Terugblik filmjaar 2025 – Deel 2:
Er was tenminste weer een regisseur zichtbaar

door Ralph Evers

2025 is het jaar dat ik het minst in de bioscoop heb gezeten, en ook thuis heb ik minder op de bank gezeten om iets te kijken (juist meer om iets te lezen). Daarnaast keek ik meer series dan films, ook een persoonlijke trendbreuk.

Dat ik minder in de bioscoop zat, is vooral vanwege een aantal factoren:

1) De draaitijden van sommige lange films zijn niet goed te combineren met de andere verplichtingen in mijn leven. Daarnaast draaiden sommige films erg kort (zoals The Seed of the Sacred Fig).

2) Er was een overdaad, in ieder geval qua beleving, van re-releases van vergane glorie, die nieuw werk, ook op prime time momenten, uit de programmering drukte. 46 films telde ik in deze categorie in de gauwigheid. Vrijwel elke week eentje.

3) Er is gewoon heel veel van hetzelfde uitgebracht. Veel documentaires, veel portretten van veelal mannen, mensen/bands die iets gedaan hebben in een van de kunsten, vooral muziek en een paar nazi’s. En ook die arthouse films over witte mannen zonder scheerapparaat, die moeilijk en zwijgend lang in beeld zijn en waar niks gebeurt. Enfin, dit laatste heb je elk jaar.

Black Dog vs. Rietland
Om dan met de uitzondering hierop te beginnen. Dat was voor mij het filmische hoogtepunt van het jaar, de Chinese film Black Dog van Guan Hu. De zwijgende Lang, net vrijgelaten uit de bajes, keert terug naar waar hij vandaan komt, waar nog het nodige oud zeer leeft. Lang is frustrerend in zijn zwijgzaamheid, maar de band die hij met een zwarte zwervershond weet op te bouwen en het verhaal dat zich op trage, doch onvermijdbare wijze ontvouwt, is simpelweg klasse. De climax bovendien is van een cinematografische schoonheid, die dit toch al fraaie werk naar een hoger plan tilt.

Black Dog is overigens geschoten met digitale camera’s, waardoor je dat korrelige beeld hebt. Werkte wel, in tegenstelling tot de Nederlandse Oscar-inzending Rietland. Na een prachtige beginscène en treffend gebruik van de regionale taal, boet de film erg veel in door het gebruik van digitale camera. De miljoenen rietstengels die wuiven in de wind, zou met ‘echte’ camera’s, met een tastbare filmrol, een Tarkovskiaanse schoonheid hebben weten te bereiken. Door de korreligheid van nu gaat die dreigende mystiek die in veel van de beelden potentieel aanwezig was, verloren. Gemiste kans!

Oer-Hollands drama en weirdness
Mike van Diem wist een oer-Hollands drama te maken. Idylle, drama, ongemak, humor. Voor de Meisjes is op zich zwaar qua thema en tegelijkertijd zit er een zekere luchtigheid in. Het venijn van de film zit ‘m in dat typisch Nederlands pragmatisme en de wens om de boel weer, liefst zo snel mogelijk, opgelost te hebben. Dit alles wordt geloofwaardig en met zichtbaar plezier overgebracht door de vier hoofdrolspelers.

Voor een portie weirdness had ik hoge verwachtingen voor Mr. K. Een interessant interview in de NRC met hoofdrolspeler George McFly, ik bedoel, Crispin Glover, deed hierin een duit in het zakje. De film is de moeite waard, zonder meer, maar dergelijke verwachtingen kunnen nauwelijks ingelost worden. Het is alsof de film halverwege als een heliumballonnetje leegfluit in de kamer en we nog met wat piepende stemmetjes er een slot aanvlechten, wetende dat de geest eruit is. Als de film dan toch zo metaforisch moet zijn, is dit wel een treffende voor dit jaar.

Opvallend dat er zo weinig films waren die een indruk wisten achter te laten. Vaak waren het leuke ideeën. Soms viel ook dat erg tegen, zoals dé hype van dit jaar Bugonia. Ach, het was wel aardig, maar al vrij snel duidelijk hoe de film zich zal ontwikkelen. Bewaar het beste voor het slotakkoord, onder het genot van Where have all the flowers gone, om de film net dat beetje te geven om ‘m niet helemaal de grond in te schrijven.

Impact
Impact werd wel gemaakt door Kathryn Bigelows A House of Dynamite, die je als kijker, in tegenstelling tot het saaie formule- en afraffelwerk van Mission Impossible: The Final Reckoning, voortdurend op het puntje van je stoel laat zitten. Hoe zij haar realistische (en leuke ironie om een zwarte president te nemen) doemscenario ontvouwt, is overtuigend.

Soms maakt een soundtrack, alsmede de lyriek van de camera en de oogstrelende hoofdrolspeelster impact (en ja, dit is ook ter ere van de hoofdredacteur van Indebioscoop.com). Paulo Sorrentino’s stijl spreekt me simpelweg aan en Parthenope zwabbert schaamteloos de eeuwige jeugd, schoonheid en vergankelijkheid in een naïeve, lome zomernacht naar ons toe. Dat de film te lang is en weinig om het lijf heeft, zijn te vergeven zonden. Er was tenminste weer een regisseur zichtbaar.

 

26 december 2025

 

Deel 1 – Cor Oliemeulen: Waarom Max Verstappen geen wereldkampioen werd
Deel 3 – Jochum de Graaf: De verschillende vormen van comedy
Deel 4 – Tim Bouwhuis: Door de lens van filmfestivals
Deel 5 – Bob van der Sterre: De absurde top 20
Deel 6 – Zoë van Leeuwen: Een ode aan Letterboxd
Deel 7 – Bert Potvliege: Verdrinken in werelden