Redacteuren van InDeBioscoop gaan er zo nu en dan eens goed voor zitten. Op deze pagina een verzameling essays over de wonderlijke en fascinerende wereld van de film. Zo kan de lezer er ook eens goed voor gaan zitten.
Essays
Vittorio De Sica was een van de grootheden van het neorealisme. Denk hierbij aan klassentegenstellingen en realistische straatbeelden. Essay van Paul Rübsaam.
The Hudsucker Proxy (1994) heeft zijn geijkte cultstatus mede te danken aan het gemak waarmee de film goochelt met genre, toon en de verwachtingen van zijn publiek. Themamaand Coen.
Als editor ben je de hele dag keuzes aan het maken, vanaf het moment dat je de gedraaide rushes binnenkrijgt en alle shots gaat monteren. Daarom wordt mijn vriendin altijd gek als ik in het weekend thuis geen keuzes kan maken.
"De stripoorsprong van de film vraagt om geloofwaardige karikaturen. En Tilda Swinton schudt die uit haar mouw alsof het niets is", aldus Bob van der Sterre over Snowpiercer van Bong Joon-ho.
Deze maand blikken we terug op 10 klassiekers uit de maanden voordat The Jazz Singer de geluidsfilm inluidde. Film 4: The Cat and the Canary - Laat je niet gek maken door een spookhuis.
De Roemeense filmmaker Corneliu Porumboiu bestudeert in zijn oeuvre altijd de grenzen tussen taal, fictie en realiteit, steeds vanuit een andere hoek. Essay van Michel Rensen.
Hoog tijd voor een beschouwing van Damnation (Kárhozat, 1988). De vraag is wat er valt toe te voegen aan de beeldtaal, die zich zo idiosyncratisch en krachtig opwerpt aan de kijker.
Werner Herzog bracht in 1979 een hommage met Nosferatu: Phantom der Nacht, een bijna volmaakte remake met glansrollen voor Klaus Kinski en Isabelle Adjani.
Als er een thema terugkeert in deze films is het wel de sociale condition humaine in Letland. Vergeleken met haar buurlanden staat de Letse cinema in de kinderschoenen en is hij minder productief.
Herleeft de roman Fahrenheit 451 van Ray Bradbury door de gelijknamige films van François Truffaut (1966) en Ramin Bahrani (2018) óf richten deze adaptaties in figuurlijke zin de vlammenwerper op het boek?
"Een vrijblijvende duik in mijn herinneringen, waarbij ik graag inga op de redenen waarom The Big Lebowski de meest ravissante der Coens is", aldus Bert Potvliege. Themamaand Coen.
Naast het epicentrum van de romantiek is de stad ook een existentialistisch labyrint waar antihelden worstelen met hun bestaan. Drie boekverfilmingen die gaan over eenzaamheid en depressie in Parijs.
Vittorio De Sica als respectievelijk een chauffeur die voor een rijke man met een auto wil doorgaan en een miljonair die liever een zwerver had willen zijn.
Mijn fascinatie voor 2001: A Space Odyssey leg ik vast in een boek dat eind 2013 klaar moet zijn. Het beschrijft iedere scène in de film, tot aan de laatste naam in de closing credits.
Er zijn opmerkelijke overeenkomsten tussen het Duits Expressionisme en de Nieuwe Zakelijkheid in de films van de jaren 20: de rol van psychiaters en dromen. Lees het in dit vierdelige essay van Paul Rübsaam.
Cinema en geweld. Geweld op het scherm heeft een complexe relatie met de werkelijkheid. Regisseurs denken er genuanceerd over. “Als je teveel geweld gebruikt, verliest het zijn kracht.”
De samenleving in de acid western is onbetrouwbaar en corrupt. De personages leven - denkbeeldig en in werkelijkheid - in een emotionele wildernis waarin alles ongewis is.
Solaris is een diep-religieuze bespiegeling over de aard van het bestaan en de grenzen van de menselijke verbeelding. Vernietigt kennis het mysterie? Essay special Andrej Tarkovski.
The Private Life of Sherlock Holmes lijkt op het eerste gezicht een buitenbeentje in Billy Wilders oeuvre. De film deed het ook niet goed in de bioscoop en werd lauwtjes onthaald door critici.
Omhoog kijken naar de sterren, net als vroeger. Dat is Alvin Straights doel als hij op zijn oude grasmaaier stapt om nog eenmaal zijn broer te bezoeken. Zijn tocht raakt de harten van zonderlingen onderweg.
Five Graves to Cairo neemt binnen Wilder’s oeuvre een ondergewaardeerde plaats in. Toch heeft dit vaak over het hoofd geziene pareltje een aantal sterke troefkaarten in handen.
De score past de film als een handschoen. Wie beweert dat er niet genoeg kunstliefde uit de film zou blijken, heeft slecht geluisterd. Alexandre Desplat heeft de gevoeligheid voor de schoonheid benadrukt.
Bij het (her)kijken van Training Day (Antoine Fuqua, 2001) kun je je afvragen of Denzel Washington in zijn Oscarrol als corrupte rechercheur het absolute kwaad belichaamt.
Waar ze in Estland hoge met middelmatige kwaliteit afwisselen en in Letland nog in de kinderschoenen staan, laat men in Litouwen een duidelijk hoger niveau zien. En dat in meerdere genres.
De laatste momenten van je leven maak je door in een wereld waarin alle logica ontbreekt, de waanzin je langzaam verlamt en al je gedachten stuk voor stuk uitdoven tot er niets meer overblijft.
In de cinema van de jaren zestig waren computers een nieuw en intimiderend fenomeen. Sindsdien is de sprekende computer in sciencefictionfilms geëvolueerd van dictator tot verleidster.
De Britse auteur J.G. Ballard voorzag de spektakelmaatschappij. Als de werkelijkheid een filmset is geworden, is waanzin het laatste toevluchtsoord van de verbeelding – zoals David Cronenbergs verfilming van Ballards roman Crash illustreert.
Op Valentijnsdag viert men de liefde middels de aanschaf van chocolaatjes of een bloemetje. Om de romantiek te verhogen is de vaak geridiculiseerde, maar stiekem onderhoudende Twilight Saga een optie.
De beroemdste pose uit de filmgeschiedenis is de opwaaiende witte jurk van Marilyn Monroe die op een ventilatierooster in New York staat. De broeierige nacht van 15 september 1954 in New York.
Blade Runner, Ridley Scotts scifi-meesterwerk uit 1982, speelt in de maand november van het jaar 2019. Op 1 november verschijnt de final cut uit 2007 opnieuw in de bioscoop.
Michael Powell's ooit verguisde en nu in 4K te bezichtigen meesterwerk Peeping Tom (1960) toont een verontrustend spiegelbeeld over een man die op zoek is naar het gezicht van de angst.
Nadat Tokyo Story het afgelopen jaar in digitaal gerestaureerde versie opnieuw in roulatie ging, verschijnen nu de eerste twee delen van Ozu’s befaamde ‘Noriko-trilogie’ in de bioscoop.
Films van Arnold Fanck, Leni Riefensthal en Luis Trenker waren met hun impressies van de woeste natuur en beelden van alpinisten en skiërs in actie in cinematografisch opzicht hun tijd vooruit.
Zijn de frappante overeenkomsten tussen La Dolce Vita (Federico Fellini, 1960) en La Notte Brava (Mauro Bolognini, 1959) louter toeval? Hoe die andere Italiaanse regisseur, Pasolini, de cinema veranderde.
Béla Tarr laat Swinton na een handvol sleutelscènes zonder pardon verdwijnen. "Toch is haar rol cruciaal om dit hermetisch aandoende misdaaddrama dieper te kunnen doorgronden", aldus Tim Bouwhuis.
De extravagante wereld van Federico Fellini is gevangen in weelderige, barokke beelden. In dat universum van herinneringen, illusies en verlangens ontmoeten we vrouwen in alle soorten en maten.
Het werkt natuurlijk enorm goed dat we in een donkere ruimte de buitenwereld achter ons laten en de spirituele, mystieke wereld van een tijdloos kunstenaar binnenstappen.
Films en tv-series worden alsmaar realistischer. Niet de acteerprestaties doen ertoe, maar hoe realistisch het wel is wat je ziet. Hyperrealisme, zo noem ik zelf dit fenomeen. Waar komt dit vandaan en moeten we er blij mee zijn?
Isabelle Huppert, twintig jaar oud ten tijde van de film, droeg maar voor een klein beetje bij aan de reputatie van de film, maar het opstandige karakter van de film bleek haar goed te liggen.
Na een desastreus verlopen preview in december 1958 gooide de gevierde cineast Billy Wilder het over een andere boeg: hij vertoonde de film gewoonweg voor een jonger publiek.
Films over dubbelgangers - en gespleten persoonlijkheden, door wetenschappers vervaardigde monsters en demonen zonder spiegelbeeld - waren troef in de beginjaren van de cinema.
De personages van Michelangelo Antonioni (1912-2007) blijken niet bij machte om hun persoonlijke mysteries op te lossen. Het gevolg is dat ze meestal vluchten, verdwijnen of doodgaan.
Ik ben mislukt, mislukt als schrijver, journalist, mens. Ik bevind me op de laagste sport van de culturele ladder, mijlenver verwijderd van alle creatievelingen, promotors en facilitators binnen de filmwereld.
Blood Simple (1984) – vanaf 11 juli in 4K-versie in de bioscoop – dient als gids voor al de gedenkwaardige films van de Coen-broers die zouden volgen. Eerste bespreking van onze Themamaand.
Lost Highway van David Lynch is een film over depressie, jaloezie en verdwalen in de werkelijkheid. Een mysterieuze filmpuzzel. Deze kijkgids helpt om de stukjes goed neer te kunnen leggen.
Ook digitaal opgelapt is de eerste rol van Henry Fonda als schurk, 48 jaar na de eerste vertoning van Sergio Leone’s monumentale spaghettiwestern, nog steeds gedenkwaardig.
Een tamelijk serieuze film met een verhaal over een journalist die over lijken gaat. Cynisme en sarcasme zitten in alle films van Wilder verstopt maar in Ace in the Hole maakte hij het wel het bontst.
Burn After Reading biedt materiaal waar je als liefhebber van de Coen-broers op hoopt: een geestig script op maat van de acteurs. Het vervliegt alleen snel. Themamaand Coen.
Het begon als een idee voor een platenstudio. Het werd het meest beroemde, ophefmakende, historisch significante popfestival ooit. 'Vijftig jaar Woodstock' draait eenmalig in de bioscoop.
Met de dreiging van de Derde Wereldoorlog kan het geen kwaad om een kritisch licht te werpen op de westerse beeldvorming, vooral ook omdat de oorlog met Rusland voornamelijk een propagandaoorlog is.
In onze maandspecial over Andrej Tarkovski kunnen we niet heen om Stalker, dat in feite een zoektocht naar het lot van de mens is. Hoe kunnen we leven met onze gemankeerdheid en onze tekorten?
Een pen genereert niet betere of slechtere ideeën of scènes dan een laptop of schrijfmachine. Maar toch, er zijn een paar kanttekeningen te plaatsen. Schrijven is herschrijven, aldus filmmaker Jean van de Velde.
De mooiste en beste films over en in Parijs lees je in de eerste aflevering van de serie Camera Obscura Special over films in wereldsteden. Parijs is al sinds mensenheugenis een bron van inspiratie voor regisseurs.
Kaspar Hauser. Opeens was hij daar, staand op een plein met brief in de hand. Het mysterie uit de negentiende eeuw prikkelde sindsdien veel onderzoekers, schrijvers en filmmakers. Ook Werner Herzog.
Errol Morris begon zijn loopbaan in 1978 met een portret van dierenbegraafplaatsen. De IDFA-gast van dit jaar heeft altijd een voorkeur gehad voor aparte onderwerpen en kleurrijke karakters.
Is de zoektocht naar de oorspronkelijke natuurdocumentaire misschien wel tevergeefs? Dat vroeg Paul Rübsaam zich af toen hij dook in de geschiedenis van de natuurdocumentaire.
Er komen enkele spoilers aan, dus gelieve je te onthouden als je deze nog niet zag. Als je No Country for Old Men na vijftien jaar nog steeds niet gezien hebt: Was het leuk wonen op Mars? Themamaand Coen.
Tokio is de meest in cinema voorkomende Japanse stad. Denk aan films als Lost in Translation of Enter the Void. Hoe zit het eigenlijk met de Japanse films zelf? Vierde aflevering over cinema in een wereldstad.
Het leven van twintigers is niet zo makkelijk. In Ilyich’s Gate krijgen we dat in geuren en kleuren geschetst. Einde van de vrijblijvendheid, begin van ‘het serieuze leven’. Hoe blijf je jezelf?
Regisseur David Lynch, een liefhebber van het bizarre en surreële, kiest voor een grotendeels realistische benadering van het buitengewone verhaal over de 'olifant-man' Joseph Merrick.
Een jongensachtige Meursault is even wennen voor de ouderen onder ons die Albert Camus' wereldberoemde roman over die vreemde man al lazen op de middelbare school.
Als we het over die massa’s hebben, noemen we in onze business vaak het gemiddelde bioscoopbezoek. Dat kroop de afgelopen tien jaar van een krappe 1,5 naar 1,8 verkochte bioscoopkaartjes per Nederlander in 2013.
The Matrix was toen al een rare mix van nieuw en gedateerd. En is dat bij de hernieuwde kennismaking, nu hij twintig jaar later opnieuw wordt uitgebracht, nog meer dan toen.
De componist moet zich richten naar een gegeven onderwerp en zijn ego wegcijferen – want elke producent die ontdekt dat de eindmontage geen goede film oplevert, wijt dat aan de score.
"Ik beschouw Tilda Swinton als een titaan geboetseerd door ijver, instinct en vastberadenheid", schrijft Bert Potvliege in zijn bijdrage voor onze Themamaand over deze Schotse actrice.
Sommigen noemen hem agnost of juist (orthodox-)katholiek, anderen spreken over existentiële vraagstukken en spirituele zoektochten. Maar wat zegt Andrej Tarkovski er zelf over?
Met Frankenstein schreef Mary Shelley de eerste moderne sciencefictionroman. Het boek stelt fundamentele vragen over wetenschap en vooruitgang; en over identiteit.
Alleen de Britse films High Treason (1929) en Things to Come (1936) wisten de Tweede Wereldoorlog te voorspellen. Waren dit visionaire hoogstandjes of toevalstreffers? Eerste deel van 'Veilige sciencefiction in bang interbellum'.
Kirillov: "De tijd is geen ding, maar een idee. Het zal uitdoven in het verstand." Uit: Dostojevski – Duivels. Essay over De Verzegelde Tijd van Andrej Tarkovski: Bezield testament over de filmkunst.
Hoe vormt technologie onze waarneming en beleving? Aan de hand van techniekfilosofen en films onderzoekt Yordan Coban hoe technologische innovaties vaak meer gemak dan vooruitgang bieden.
Er zijn ook films die ik minder vaak zie. Die ik nooit meer zal vergeten. Films die maanden en soms zelfs jaren beklijven, die telkens weer in mijn hoofd terugschieten en die bij elke herinnering van betekenis veranderen.
Op 30 oktober 1980 verscheen The Shining in de Nederlandse bioscoop, de film van Stanley Kubrick naar de roman van Stephen King. Cinema is echter een heel ander medium dan literatuur. Essay van Alfred Bos.
Bijna alle films van Mikio Naruse hebben sterke vrouwen als centraal personage en dat was in de jaren vijftig bepaald geen gesneden koek. Hij is de onbekende meester van de Japanse cinema. Essay van Alfred Bos.
Steeds vaker klinkt in het kunst- en medialandschap de surreëel aandoende roep om oude en nieuwe films en series zorgvuldig te gaan etiketteren. Tim Bouwhuis legt uit waarom dit geen goed idee is.
Weinigen zullen de betekenis van de Franse regisseur Georges Franju voor de Franse cinema betwisten. Toch had hij als filmmaker een intrigerend eigen profiel. Essay van Paul Rübsaam.
De snelle (technologische) ontwikkelingen rond animatiefilms zorgden ervoor dat dit medium steeds serieuzer genomen werd. In 1937 werd de eerste avondvullende tekenfilm in de bioscoop uitgebracht.
Wordt de bevlogen New Yorkse toneelschrijver Barton Fink het slachtoffer van op geld beluste slavendrijvers in Hollywood en zijn gewelddadige buurman in een sinister hotel? Themamaand Coen.
In onze themamaand 'De Herfst van de Stomme Film' bespreken we tien klassiekers die bijna 100 jaar oud zijn. Film 3: Metropolis - De mens als machine.
Ilse Werner was voor de Duitse film van de oorlogsjaren wat Ingrid Bergman voor de vrije wereld was. Na de oorlog werd ze in ´die Heimat´ een tv-ster.
Muziek is een belangrijk onderdeel van Martin Scorsese’s oeuvre, niet alleen op de geluidsband van zijn speelfilms. Muziek verklankt het innerlijk van zijn personages. Muziek IS het personage.
Een autohandelaar met schulden vraagt twee criminelen om zijn vrouw te ontvoeren, zodat hij een deel van het losgeld van haar rijke vader kan opstrijken. Natuurlijk loopt het plan volledig uit de hand. Themamaand Coen.
Everett, Delmar en Pete ontsnappen van een chain-gang. Ze maken vreemde ontmoetingen mee, op weg naar een schat die Everett verstopt heeft. Laatste artikel Themamaand Coen-broers.
The Master of Queer, Derek Jarman, weet wel raad met de gevierde logica-filosoof Wittgenstein. "Logica in bonte kleuren, extravagante kostuums en heerlijke filosofische vragen en uiteenzettingen", aldus Ralph Evers.
Mulholland Drive is een van de meest bekende David Lynch-films. De in 2001 uitgebrachte film is zoals veel van zijn werken een in symbolen verpakt cynisch verhaal - tjokvol mysterie.
De filmstijl die bekend is geworden als film noir is schatplichtig aan Duitstalige regisseurs die het naziregime van Hitler ontvluchtten en hun expressionistische aanpak meenamen naar Hollywood.
Zeven films maakte de Franse regisseur Claude Chabrol met Isabelle Huppert in de vrouwelijke hoofdrol. Haar Emma in Madame Bovary (1991) is uniek in die samenwerking.
‘Copyright’ was dit jaar een logisch eerste deelonderwerp van This Is Film!, en een perfecte gelegenheid om Thom Andersens epische collagefilm Los Angeles Plays Itself (2003) te vertonen.
Hij schudt zijn vervreemding van zich af en vindt de naastenliefde na een afspraak met God om alles op te geven als deze de tijd terugdraait naar hoe het was. Special Andrej Tarkovski.
Nadere kennismaking vraagt kennis van de cultuur en recente geschiedenis van het land. Overeind blijft de spot die de Esten drijven met de grote machten om hen heen, de Russen, Amerikanen en de EU.
Into the Abyss (2011), een laatste blik op een veroordeelde in een dodencel, is thematisch een van de meest aangrijpende en kernachtige documentaires die Herzog maakte.
Regisseur Guido van Driel zag als student geschiedenis het middeleeuwse epos Andrej Roebljov. Het was zijn kennismaking met Tarkovski en gaf hem een nieuwe fascinatie: filmregie.
Alien van Ridley Scott verscheen veertig jaar geleden in de bioscoop. Het is een van de meest geliefde films aller tijden, die een breed spoor door de populaire cultuur heeft getrokken.
"Soms voel je een toekomstige cultklassieker van mijlenver aankomen. Luca Guadagnino’s Suspiria, de remake van de horrorklassieker van Dario Argento, is zo’n film", aldus Bert Potvliege.
De kracht van Mean Streets zit hem in die beelden van New York en Little Italy, met shots van morsige New Yorkse straten. De karakters zijn er bijgehaald om dat in te kleuren, niet andersom.
Speelfilmkolos Titanic lijkt als publiekstrekker tegen alle stormen bestand. Ter gelegenheid van de 25e verjaardag van de film wordt deze nu in 4K HDR 3D uitgebracht.
Onze tweede filmbespreking van IFFR Unleashed is een Engelse rariteit die qua vorm, aankleding en psychologie de geest van de vroege jaren zeventig in een momentopname vangt.
De lotgevallen van Michael Corleone en co. in The Godfather raakten mij op een diep persoonlijk niveau. De veertienjarige ik vond er zijn blauwdruk in voor volwassenheid en mannelijkheid.
Casino (1995) is een van de films die het thema visualiseert dat als een rode draad door het werk van Martin Scorsese loopt: de overlevingsstrijd van het individu in een vijandige wereld.- Janus Films brengt dit najaar de gerestaureerde versie van Stalker (1979) van Andrei Tarkovsky uit. Eén van de meest essentiële films ooit gemaakt. Persoonlijke beschouwing van Ralph Evers.
Een bijzondere film, Guess Who's Coming to Dinner. Gemengde relaties als onderwerp van de film? Gewaagd! Maar is de film echt goed? En hoe zit het met de tranen van Katharine Hepburn?