IDFA 2018 deel 5

IDFA 2018 deel 5 (slot):
Van sociaal experiment op zee tot uitzichtloze grauwheid in Kabul

door Suzan Groothuis

IDFA 2018 zit er op. Tien dagen lang documentaires op diverse locaties in de stad: van Eye in Amsterdam-Noord tot het Ketelhuis. Tuschinksi en Pathé de Munt, vaste IDFA-locaties, trokken de meeste bezoekers. Vechten om een mooi plekje in Tuschinski’s zaal 1, terwijl de Grolschjes open poppen. 

In dit laatste deel volgen we een experimentele tocht over de Atlantische Oceaan, een reis van een zoon en een vader vol ontboezemingen, de worstelingen van de Britse zangeres Kate Nash en een grauw portret van overleven in de Afghaanse stad Kabul.

 

The Raft

The Raft – experiment met vraagstukken
Je zal er maar op komen: met elf mensen op een vlot over de Atlantische Oceaan. De Mexicaanse antropoloog Santiago Genovés bedacht het in 1973 als sociaal experiment. De vrouwen waren met zes in de meerderheid en zij hadden de belangrijkste rollen: zo was de Zweedse Maria kapitein.

Genovés wilde onderzoeken wat er gebeurt als mensen, afkomstig uit verschillende landen en met een verschillende achtergronden, drie maanden lang volledig aan zichzelf overgeleverd zijn op een kleine oppervlakte. Hoe lang gaat het goed? Hoe verhouden ze zich tot elkaar? Waar ligt het breekpunt, met name op het gebied van geweld, agressie en seksuele aantrekkingskracht?

Elf mensen durfden het aan, van wie veertig jaar later een aantal samenkomt op een gereconstrueerde set om ervaringen te delen. Regisseur Marcus Lindeen laat hen in The Raft terugblikken op hun tijd met elkaar, waarbij grappige en moeilijke momenten worden besproken. Maar het breekpunt waar Santiago op hoopte, werd niet bereikt. De groep leefde in harmonie en zonder te veel gedoe samen. In de media werd het experiment dan ook gekscherend “The Sex Raft” genoemd. Voor Santiago, die voor studie van het experiment aan boord was, een reden om zijn regels aan te scherpen en de boel lekker op te stoken.

The Raft zou je kunnen zien als voorloper van series als Big Brother, maar dan onder levensgevaarlijke omstandigheden. Uiteindelijk zegt het experiment meer over Santiago zelf dan de deelnemers. Terwijl zij nader tot elkaar komen en zich niet gek laten maken door Santiago’s spelletjes, trekt hij zich in eenzaamheid terug. De film geeft een mooi tijdsbeeld van het gedachtegoed van de jaren 70 en laat zien dat een extreme situatie niet altijd leidt tot het slechte in de mens. Jammer alleen dat sommige deelnemers weinig aan het woord komen. Zo weet je van de Japanner Yamaki eigenlijk alleen maar dat hij zich erg aangetrokken voelde tot de Israëlische deelneemster. Wat overigens wel een hilarische scène oplevert.

 

Father and Son

Father and Son – ontboezemingen van vader en zoon
Van een tocht over de Atlantische Oceaan naar een tocht van vader en zoon over land. Documentairemaker Pawel Lozinski besluit samen met zijn vader Marcel, tevens documentairemaker, een roadtrip te maken. Tijdens de reis blijkt dat ze een en ander met elkaar uit te praten hebben. Ze hebben dingen gemeen, zoals hun liefde voor film. Maar er zijn ook onuitgesproken situaties uit het verleden, zoals Marcels scheiding en wat voor invloed dit had op Pawel.

Dan weer grappig, dan weer ontroerend en dan weer pijnlijk en confronterend staan ze elkaar te woord. Pawel is degene die de confrontatie aangaat en doorvraagt, terwijl Marcel zich het liefst voor bepaalde zaken afsluit. Alleen is daar die allesziende camera, die emoties feilloos vangt.

Zoals het ware documentairemakers betaamt, zochten Pawel en Marcel het experiment op. Ze plaatsten twee camera’s in hun camper, een gericht op Pawel en een op Marcel. Deze manier van filmen geeft Father and Son extra intimiteit. Voor Pawel is zijn film een persoonlijk document, waarin de nadruk ligt op zijn jeugd. Marcel maakte zijn eigen versie, Father and Son on a Journey. Pawel, die bij de Q&A aanwezig was, licht toe dat zijn vader een andere editing in gedachten had en er verschillen van mening waren over de inhoud van de film. Niet verwonderlijk als je de eigenzinnigheid van Marcel ziet in Father and Son. Baas boven baas, zal hij gedacht hebben. Jammer dat IDFA de twee films niet als double bill liet zien, want ze draaiden op andere dagen. Het was interessant geweest om de verschillende versies – en visies – te vergelijken. Op zichzelf genomen is Father and Son geslaagd in de intieme vastlegging van een tedere, maar ook moeizame relatie.

 

Kate Nash: Underestimate The Girl

Kate Nash: Underestimate The Girl – creatieve knokker
De Britse zangeres Kate Nash brak in 2007 door met het nummer Foundations. In Kate Nash: Underestimate The Girl volgt regisseur Amy Goldstein haar gedurende een aantal jaren. Nash, die met haar debuut Made of Bricks een enorm succes had (het album kwam binnen op de eerste plaats in de UK Chart), brak al snel met haar lieve imago. Ze ging voor rauw en stoer en wierf een band van alleen maar vrouwen. De platenmaatschappij moest er niets van hebben en dumpte haar.

De film laat in chronologische volgorde zien hoe Nash zich van superster ontwikkelt tot onafhankelijk artiest. Afgewisseld met homevideo’s en beelden van Nash die zichzelf filmt: een idee van Goldstein om zo een intiemer portret van haar persoon te geven.

Het werkt, want wat begint als een formuleachtige film – je bent popidool, je wil wat anders, de platenmaatschappij snapt het niet – ontvouwt zich tot een interessante weergave van Kate Nash en waarvoor zij op muzikaal gebied staat. Sinds ze zonder platenmaatschappij zit, loopt haar carrière niet van een leien dakje: Nash moet knokken om zichzelf en haar creatieve ideeën te bewijzen. Er is voor- en tegenspoed, waarvan de indringendste scènes door Nash zelf zijn vastgelegd. Haar commentaar op de muziekindustrie zegt genoeg over wat muziek maken voor haar betekent: This is a matter of life and death to me because making music keeps me alive. And being in the music industry has almost killed me.”

Nash legt geen gemakkelijke weg af, maar haar doorzettingsvermogen, creativiteit en humor laten zien dat je het ondanks tegenslagen toch ver kan brengen. Hoewel Kate Nash: Underestimate The Girl met een kritisch oog kijkt naar platenmaatschappijen en managers, is het uiteindelijk een optimistisch portret van een gedreven creatieveling die niet opgeeft. Een mooi tegenwicht tegen goede, maar tragische documentaires als Amy, Janis: Little Girl Blue en What Happened, Miss Simone?, waarin muzikanten ten onder gaan aan een constant opgelegde druk.

 

Kabul, City in the Wind

Kabul, City in the Wind – grauwheid en continue dreiging
En dan belanden we in het grauwe, armoedige Kabul, waar de jonge filmmaker Aboozar Amini in zijn debuut Kabul, City in the Wind verschillende levens registreert. Zo volgt hij buschauffeur Abas, die in zijn gammele bus passagiers vervoert door een kapot geschoten stad. Abas doet moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. Maar dan stapelen de problemen – waaronder oplopende schulden en een kapotte bus – zich op, en wordt overleven steeds meer een strijd. Zijn jointjes bieden nog een soort van verlossing.

Ook de jonge Afshin en zijn broertje Benjamin worden gevolgd. Hun vader, een ex-militair, laat hen een gedenkplaats zien met portretten van bomslachtoffers. Onder wie zijn beste vriend. Wanneer hij plots naar Iran moet vertrekken, is Afshin verantwoordelijk voor het gezin. Zijn vader maakt duidelijk dat hij het nu voor het zeggen heeft. In korte tijd zien we een jongen volwassen worden.

Amini hanteert een losse, observerende stijl. Hij toont het leven in Kabul zoals het is en dat is niet fraai: grauw, stoffig en onherbergzaam. De zon schemert af en toe door een grijs wolkendek heen. Zijn wijze van filmen houdt een zekere afstand, maar zegt genoeg over wat de personages doorstaan. Immer dreigend gevaar door zelfmoordaanslagen die regelmatig plaatsvinden. Afshin en Benjamin voelen de grond trillen en mogen blij zijn dat het niet in hun straat gebeurd is. Abas’ bus draagt de sporen van een kapotgeschoten stad: de zijkant van het vehikel is met kogels doorzeefd. Een beklemmende impressie.

 

26 november 2018

 

Deel 1 IDFA 2018
Deel 2 IDFA 2018
Deel 3 IDFA 2018
Deel 4 IDFA 2018

MEER FILMFESTIVAL

IDFA 2018 deel 4

IDFA 2018 deel 4:
Gekke componist, Hongaarse populist en bokser met verleden

door Bob van der Sterre

Het IDFA is bijna afgelopen. Een traditioneel jaar met gevloek op het zelden goed passende filmrooster (is er een IDFA-programmeur die iets tegen mij heeft?) versus onverwachte hoogtepunten. Aquarela van Kossakovsky was visueel het hoogtepunt, maar het menselijke hoogtepunt, je gelooft het misschien niet, was een Italiaanse boksfilm.

 

Giacinto Scelsi. The First Motion of the Immovable

Giacinto Scelsi. The First Motion of the Immovablekluizenaarscomponist
Giacinto Scelsi was een kluizenaarscomponist met een voorkeur voor extreme, merkwaardige composities. Sommige muziek is moeilijk in woorden uit te drukken, je kunt er beter naar luisteren. Voor de een rennen om het geluid zacht te zetten, voor de ander zijn het experimentele wonderen.

In deze docu gaat zijn neef (Sebastiano d’Ayala Valva) op zoek naar muzikanten die hem gekend hebben of zijn muziek speelden. Hij gaat ook langs zijn vader in Rome, die Scelsi goed gekend heeft.

De opzet lukt deels, want de optredens zijn mooi, de muzikanten interessant (en oprecht in hun liefde voor Scelsi). Toch zijn er ook genoeg stukken in de docu (zoals wanneer hij zijn vader gaat scheren) die voor de gewone kijker niet zo interessant zijn én veel te lang duren. Ze halen het tempo uit de film en trekken ook de aandacht weg van wat veel interessanter is: wie was die Scelsi nou? Gemiste kans. Ik denk dat een meer lawaaiige aanpak met snelle montage en dikke chocoladeletters over het scherm beter had gepast bij het muzikale karakter van deze componist.

 

Dark Corner

Dark Corner – Italiaanse bokser strijdt tegen zijn demonen
Mirco Ricci is een bokser. Je verwacht een docu over een topsporter, maar dit is iets heel anders. De filmer is namelijk zijn leraar op de basisschool (Fabio Caramaschi) en hij filmde de bokser in spe toen al. Nu, twintig jaar later, filmt hij hem weer als Ricci probeert door te breken als profbokser.

Het enige is: Ricci heeft een verleden. Dat komt door twee dingen: de harde jeugd in de Romeinse getto’s en zijn eigen demonen. Die zorgen ervoor dat hij gaat drinken. Dan loopt het zelden anders af dan met een knokpartij. Als Ricci na een boksgevecht is beschoten, zegt hij: ‘Geen idee wie dit gedaan kan hebben. Een van de honderd mannen met wie ik gevochten heb?’

Dit klinkt als een zware, dramatische film. Maar Caramaschi’s film levert ook op het gebied van humor. Ricci is misschien niet al te snugger maar is wel open over zichzelf (vermoedelijk om zijn eigen demonen te bestrijden). Dat maakt hem wat anders dan het prototype emotieloze stoere man. Samen met zijn vriendin Rubina heeft hij een paar hilarische discussies.

De film raakt ook het gebied van ontroering, aangezien het einde je best bij de keel grijpt. De speciale relatie van de leraar met Mirco is wel wat anders dan die van de doorsnee regisseur met zijn onderwerp.

En omdat Dark Corner met zijn bokswedstrijden op hoog niveau ook het hokje van spanning aanvinkt, is deze documentaire dé aanrader van deze IDFA als het gaat om portretten van mensen (met de aantekening dat ik zeker de helft van de films die ik wilde zien, niet heb kunnen zien).

 

Hungary 2018

Hungary 2018 – angst voor migranten vs. het kan anders
Dit jaar waren er ook parlementsverkiezingen in Hongarije. Hier nauwelijks in de pers, maar ook daar staan twee groepen tegenover elkaar. De linkse, liberaal denkende en pro-Europese groep van Ferenc Gyurcsány en de partij van extreemrechtse bangmakers van Viktor Orbán (FIDESZ). Gyurcsány weet dat hij de rechtse media niet kan bestrijden. Aan hem ligt het niet, hij is actief en zijn vrouw ook. De nederlaag is helaas onvermijdelijk.

De film van Eszter Hajdú is misschien goedbedoeld. FIDESZ, de partij van Orbán, speelt wel heel eenvoudig de angst-voor-migrantenkaart – en komt ermee weg. Wederom een voorbeeld van linkse partijen die geen goed antwoord hebben op angstretoriek van rechts-extremistische populisten. Dat is misschien schokkend maar de film is op geen enkele manier interessant of historisch. Eigenlijk net zo simpel als de titel. Je hoopt op zeker moment toch wel op afwijkende gebeurtenissen of karakters. Die komen er niet.

 

The Border Fence

The Border Fence – wachten op vluchtelingen die nooit komen
Ferenc Gyurcsány zegt al hoofdschuddend dat Hongarije geen land is waar vluchtelingen op af komen. In Oostenrijk denkt men juist wel dat vluchtelingen en masse het land willen betreden. Dus opperen opportunistische politici daar: laten we een hek bouwen aan de Italiaanse grens.

Nikolaus Geyrhalter (bekend van Our Daily Bread) geeft Oostenrijkse burgers in de grensregio Brenner / Brennero het woord. Wat vinden ze, wat voelen ze. Zijn ze bang voor de vluchtelingen? Willen ze een hek?

Een zeer relaxte controverse. De meeste meningen zijn redelijk en humanistisch. Een boer verzucht uiteindelijk: ‘Met populisme de verkiezingen winnen, akkoord. Maar met populisme regeren, dat geloof ik niet. Dat is een serieuze zaak.’ Een andere mooie opmerking van een Senegalese werker aan Italiaanse kant: ‘De kleur huid doet er niet toe. Werken doe je met je hersenen.’

In een metaalfabriek spreekt een kerel zo goed en liberaal over dit onderwerp dat je je afvraagt waarom dat soort figuren nooit meer in de politiek zijn terug te vinden. En ook de lokale politieagent is de redelijkheid zelve.

De documentaire is ietwat traag maar wel een prettige nuance in dit holle frasen-tijdperk. Daar gaat de mythe van de boze burger. De redelijke stem is saai, verkoopt niet, en die hoor je dus niet. Dat betekent niet dat die er niet is. Alleen moet je die net als Geyrhalter tegen het lijf lopen en vragen wat ze denken.

 

Becoming Animal

Becoming Animal – spektakelloze natuur
Natuurdocu’s zijn enorm moeilijk om te maken. De natuur vastleggen zonder sneeuwluipaarden in de Himalaya of rennende zebra’s over savannen is niet zo makkelijk. Helemaal niet als je wilt uitleggen wat er zo fascinerend aan natuur is.

Becoming Animal is een dappere poging om het genre met een filosoof en een artistiek filmer eens een andere invalshoek te geven. De filosoof, David Abram, fluistert dingen als: ‘Bomen voelen jouw aanwezigheid óók’ en ‘Water heeft ook zijn eigen taal, zoals sjoowsh, woosh, swooss’. De cameraman, Peter Mettler, filmt driftig wapperende takken, een slak van heel dichtbij en zet een minicamera op een raaf. Dit allemaal in het Grand Teton National Park in de Verenigde Staten.

Al met al verrassend spektakelloos vergeleken met de grote BBC-series. Een prettige kijkervaring, maar erbij in slaap vallen is een risico.

 

25 november 2018

 

Deel 1 IDFA 2018
Deel 2 IDFA 2018
Deel 3 IDFA 2018
Deel 5 IDFA 2018


MEER FILMFESTIVAL

IDFA 2018 deel 3

IDFA 2018 deel 3:
Criminelen, oplichters en een paar helden achter computers

door Bob van der Sterre

IDFA’s tweede week opent allerlei onbekende wereldjes voor de liefhebber. Vasthoudende karakters én mensen die slim zijn met computers keren alsmaar terug.

 

The Panama Papers

The Panama Papers – belastingontduiking op gigantische schaal
The Panama Papers sloegen in als een bom in het nieuws van 2015. Het bleek dat diverse beroemdheden, maar ook wereldleiders, via slinkse financiële wegen de belastingplicht ontdoken. Miljarden aan belastinggeld werden zo nooit geïnd. Het kwam naar boven door een lek bij advocatenkantoor Mossack Fonseca en werd via Süddeutsche Zeitung en veel andere media onderzocht en naar buiten gebracht.

De onthulling was een tour de force van talloze onderzoeksjournalisten in de wereld. De nieuwe stijl journalistiek. Samenwerken voor een scoop in plaats van het alleen willen doen. We krijgen hier een inkijkje in hun monnikenwerk (miljoenen documenten over geld doorspitten). Moedig werk ook want de 1% van de superrijken die dit doen (en de helft van het geld ter wereld bezitten) kunnen natuurlijk de beste advocaten betalen om strijd te leveren.

Het resultaat mocht er zijn: de oplichters stonden in hun hemd, zoals het legendarische interview met de IJslandse premier. En tegelijk een les die eigenlijk ook niet zo verbaast: zowel banken als advocatenfirma’s hebben geen enkele scrupules als het gaat om belastingontduiking.

De onthullingen zijn spectaculair, de documentaire van Alex Winter is dat niet. Hoewel alle betrokkenen hier aan het praten zijn (behalve de klokkenluider John Doe natuurlijk), is de film toch redelijk standaard. Pratende hoofden (uiteraard), manipulerende muziek en shots van brave burgers die strak de camera inkijken (want zij worden indirect opgelicht, nietwaar). Bloedserieus allemaal. Ja, het is interessant hoe die journalisten omgingen met de informatie maar achteraf vat ik nog steeds niet veel over offshore-accounts.

Sterk is de opmerking van de Maltese journalist. Hij is de zoon van Daphne Caruana Galizia – de vermoorde Maltese journaliste die blogde over de Maltese regeringsleiders in The Panama Papers. Er zijn minder onderzoeksjournalisten dan ooit, maar, zo zegt hij: ‘Dit is een gouden eeuw voor ons’. De ironie dat je meer te doen hebt omdat meer mensen de boel oplichten.

 

Camorra

Camorra – de aftakeling van een havenstad
Niet kinderachtig, de Camorra. Dat weten we al van boek, film en serie Gomorrah. Het eenvoudige smokkelwerk uit de jaren vijftig groeide in de jaren zestig, zeventig en tachtig uit tot een serieuze tak van de georganiseerde misdaad.

Regisseur Patierno bezocht de archieven van Rai Teche en ging als een filmarcheoloog tekeer met het materiaal over de misdaad in Napels. Met nieuws en interviews uit die tijd zie je het langzaam misgaan in Napels. De jonge boefjes, die achteloos vertellen net een man van zijn pensioen te hebben beroofd. De smokkelaars met hun illegale sigarettenverkoop. Of het bizarre interview met Cuttolo, de Camorra-baas die in interviews bijna beleefd en immer glimlachend antwoordt niets af te weten van de Camorra. Een streep door het beeld dat gangsters alleen maar stoer doen en chagrijnig kijken.

Bijzonder project. De film geeft meer sfeer dan dat het informeert. Toch heb ik dat liever. Je kunt nu zelf nadenken, er wordt je geen mening via pratende hoofden door de strot geduwd. En de mensen die worden geïnterviewd in die tijd analyseren het zelf al: door werkloosheid werd iedereen het grijze en vervolgens zwarte circuit in geduwd.

 

Sakawa

Sakawa – gewiekste oplichterij in Ghana
Andere criminelen zien we in Sakawa. Hoewel je ze dat nauwelijks kunt noemen. Het gaat om Ghanezen die parasiteren op goedgelovige, zichzelf overschattende westerse mannen. Ze vinden harde schijven in oude computers, trekken de foto’s ervan af en benaderen westerse mannen op datingsites. Dan vragen ze hen wat geld op te sturen om naar ze toe te reizen. Er zijn er die er flink geld mee verdienen. Want de westerse mannen geloven maar al te graag dat het profiel van het knappe meisje echt bestaat en dat ze echt interesse in hem heeft.

De film intrigeert en is soms hilarisch. Een volwassen Ghanese man doet een Amerikaans meisje na en een Amerikaan aan de andere kant van de lijn trapt er nog in ook. Hun dagelijkse strijd is bijzonder om te zien. Bovendien zie je ook hoe het voodoogeloof de mensen daar in hun ban heeft.

Ben Asamoah heeft de film weten te realiseren via zijn leraar op de filmacademie die weer de juiste geldbronnen open wist te krijgen. Terecht: de film toont een wereldje dat anders onzichtbaar blijft. Het werkt wel mee dat Asamoah dit wereldje kon opengooien omdat hij zelf van Ghanese afkomst is. Ik hoop dat hij meer van die wereldjes in Afrika weet open te gooien. We zien er veel te weinig van, niet-zielige films over Afrikanen.

Een minpunt is de soms iets te gemaakte manier van hoe men net toevallig belangrijke gesprekken houdt als de camera meekijkt. Een valkuil in documentaires. Zo loopt het verhaal lekker door maar echt natuurlijk is het niet.

 

Bellingcat - Truth in a Post-Truth World

Bellingcat – Truth in a Post-Truth World – nerdy helden achter een pc
Er zit een grappige link tussen Sakawa en Bellingcat. In beide gevallen gebruiken ze internet om feiten boven tafel te krijgen. In Sakawa om meer te weten over degene die je geld aan het aftroggelen bent, in Bellingcat gaat het om niets minder dan de waarheid.

Wie ook maar enigszins het nieuws volgt, heeft wel ooit van Bellingcat gehoord. Dit zijn de helden van het gelijknamige journalistieke onderzoeksteam. Keer op keer weten ze dingen te ontdekken waar geheime diensten of andere journalisten nog niet achter waren gekomen. Zoals met de aanslag op de MH-17 boven Oekraïne. YouTube, Google Earth, Facebook: dat zijn de middelen waar de Bellingcat-leden ‘forensisch’ gebruik van maken. Het unieke: ze doen het in hun vrije tijd.

Een typische mannenaangelegenheid, deze helden. Het zijn ook ongelooflijke nerds. De een heeft een militaire achtergrond, de ander een journalistieke, een derde was gewoon werkloos. Maar ze zijn goed in wat ze doen. En wie last heeft van vaderlandse trots: er is ook een Nederlander is erbij betrokken, Christiaan Triebert, die het charisma en talent heeft om nog meer te bereiken. Hij is dan ook al ingelijfd door The New York Times.

Het risico is dat als je zegt dat grote staten liegen, je ook kwetsbaar bent. Als een van de Bellingcat-leden van de radar verdwijnt, is er ook paniek in de tent. Gelukkig blijkt het ‘slechts’ een heftige ziekte te zijn. De documentaire geeft een interessant inkijkje in het collectief. Het is ook niet veel meer dan dat: er is geen drama, geen humor, geen emotie. De docu is voor iedereen op DOC2 te zien – een cadeautje van het IDFA.

 

24 november 2018

 

Deel 1 IDFA 2018
Deel 2 IDFA 2018
Deel 4 IDFA 2018
Deel 5 IDFA 2018


MEER FILMFESTIVAL

IDFA 2018 deel 2

IDFA 2018 deel 2:
Duik in een verborgen geschiedenis

door Suzan Groothuis

In dit tweede deel aandacht voor documentaires waarin geheimen aan het licht komen. Politiek, zoals in The Waldheim Waltz, waarin presidentskandidaat Kurt Waldheim een naziverleden blijkt te hebben. Het donkere Chris the Swiss, over een Zwitser die om onduidelijke redenen omkwam in voormalig Joegoslavië. In The Silence Of Others zien we hoe nabestaanden vechten om hun omgekomen dierbaren in de Spaanse Burgeroorlog een officieel afscheid te kunnen geven. En een drieling komt tot een onthullende ontdekking in Three Identical Strangers.

 

The Waldheim Waltz

The Waldheim Waltz Oostenrijk in controverse
In The Waldheim Waltz van regisseur Ruth Beckermann geen romantische ode aan de voormalig Oostenrijkse president Waldheim, maar een kritische blik op hoe hij als president aan de macht kwam. Waldheim, die voordat hij presidentskandidaat werd, werkzaam was als secretaris-generaal bij de Verenigde Naties, heeft namelijk een naziverleden. Beckermanns film is een opeenvolging van archiefbeelden, die op spanningsvolle wijze opbouwen naar de uiteindelijke uitslag van de presidentsverkiezing. Wanneer aan het licht komt dat Waldheim banden had met de SS tijdens de Tweede Wereldoorlog, zijn er protesten over zijn kandidaatschap. Die protesten tonen Beckermanns eerste filmbeelden, toentertijd uniek omdat nog maar weinig mensen een camera hadden. Beckermann, betrokken bij de protesten tegen Waldheim, laat met haar schokkerige camera duidelijk de verdeeldheid zien, want er waren voor- en tegenstanders. Waldheim zelf ontkent alle aantijgingen. Aan de zijde van de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog? Ik weet van niets!

Toch toont gevonden archiefmateriaal iets anders en ontstaat er steeds meer bewijs dat Waldheim wel degelijk betrokkenheid had. Zo moet hij volgens ooggetuigen geweten hebben van de deportaties in Kroatië. En terwijl Waldheim ferm blijft ontkennen, stapelen de feiten zich op. 

The Waldheim Waltz is met zijn thematiek van controversiële politieke figuren, en wat dit doet met het morele denken van bevolking en staat, nog steeds actueel. Naar aanleiding van Waldheims oorlogsactiviteiten zette de VS hem op de zwarte lijst. Het geeft te denken wat de VS, met Trump aan het roer, in deze tijden had gedaan. Een indringend document, over macht en onschendbare posities, en de kracht van protesteren en kritisch mogen en moeten kijken naar leiders.

 

Chris the Swiss

Chris the Swiss persoonlijk en donker document
Van Waldheim gaan we over naar de Joegoslavische Burgeroorlog. Chris the Swiss is een persoonlijk document van filmmaakster Anja Kofmel. Haar neef Christian vertrok tijdens de Joegoslavische oorlog naar Kroatië om als oorlogsverslaggever te rapporteren. De film, deels in donkere animaties gegoten, toont wat er mogelijk met Chris gebeurd kan zijn. Hij verliet Kroatië namelijk niet levend; zijn curieuze dood riep bij zowel collega’s als familie vragen op.

Met Chris the Swiss doet Kofmel iets knaps. Het is een persoonlijke film, over het verlies van haar geliefde neef, toen zij tien jaar oud was. Tegelijkertijd is Chris the Swiss een reconstructie van wat er gebeurd kan zijn in dat roerige Kroatië. Kofmel maakt de reis die Chris maakte, en reconstrueert aan de hand van plekken en gesprekken met mensen die hem gekend hebben hoe hij aan zijn einde kwam. De terugblikken zijn vormgegeven in duistere zwart-wit animaties. Kofmel zelf maakte de illustraties die door een team van zo’n dertig man uitgewerkt werden tot animaties. Die wisselen zich af met echte beelden, waaronder archiefbeelden van Chris in oorlogsgebied. Ook komen familie en collega-verslaggevers aan het woord en lukt het Kofmel zelfs de beruchte terrorist Carlos de Jakhals telefonisch te spreken. Hij meent dat Chris geheim agent was voor Zwitserland.

Feiten komen aan het licht, waarmee de film een duister, thrillerachtig karakter krijgt. Chris was een avonturier en iemand die vragen stelde. De onwerkelijke situatie in voormalig Joegoslavië dreef hem ertoe om deel uit te maken van een rebellerende groep tegen de Serven. Gegrepen door de onmenselijkheid die oorlog heet, werd Chris onvoorzichtig en trad zijn eigen dood tegemoet. Een rauw, indringend eerbetoon van een nicht aan haar neef. Een van de verrassingen van IDFA 2018.

 

The Silence of Others

The Silence of Others vergeten in Spanje
Ook The Silence of Others gaat over de vernietigende sporen die een burgeroorlog achterlaat. Regisseurs Robert Bahar en Almudena Carracedo volgen mensen die de Spaanse Burgeroorlog hebben meegemaakt en die hun nabestaanden een definitief afscheid willen geven. Het zijn schrijnende verhalen, zoals dat van María Martín, een vrouw op leeftijd die gebukt gaat onder het feit dat zij haar moeder nooit een passende begrafenis heeft kunnen geven.

In de burgeroorlog zijn veel mensen die in opstand kwamen tegen Franco gemarteld en vermist, of begraven in een massagraf. Hun nabestaanden hebben de wens om hun overblijfselen een andere plek te geven, maar de Spaanse regering is dankzij een amnestiewet uit 1977 afhoudend. Er rust een taboe op de gruwelen van de burgeroorlog. En er is nog steeds verdeeldheid. Straten zijn vernoemd naar belangrijke uitvoerders van Franco’s dictatuur, alsof die een heldendaad verricht hebben. Een man vertelt dat hij gemarteld is tijdens de burgeroorlog. Zijn folteraar woont schuin tegenover hem. De man lijkt onschendbaar, want hij loopt nog vrij rond terwijl hij aantoonbaar oorlogsmisdaden gepleegd heeft.

De regisseurs volgen slachtoffers en nabestaanden die via het internationale recht een aantal prominente figuren ten tijde van het Franco-bewind in Argentinië voor het gerecht willen dagen. Maar de Argentijnse rechter krijgt in Spanje maar moeilijk voet aan de grond. The Silence of Others is niet zozeer een strijd om gerechtigheid. Het is de vraag om erkenning voor wat er in de troebele burgeroorlog jaren gebeurd is, in plaats van de ogen te sluiten. Zoals het bizarre verhaal over duizenden baby’s die tijdens het bewind verdwenen uit ziekenhuizen. 

Toch is het vooral een observerende film over verlies en, letterlijk, een plek kunnen geven. The Silence of Others doet daarmee wat denken aan het prachtige Nostalgia for the Light van Patricio Guzmán, waarin nabestaanden de overblijfselen van dierbaren zoeken die tijdens het Pinochet regime in Chili zijn omgekomen.

 

Three Identical Strangers

Three Identical Strangers bizarre onthullingen
Van een heel andere orde is Three Identical Strangers. Geen burgeroorlog of politieke onrust, maar een drieling die na jaren weer herenigd wordt. Wat begint als een ongelofelijk verhaal, krijgt een dramatische en bizarre wending.

Het begint met Bobby, die aan zijn studentenavontuur begint. Hij is nieuw op de universiteit, maar iedereen lijkt hem te kennen. Tot iemand hem aanspreekt en overtuigd is dat hij een tweelingbroer heeft, Eddie. Een telefoontje en een ontmoeting later, blijkt dat de twee als twee druppels water op elkaar lijken en inderdaad dezelfde geboortedatum hebben. Wanneer David een krantenartikel ziet over de herenigde tweeling, kijken hij en zijn moeder elkaar aan. Want David is het evenbeeld van de tweeling. En zo geschiedde, een drieling bij elkaar gebracht.

Ze hebben een mooie tijd samen, doen talkshows, gaan uit, hebben een klein rolletje in Madonna’s Desperately Seeking Susan en starten een restaurant. En dan komt de allesvernietigende waarheid.

Zonder te veel te verraden, is ook Three Identical Strangers een verhaal waarin aan de oppervlakte niets aan de hand lijkt, maar er sprake is van verborgen geheimen. De ene na de andere vreemde wending stapelt zich op en de uiteindelijke ontknoping is een klap in het gezicht. Van absurd en humoristisch naar onthullend en duister. Tim Wardles film houdt je op het puntje van je stoel en stemt na het zien ervan nog tot nadenken.

 

23 november 2018

 

Deel 1 IDFA 2018
Deel 3 IDFA 2018
Deel 4 IDFA 2018
Deel 5 IDFA 2018


MEER FILMFESTIVAL

Preview IDFA 2018 deel 3

Preview IDFA 2018 deel 3:
Natuur, oorlog, sport, tranentrekkers, vluchtelingen en auteursfilms 

door Bob van der Sterre

Vandaag het laatste deel van de voorbeschouwing van IDFA 2018. Thema’s: Natuur en Spiritualiteit, Oorlogsellende, Sport, Tranentrekkers, Vluchtelingen, Experimenteel & Auteursfilms.

The Border Fence

 

Natuur en spiritualiteit

Becoming Animals (78 min.)
Een zo op het oog wazige, filosofische documentaire over onze band met ‘het dier’. Je kunt denk ik maar twee kanten op met deze documentaire: of het is raar, of het is briljant. In elk geval mag je mooie beelden van wilde beesten verwachten. Gefilmd in het Grand Teton National Park.

Beloved (63 min.)
Ook wat vaag oogt de film Beloved. Deze documentaire beschrijft het harde leven van een vrouw in het Iraanse hooggebergte. Reken op mooie landschappen, sjokkende herders en gerimpelde gelaten.

Stones have Laws (100 min.)
Surinaamse Marrons in hun jungle. Gaat over bosgeesten en geschiedenis. Nederlands-Surinaamse productie kan ons wat meer leren over de band tussen de twee landen. Of blijft hangen in spirituele platitudes.

Genesis 2.0 (113 min.)
Ogenschijnlijk interessante documentaire over Siberische jagers die ieder jaar zoeken naar mammoetslagtanden. Een zware klus die ze niet altijd overleven. Tegelijkertijd is het misschien mogelijk geworden om een mammoet te klonen. Deze nieuwe documentaire van Christian Frei (Space Tourists, War Photographer) kijkt naar beide werelden.

 

Oorlogsellende

Chris the Swiss (90 min.)
Is er ooit een dommere titel voor een documentaire geweest? Dat neemt niet weg dat deze film vermoedelijk een stuk interessanter is dan de titel doet vermoeden. Chris was dus een Zwitser, een journalist, die terechtkwam in de Joegoslavische burgeroorlog. Hij stierf daar als huursoldaat. Zijn nicht, filmmaker Anja Kofmel, wil er meer van weten en zoekt ooggetuigen. Ze kan ook goed tekenen, dus een deel van deze film is animatie.

Graves Without a Name (116 min.)
Het derde deel over de terreur van de Rode Khmer in Cambodja. Dit is de derde film van Rithy Panh over dit thema.

The Greatest Sacrifice (96 min.)
Bij de vele films over Syrië kan een nieuwe film worden toegevoegd. Een portret van hoe een in principe vreedzame opstand leidt tot een gewapende strijd aan de frontlinie. Het zal weer geen film zijn waar je vrolijk uit weggaat maar wie juist een portie realisme wenst, heeft vermoedelijk een goede aan deze film. Ik ben bijvoorbeeld Return to Homs nog steeds niet vergeten.

 

Sport

Butterfly (80 min.)
Irma Testa is een bokstalent en pas achttien jaar oud. We zien haar voorbereiden op de Olympische Spelen in Rio. Een rauw portret van een jonge sportvrouw uit Napels. Een film in dit genre, maar meer bedoeld als sociaal-maatschappelijk portret is het eveneens Italiaanse Dark Corner, over bokser Mirco Ricci.

Compulsory Figures (71 min.)
Wie I, Tonya heeft gezien, weet nu hoe hard de weg naar de top van het kunstschaatsen kan zijn. In Compulsory Figures gaat het om Julia, een tienjarig Oekraïens meisje dat door haar moeder gepusht wordt om later een succes te worden. Hier zien we de werkelijkheid van I, Tonya (minus het amusement van die film natuurlijk).

Free solo (101 min.)
Het is bewonderenswaardig maar toch ook wel bijzonder uitsloverig: de poging van klimmer Alex Honnold om zonder zekeringen de bekende berg El Capitan te beklimmen. Hoe film je zoiets? Dan blijkt dat ook de filmcrew onderdeel van de film wordt. Willen we dat echt zien? De beelden zullen fantastisch zijn maar de aanstellerij net zo gigantisch.

John McEnroe: In the Realm of Perfection (95 min.)
McEnroe in slow-motion. Zijn tennisspel was misschien wat meer rock-‘n-roll dan dat van de anderen, zijn stijl van spelen was virtuoos en vol finesse. Dankzij films die een coach in die tijd maakte, kan regisseur Julie Faraut nu laten zien wat hem zo boeiend maakte. De echte tennisfan mag deze film niet missen.

Infinite Football (71 min.)
Laurentiu is een Roemeen met speciale ideeën over voetbal. Hij predikt revolutionaire zaken om het voetbal anders te laten verlopen. De corners bestaan dan niet meer, om maar iets te noemen. Regisseur Corneliu Porumboiu (van 12:08 East of Bucharest) bezoekt hem en laat hem zijn ideeën vertellen.

 

Tranentrekkers

America (76 min.)
Drie Mexicaanse broers staan ineens voor de taak om hun bejaarde oma, América, te onderhouden. Dat past niet bepaald in hun werkschema’s. De film biedt ongetwijfeld wat de trailer belooft: veel sympathieke mensen, oprechte emoties (tranen en af en toe een wrange lach) en heel veel familiegevoelens.

Buddy (86 min.)
Hoe zes honden het leven van chronische zieke mensen makkelijker maken. Blinden kunnen ineens hardlopen. De hond als je beste buddy. Heddy Honigmann is misschien wel Neerlands bekendste documentairemaakster. Persoonlijk word ik niet zo wild van haar werk maar ze scoort keer op keer met haar documentaires. Het is geen gewaagde voorspelling dat deze documentaire ook wel bij de top drie van publieksfavorieten gaat eindigen.

Home Games (86 min.)
Het leven is shit voor sommige mensen. Zo ook deze familie in Kiev. Middelpunt is een voetbalster, die tegelijk voor haar kleine broertje en zusje moet zorgen. (Voetbalsters doen het trouwens goed op deze IDFA met drie films.) Een tranentrekkende documentaire die ongetwijfeld ‘veerkracht’ moet uitstralen.

Kabul, City in the Wind (88 min.)
Abas, een buschauffeur, heeft geen gemakkelijk leven. Zijn bus is krakkemikkig en hij heeft rekeningen te betalen. In hetzelfde dorp leven twee broertjes die het ineens zonder vader moeten doen. Hou rekening met vochtige ogen in deze film vol ellende.

Los Reyes (78 min.)
Nog een tranentrekkende film over honden. Ditmaal de twee zwerfhonden, Chola en Football, die in Chili in een skatepark leven. Deze film is óók een portret van de tieners in die wijk, maar ik ga ervan uit dat Chola en Football de show stelen en enorm gaan ontroeren.

 

Vluchtelingen

The Border Fence (112 min.)
Deze docu gaat over de mensen die rond de Brennerpas wonen, dat fascinerende stukje Alpen tussen Italië en Oostenrijk. Vluchtelingen willen deze grens met Oostenrijk passeren. Dan zijn er toch ineens grenzen in de EU. We zien hier hoe lokale Oostenrijkers zich bezorgd voelen. Regisseur Nikolaus Geyrhalter (bekend van Our Daily Bread) heeft intussen een heel respectabel oeuvre aan documentaires gemaakt. Verwacht dus een vakkundige film met veel discussiërende boeren, Alpen en een droogkomisch moment hier en daar.

But Now Is Perfect (55 min.)
Riace, Riace… Waar doet dat ook weer aan denken? Ah, ‘de bronzen Riace’s’, de superberoemde Griekse beelden die door duikers waren gevonden. Maar ook van een koppige burgemeester met een aparte kijk op het vluchtelingenprobleem. Er is geen probleem, meent hij. De actualiteit haalde de film in. Burgemeester Domenico Lucano is een maand geleden gearresteerd omdat hij zich niet aan de regels wilde houden. Deze film van Carin Goeijers geeft ongetwijfeld de nodige context bij deze zaak. Een andere film in deze categorie is To the Four Winds.

Central Airport THF (97 min.)
Tempelhof is een van die fascinerende plaatsen in Berlijn. Het oude vliegveld heeft vele nieuwe gedaantes gekregen, en een van die gedaantes is opvangplaats van vluchtelingen, die binnenstroomden tussen 2015 en 2017, in oude hangars. We volgen enkele van deze vluchtelingen.

Hamada (88 min.)
Portret van de Sahrawi, levend in vluchtelingenkampen op de grens van Marokko en Algerije. We volgen drie twintigers met hun typische twintigersdromen.

Island of the Hungry Ghosts (94 min.)
Een traumatherapeut bezoekt illegale immigranten, die opgesloten zitten op een prachtig eiland in Australië. Mensen komen er om krabben te redden, maar voor de opgesloten immigranten heeft men geen oog. Schrijnende film met mooie beelden, dat kan niet anders.

 

Experimenteel & auteursfilms

Aquarela (90 min.)

Victor Kossakovsky is terug met een nieuwe film. Dat is altijd goed nieuws want met Kossakovsky komt er ook een eigen visie in de filmzalen. Lees deze special uit 2012 over deze regisseur. Aquarela gaat over water – Kossakovsky observeert mensen die er hun eigen gevecht mee voeren. Als je deze film niet kijkt, kijk dan naar zijn masterclass om wat te leren over de wereld van de documentaire. Zijn Wednesday 19.7.1961 draait trouwens ook op deze IDFA.

Beastmode, A Social Experiment (90 min.)
Een sociaal en kunstzinnig experiment in de Filipijnen. De kern is acteur Bruno Geisler, die social media laat ontploffen met zijn eigen ongecontroleerde woede. Dan is daar nog president Duterte, u weet wel, de man die misdadigers het liefst meteen ombrengt. Zo te zien een rare film die zich in geen enkel hokje laat duwen (gaat het over acteren?, geweld?, psychologie?, politiek?), maar wie weet hoe verborgen het meesterwerk soms is. Experimentele film van Manuel III Mesina en Banuk Amante.

Chinese Portrait (79 min.)
Ze zijn er elk festival, de films zonder verhaal, zonder dialogen, puur beeld. En was documentaire niet ooit zo bedoeld? Hier kijken we door de lens van Wang Xiaoshuai (Frozen), die stilstaande mensen filmt – maar beeld is nu eenmaal beeld en dus gebeurt er af en toe iets. Vermoedelijk niet de meest dynamische film van het festival maar misschien wel een goed voorbeeld van slow cinema. Voor de liefhebber.

Diagnosis (78 min.)
Ewa Podgorska maakte deze poëtische, filosofische film over een verlaten stad, waar aan de beschrijving geen touw aan vast te knopen valt. Kortom: een pure gok om deze film te gaan kijken.

 

12 november 2018

Preview IDFA 2018 deel 1
Preview IDFA 2018 deel 2


MEER FILMFESTIVAL

Preview IDFA 2018 deel 1

Preview IDFA 2018 deel 1:
Bijzondere Levens, Families, Feelgood, Geschiedenis en Journalistiek

door Bob van der Sterre

Traditioneel tellen wij dagelijks af tot het IDFA. Dit jaar wordt het grootste documentairefestival ter wereld gehouden van 14 tot en met 25 november. Vanaf vandaag drie previews op thema’s, gevolgd door onze Thuis-IDFA. In dit eerste deel aandacht voor Bijzondere Levens, Families, Feelgood, Geschiedenis en Journalistiek.

Bixa Travesty

 

Bijzondere levens

Bixa Travesty (75 min.)
Linn da Quebrada, een Braziliaanse artiest, schept graag verwarring over seksualiteit. Is zij/hij man/vrouw? Dat is al een lastig te beantwoorden vraag. De film belooft een intiem portret van het soort mensen aam wie de nieuwe Braziliaanse president een enorme hekel schijnt te hebben.

Cassandro: The Exotico (75 min.)
‘Gender-bending’ worstelaars… Ze bestaan in Mexico. Waaronder deze Cassandro, over wiens leven Marie Losier deze film maakte. Kleurrijk persoon, kleurrijke film?

Celebration (73 min.)
Het is niet dat Yves St. Laurent bepaald onbekend is. Toch weerhield dat Olivier Meyrou niet om een documentaire over hem te maken. Deze film schetst de mens achter het mode-icoon, die tien jaar geleden is overleden. Toevallig draait op deze IDFA ook een portret van de ook al zo beroemde modeontwerpster Vivienne Westwood: Punk, Icon, Activist.

Dancing in the Wind (89 min.)
De ‘red-hair emperor’, een voormalige kapper, organiseert dansfeestjes in het park en streamt van alles via zijn smartphone in zijn appartement. Niet zo spectaculair misschien maar dit is wel China… We zien hier hoe Gu Donglin zijn strijd tegen de overheid voert. Titel is wel een gemiste kans.

Survivors (86 min.)
De Ebolacrisis. Sierra Leone, 2014. Wie waren de hulpverleners? Een ambulancechauffeur en verpleegkundige spelen de hoofdrol in deze ongetwijfeld milder over de mensheid stemmende film.

 

Families

Dawn (79 min.)
Regisseuse Carmen Torres maakt een film over haar twee moeders: de een in Spanje, de ander in Colombia. Vermoedelijk geen film voor ondergetekende – poëtische beelden, mijmerende voice-overs, traag tempo, supervrouwelijke thema’s – maar dat wil niet zeggen dat hier geen liefhebbend publiek voor te vinden is. Ga er vooral heen, filmfan!

Don’t be a Dick About it (69 min.)
Twee broers, Peter en Matthew. De een bang van honden, de ander speelt elke dag een tv-programma na. Dit oogt als een feelgoodfilm over een prettig gestoorde (Amerikaanse) familie. Kan wel eens een mooie tragikomische film zijn.

How Big is the Universe (72 min.)
Het leven van een familie Dolganen in Siberië. Een nomadisch volk. Hoe leven ze, wat doen ze, wat eten ze, wat bespreken ze? Na deze film ongetwijfeld antwoord.

Silvia (103 min.)
Dochters die met elkaar bespreken hoe het huwelijk van hun moeder, Silvia, zo fout heeft kunnen lopen. Ze leken zo gelukkig! Mannen: u bent gewaarschuwd! Vrouwelijker dan deze Argentijns-Chileense film gaat een docu tijdens het IDFA niet worden.

Three Identical Strangers (96 min.)
Dé familiefilm van dit festival beschrijft zo op het oog een mooi bizar verhaal. Een drieling die uit elkaar is gehaald bij geboorte komt nu weer bij elkaar. De beschrijving belooft een bijzonder plot, de waarheid is altijd vreemder dan fictie, dus laten we deze Amerikaanse film een kans op de publieksprijs geven.

 

Feelgood

By Then (45 min.)
Taxichauffeur Kofi rijdt gehandicapten door Parijs. Vanuit zijn ogen zien we alle toestanden rondom de aanslagen. Film van Matthieu Dibelius is vermoedelijk mooi en menselijk maar ik zou niet op al te volle zalen rekenen. Andere ‘taxifilm’ is Underdown.

Entrepeneur (77 min.)
Feelgood uit Finland? Is dat geen vergissing? Als je de films van Aki Kaurismäki kent, dan weet je dat de Finnen een droge humor hebben waarvan onze platte humor nog wel een lesje van leren. Deze film focust zich op een traditioneel familiebedrijf (kermis en slagerij) versus een modern familiebedrijf (vleesvervangers). Dat biedt perspectieven op een geslaagde tragikomedie.

Freedom Fields (97 min.)
Het grappige van documentaires is dat je gaat meeleven met mensen van wie je dat nooit had gedacht. Neem het Libische vrouwenvoetbalteam. De eerste interland is nog niet gespeeld. Dat is juist het punt van deze documentaire. Niet meeleven met deze speelsters zal bijzonder moeilijk zijn. Lees meer over de film in Variety.

The Raft (97 min.)
In 1973 voer een vlot drie maanden op zee. De crew bestond voornamelijk uit jonge mensen. Ze voeren er niet zomaar, ze waren onderdeel van een experiment. De vraag waarom dat experiment draaide: is de mens van nature agressief? In 2018 komt de crew weer bij elkaar in een houten versie van het vlot en praat over ongetwijfeld een memorabel stukje persoonlijke geschiedenis.

Sheep hero (81 min.)
Van sommige films weet je meteen dat het een publieksfavoriet zal worden. Zo ook het Nederlandse Sheep Hero. We volgen schaapherder Stijn en zijn worsteling met het moderne leven. Ongetwijfeld prachtige, typisch momenten waarbij je kunt genieten om onze befaamde Hollandse directheid. Draait in Tuschinski 1 en zal een volle zaal gretige kijkers trekken, dat kan niet anders.

 

Geschiedenis

La Barricade (51 min.)
De Franse studentenopstand van 1968, realtime. Dat is wat deze documentaire van Bruno Masi beoogt. Inclusief de voice-overs van een gastarbeider die gewoon wilde werken en een studente die midden in het geweld zat. De film is een webserie die in video’s van drie minuten vertoond werd op Twitter, precies vijftig jaar na dato. Kan op die rare gestructureerde manier wel vernieuwend zijn. Een ingekorte versie van 24 minuten is al te zien op YouTube.

Doomed Beauty (90 min.)
De Tsjechische actrice Lída Baarová had een relatie met Joseph Goebbels. Dat kostte de goede naam van de familie na de oorlog. Gast van IDFA Helena Třeštíková interviewde haar en koos voor een opmerkelijke montage. Overigens vertoont IDFA zeven films van Třeštíková, waaronder films over een gevangene en een drugsgebruiker die ze over een langere periode volgt.

Putin’s Witnesses (102 min.)
Niet veel mensen hebben een filmarchief tjokvol beelden van Poetin en Jeltsin. Vitaly Mansky wel en hij maakt deze film, die je zou kunnen zien als een introductie naar een nieuwe tijd, die een stuk cynischer werd dan je toen nog misschien dacht.

The Trial of Radko Mladic (99 min.)
Ja, dat is niet niets: de rechtszaak tegen de man die het Bosnisch-Servische leger leidde en ook verantwoordelijk was voor de moord op de mannen van Srebrenica. Deze film streeft naar een compleet beeld van de man. Voor de liefhebber zijn er genoeg historische rechtszaken te zien op deze IDFA, zoals The State Against Mandela and the Others (105 min.) en The Trial (tegen Dilma Rousseff in Brazilië).

The Waldheim Waltz (93 min.)
Interessant: hoe gingen vroegere ‘fake news’-roepers te werk? Kurt Waldheim, wie kent hem nog? De president van Oostenrijk die toch echt bij de SS had gezeten, maar het op alle mogelijke manieren ontkende. Deze docu laat het zien.

 

Journalistiek

American Dharma (98 min.)
De brenger van zoveel nationalistische ellende in Amerika, Steve Bannon, geïnterviewd door Errol Morris. Het is niet vreemd dat Errol Morris ook Bannon interviewt, na eerder zo portretten te hebben gemaakt van Robert McNamara en Donald Rumsfeld. Wie meer wil weten over Morris: zie onze special uit 2015, toen hij eregast was van IDFA. En deze film? Errol Morris noemt het zelf een ‘horrorfilm’. Dat belooft veel/weinig goeds (doorstrepen wat niet van toepassing is).

Bellingcat – Truth in a Post-Truth World (88 min.)
Een vervelend tijdperk. Zo zou ik zelf deze tijd omschrijven als iemand het me zou vragen (dat gebeurt gelukkig niet). Maar niet alles is slechter. Neem Bellingcat. Deze interessante organisatie van serieuze burgerjournalisten krijgt voor elkaar waar overheden falen. En dat met moderne technologie en nadenken. Nederlandse documentaire van Hans Pool zal ongetwijfeld boeien hoe die mensen dat voor elkaar krijgen.

The Corporate Coup d’Etat (90 min.)
Ik zag ooit eens in een andere documentaire dat een bedrijf in de VS 66% kans heeft om invloed te hebben op een wet en een burger 1%. Ongetwijfeld gaat deze film van Fred Peabody, bedoeld om de overwinning van Trump duiding te geven, over die ellendige toestand. We gaan net als films van Adam Curtis de diepte in, dus terug naar de tijd toen het startte. Categorie goed-om-te-weten maar ook bereid-je-voor-op-deze-somber-stemmende informatie.

The Panama Papers (100 min.)
Onthullingen blijven elkaar opvolgen. We zitten nu weer in de nieuwste versie van Football Leaks. Maar Panama Papers, dat was wat. Die sneed een paar jaar geleden haarfijn de puist van louche zakendoen open. En wat een etterige pus er naar buiten stroomde! Hier krijgen we een reconstructie hoe dat toen ging. Dit moet wel een smeuïg journalistiek verhaal zijn.

 

10 november 2018

Preview IDFA 2018 deel 2
Preview IDFA 2018 deel 3


MEER FILMFESTIVAL