IDFA 2025 – Deel 8:
Experimenteel
door Bob van der Sterre
Experimentele docu’s, vaak in het Paradocs-programma, zijn het artistieke hart van IDFA. De oogst is divers.
Solenopsis invicta – Een pratende cactustuin
De Ibervillea-cactustuin in Sicilië is een plek voor mensen met mentale klachten. Ze hebben veel natuur om hen heen, katten, wormen, vogeltjes, slakken en… vuurmieren. Die laatste zijn invasieve exoten, horen hier dus niet thuis.
De vrede in de tuin verdwijnt als een verdelger in wit pak langskomt met een rookmachine om de vuurmieren te verjagen. ‘Wat is je werk?’ ‘Basically, ik vermoord dieren.’
De film van Victor Missud is geen docu in de traditionele zin. Hoewel de mensen daar echt zijn, spelen ze meer een rol. Het is meer een mystieke korte speelfilm over het thema kwetsbaarheid.
Wel verrassend geestig, met veel metaforen (de plotselinge dreiging en de redder in nood, blauwe lichtjes die vrede zeggen) in het luchtige verhaal van dertig minuten.
Underground – Tunnels en grotten en vraagtekens
Onder de grond valt er veel te beleven. In Underground gaat Kaori Oda in een blauwe jurk Japanse tunnels en grotten in.
Ondertussen horen we van een lokale gids over de geschiedenis die daar onder de grond plaatsvond. Bijvoorbeeld in Okinawa in de Tweede Wereldoorlog als Japanse soldaten zich hebben verschanst tegen de Amerikanen.
Het is zonder context vrij lastig om te bevatten waar Underground over gaat. We zien ook lange scènes van Oda die opstaat, kookt en yoga doet. We zien haar hand op bepaalde plaatsen zoeken naar een schaduwhand. Soms is er elektriciteit. En we zien overal projecties. Waarom dit allemaal? De vrijheid van de kunstenaar is een mooi goed.
Ik hou van eigenzinnigheid en ook van mysterie, maar de een zit de ander hier een beetje in de weg. De film had ook wat korter en vlotter gekund. Onthaasten is oké maar dit gaat wel ver.
Bardo – Abstracte verbeelding van het niets
Zeven dagen opsluiting in een geluiddichte en donkere kamer om jezelf te behandelen. Wat zie je dan nog?
Bardo is een visueel verslag van wat het brein van regisseur Viera Čákanyová ervaarde toen ze erin zat. ‘Ik ben een enorme sequoia die zijn wortels stuurt naar het hele gebied.’ Of: ‘Ik ben het medium waardoor het duister passeert.’ Of: ‘Kan ik mijn atomen laten afremmen tot een niet-menselijk niveau?’
Erg trippy en origineel idee, soms ook griezelig. Ik heb nog nooit zoiets gezien maar iedereen die wel eens gemediteerd heeft, kan er wel iets in herkennen, in deze abstracte verbeelding van wat je ziet ‘achter de ogen’.
Een film van een half uurtje met bizar denken volgens een Tibetaanse traditie. Nou maar hopen dat het werkt. Meer kunstwerk dan docu.
The In-the-head Film – Duel met je brein
Deze korte film van kunstenaar Konstantin von Sichart zal toch wel een van de meest experimentele zijn van IDFA 2025.
We zien iemand geanimeerd een wenteltrap omhoog lopen. Het duel met zijn eigen brein begint. ‘Ik wil rustig kunnen ademen.’
De film is een draaikolk van beelden, een soort trip met een voice-over. Indrukwekkend ideeënrijk. ‘Ik zie eruit als slechte AI.’ Leuk grapje in een ondoorgrondelijke maar wel artistieke film.
A Missed Call – Games en video 8 in de mix
We besluiten dit deel met een van de alleraardigste films, ook al duurt die amper tien minuten.
A Missed Call van Francesco Manzaro is echt een gemiste voicemail van Manzaro’s opa. De Manzaro van nu mixt video 8-beelden van vroeger met gamestijlscènes van iemand die rondreist en planeten bezoekt. Het grappige is dat de tekst van het gemiste gesprek daar óók bij past.
Inventieve film die grenzen verlegt op een sympathieke manier.
24 november 2025
IDFA 2025 – Deel 1: Liever de traditie in ere herstellen
IDFA 2025 – Deel 2: Rusland/Oekraïne
IDFA 2025 – Deel 3: Portretten
IDFA 2025 – Deel 4: Natuur en milieu
IDFA 2025 – Deel 5: Humor en ander leed in Palestina
IDFA 2025 – Deel 6: (Auto)biografische films
IDFA 2025 – Deel 7: Punk, Funk, Jeff en Marianne
IDFA 2025 – Deel 9: Drie momenten van chaos