Categorie: P

Patria

Posted on

***

recensie  Patria

‘Het is oorlog!’

door Cor Oliemeulen

Een Nederlands-Indische jongen gaat tijdens de Eerste Wereldoorlog vechten in het Franse Vreemdelingenlegioen. Een Brabantse filmer dook in zijn geschiedenis en maakte een verdienstelijk lowbudgetdrama. 

Nederland heeft geen geweldig klimaat voor filmmakers. Tenminste als je iets anders wilt maken dan een jeugd- of familiefilm, of de zoveelste romcom met BN’ers. Meer smaken zijn er nauwelijks en ook arthouse uit de polder heeft nauwelijks bestaansrecht. Maar een ambitieuze creatieveling laat zich niet gemakkelijk kisten. Neem nu Klaas van Eijkeren. Deze Brabander, die de kost verdient met het maken van bedrijfsfilms, sprokkelde met hulp van klanten en crowdfunding een budget van vijftien mille bij elkaar. Vol elan stortte hij zich op zijn eerste speelfilm Patria, een drama over de lotgevallen van de Nederlands-Indische jongen Arthur Knaap die zich tijdens de Eerste Wereldoorlog aansluit bij het Franse Vreemdelingenlegioen.

Recensie Patria

Budget
Een gemiddelde Hollywood-productie kost al snel enkele tientallen miljoenen dollars. Desondanks zijn er voorbeelden van bekende filmmakers die het eveneens met aanzienlijk minder moesten doen. Robert Rodriguez schoot in 1992 El Mariachi voor het schamele bedrag van zevenduizend dollar. Zijn debuut was voorbestemd om op de Mexicaanse thuisvideomarkt te verschijnen, echter Columbia Pictures zag meer perspectief, kocht de rechten en liet Rodriguez met Desperado (1995) en Once Upon a Time in Mexico (2003) zijn trilogie voltooien. Ondertussen was het maatje van Quentin Tarantino al doorgebroken met From Dusk Till Dawn (1996) om in 2005 zijn naam te vestigen met Sin City.

Terug naar de polder. Waar Rodriguez voor zijn eerste speelfilm het grootste deel van zijn budget moest aanwenden voor imitatiewapens gaf Klaas van Eijkeren het meest uit aan de huur van authentieke wapens. Voor de rest was hij aangewezen op veel goodwill en de vrijwillige medewerking van meer dan tweehonderd amateurs en professionals, bijna allemaal afkomstig uit Den Bosch en omgeving. Hoewel een groot deel van Patria zich afspeelt in de loopgraven is bijna de hele film in de eigen contreien opgenomen. Van Eijkeren blijkt veelzijdig: hij regisseerde, produceerde, schreef, castte, monteerde, acteerde en musiceerde. Allemaal low budget. Je kunt dat goed zien en horen, maar storen doet het nergens. Dit eerste Nederlandse filmdrama over de Eerste Wereldoorlog is met liefde en toewijding gemaakt.

Brieven
Het scenario van Patria is gebaseerd op de brieven die Arthur Knaap vanaf het oorlogsfront stuurde naar zijn ouders. Voor nog meer authenticiteit raadpleegde Van Eijkeren het regimentsdagboek. Het verhaal begint als Arthur (gespeeld door Timothy Flohr) in Parijs woont. Zijn vader werkt er als cultuurrecensent van De Telegraaf. Het is een tijd waarin weinig gebeurt. Dus als Arthurs vrienden op een dag uitgelaten roepen: ‘Het is oorlog!’, ontstaat bij hem avontuurlijke opwinding. In het kielzog van enkele honderden andere jongens uit het neutrale Nederland meldt hij zich bij het Vreemdelingenlegioen. Arthur is jong en heeft een romantisch beeld van de oorlog. Echter als hij in de Noord-Franse loopgraven zit en zijn collega’s bij bosjes sneuvelen, verandert Arthur van een zachtaardig groentje tot een ontgoochelde, maar voorbeeldige soldaat die aanvallen met mosterdgas probeert te trotseren en uit lijfsbehoud vijanden aan het mes rijgt.

Recensie Patria

Niet alle gespeelde dialogen in de film zijn even geslaagd (ook in menig populaire Nederlandse romcom worden teksten houterig opgezegd), de actie daarentegen oogt vrij realistisch. Gesteund door aardige fotografie, degelijk camerawerk en zijn eigen eenvoudige synthesizerklanken lukt het Klaas van Eijkeren de spanning langzaam op te voeren en de kijker mee te nemen in de tijdsgeest en de waanzin van de Groote Oorlog waar mensen zich voor een paar meter terreinwinst moesten laten afslachten. De waardigheid in het afsluitende panoramashot onderstreept de ambitie en het talent van de filmmaker. Misschien dat het Nederlands Filmfonds bereid is voor zijn volgende project een paar ton vrij te maken.

 

20 september 2014

 
ALLE RECENSIES

Prince, The

Posted on

*

recensie  The Prince

Jason zónder de Argonauten

door Cor Oliemeulen

Man zoekt dochter – STOP – man vindt dochter – STOP – schurk zoekt dochter man – STOP – schurk vindt dochter man – STOP – man zoekt opnieuw dochter – STOP – man vindt schurk – STOP – zoekende dochter vindt man schurk – STOP.

Bruce Willis zei nog niet zo lang geleden in een interview dat hij onderhand wilde stoppen met het spelen in actiefilms. De inmiddels 60-jarige Amerikaanse acteur, die een bijna legendarische status verwierf met Die Hard, hield dat voornemen maar even vol: hij zou inderdaad niet meer participeren tussen het half dozijn afgeleefde actiehelden in het derde deel van The Expendables.

Recensie The Prince

Niet omdat Bruce plotseling serieus acteur wilde worden – de eerste en enige aanzet hiertoe was eind vorige eeuw in The Sixth Sense – maar omdat hij naar verluidt één miljoen dollar had geëist voor enkele minuten deelname aan dit vehikel voor overjarig schiettuig. En aangezien ook op Huize Willis de schoorsteen moet blijven roken, draafde hij op voor The Prince van Brian A. Miller. Een regisseur met een onmiskenbaar groot talent: op miraculeuze wijze krijgt hij het voor elkaar om flutactiethrillers een onmiddellijke dvd-release te besparen.

Scheerapparaat
Hoofdpersoon van The Prince is Jason Patric, die al jaren zijn stinkende best doet om B-acteur te worden. Om er een beetje ruig uit te zien, heeft de regisseur een paar dagen Jasons scheerapparaat verstopt. Jason is niet erg groot, wel gespierd, maar voor de zekerheid schilderen we nog maar even een kolossale vogeltattoo op zijn rug. De doodskop op zijn hand betekent volgens het andere gespuis dat het kwaad kersen eten is met deze gozer. Jason mag dan wel doen alsof hij een geboren automonteur is, in werkelijkheid is hij jaren geleden gevlucht uit New Orleans. Als The Prince heerste hij in de meest duistere spelonken waar hij zich ontpopte als onaangenaam gezelschap voor agressieve opponenten, die vast meteen hun broek vervuilen zodra ze hem weer zouden tegenkomen.

Jason moet inderdaad terug, en de wasmachines beginnen al direct op volle toeren te draaien. We zullen niet veel prijsgeven, maar de rest van de film gaat over een contactarme man met een queeste die zich schietend een weg baant om het maagdenvlies van zijn dochter te redden. We zullen niet verklappen of dit lukt, maar het komt er uiteindelijk op neer dat Jason – na het enige vuistgevecht met de enige Aziaat in het vijandelijke kamp – oog in oog komt te staan met Bruce Willis, die tegenwoordig zo slecht met een vuurwapen overweg kan dat hij The Expendables 4 sowieso kan schudden.

Recensie The Prince

Stout
Wat is er dan gebeurd? Jasons dochter is stout geweest. Ze heeft stiekem de collegezaal verruild voor het drugshok van rapper 50 Cent. In de geest van Travis Bickle in Taxi Driver, probeert Jason haar te bevrijden, zij het dat Robert de Niro acteerde, Jason níet kan acteren en de regisseur geen Scorsese heet, maar wel feilloos het ene cliché op het andere weet te stapelen. Miller telefoneert eerst voordat hij iets laat gebeuren, moet werken met het meest afgezaagde script sinds Calimero gaat op Reis en verbijstert ons met John Cusack die kennelijk stijf staat van de botox. Cusack figureert nog emotielozer dan de jonge spaghettiwesternheld Clint Eastwood – van wie regisseur Sergio Leone ooit zei dat die acteur slechts twee gezichtsuitdrukkingen bezat: een mét en een zónder hoed.

Het is verspilde moeite en een aanslag op het gezonde verstand om nog meer woorden vuil te maken aan The Prince. De aftiteling vermeldt ruim tweehonderd personen waaronder ‘second second assistant director’ Sonia Torres, die niet eens stottert. Er is inmiddels een telegram onderweg naar de filmmaatschappij om af te zien van een vervolg op een van de ellendigste koningsdrama’s uit de Amerikaanse actiemythologie.

 

12 september 2014

 
ALLE RECENSIES

Philosophers, The

Posted on

*

recensie  The Philosophers

Moord op de logica

door Karina Meerman

Tienerfilm pretendeert filosofievraagstuk te zijn en verzandt in emotioneel gewauwel dat niet eens de illusie van logica heeft. 

Het uitgangspunt van The Philosophers van regisseur John Huddles is niet slecht. Twintig jonge studenten, klaar om naar prestigieuze universiteiten te vertrekken, krijgen in hun laatste filosofieles een vraagstuk voorgelegd. De wereld gaat ten onder aan een nucleaire ramp. Door filosofisch te denken moeten zij bepalen welke tien studenten een jaar lang in een bunker mogen, zodat het menselijk ras kan overleven. Echter, als de post-apocalyptische mensheid moet groeien uit deze twintig, dan gaat het nog lang duren voor het wiel opnieuw wordt uitgevonden.

Recensie The Philosophers

Glanzende typetjes
De school bevindt zich in Jakarta en moet een internationaal karakter hebben, maar dat is niet echt op te maken uit de glanzende hoofdpersonen. Het zijn typetjes uit gemiddelde cosmeticareclames: alle meisjes lang haar, alle jongens sport-fit, iedereen stralend witte tanden. All-American non-Americans. Voor de diversiteit is wat kleur toegevoegd, maar de meeste van hen lijken in de eerste selectie al af te vallen. Het gedachtenexperiment wordt overigens voor de kijker in scène gezet, zodat beelden van het leslokaal worden afgewisseld met wat zogenaamd gebeurt. Een mooi excuus voor grote ontploffingen, meer teakhouten meubilair en een reisje naar een exotisch eiland.

Filosofisch denken is het fijnslijpen van een vraag tot alleen de kern overblijft, om daar vervolgens met logisch denken een antwoord op te vinden. Na een korte introductie van wat filosofische oefeningen, krijgen de twintig leerlingen ieder een kaartje met hun zogenaamde beroep in handen. Een orthopeed, een dichter, een harpspeler, een elektrotechnicus. Dat moet de keus makkelijk maken. Een boer is nuttig, een operazangers niet. Docent Mr. Zimit (James D’Arcy) ontpopt zich tot joker en brengt wat onvoorspelbare elementen in. Mede daardoor heeft het eerste experiment een ongewenste uitkomst en dus spelen ze het opnieuw, nu met extra informatie over gezondheid en andere competenties dan het beroep. Een beetje jammer dat na jaren filosofie te studeren, niemand eerder had bedacht dat een mens meer is dan zijn vakkennis.

recensie The Philosophers

Baby’s maken
Ook begint het idee van voortplanting een hele belangrijke rol te spelen. De studenten zitten een jaar in de bunker en in dat jaar moeten er baby’s worden gemaakt. Maar waarom? De meiden zijn allemaal rond de twintig, ze kunnen nog minstens vijftien jaar aan de slag. De staat van de wereld buiten de bunker is onbekend: waarom überhaupt klakkeloos aannemen dat voortzetting van het menselijk ras al met een jaar wenselijk is? En er wordt heel stellig gezegd dat de bunker precies genoeg zuurstof en eten bevat voor tien mensen voor een jaar. Baby’s verkleinen dus de overlevingskansen voor de volwassenen.

Maar het geeft jongens en meisjes de kans te laten praten over liefde en romantiek en seks. En voor Mr. Zimit om zijn duistere kant nog eens extra uit te spelen, wat impliceert dat er meer zaken spelen dan de kijker aanvankelijk dacht. Het derde deel van de film draait niet langer om logica, maar om het maken van een feelgoodmovie. ‘Slim zijn is niet alles’, zegt hoofdrolspeler Petra (Sophie Lowe) tegen Mr. Zimit, terwijl enig verstand best handig is als de genenvijver opnieuw moet worden aangevuld. Al is het alleen omdat degene met het hoogste IQ altijd de wijn meebrengt. Dat leert The Philosophers ons dan weer wel. 

 

6 juni 2014

 
ALLE RECENSIES

Parkland

Posted on

**

recensie  Parkland

Onder de Texaanse zon

door Cor Oliemeulen

Wat gebeurde er direct nadat John F. Kennedy op 22 november 1963 werd vermoord? Het docudrama Parkland reconstrueert de drie dagen die volgden. Verwarring, chaos en ongeloof na de aanslag zijn meeslepend, maar niet genoeg. 

Het gros van de Amerikanen gelooft niet dat Lee Harvey Oswald de (enige) moordenaar is van de vijfendertigste president van de Verenigde Staten. De laatste halve eeuw zijn tal van zinnige en onzinnige complottheorieën de revue gepasseerd. CIA, FBI, banken, maffia, Israël, Fidel Castro, Aristoteles Onassis, de Sovjet-Unie en zelfs vicepresident Lyndon B. Johnson, allen zouden hun eigen motieven hebben gehad om zich van Kennedy te ontdoen. Parkland gaat uit van de officiële versie van de Commissie Warren die concludeerde dat één schutter drie kogels afvuurde vanuit de Texas Book Depository. Oliver Stone legt in JFK (1991) de nodige tegenstrijdigheden en aannames bloot, onder meer de mysterieuze baan van één van de projectielen.

Recensie Parkland

Complotdenkers
Parkland  biedt geen enkel voer voor complotdenkers, maar richt zich op de hulpverleners, de geheime dienst, de familie Oswald en op Abraham Zapruder die per toeval de beroemdste homevideo aller tijden maakte. Debuterend regisseur Peter Landesman schept met schokkerige beelden een vergelijkbare dramatische, realistische sfeer zoals te zien in de docudrama’s van Paul Greengrass. De slachtpartij van het Britse leger in Noord-Ierland in Bloody Sunday (2002) en de vliegtuigkaping op 9/11 in United 93 (2006) kennen dezelfde authentieke, historische context als de gebeurtenissen vanaf het moment dat Kennedy het Parkland Memorial Hospital in Dallas wordt binnengebracht.

Het grootste verschil en gemis is echter dat Landesman zich in zijn beeldverslag te veel focust op de diverse handelingen en discussies, waarmee hij identificatie met de personages bijna onmogelijk maakt. Dat is zonde als je de beschikking hebt over de indringend ernstige blik van Marcia Gay Harden (hoofdzuster), het sentimentele hoofd van Zac Efron (reanimatiedokter) en de onmiskenbare talenten van Paul Giamatti (Zapruder) en Billy Bob Thornton (CIA-baas). Ondergedompeld in een mix van archiefmateriaal en documentaire-achtige opnames spreken ook de (gelaten) broer en (maffe) moeder van Oswald te weinig tot de verbeelding.

Recensie Parkland

Geen onthullingen
Wat rest is een steriele boekverfilming zonder noemenswaardige spanning en onthullingen. Zo zal het niemand verbazen dat de operatiekamer is gevuld met nerveuze zwaar bewapende agenten. Of dat de zuster op een gegeven moment een stukje schedel en hersenen van Kennedy in haar hand heeft; dat de doktersjassen opvallend rood kleuren; dat de reanimatiepogingen tevergeefs zijn en het medische team twee dagen later vecht voor het leven van Oswald. Ook de heisa rondom het confisqueren van JFK’s stoffelijke overschot, waardoor de patholoog in Dallas geen autopsie kan plegen, brengt niets nieuws onder de Texaanse zon.

 

25 januari 2014

 
ALLE RECENSIES

Pistola en Cada Mano, Una

Posted on

***

recensie  Una Pistola en Cada Mano

De kwetsbare man

door Cor Oliemeulen

Acht topacteurs in een mozaïek van herkenbare verhalen met absurde wendingen. Eén dagje Barcelona toont op amusante én pijnlijke wijze de worstelingen van de tobbende veertiger.  

Regisseur Cesc Gay wil in zes korte verhalen een meedogenloos portret van de gewone hedendaagse man in buitengewone situaties opdienen. Het lijdend voorwerp is de veertiger die bekend is met het onderwerp identiteitscrisis en alles wat hiermee te maken kan hebben. Depressies en stemmingswisselingen, overspel en scheiding, hoop en vertwijfeling. Maar zo meedogenloos is het portret ook weer niet, eerder grappig en ontroerend. En ook de situaties zijn niet écht buitengewoon, maar wel lekker aangezet. Iedereen kent wel iemand die zijn vrouw bespioneert, een affaire met een collega begint of zijn echtgenote inruilt voor een huisdier en weer bij zijn moeder gaat wonen.

Alles is relatief
Dit laatste is het geval bij een man die ´s morgens vroeg een verdrietige oude bekende tegen het lijf loopt. Ze raken aan de praat en de oude bekende vertelt over zijn bezoeken aan de psychiater (Een Duitser, ‘want die zijn goed in elektroshocks’). Aan de opsomming van zijn fobieën lijkt nauwelijks een eind te komen. Maar hoe is het eigenlijk met jou? Langzaam blijkt dat het met de eerste man nog veel slechter is gesteld dan met de oude bekende. Als exponent van zijn recente armoedige status toont hij een gat in zijn schoen en neemt na enige aarzeling driehonderd euro van de oude bekende aan. De toon van de film is gezet: alles is relatief.

Recensie Una Pistola en Cada Mano

Dit geldt ook voor de saai ogende, kalende man met baard die zijn zoontje bij zijn ex terugbrengt. Uit het gesprek met zijn energieke, rondborstige vrouw blijkt dat ze al jaren uit elkaar zijn omdat hij meer dan eens een scheve schaats had gereden. Schoorvoetend laat hij doorschemeren dat hij nog steeds gevoelens voor haar heeft en niet lang erna bekent hij dat hij weer met haar naar bed wil. Uiteindelijk wordt hij bijzonder onaangenaam verrast en druipt af als een geslagen hond. Ook de man die al vijf jaar heimelijk opgewonden raakt van een vrouwelijke collega krijgt op het laatst het deksel faliekant op de neus.

Frustraties en relaties
Alle verhalen zijn opgebouwd uit mooie dialogen en gaan over frustraties en relaties waarin de beleving van seks en het gemis van seks een rode draad vormen. In de meeste gevallen met veel gevoel voor drama en timing neergezet door gelauwerde acteurs, zoals Ricardo Darín (El secreto de sus ojos, 2009), Luis Tosar (Mientras duermes, 2011), Javier Cámara (Hable con ella, 2002) en Eduardo Noriega (Abre los ojos, 1997). In Una Pistola en Cada Mano zijn de mannen kwetsbaar, terwijl de vrouwen kracht, levenslust en klassieke schoonheid uitstralen. Hoe vervelend of onthutsend elke confrontatie ook eindigt, het vrolijke deuntje tussen de episodes verraadt de vette knipoog.

De verhalenstructuur doet denken aan melancholische en satirische komedies uit de bloeiperiode van de Italiaanse cinema met grootheden als Vittorio Gassman, Ugo Tognazzi en Marcello Mastroianni. De titel – Eén Pistool in Elke Hand – is bedoeld als metafoor voor mannelijkheid. Zo wordt in een verhaal de eeuwige cowboy John Wayne als held opgevoerd. Bovendien heeft volgens regisseur Cesc Gay een pistool voor vrouwen in Spanje een erotische lading. Dus over een filmtitel hoefde hij niet lang na te denken.

 

21 augustus 2013

 

Lees ook: Boek over Spaanse cinema

 

ALLE RECENSIES

Pain and Gain

Posted on

**

recensie  Pain and Gain

Meer spieren dan hersencellen

door Cor Oliemeulen

Van regisseur Michael Bay hoef je geen psychologisch portret van een groepje antihelden te verwachten, zijn enige doel is het bevredigen van de gemiddelde tienerjongen.  

Het jongste geweld van de maker van The Rock (1996) en Transformers (2007, 2009 en 2011) kan met een beetje goede wil worden aangeduid als zwarte actiekomedie. Drie bodybuilders zijn jaloers op rijke klanten van hun Fitness Gym en beramen een plan om één van hen te beroven. Het verhaal is gebaseerd op een werkelijke misdaad in het midden van de jaren negentig in zonovergoten Florida. Bay zou Bay niet zijn als hij niet zijn register van bombast, uiterlijk vertoon en snelle montages met korte flashbacks zou opentrekken. Pain and Gain verzandt al snel in een rommelige klucht met het doelloos verheerlijken van moorden.

Overschatting
De schrijvers van de familiefilms over Narnia hebben ditmaal hun fantasie helemaal de vrije loop gelaten. Ze hebben kennelijk genreklassiekers als Pulp Fiction en Fargo voor ogen gehad. In dat geval hebben ze hun eigen ambities en schrijfcapaciteiten schromelijk overschat en zijn ze vergeten dat Tarantino en Coen meesters zijn in de dialoog en totaal andere regiekwaliteiten bezitten dan Bay. Bovendien valt of staat een film met de kunst van het acteren. Je kunt grof geweld op een zwart-komische wijze relativeren, maar dat vereist wel een subtiele combinatie van de juiste mensen en het juiste materiaal.

Recensie Pain and Gain

In Pulp Fiction doorzeven twee hippe gangsters een niet-betalende drugsgebruiker die zojuist zonder succes zijn magazijn op hen heeft leeggeschoten. In Pain and Gain proberen de gelegenheidscriminelen twee lijken met een kettingzaag in te korten, echter het ding werkt niet omdat er ‘Made in China’ opstaat. Nog een voorbeeld. In Fargo stopt een boef zijn slachtoffer in een houtversnipperaar, wat helemaal past in het vele geklooi en het ziet er bovendien ‘esthetisch’ uit in het winterlandschap; in Pain and Gain volgt na het lijkenzagen een discussie over de noodzaak van het verwijderen van borstimplantaten, want het voluptueuze slachtoffer kan later mogelijk aan de hand van de serienummers worden geïdentificeerd. Conclusie: absurde situaties kunnen altijd en overal, maar de tentoongespreide geloofwaardigheid is doorslaggevend.

Amerikaanse Droom
De boeven in Pain and Gain zijn anders dom dan het duo in Fargo. Het trio wordt aangevoerd door Daniel Lugo (Mark Wahlberg) die zijn mooie baan als senior fitness coördinator niet lucratief genoeg vindt. Hij vindt twee collega-bodybuilders die net als hij de Amerikaanse Droom nastreven: net zo rijk worden als anderen. De eerste is Adrian Doorbal (Anthony Mackie), die door overmatig gebruik van steroïden impotent is geworden en zijn strippervriendinnetje wijsmaakt dat hij bij de CIA zit. De andere is Paul Doyle (Dwayne Johnson), die Jezus ziet als zijn persoonlijke redder, nadat hij als cocaïneverslaafde in de gevangenis heeft gezeten.

Ze kidnappen de zakenman Victor Kershaw (Tony Shaloub) die als half-Columbiaan, half Jood zijn best doet het opgewonden standje van Joe Pesci na te doen. Natuurlijk gaat de ontvoering niet zonder slag of stoot. Het trio koopt wat onwennig wapens. Vervolgens proberen ze het slachtoffer met een busje klem te rijden maar ze rijden eerst zichzelf klem, het apparaat om elektroshocks toe te dienen functioneert niet naar behoren en de intens vloekende zakenman wil uiteindelijk maar niet doodgaan en weet zelfs te ontsnappen. Het is aan een detective (Ed Harris) om alle losse eindjes met alle ongein aan elkaar te knopen. Behalve dan de geamputeerde grote teen van bodybuilder Paul.

 

9 augustus 2013

 
ALLE RECENSIES

Passé, Le

Posted on

***

recensie  Le Passé

Moeizame gezinsrelaties

door Joan Gebraad

Asghar Farhadi won in 2011 de Oscar voor de beste buitenlandse film voor A Separation. De verwachtingen voor Le Passé waren hooggespannen. Helaas struikelt de Iranese regisseur over zijn eigen vertelambities.  

Le Passé is net als A Separation een familiedrama over menselijke relaties. Na vier jaar keert de Iranese Ahmed (Ali Mosaffa) op verzoek van zijn vrouw Marie (Bérénice Bejo, The Artist) terug naar Frankrijk. Of hij de scheidingspapieren wil ondertekenen. En met haar puberdochter Lucie (Pauline Burlet) wil praten. Lucie verzet zich namelijk om onbegrijpelijke redenen tegen Marie’s voorgenomen huwelijk met stomerijeigenaar Samir (Tahar Rahim: Un prophète).

In Parijs belandt Ahmed in een web van moeizame onderlinge gezinsrelaties en neemt onbedoeld de rol van bemiddelaar op zich. Niet alleen tussen Lucie en Marie, maar ook tussen Faoud (Elyes Aguis), het zoontje van Samir en zijn vader. Beetje bij beetje wordt niet alleen duidelijk wat Lucie’s grote geheim is, ook hoe dit de gemoedstoestanden en stroeve relaties tussen iedereen in de film verklaart.

Recensie Le Passé

Ingetogen acteerspel
De emotionele vlakheid van de personages in bepaalde situaties springt erg in het oog. Zowel Ahmed als Samir heeft een zweem van depressie over zich heen hangen. Marie, overigens een uitstekende rol, zwengelt heen en weer tussen heftige emotionele uitbarstingen en passiviteit. Geen van hen lijkt in staat liefde voor de ander te tonen. Er brandt nog wat liefdesvuur tussen Ahmed en Marie, net zoals tussen haar en Samir, maar Farhadi laat hen heel bewust geen enkele affectie tonen. Hij instrueerde zijn acteurs duidelijk hun emoties in te tomen. Toch is affectie nodig voor identificatie met de personages. Het is moeilijk om je als kijker te kunnen identificeren met zwaar depressieve personages die emotioneel verlamd zijn.

Intrigerende verhalen, maar te veel verhaallijnen
De persoonlijke verhalen van de personages zijn stuk voor stuk menselijk en aangrijpend. Over het mozaïek van de onderlinge relaties tussen de personages niets dan lof. Stuk voor stuk zijn ze intrigerend. De gespannen driehoeksverhouding tussen Samir, Ahmed en Marie. De moeizame relatie van de volwassenen hoofdpersonen met die van de kinderen.

Farhadi begaat echter een blunder qua storytelling. Hij besteedt aandacht aan de perspectieven van alle personages. Dat zijn er gewoonweg te veel voor een film van twee uur. Daardoor mist Le Passé een duidelijk perspectief en dwaalt soms te ver af. Gedurende het tweede uur vraag je je af wat de functie van Ahmed nog is en waarom hij in vredesnaam helemaal uit Iran over moest komen om zich met de problemen van Marie, Samir en hun samengestelde gezin te bemoeien. Hun problemen spelen zich af in het hier en nu, Ahmed behoort tot Marie’s verleden. Geen van de personages kan echter het verleden achter zich laten, is Farhadi’s boodschap. Dat kan hij echter ook prima duidelijk maken met minder verhaallijnen.

Spanningsdosering
Een ander mankement van Le Passé is de spanningsopbouw. De eerste helft is het verteltempo erg traag. Pas in het tweede deel komt de film goed op gang en geeft Farhadi ineens zoveel interessante informatie weg dat het je overdondert. Toch geeft hij geen antwoord op alle vragen. En dat knaagt. Waarom in het eerste uur niet meer vragen beantwoorden en in het tweede uur de rest invullen?

Al met al is Le Passé een mooie film met intrigerende verhaallijnen en goed acteerspel. Jammer van de spanningsopbouw en het gebrek aan keuze voor een duidelijk perspectief. Anders had Le Passé net als A Separation een geweldige film kunnen zijn.

 

3 augustus 2013

 

ALLE RECENSIES

Purge, The

Posted on

**

recensie  The Purge

Een walgelijke nacht

door Joan Gebraad

Hoe krijg je een maatschappij met extreem lage criminaliteitscijfers en een werkeloosheid van maximaal 1%? Stel een nationale feestdag in waarop mensen twaalf uur lang eigen rechter mogen spelen. The Purge is zowel walgelijk als spannend en gaat ten onder aan clichés. 

Het is 2022. Na jaren van grote ellende heeft een tweede stel Founding Fathers de Amerikaanse maatschappij nieuw leven ingeblazen. Op de avond van de Zuivering (Purge) treffen we huisvader James Sandin (Ethan Hawke), zijn vrouw Mary (Lena Headey), zoon Charlie (Max Burkholder) en puberdochter Zoey (Adelaide Kane) tijdens een alledaags gezinsdiner. Niet veel later wordt het beveiligingssysteem ingeschakeld, rollen de luiken naar beneden en gaat de tv aan. De komende twaalf uur mag iedereen ongestraft moorden, verkrachten, roven en plunderen. Dat haalt frustraties bij mensen weg, aldus de regering, die ongewild associaties met de Republikeinse Tea Party oproept. Wapens en God gaan immers hand in hand.

Recensie The Purge

Daar komen de clichés
De goedhartige familie Sandin lijkt veilig, totdat Charlie medelijden krijgt met een opgejaagde zwarte zwerver (Edwin Hodge) – de excuusneger? – en hem in huis laat schuilen. Niet veel later gaat de bel. Een groep zwaarbewapende, bloeddorstige studenten met lachwekkende maskers eist de zwerver op. Zij hebben recht om hem neer te knallen. Als de Sandins niet meewerken, wordt hun huis platgegooid en krijgt iedereen de kogel. Natuurlijk valt het licht uit, natuurlijk ontstaat er paniek en onenigheid, natuurlijk blijkt het beveiligingssysteem waardeloos en natuurlijk draait het allemaal om de vraag wie deze nacht zal overleven.

The Purge ontwikkelt zich dus tot het type thriller waarin een all American family opgesloten zit in een huis vol gekken. Regisseur James DeMonaco weet de spanning er goed in te houden. Het is telkens weer een verrassing wie de hoek om komt lopen of wie er nu weer in het duister een pistool tegen zijn hoofd voelt. Cameravoering, muziek en de uiterst bizarre uitdossing van de meedogenloze studenten werken daaraan mee. Vooral de leider van het zootje gespuis is een engerd.

Verstrikt in eigen web
Echter na een tijdje beginnen angst, knalwerk en overpeinzingen saai te worden. Als dan ook nog eens de jaloerse buren (de Sandins hebben een van de grootste huizen in de buurt) op bezoek komen, bereikt de film zijn dieptepunt qua spanning. Er rest niets meer dan de wanhoop en het politiek correcte verlangen naar de vrede van een zachtaardige, stereotype, middenklasse huisvrouw.

The Purge wil te graag een thriller met een morele en politieke boodschap zijn en raakt daardoor verstrikt in zijn eigen web. De film is bij vlagen lachwekkend, waar hij serieus en dramatisch bedoeld is. Na afloop ga je naar buiten met een ongemakkelijk gevoel: want stiekem vraag je toch af hoeveel mensen zo’n zuivering diep in hun hart een goed idee zouden vinden.

 

14 juli 2013

 
ALLE RECENSIES

Place Beyond the Pines, The

Posted on

****

recensie  The Place Beyond the Pines

Saga in drie aktes over vaders en zonen

door Karina Meerman

Regisseur Derek Cianfrance introduceert Handsome Luke door middel van krachtige beelden. Misdaaddrama over een aanvankelijk onverschillige stuntrijder die worstelt met het vaderschap en de wet.

In het onafgebroken openingsshot van ruim drie minuten zien we een jonge man, vaardig met een mes, een mooi lijf bedekt met tatoeages. Hij bereidt zich ergens op voor in een armoedige trailer. Gaat naar buiten. Trekt, wandelend langs schreeuwerige kermistenten zijn versleten T-shirt aan en een opvallend leren jack. Steekt een sigaret op. Negeert de enthousiaste fans en stapt op zijn motorfiets voor een dodelijke stunt met drie man in een metalen bol. Heeft deze man wel emoties?

Tot de dam breekt
Wanneer het verhaal van Handsome Luke zich ontrafelt, laat Ryan Gosling steeds iets meer zien van de innerlijke wereld van deze rondreizende kermisklant. Mooi ingehouden spel, waardoor we meer vermoeden dan we te zien krijgen. Alsof de ingehouden frustraties naar buiten sijpelen, tot een stroom, tot de dam breekt. Net als in Drive.

De verandering begint wanneer Luke ontdekt dat ex-vriendinnetje Romina (Eva Mendes) zwanger van hem was en een kind heeft. Dan laat Gosling de onverschilligheid gedoseerd varen. Luke wil bij zijn zoon zijn, maar met zijn goede bedoelingen ontwricht hij het leven van Romina en haar man Kofi (Mahershala Ali). Luke denkt dat geld alles zal oplossen en hij besluit banken te gaan beroven. Op een cruciaal moment kruist zijn pad dat van politieagent Avery (Bradley Cooper), zelf jonge vader. De focus van het verhaal verschuift. De tweede akte begint.

Vaderschap en criminaliteit
The Place Beyond the Pines is veel meer dan een film over een jonge man die worstelt met het vaderschap. Zowel de crimineel als de agent voelen verantwoordelijkheid voor hun kroost, alleen hun aanpak verschilt. Ook de zoons hebben hun verhaal te vertellen en de invloed van hun vaders is bepalend in hun leven. Dit zien we in de derde akte.

Recensie The Place Beyond the Pines

De film stelt vragen over de nuances tussen goed en kwaad. Wat maakt een goede vader? Als een man uit liefde uit misdaad pleegt, is dat dan recht te praten? En is een politieagent die eerlijk wordt met als enig doel zijn eigen ambitie, een goed mens? De personages in The Place Beyond the Pines voelen stuk voor stuk echt. Ze worden geconfronteerd met gebeurtenissen waarna ze een keus moeten maken. En die keuzes hebben consequenties, zoals altijd. De vraag is: in hoeverre zijn we bereid die te dragen? En kunnen we die consequenties wel overzien?

In rook gehuld
En zo glijdt in 140 minuten het leven van Luke en Avery aan het oog voorbij. Soms leven we mee, soms beschouwen we op afstand. De kracht van de opening wordt niet echt meer herhaald en de film vertraagt richting het einde. Dat is jammer, maar misschien ook een consequentie van Cianfrances keuze om vroeg in het verhaal een fikse plotwending voor te schotelen.

De enige werkelijke ergernis is dat het eerste deel van de film letterlijk in rook is gehuld. Luke en zijn vriend Robin (een uitstekende Ben Mendelsohn) zijn nooit zonder peuk, maar vooral Gosling is geen echte roker. Dat is uiteraard prijzenswaardig voor de man zelf, maar ziet er op het scherm raar uit. Misschien dat het niet-rokers niet opvalt en zijn voor hen de van de lip bungelende filtersigaretten niet meer dan een tijdsbeeld.

 

5 april 2013

 
ALLE RECENSIES

Pietà

Posted on

****

recensie  Pietà

Moederliefde

door Cor Oliemeulen

Verontrustend psychologisch drama over de harteloze gangster Kang-do die op een dag wordt geconfronteerd met een vrouw die beweert zijn moeder te zijn. Niet voor tere zieltjes.

Net als zijn Europese collega Lars Von Trier schuwt de Zuid-Koreaanse regisseur Kim Ki-duk nooit de controverse. In zijn films gaan uitersten vaak hand in hand. Mooie serene plaatjes met hoop, vrede en liefde wisselen af met nihilisme, angst en woede. Begrip voor de handelswijze van het hoofdpersonage – hoe moeilijk soms op te brengen – staat centraal.

Pieta1

Ki-duks vertellingen bevatten rake observaties met schokkende elementen en fragmenten, die confronteren en hevige morele verwarring oproepen. In zijn prachtige, ingetogen drama Spring, Summer, Fall, Winter… and Spring (2003) leert een jongen wijze lessen van een op een vlot levende Boeddhistische monnik, maar valt al snel voor lichamelijke lusten en criminele activiteiten. In het eveneens bejubelde Bin-jip (2004) ontvouwt zich een onalledaagse romance tussen een man, die zijn intrek neemt in woningen van rijkaards die op vakantie zijn, en een mishandelde vrouw die per ongeluk nog thuis is.

Duimschroeven
Pietà (Hangul) gaat een forse stap verder. Kang-do (Lee Jeong-jin) is een gewetenloze eenling die namens een louche financier openstaande schulden met woekerrentes incasseert. Zijn slachtoffers zien hem met angst en beven komen omdat hij niet schroomt om letterlijk en figuurlijk de duimschroeven aan te draaien. Als je niet kunt betalen, zit er niets anders op dan een beroep te doen op een invaliditeitsuitkering van de verzekering. Dus springt iemand met zachte dwang van driehoog om de status van kreupele te krijgen en mag Kang-do meer dan eens een hand amputeren om een ongelukje met een snijmachine te simuleren.

Stuk voor stuk nietsontziende fragmenten van armlastige kleine ondernemers. Weggestopt in de smerige spelonken van Seoul in kleine door roldeuren afgeschermde hokken, volgestouwd met multifunctionele werktuigen en gereedschap. Heel sporadisch lijkt Kim Ki-duk met zwarte humor zijn best te doen om het schrijnende karakter te relativeren, bijvoorbeeld als iemand uitrekent dat hij na het missen van beide handen direct het hele bedrag kan afbetalen. Als de man verzucht dat hij dan nooit meer kan gitaarspelen, is Kang-do niet te beroerd hem het instrument aan te reiken voor een laatste riedeltje.

Pieta2

Piëteit
Compassie is wel het laatste wat je van het monster mag verwachten. Nadat op een dag een oudere, knappe vrouw zich aan hem opdringt, treedt er heel, heel langzaam verandering in zijn trieste leven op. Kang-do gooit zijn laatste greintje moraal overboord om te ontdekken of het werkelijk klopt dat zij zijn moeder is. Ook zij gaat extreem ver om zijn genegenheid en aandacht aan te wakkeren. Zij huilt veel, hij toont zijn allereerste lach. Ze gaan winkelen, maken een lolletje en vieren zijn verjaardag waarvan hij de datum nooit wist.

De filmposter verraadt al dat het nooit helemaal goed zal komen. De enigszins pikant geklede moeder die treurt om de zoon die in haar schoot ligt, is regelrecht geïnspireerd op de talrijke Pietà’s in de kunstgeschiedenis. Het verschil is dat het bij Michelangelo en consorten steevast handelt om verbeeldingen van de dode Christus vergezeld door Maria. Het bewijs dat de regisseur zich omstreden, kwetsbaar en menselijk opstelt. Net als uiteindelijk de moeder en de zoon die duidelijke sporen zullen achterlaten.

 

20 maart 2013

 
ALLE RECENSIES