Filmfestival Toronto 2019 – Deel 2 (slot)

Filmfestival Toronto 2019 – Deel 2 (slot)
Joker komt binnen als een mokerslag

door Bert Goessen

Met de toekenning van de Publieksprijs – The Grolsch People’s Choice Award – aan de film Jojo Rabbit van regisseur Taika Waititi is het Toronto International Film Festival 2019 afgesloten.

In het verleden is het winnen van de publieksprijs in Toronto vaak een goede graadmeter geweest om later de Oscar voor beste film in de wacht te slepen. Zo werden in de afgelopen jaren films als GREEN BOOK, LA LA LAND en MOONLIGHT eerst in Toronto bekroond alvorens de Oscar te winnen.

Jojo Rabbit

Oorlogssatire
Of dat dit jaar met JOJO RABBIT ook het geval zal zijn, is nog even afwachten. De film, met onder anderen Sam Rockwell, Scarlett Johansson, Rebel Wilson, Thomas McKenzie en nieuwkomer Roman Griffin Davis in de hoofdrollen, is een gedurfde, ontroerende en komische satire over Jojo Betzler, een Duitse jongen die in de Tweede Wereldoorlog een joods meisje ontdekt dat zich in zijn huis heeft verstopt. Sociaal onhandig, maar als trots lid van de Hitler-jeugd, brengt Jojo veel tijd door met zijn denkbeeldige vriend Adolf (gespeeld door regisseur Waititi), een knuffelige, energieke, pep-pratende versie van de Führer. Jojo is woedend als hij ontdekt dat zijn moeder (Scarlett Johansson) voor het verzet heeft gewerkt en het joodse volk, dat hij geleerd heeft te moeten te haten, beschermt. Omdat Duitsland op instorten staat, heeft hij de keuze om vast te houden aan zijn hatelijke overtuigingen of zijn menselijkheid te tonen. Liefhebbers van de Monty Python- en Mel Brooks-humor zullen zich zeker met deze film vermaken die vanaf 9 januari in de Nederlandse bioscopen te zien zal zijn.

Joker
Een film die binnenkomt als een mokerslag is JOKER van Todd  Philips. Dezelfde ervaring had ik in 1976 met de film TAXI DRIVER. JOKER vertoont op veel fronten gelijkenis met deze film. Zoals Robert de Niro in zijn rol als dolgedraaide Travis tekeer ging in TAXI DRIVER, gaat Joaquin Phoenix als dolgedraaide clown tekeer in JOKER. De setting is Gotham City in 1981, geïnspireerd op het New York van die tijd. Arthur Fleck verdient zijn kost als clown voor kinderen en toeristen. Hij wordt ontslagen omdat hij een wapen bij zich heeft. Met dat wapen en nog geschminkt als clown vermoordt hij drie jonge gasten die hem in de metro in elkaar slaan. Dat is het begin van een helletocht waarin Arthur als Joker afrekent met alle mensen die hem op een of andere manier hebben teleurgesteld in het leven. Phoenix excelleert in zijn rol als Joker. Hij is vrijwel 120 minuten in beeld en draagt de film naar een uitzonderlijk niveau. De art-direction waarin een beeld wordt geschapen van het New York uit de jaren 80 met zijn groezelige straten, neonverlichting en muren vol graffiti ziet er adembenemend uit. Als je JOKER gezien hebt, zal hij tot in lengte van dagen in je geheugen gegrift blijven.

Joker

The Two Popes
Iets minder verrassend is de Netflix-productie THE TWO POPES van de Braziliaanse regisseur Fernando Meirelles. Een milde satire over paus Ratzinger, gespeeld door Anthony Hopkins en de Argentijnse kardinaal Bergoglio, gespeeld door Jonathan Pryce die elkaar in het Vaticaan ontmoeten voor een goed gesprek over de stand van zaken ten aanzien van de katholieke kerk. Met lichte spot en ironie brengt Meirelles een aantal mistoestanden in de kerk voor het voetlicht. De indrukwekkende enscenering en het excellente acteerwerk van de twee hoofdrolspelers geven de film extra cachet. Maar dat is niet voldoende om van een geslaagd meesterwerk te kunnen spreken. Veeleer een sympathieke poging om het kerkelijke gezag te parodiëren.

The Perfect Candidate
Ietwat teleurstellend is ook de nieuwe film van Haifaa Al-Mansour, de uit Saudi-Arabië afkomstige regisseuse die in 2012 furore maakte met haar film WADJDA. In THE PERFECT CANDIDATE werkt Maryam als arts in een ziekenhuis in een kleine stad. Sommige mannen willen zich niet door haar laten behandelen omdat ze vrouw is. Maryam heeft een muzikale vader die zijn drie dochters steunt. Maar als hij op tournee gaat, kan Maryam haar paspoort niet vernieuwen (tot voor kort mochten Saudische vrouwen niet reizen zonder de toestemming van een mannelijke voogd) en mist ze een conferentie in het buitenland. Maryam raakt steeds gefrustreerder door de manier waarop vrouwen belemmerd worden. Ze is ervan overtuigd dat het tijd is om het heft in eigen handen te nemen: ze gaat zich kandidaat stellen voor de gemeenteraad.

Bert Goessen doet verslag vanuit TorontoWat volgt is een drama, waarin Maryam, met de hulp van haar zusters, de stemmen probeert te winnen van de mannen die denken dat ze niet thuishoort in een publieke functie. Wat een vlammende aanklacht tegen de ondergeschikte rol van de vrouw in de Saudische maatschappij had kunnen zijn, is slechts een lichte poging de positie van de vrouw ter discussie te stellen. De film is iets te braaf zowel in aanzet als in uitwerking. Maar als uitgangspunt voor een discussie over de positie van de vrouw is hij zeker waardevol.

Gelukkig zijn er in Toronto ook elk jaar weer kleine, nieuw ontdekkingen te signaleren. Ik wil er hier drie vermelden die later hopelijk ook in Nederland zullen worden uitgebracht.

Sing Me a Song
Te beginnen met SING ME A SONG van Thomas Balmes. Een lieve, sympathieke docu-speelfilm over de 17-jarige monnik Peyangki in Bhutan. Het eerste deel van de film geeft een kleurrijk beeld van de dagelijkse leefomstandigheden van de 7-jarige Peyangki, die dan nog geen monnik is. De huizen hebben nog geen elektriciteit, de wegen zijn onverhard en van internet hebben ze nog nooit gehoord. Met de komst van elektra tien jaar later verandert het leven van de jonge monniken drastisch. Via het internet krijgen ze toegang tot de hele wereld. Maar via de digitale wereld komt niet alleen al het goede de dorpsgemeenschap binnen. Helaas kent de open poort naar de omringende wereld ook negatieve kanten. Veel couleur locale gecombineerd met de dramatische invloed van moderne communicatiemiddelen.

Las Buenas Intenciones
LAS BUENAS INTENCIONES van Ana Garcia Blaya uit Argentinië is een liefdevolle debuutfilm over de relatie van twee gescheiden ouders met hun drie jonge kinderen. De overbezorgde moeder wil met haar nieuwe vriend van Buenos Aires naar Paraguay verhuizen. De losbandige hippievader, die een eigen platenzaak heeft en ontzettend veel van muziek houdt, heeft het daar vreselijk moeilijk mee. Net zoals zijn oudste dochter. De film is gebaseerd op eigen ervaringen van de jonge cineaste. Haar vader is vijf jaar geleden overleden en ook hij hield enorm van muziek. Hij had zelfs een eigen band en sommige van zijn composities zitten in de film. Door de indringende muziekscore, het gebruik van 8mm-filmpjes en het innemende spel van met name de kinderen is het een frisse, hartverwarmende en originele film geworden.

Son-Mother

Son-Mother
Tenslotte SON-MOTHER, een Iraanse film van Mahnaz Mohammadi. Omdat de economische sancties tegen Iran steeds strenger worden, zijn het de armlastigsten die er het meest onder lijden. De weduwe Leila, die in een fabriek werkt, probeert zo goed en zo kwaad als het kan voor haar baby en haar 12-jarige zoon Amir te zorgen. Een oplossing voor haar financiële problemen komt in de vorm van een huwelijksaanzoek van de buschauffeur Kazem. Omdat Kazem een jonge dochter heeft in de leeftijd van Amir bepalen traditie en fatsoen dat Amir het huis van de familie niet kan delen. Amir wordt naar een internaat gestuurd, maar wordt daar doodongelukkig. Als hij weet te ontsnappen, gaat hij op zoek naar zijn moeder die hem in de steek heeft gelaten. Een hartverscheurend drama dat een beetje moeizaam op gang komt maar uiteindelijk zwaar weet te overtuigen. Vrouwen die om wat voor reden alleen komen te staan in het leven, hebben het moeilijk in de islamitische wereld. En wellicht ook daarbuiten. Dat is het universele thema dat de film op subtiele wijze aankaart

 

17 september 2019

 

Filmfestival Toronto 2019 – Deel 1

MEER FILMFESTIVAL

Filmfestival Toronto 2019 – Deel 1

Filmfestival Toronto 2019 – Deel 1
The Painted Bird maakt vooralsnog meeste indruk

door Bert Goessen

Het filmfestival van Toronto kent altijd een hoog celebrity-gehalte. Ook dit jaar worden de sterren weer af en aan gevlogen: Meryl Streep, Joaquin Phoenix, Scarlett Johansson, Susan Sarandon, Kate Winslet, Gary Oldman, Antonio Banderas, Matt Damon, Tom Hanks, Nicole Kidman en ga zo maar door. Ook twee Nederlandse sterren stonden in de spotlights: Carice van Houten en Halina Reijn. Zij waren in Toronto ter promotie van Halina’s debuutfilm Instinct.

Carice van Houten en Marwan Kenzari spelen de sterren van de hemel in dit aangrijpende drama. De openingsscène maakt meteen duidelijk waar het in deze film om gaat: macht en seks.

Halina Reijn en Carice van Houten promoten Instinct in Toronto

Halina Reijn en Carice van Houten promoten Instinct in Toronto (foto: Bert Goessen).

Van Houten speelt de rol van Nicoline, een psycholoog die de seksueel gewelddadige Indris (Kenzari) moet behandelen. Na vijf jaar behandeld te zijn, mag hij met verlof zonder toezicht, maar Nicoline is daar fel tegen en concludeert na slechts een paar korte sessies dat hij nog steeds een groot gevaar voor de samenleving vormt. Niet in staat haar collega’s te overtuigen, geeft ze toe, maar begint ook haar eigen onvermogen op te merken om de druk van Idris’ manipulaties te weerstaan. Gaandeweg ontstaat er een manipulatief spel van aantrekken en afstoten waarbij de vraag centraal staat wie het slachtoffer is en wie de dader. Wat is goed en wat is kwaad? Zijn wij niet allemaal beesten met een instinct?

Reijn levert een krachtige debuutfilm met theatrale allure. Een paar mindere scènes en het eendimensionale karakter van Indris zijn haar vergeven. Na vertoningen op het filmfestival van Locarno, Toronto en het Nederlands Film Festival gaat de film op 3 oktober in de bioscopen draaien.

The Painted Bird: gruwelijke levenswandel
Bert Goessen doet verslag vanuit TorontoDe beste film halverwege het festival is zonder twijfel THE PAINTED BIRD van de Tsjechische regisseur Václav Marhoul. De bijna drie uur durende film, gebaseerd op de gelijknamige roman van Jerzy Kosinski uit 1966, is een duik in de donkerste uithoeken van de menselijke ziel. De film vertelt het verhaal van een joods kind dat door Oost-Europa dwaalt tijdens de Tweede Wereldoorlog en onderweg zinloos geweld en onmenselijke marteling tegenkomt. Op een bepalend moment toont een boer de jongen een in gevangenschap levende vogel, die beschilderd wordt en daarna vrijgelaten. De vogel, die er nu anders uitziet dan zijn kameraden, wordt uit elkaar gerukt. Die kritische les belichaamt de eigen ervaringen van de jongen: verschillend zijn kan fatale gevolgen hebben.

De film bestaat uit een reeks tableaus waarin de hulpeloze hoofdpersoon wordt meegevoerd op een brute reis naar een periode van ongerijmde en ongemoeide haat en angst voor de ander. De 35 mm zwart-wit cinematografie van Vladimir Smutny en de krachtige muziek van Pavel Rejholec maken de gruwelijke levenswandel tot een adembenemende belevenis.

Marriage Story: venijnige scheiding
Van geheel andere orde, maar minstens zo indrukwekkend is MARRIAGE STORY van Noah Baumbach. In deze Netflix-productie spelen Adam Driver en Scarlett Johansson een echtpaar dat op het punt staat om te gaan scheiden. Wat begint als een poging om als vrienden uit elkaar te gaan, zonder advocaten en rechtbankzittingen, eindigt in een venijnig spel van verwijten, moddergooien en punten scoren.

WHO IS AFRAID OF VIRGINIA WOOLF?-light zou je kunnen zeggen. Net zoals Richard Burton en Elizabeth Taylor in 1966 elkaar het leven zuur maakten, doen Johansson en Driver dat dunnetjes over. Niet zo subtiel en gemeen misschien, maar op het dieptepunt van hun scheiding net zo krachtig en indringend. Het acteergeweld spat van het doek en grijpt je naar de keel. Zo uit het leven gegrepen.

Kortgeknipte Scarlett Johansson en muzikale Adam Driver in Marriage Story.

Kortgeknipte Scarlett Johansson en muzikale Adam Driver in Marriage Story.

Balloon: Tibetaans verhaal
Tenslotte nog een prachtige film van een in Nederland iets minder bekende Tibetaanse regisseur Pema Tseden. Na THARLO en JINPA is zijn nieuwe film BALLOON een rechttoe rechtaan familiedrama over een gezin bestaande uit vader, moeder, opa en twee kleine kinderen. De vader is vooral bezig met het zwanger maken van zijn schapen (middels een geleende bok) en van zijn vrouw. Echter de vrouw probeert op alle manieren een zwangerschap te voorkomen, terwijl de kleine mannen plezier hebben met het opblazen van de condooms van hun ouders die ze als ballonen gebruiken, en opa plotsklaps het loodje legt. Dat alles opgediend in overbelichte en groezelige beelden.

BALLOON mist misschien een beetje de eigenzinnigheid, het poëtische gehalte en het extravagante karakter van de twee vorige films. Maar het toegankelijke verhaal en de prachtige cinematografie maken de film geschikt voor een breder publiek.

In het tweede gedeelte van het festival draait de film JOKER, die in Venetië bekroond werd met de Gouden Leeuw. Benieuwd of het inderdaad zo’n meesterwerk is als wordt beweerd.

 

10 september 2019

 

Filmfestival Toronto 2019 – Deel 2 (slot)

 


MEER FILMFESTIVAL

Preview Filmfestival Toronto 2019

Preview Filmfestival Toronto 2019
Publiekstrekkers, wereldcinema, docu’s en ontdekkingen

door Bert Goessen

Het 44ste filmfestival van Toronto dat donderdag 5 september van start gaat, is weer een bonte verzameling premières van met name Amerikaanse commerciële publiekstrekkers, wereldcinema, debuutfilms, documentaires en speciale ontdekkingen. 

Vanuit commercieel oogpunt is Toronto een redelijk nauwkeurige barometer voor films die gaan scoren bij de Oscars. Winnaars uit het verleden, zoals THE SHAPE OF WATER, LA LA LAND en GREEN BOOK waren allemaal op het festival te zien. In tegenstelling tot het filmfestival van Venetië, dat zich richt op filmprofessionals en strak rondom zijn competities is georganiseerd, is Toronto een publieksfestival zonder competitie en met alleen een publieksprijs.

Once Were Brothers

Opening en afsluiting
Het festival opent dit jaar met de wereldpremière van de muziekfilm ONCE WERE BROTHERS: ROBBIE ROBERTSON AND THE BAND, een documentaire over Robbie Robertson, de leadgitarist en belangrijkste songwriter van The Band. De Iranese regisseuse Marjane Satrapi (PERSEPOLIS) mag het festival afsluiten met haar film RADIOACTIVE, een biopic met Rosamund Pike als Marie Curie (1867-1934), die als eerste vrouw een Nobelprijs voor Natuurkunde won en gestorven is aan haar eigen onderzoek naar radioactiviteit.

Van de overige achttien galapremières zijn er vier waar nu al met veel buzz naar wordt uitgekeken. THE GOLDFINCH van John Crowley, de verfilming van het boek Het Puttertje van Donna Tartt over een jongetje dat zijn moeder verliest bij een aanslag op een museum, met Nicole Kidmann in een Oscarwaardige rol als pleegmoeder. JOKER van Todd Phillips met Joaquin Phoenix als de groezelige clown van de misdaad. HUSTLERS van Lorene Scafaria met Jennifer Lopez, Constance Wu, Keke Palmer en Julia Stiles als strippers in een giftige cocktail van seks, misdaad en geld. En tenslotte A BEAUTIFUL DAY IN THE NEIGHBORHOOD van Marielle Heller met Tom Hanks in de rol van Mr. Rogers, de grote kinder-tv-held.

Bert Goessen doet exclusief verslag vanuit TorontoVeel meer dan commerciële premières
Maar Toronto heeft meer te bieden dan alleen grote commerciële premières. De Zweedse regisseur Roy Andersson, bekend van zijn satirische onderkoelde humor in SONGS FROM THE SECOND FLOOR en YOU, THE LIVING, presenteert ABOUT ENDLESSNESS, een serie korte sketches over mooiheid van het bestaan.

Pablo Larraín, de Chileense regisseur van JACKIE en NERUDA, komt met EMA waarin Mariana Di Girolamo de rol van een schuldbewuste moeder speelt die alles wat ze heeft verloren wil terugwinnen.

THE PERFECT CANDIDATE heet de nieuwe film van de Haifaa al-Mansour, de regisseuse uit Saudi-Arabië die in 2012 een grote hit had met haar eerste film WADJDA. Een vrouwelijke arts moet zich staande houden in een door mannen gedomineerde wereld.

THE PAINTED BIRD is de verfilming van het beroemde boek De Geverfde Vogel van Jerzy Kosinski uit 1965. Een joodse jongen zoekt onderdak in Oost-Europa gedurende de Tweede Wereldoorlog. De film is opgenomen op 35 mm in zwart-wit met Harvey Keitel, Barry Pepper en Stellan Skarsgard in de hoofdrollen.

De Japanse regisseur Hirokazu Kore-eda, vorig jaar nog winnaar van de Gouden Palm in Cannes met zijn film SHOPLIFTERS, komt verrassend uit de hoek met zijn eerste film buiten Japan. LA VERITÉ is een Franse productie met Juliette Binoche en Catherine Deneuve in de hoofdrol.

The Laundromat

Netflix
Toronto heeft ook drie films geprogrammeerd die door Netflix zijn geproduceerd en waarvan het maar de vraag is of die ooit in de bioscoop worden uitgebracht. De nieuwe film van Steven Soderberg THE LAUNDROMAT, met Meryl Streep in de hoofdrol; de nieuwe film van de Argentijnse regisseur Fernando Meirelles THE TWO POPES met Anthony Hopkins en Jonathan Pryce in de rol van paus Benedictus en paus Franciscus; en de nieuwe film van Noah Baumbach MARRIAGE STORY, met Scarlett Johansson en Adam Driver als een stel met scheidingsperikelen.

Dit alles is slechts een greep uit het overstelpende aanbod van circa driehonderd films. Hier zij nog vermeld dat de Nederlandse film INSTINCT, het regiedebuut van Halina Reijn met Carice van Houten in de hoofdrol, ook in Toronto te zien zal zijn. De film ging eerder in première op het filmfestival van Locarno en is in Nederland te bewonderen als openingsfilm van het Nederlands Film Festival en vanaf 3 oktober in de Nederlandse bioscopen.

 

4 september 2019


MEER FILMFESTIVAL

Toronto 2018 deel 2

Filmfestival Toronto 2018 – Deel 2 (slot):
Verrassende winnaar publieksprijs

door Bert Goessen

Het 43ste Toronto International Film Festival (TIFF) is zondagavond afgesloten met de toekenning van de publieksprijs, de Grolsch People’s Choice Award, aan een verrassende winnaar. Niet de gedoodverfde film A Star Is Born, Roma of If Beale Street Could Talk, maar Green Book van regisseur Peter Farrelly ging er met de prijs vandoor.

Farrelly debuteerde in 1994 met Dumb and Dumber en werd daarna vooral bekend met de hilarische komedie There’s Something About Mary. GREEN BOOK is daarentegen verre van komisch. Het is een waar drama over de beroemde New Yorkse muzikant Don Shirley, die een chauffeur moet inhuren om hem op een veilige manier op zijn concerttour door het zuiden van de Verenigde Staten te leiden. Chauffeur Tony ‘Lip’ Vallelonga is wit en Don Shirley is zwart.

Viggo Mortensen en Mahershala Ali (bekend van Moonlight) spelen op sublieme wijze elkaars tegenpolen. Tony is een grofgebekte, ongepolijste rauwdouwer, opgegroeid in de straten van New York. Don is de welbespraakte jazzmuzikant, keurig gekleed en verre van ongepolijst. Het ‘Negro Motorist Green Book’ is de gids die ze gebruiken om op een veilige manier in hotels en restaurants te verblijven. Maar er is natuurlijk meer nodig dan alleen een gids om elkaar beter te begrijpen.

Toppers
Behalve GREEN BOOK waren er de laatste vijf dagen in Toronto een aantal films te zien die zeker niet onderdeden voor de winnaar van de publieksprijs. De Mexicaanse regisseur Alfonso Cuaron (Gravity) pakt op fantastische wijze uit in zijn nieuwe 135 minuten durende ROMA. In prachtig zwart-wit vertelt de film het verhaal van een upper-middleclassgezin in de wijk Roma in Mexico Stad anno 1970 en hun dienstmeid Cleo. De geboortegrond van Cuaron en de herinneringen uit zijn jeugd vormen de inspiratiebron voor een semi-autobiografisch film. Een technisch hoogstandje omdat het dagelijks leven van vijftig jaar geleden minutieus wordt nagebootst in adembenemende beelden. Beeld, geluid, montage, scenario, acteerwerk, enscenering: alles klopt in deze film. Een uniek meesterwerk dat waarschijnlijk ook in de Nederlandse bioscopen wordt uitgebracht, ondanks dat het een Netflix-productie is.

If Beale Street Could Talk

Regisseur Barry Jenkins heeft met IF BEALE STREET COULD TALK een meer dan geslaagde poging gedaan het gelijknamige boek van James Baldwin op indringende wijze te verfilmen. De cast bestaat volledig uit zwarte acteurs en actrices. De film speelt zich af in het New York van de jaren 70 en geeft een inkijk in de wereld van de toenmalige Afro-Amerikaanse gemeenschap waar liefde en gerechtigheid de inspiratiebronnen zijn.

De 19-jarige Tish is zwanger van haar vriend Fonny, die onterecht in de gevangenis is beland omdat hij door een blanke politieagent is beschuldigd van een moord die hij niet heeft begaan. Maar de liefde tussen Tish en Fonny is onvoorwaardelijk. Ze strijden tot het bittere einde voor gerechtigheid. Een love story pur sang die misschien hier en daar een te ver doorgevoerd beroep op de watertraantjes doet. De filmtitel verwijst naar Beale Street, een straatnaam die in de jaren 70 in vrijwel alle zwarte Amerikaanse woonwijken voorkwam. Als al die straten een keer hun verhaal zouden kunnen vertellen…

De Argentijnse regisseur Pablo Trapero werd in 2015 bij een groter publiek bekend met zijn film El Clan. De titel van zijn nieuwe film LA QUIETUD verwijst naar het gelijknamige landgoed op het Argentijnse platteland. Het is een intiem, charmant en liefdevol familiedrama waarin de relatie tussen twee zussen en hun autoritaire moeder centraal staat. De spanningen lopen af en toe hoog op. Zeker nadat de vader door een hartaanval wordt getroffen. Trapero filmt met veel visuele flair en lange camerashots, afgewisseld met onthullende close-ups. De lokatie van het landgoed is adembenemend en dat weet de regisseur ten volle uit te buiten.

De Canadese regisseur Xavier Dolan levert met THE DEATH AND LIFE OF JOHN F. DONOVAN een aangename film die vooral genietbaar is door de kunstige manier waarop drie verhalen in elkaar zijn verweven. De 10-jarige Ruppert raakt op jonge leeftijd geobsedeerd door het leven van schrijver en acteur John F. Donovan. Over zijn briefwisseling met John schrijft Ruppert op latere leeftijd een boek. En over dat boek wordt hij geïnterviewd door een journaliste die daar aanvankelijk helemaal geen zin in heeft. Door de ingenieuze montage krijgt de film een aangename dynamiek, ondersteund met een prachtige muziekscore. Dolan levert andermaal kwaliteit. Duidelijk minder controversieel dan zijn vorige films, maar daarom niet minder genietbaar.

THE RIVER van Emir Baigazin speelt zich af in het uitgedroogde landschap van Kazachstan waar vijf broers samenwonen met hun moeder en hun autoritaire vader die hen de nodige discipline wil bijbrengen. Als ze de rivier ontdekken, wordt dat de uitlaatklep waar ze kind kunnen zijn: spelen en zwemmen, bevrijd van de doordringende blikken van hun vader. De film ademt het ritme van het dagelijkse leven op het platteland ver van de moderne wereld. De schitterende beelden van het gortdroge zandlandschap en de theatrale vormgeving maken dit minimalistische drama een lust voor het oog.

Een aangename verrassing uit Tibet komt van regisseur Pema Tseden die in 2015 het prachtige Tharlo maakte. Zijn nieuwe film JINPA speelt zich af op vijfduizend meter hoogte in een onherbergzaam gebied. Prachtige beelden van een desolaat landschap vormen het decor waarin vrachtwagenchauffeur Jinpa rondrijdt en zijn vracht aflevert in een van God verlaten oord. De visueel prachtige stijl wordt af en toe ondersteund door de Chinese versie van het lied O sole mio, waarvan Jinpa een groot liefhebber is. De beeldcomposities, kleuren en uitzonderlijke belichting—alles klopt in JINPA.

Jinpa

Tegenvallers
Tot slot nog een paar tegenvallende films van regisseurs met een behoorlijke staat van dienst. De Britse regisseur Steve McQueen die in 2011 verraste met Shame en in 2013 zelfs de Oscar won voor beste film met 12 Years a Slave maakt met WIDOWS een doorsnee-Hollywoodthriller die zich afspeelt in het politiek-criminele circuit. Hoewel het er gelikt uitziet, het acteerwerk van hoog niveau is en de enscenering prachtig, stelt McQueen’s film enigszins teleur. Meer dan louter entertainment heeft hij niet bieden. En dat is pover voor een regisseur van wie je inhoudelijk meer verwacht.

De Duitse regisseur Florian Henckel von Donnersmarck werd in 2006 bekend met Das Leben der Anderen. Zijn nieuwe film, WERK OHNE AUTOR, kent een lange ontstaansgeschiedenis. Door allerlei tegenslagen tijdens de productie heeft het uiteindelijk meer dan vijf jaar geduurd voordat hij tot stand is gekomen. Het resultaat is een drie uur durend epos over het leven van Kurt dat begint in 1937 in Dresden in Oost-Duitsland en eindigt in de jaren zestig in Düsseldorf in West-Duitsland waar hij een bekend kunstenaar is geworden. Over een periode van veertig jaar wil het persoonlijke verhaal van Kurt een tijdsbeeld van de twee verschillende Duitslanden schetsen. Dat daarbij clichés niet worden gemeden, valt nog te billijken. Maar dat het hoofdpersonage Kurt weinig diepgang en overtuigingskracht bezit, doet de film geen goed.

Na zijn imponerende debuutfilm Son of Saul uit 2015 levert de Hongaarse regisseur Laszlo Nemes met zijn nieuwe film SUNSET een historisch drama dat zich afspeelt rond 1910. De jonge Irisz Leiter keert vanuit Triest terug naar Boedapest waar haar overleden ouders een befaamde hoedenzaak hebben opgezet. Als ze probeert hier te werken, komen er allerlei geheimen naar boven. Hoewel Nemes de sfeer van het Oostenrijk-Hongaars tijdperk minutieus weet te reconstrueren is de film een hybride, donkere en niet altijd even gemakkelijke te doorgronden exercitie die met zijn lengte van 144 minuten een hele opgave voor de kijker is.

TIFF 2018 mag zonder meer tot een van de betere edities van de laatste jaren worden gerekend. Vooral de mix van grote, al dan niet commerciële films en de vele verrassende kleinere films in de diverse bijprogramma’s maken het tot een uniek filmfestival.

 

17 september 2018

 

DEEL 1

 

MEER FILMFESTIVALS