film is de openingszin van Louis Ferdinand Céline’s inktzwarte roman Reis naar het einde van de nacht: ‘Reizen prikkelt je verbeelding. De rest is teleurstelling.’ Jep strooit achteloos met citaten van Flaubert, de auteur die, net als Jep zelf, er nooit toe kwam een roman over het Niets te schrijven. De film is doorspekt met filosofische one-liners en poëtische terzijdes. Dat klinkt allemaal reuze zwaar, maar de toon van La grande bellezza  is speels, bijna laconiek, met humor van het bitterzoete soort.

Recensie La grande bellezza

Fellini’s
De film opent letterlijk met een knal. Een Japanse toerist valt dood neer achter zijn camera, terwijl hij de grootsheid van het historische Rome fotografeert. Wie alleen registreert, leeft niet. Dat inzicht wordt buitenstaander Jep, vermoeid van al het feesten, langzaam duidelijk. Thematiek en enscenering van La grande bellezza  herinneren aan Fellini’s La Dolce Vita  en Roma; de eindeloze kletspartijen op Jep’s adembenemede dakterras, met uitzicht op het Colosseum, verwijzen direct naar Scola’s La Terrazza. Maar het treffendst is de overeenkomst met Fellini’s meesterwerk , alleen is de uitgebluste regisseur van die film nu een schrijver: beiden hervinden aan het slot van de reis door hun ziel de muze. De verbeelding redt Jep.

Sorrentino mengt op meesterlijke wijze het sublieme met het vulgaire; ook op de geluidsband, waar hemelse kerkmuziek (onder meer van Arvo Pärt en John Tavener) en clubremixen van Italiaanse pophits elkaar afwisselen. Hij toont de schoonheid van het verval in adembenemend gefotografeerde shots, surrealistische droomscènes, schitterende satire (de botox-dokter, de culinaire kardinaal) en vloeiende montage. Het is verbluffend, een betere film zal er dit jaar niet verschijnen. 

 

1 november 2013

 

Klik hier voor meer info en trailer.

Indebioscoop op Facebook   Indebioscoop op Twitter   Indebioscoop op YouTube   Indebioscoop contact

 FILMNIEUWS 

 

Recensie: The Homesman

Feministische terugblik op het Oude Westen.

 

Robert Downey Jr opnieuw best betaald

De 49-jarige Iron Man-titelheld ontving 75 miljoen dollar.

 

Recensie: Heli

Mexicaans drugsgeweld treft onschuldigen.

 

Recensie: Blended

Ideale zomerfamiliefilm voor als de hersenen zijn lamgeslagen door de zon.

 

Recensie: Zwei Leben

Noorse nazimysteries rondom dochter van Noorse moeder en Duitse soldaat. 

 

Recensie: Dawn of the Planet of the Apes

Caesar en zijn apentroep krijgen het opnieuw aan de stok met de mensheid.

 

Recensie: Fading Gigolo

Bloemschikker bloeit op en vervult ‘al uw dameswensen’. 

 

Recensie: Layla Fourie

Alleenstaande moeder in Zuid-Afrika raakt verstrikt in leugens.

 

Langste film ooit duurt 720 uur

Hopelijk wordt de surrealistische film Ambiancé van regisseur Anders Weberg niet al te slaapverwekkend.

 

Gandalf als Sherlock

Ian McKellen speelt de 93-jarige superspeurder die het oplossen van raadsels niet kan laten.

 

MEER FILMNIEUWS 

 PREMIÈRES 

 

 

Heli

 

Blended

 

A Thousand Times Good Night

 

The Purge: Anarchy

 

The Homesman

 

Nieuwsbrief