Recensie A Most Wanted Man

****

recensie  A Most Wanted Man

Eurothriller van topklasse

door Alfred Bos 

Geslaagde boekverfilmingen zijn dun gezaaid, maar met zijn derde rolprent doet de Nederlandse regisseur Anton Corbijn het spionagedrama van John le Carré volledig recht. Philip Seymour Hoffman schittert in zijn laatste hoofdrol.  

John le Carré, al meer dan vijftig (!) jaar gevierd auteur van internationaal succesvolle spionageromans, weet waarover hij schrijft. De voormalige Britse spion verruilde na de val van de Muur de vaste setting van zijn boeken, de Koude Oorlog, voor de nog veel schimmiger wereld van gecorrumpeerde ambtenaren, sluimerende terroristencellen en malafide multinationals. Acht van zijn 23 romans zijn verfilmd (in 2011 nog Tinker Tailor Soldier Spy met Gary Oldman) en voor verfilming numero negen tekent de Nederlandse regisseur en fotograaf Anton Corbijn.  

Recensie A Most Wanted Man

A Most Wanted Man (het boek is uit 2008) draait om de pogingen van de Duitse geheime dienst om een Arabische filantroop op te pakken. De man maakt voor de buitenwereld goede sier door giften naar scholen en ziekenhuizen in de Arabische wereld te sluizen, maar financiert in het geniep Al Qaida. In zijn laatste hoofdrol vertolkt de eerder dit jaar overleden Philip Seymour Hoffman de boevenjager Günther Bachmann, een gewezen spion die in Hamburg een klein team van officieel niet bestaande agenten aanstuurt.  

Nadruk op psychologie
Het lokaas om de vis te vangen is een illegaal uit Tsjetsjenië, die wordt bijgestaan door een jonge, idealistische advocate (Rachel McAdams). Voorts is de directeur van een kleine, in stilte opererende familiebank (Willem Dafoe) bij het verhaal van list en bedrog betrokken. De Duitse inlichtingendienst en de Amerikanen, via een liaison (Robin Wright), kijken over Bachmanns schouder mee en hebben andere belangen.  

Le Carré moet zeer ingenomen zijn met de verfilming van Corbijn, want sfeer, achtergrond, methodiek en psychologie van de personages worden schijnbaar achteloos maar trefzeker neergezet. Het verteltempo en de nadruk op de motieven van de karakters staan haaks op de testosteron gedreven actie van de doorsnee Hollywood-thriller, zonder dat de film daardoor aan spanning inboet. A Most Wanted Man is het soort Eurothriller dat tot in de jaren tachtig met enige regelmaat in Frankrijk en Italië werd geproduceerd.  

Recensie A Most Wanted Man

Geplaagde mannen
Het is onmogelijk om zonder weemoed naar Hoffman te kijken, want de man is fantastisch als de kettingrokende en verbitterde maar nog immer gedreven geheim agent Bachmann: de intensiteit spat van het scherm, hij is elektrisch. Al heeft Bachmann geen privéleven, zijn ziel is nog niet helemaal verschrompeld. Tijdens nachtelijke piekermomenten schuift hij achter de piano; John Coltrane’s A Love Surpreme staat vooraan de rij langspeelplaten. Ook de bankier krijgt zo’n moment buiten de verhaallijn waarop zijn existentiële eenzaamheid blijkt. Het zijn geplaagde mannen die weten dat de wereld duister is.  

Waren Corbijns eerste films (de Joy Division-biopic Control en de naar de western verwijzende existentiële thriller The American, met George Clooney) al niet kinderachtig, met A Most Wanted Man  levert hij een van de beste spionagethrillers én boekverfilmingen in lange tijd af. Voor de muziekliefhebber zijn er een paar geintjes op de geluidsband. Popfotograaf Corbijn was ooit een van de eersten die het belang van het Neue Welle-duo D.A.F. hoorde (hier in de club scène) en welke buitenlandse regisseur had Down Man van Brainbox, een Nederlandse hit uit 1968, achter een caféscène geplakt? En wie oplet, ziet filmcomponist Herbert Grönemeyer in een bijrolletje.

 

1 september 2014

 

MEER RECENSIES