***
recensie Promised Land
Belofte maakt schuld
door Cor Oliemeulen
Gaat geld samen met principes? Regisseur Gus Van Sant kruipt andermaal in de huid van de underdog. Ditmaal geen vooruitstrevende leraar, moordende scholier of homoactivist, maar een gasverkoper.
Gas is een uitstekende toekomstige energiebron en minder vervuilend dan olie en kolen. Dat is de mening van Steve Butler (Matt Damon), vertegenwoordiger van een groot energiebedrijf, die samen met zijn collega Sue Thomason (Frances McDormand) arriveert in het dorp McKinley waar veel inwoners gebukt gaan onder de economische crisis. Het duo heeft als taak boorrechten af te troggelen. Veel noodlijdende boeren kunnen het geld heel goed gebruiken, anderen kanten zich fel tegen het boren naar schaliegas vanwege mogelijke milieurisico’s.
De juiste afweging
Gus Van Sant (Good Will Hunting, Elephant, Milk) maakt een evenwichtig portret van een kleine gemeenschap die stoeit met het maken van de juiste afweging. De gasverkopers lijken sympathieke mensen met oprechte bedoelingen. Steve is geboren in een agrarisch gebied dat ten dode was opgeschreven en vertrok naar de grote stad voor nieuwe mogelijkheden. Hij is begaan met het lot van de boeren van McKinley, spreekt hun taal en lijkt het beste met hen voor te hebben. Hetzelfde geldt voor Sue, een alleenstaande moeder, die met Steve omgaat alsof het haar broer is. Ook haar belangrijkste taak is het overreden van de mensen die bovenop het gas zitten.
De bevolking blijkt zeer verdeeld, wat mooie discussies en conflicten oplevert. De een probeert zieltjes van tegenstanders te winnen, een ander neemt een voorschot op de beloofde weelde door de aanschaf van een sportauto. De kracht van de film is niet zozeer het belichten van de kwestie vanuit verschillende invalshoeken, maar het perspectief van de ‘foute’ en tevens innemende Steve. Je gunt hem zijn contracten, hoewel je weet dat er risico’s zijn verbonden aan gasboringen. Je krijgt hekel aan een fanatieke milieuactivist, die Steve op allerlei manieren (uiteraard ook op het amoureuze vlak) tegenwerkt. Dit maakt het voor de kijker verdraaid lastig om een standpunt te bepalen.
Aandoenlijk
Matt Damon, die in 1997 doorbrak als acteur en schrijver van Van Sants Good Will Hunting, is verdienstelijk co-auteur van Promised Land. Hij dicht zichzelf een aandoenlijke rol toe en weet zich gesteund door een perfecte cast. Zo zorgt Frances McDormand (Fargo) voor haar gebruikelijke komische en relativerende noot. Oudgediende Hal Holbrook (Into the Wild) speelt overtuigend de gerespecteerde leraar Frank Yates die zweert bij industriële vooruitgang, maar zijn behoudende principes niet wil verloochenen. Wel een beetje jammer dat de camera tijdens de emotionele finale zo nodig moet inzoomen op zijn tot tranen geroerd gezicht en dat de soundtrack een mierzoet countrygehalte heeft. Opdat we niet hoeven te vergeten dat het een Amerikaanse film betreft.
22 februari 2013
