IFFR 2026 – Deel 6:
Mysterieuze verhalen uit de hele wereld
door Bob van der Sterre
Wat blijft er mooier dan een goed mysterieus verhaal? En dan in een film die je met hulp van het bovennatuurlijke op het verkeerde been zet. Vijf voorbeelden uit alle windstreken.

Yellow Cake – Uraniummuggen verpesten supermedicijn in Brazilië
In een stad in het noordoosten van Brazilië, Piciu, zou een nog ongetapte uraniumbron zijn. Een Amerikaanse miljonair wil het snel hebben om te kunnen omzetten in een supermedicijn, want hij heeft ‘yellow fever’. De lokale wetenschapper Rubia werkt mee maar heeft ook een paar van haar eigen lokale mannen om mijnen te vinden.
Natuurlijk gaat de test mis. Uraniummuggen ontsnappen, bijten er op los en veranderen mensen in zombies. Rubia wordt ook gebeten maar een lokale genezer redt haar met zijn eigen technieken. Het leger grijpt in en zet het gebied in een lockdown. Maar ja, hoe ga je duizenden uraniummuggen vangen? Gele cake zou misschien kunnen werken. Rubia: ‘Ik heb uranium nodig om dit ongeluk te kunnen stoppen.’ Maar een lokale oudere vrouw geniet juist van het einde der tijden.
Ik had met dit uitgangspunt wel iets meer verwacht van de tweede film van Tiago Melo (hij won in 2018 met Azougue Nazaré de Bright Future-award op IFFR). Een mooi onderwerp – zelden horen we iets over Braziliaanse uraniummijnen en hun locaties, natuur, grotten, stadjes – maar het oogt wat te veel als een lowbudgetproductie. Met name het vrij amateuristische acteerwerk zorgt ervoor dat je er niet helemaal in meegaat. Ik zie deze film nog wel hergemaakt worden met allemaal dure Amerikaanse acteurs; die vermoedelijk nog meer zal teleurstellen.

Exit 8 – Als Escher metrotunnels had ontworpen in Japan
Een jongeman sjokt door de metrotunnels op zoek naar de uitgang. Hij loopt een tunnel door met posters en deuren en een man met aktetasje passeert hem met een ferme, rechte tred. Hij loopt langs kluisjes en dan rechtsaf… En precies dezelfde gang met dezelfde man met ferme, rechte tred. Aan het einde staat geen 0 meer, maar 1. Nog zeven te gaan voor exit 8.
De jongeman ziet een poster met de tekst: ‘Als je een anomalie tegenkomt, keer om, als je geen anomalie tegenkomt, loop rechtdoor’. Hij doet het en ziet dat hij stapje voor stapje omhoog gaat naar exit 8. Maar een paar vleesgeworden nachtmerries zitten tussen hem en het doel.
Als je veel films ziet met zo-zo-scenario’s, is het een warm bad als je ineens een slim scenario uitgewerkt ziet worden. Dit is niet alleen maar spannend, of bovennatuurlijk, maar vooral ingenieus. Het is geen toeval dat de eerste poster in de metrotunnel – een oneindige 8 – van Escher is, de kunstenaar die zich uitleefde in optische illusies, en wiens werken mensen over de hele wereld fascineren. De jongeman bevindt zich in een echt Escher-kunstwerk. Het begin en einde zijn ook goed uitgewerkt. Zo vraag je je achteraf af of de hele belevenis gaat over de keuze voor de jongeman zelf, gezien de verschillende generaties in de tunnel.
Regisseur Kawamura Genki schoot misschien wel toevallig midden in de roos met een vrij goed script, dat niet per se heel horrorachtig of psychologisch is, maar beide mengt in een aantrekkelijke film. Dat het game-achtig oogt – we beginnen zelfs als first-person – is geen toeval. Exit 8 heeft roots als een cultgame (alleen kijken als je de film hebt gezien…). Dat zou wel een mooie trend zijn: er liggen talloze indiegames met interessante verhalen te wachten. Heeft iemand zin om The Stanley Parable proberen te verfilmen?

Mergen – Mist, bergen en corrupte figuren in Kirgizië
Een man ontdekt met een drone een lijk in het besneeuwde berglandschap van Kirgizië en gaat met de film naar de politie. Het is een stadje waar in Sovjettijden goud werd gedolven en nieuwe, gewetenloze zakenmannen zoeken investeerders om de mijn te heropenen.
Ze vinden het lichaam en uit autopsie blijkt dat de overleden man verwondingen had. Nurtay, de detective, gaat op onderzoek uit. Tijdens het onderzoek kruist hij de paden met de corrupte zakenmannen. ‘Om iedereen zijn motivatie te stimuleren, zou ik een paar nieuwe politieauto’s kunnen regelen, dat zou toch mooi zijn?’ De boodschap: zoek niet verder naar het verhaal achter het lijk. Nurtay krijgt waanbeelden van een klein kind midden in de bergen. ‘Ik ben mijn pop kwijt.’ Dan is er nog een kind dat opeens de aandacht krijgt van een rijke vrouw. Hoe hangt dat allemaal samen?
Verrassend mooie productie. De film van Chingiz Narynov oogt professioneel. Veel mysterie, sfeer, rustig tempo en een prachtige cinematografie, wel eentje om op groot scherm te zien. Misschien dat het verhaal al met al wat bekend oogt maar de beelden doen veel goed.

Motherwitch – Heks neemt wraak in Cyprus
Cyprus, 1882, een landelijk dorpje. Kinderen spelen in een ruïne en die stort in. Bij de begrafenis gaat het spontaan stormen, wind en hagel. Moeder Eleni, schilderes en moeder van de kinderen, krijgt scheve blikken in het dorp. Ze vervloekt het dorp, denken ze.
Ze raakt bevriend met een vriendje van haar kinderen. Samen proberen ze de overleden kinderen tot leven te wekken. Een paar heksenspreuken doen de truc. Dat gaat niet goed. Er komen wezens die op haar kinderen lijken maar met varkensneuzen. Goedaardig zijn ze niet. En dan nog een duistere entiteit die een voorstel heeft: “Je mag mijn slaaf zijn in deze duistere nacht van mij”. (Aardig: dit figuur verschijnt na een ultralangzame inzoomactie van de camera).
Deze film van Minos Papas is heel traag en heeft een eigenaardig mix over kunst, heksen, rouw en moederschap. Film is een potpourri van lokale Cypriotische folklore, religieuze kwesties en een snufje geschiedenis (de rol van de Engelsen in Cyprus). Alleen duurt het echt te lang, het laatste drie kwartier dooft het verhaal door overdaad aan bovennatuurlijk een beetje uit.

Diary of a Ghost – Buitenaardse structuur boven een restaurant in Japan
Deze laatste film duurt maar een half uur (van Daigo Hariya en Yosuke Kobayashi) maar is zeer het zien waard. “Het was spannend in het begin, maar het bleef daar gewoon drijven in de lucht.” We volgen het gedurende verschillende decennia.
Af en toe valt er iets om, of gaat de piano uit zichzelf spelen, of zitten er ineens slaappillen in het eten. Maar in 2021 gebeurt er iets en ‘vertakt de wereld voor ieder persoon in een andere, nieuwe wereld waar ze alleen zijn’, aldus een nieuwsbericht. Sho van het restaurant is zo’n persoon in zijn eigen wereld, 2025B. Prettige, mysterieuze sciencefiction.
8 februari 2026
IFFR 2026 – Deel 1: Openingsfilm geen crowdpleaser
IFFR 2026 – Deel 2: Geschiedenissen
IFFR 2026 – Deel 3: Film als zintuiglijke ervaring
IFFR 2026 – Deel 4: Misdaad en ellende
IFFR 2026 – Deel 5: Kijken door de ogen van het verleden
IFFR 2026 – Deel 7: Films die de controverse opzoeken
