**
recensie Forêt ivre
Niet bepaald De Toverberg
door Małgorzata Zielińska
Als je je ooit hebt afgevraagd hoe het zou zijn om alleen in de bergen te leven, ver van de beschaving, dan is deze film voor jou. Manon Coubia volgt in haar speelfilmdebuut Forêt ivre drie vrouwen die als berghutwachters in afzondering leven en schetst zo een beeld van het leven alleen, midden in de natuur.
De Franse filmmaakster (tegenwoordig woonachtig en werkzaam in Brussel) groeide de eerste twaalf jaar van haar leven op in de streek rond de Mont Chauffé. Met deze film vertelt Manon Coubia een verhaal over de natuur met als middelpunt de berghut Refuge d’Ubine nabij het oerbos Forêt ivre in de Franse Alpen.

Spelen met vorm
Het resultaat is een experimenteel verhaal dat zonder script is gemaakt, op basis van een synopsis van vier pagina’s. De film is verdeeld in drie afzonderlijke delen, die in drie seizoenen zijn gefilmd. Elk deel heeft een andere actrice als hoofdrolspeler, van jong tot ouder: Salomé Richard (Anne, voorjaar), Aurélia Petit (Hélène, zomer) en Anne Coesens (Suzanne, winter). De berghut en een jong meisje vormen een dunne rode draad tussen de drie verhalen.
De eerste twee delen zijn opgezet als quasi-documentaires waarin de camera de personages volgt tijdens hun dagelijkse bezigheden, met echte toeristen die langs de berghut komen of er overnachten. Het laatste deel is echter heel anders en lijkt meer op een traditionele speelfilm, met meer aandacht voor de achtergrond van Suzanne. De overgang van de eerste twee delen naar het meer traditionele derde deel maakt de film stilistisch ongelijk.
In de film horen we vooral natuurgeluiden: vogels, koebellen en andere geluiden uit de omgeving. Zo wordt de natuurlijke omgeving niet alleen zichtbaar, maar ook hoorbaar en bepaalt ze sterk de sfeer van de film. Diezelfde natuurlijke aanpak zien we ook terug in het beeld. De film werd met een kleine ploeg op 16mm gedraaid; omdat de afgelegen berghut nauwelijks elektriciteit heeft, werd er bovendien bijna uitsluitend met natuurlijk licht en het schijnsel van de houtkachel gefilmd.
Lauwe emoties
Het idee om drie sterke, zelfstandige vrouwen te tonen, die er geen moeite mee hebben om alleen te zijn in de hoge bergen, zonder het gemak dat de beschaving biedt, is niet genoeg om de kijker 102 minuten geïnteresseerd te houden.

De vrouwen worden vrijwel uitsluitend getoond als hardwerkend, goedgehumeurd, vaardig en behulpzaam. Vermoeidheid, twijfel, angst, verveling of frustratie lijken nauwelijks te bestaan. Daardoor dreigt het leven in de berghut geïdealiseerd te worden. Vooral bij Anne en Hélène blijft onduidelijk hoe zij omgaan met de moeilijkere kanten van het bestaan als seizoenswerkers en hoe zij deze zelfstandigheid hebben ontwikkeld.
Het derde en laatste deel biedt meer diepgang en intimiteit, maar ook bij Suzanne blijft een innerlijk conflict grotendeels buiten beeld. Wanneer ze, alleen en afgesloten van de buitenwereld in een berghut midden in de winter, onverwacht een jonge, zwijgzame vreemdeling (Yoann Zimmer) ontmoet, zou de situatie gemakkelijk spanning kunnen oproepen. Toch lijkt zijn aanwezigheid tijdens hun eerste dagen samen nauwelijks iets bij haar teweeg te brengen: geen zichtbare ongerustheid en zelfs weinig nieuwsgierigheid.
Interessanter zou het zijn om te laten zien waar en hoe deze vrouwen deze kwaliteiten hebben ontwikkeld en hoe het hun lukt om zo vrij en op hun gemak in afzondering te leven.
Magie die niet voelbaar wordt
De personages vertellen ons meermaals dat de bergen magisch zijn en dat deze plek vele verhalen kent. Maar de film slaagt er onvoldoende in die magie voelbaar te maken. Het is niet genoeg om te zeggen dat een plek magisch is, de kijker moet het ook kunnen ervaren.
De film is een soort verzameling van losse ideeën, alsof de regisseur – die zelf tien zomers lang de betreffende berghut beheerde – niet kon kiezen waarop ze zich wilde concentreren: de vrouwen, het alleen zijn, de natuur of de bergen. Ook verschillende verhaallijnen blijven steken in aanzetten: de toeristen die bij slecht weer vermist lijken te zijn, een mogelijke romance en nachtelijke tochten door de bergen.
17 november 2026
