Categorie: FILMFESTIVAL

Imagine 2016 – Deel 3

Posted on

Imagine Filmfestival 2016: deel 3

door Suzan Groothuis

In dit derde en laatste verslag van Imagine 2016 gaan we op heksenjacht in New-England, eindigt een Poolse bruiloft in bezetenheid, ervaren we een ongemakkelijk etentje met Michiel Huisman en dreigende sciencefiction in Texas.

Van 14 tot 24 april was het weer zover in het hippe Eye in Amsterdam: elf dagen lang was de verbeelding van kracht. De toeschouwer werd getrakteerd op een duizelingwekkend programma (film in, film uit!) vol duistere krachten, cyborgs, aliens en de post-Apocalyps. Het festival voor de genrefilmliefhebber, waarin ook dit jaar bewijst dat Imagine zich steeds meer op het snijvlak van arthouse begeeft. Hardcore gore naast verstilde zombiefilm. Hier volgen vier films die op zijn minst verwonderen.

The Witch: zwarte magie, onschuld en kwaad smelten samen
De verwachtingen rondom The Witch zijn hooggespannen. Maar liefst vijf schedels in Schokkend Nieuws, het filmmagazine over horror, sciencefiction, fantasy, anime en cult. The Witch, voluit The Witch: A New-England Folktale is het debuut van Robert Eggers.

Wat direct opvalt zijn de prachtige vormgeving en de beklemmende sfeer. De film laat zien hoe een gezin een nieuw bestaan tracht op te bouwen in de bossen van New England, zeventiende eeuw. Verstoten van hun thuis vanwege de religieuze opvattingen van de vader. Het onheil blijft niet lang uit: plots verdwijnt hun pasgeboren baby. Waren het wolven of heksen? En heeft de oudste dochter er iets mee te maken?

De film bouwt zorgvuldig op naar een verontrustende climax, waarin zwarte magie, onschuld en het kwaad samensmelten. Met mooie rollen van Ralph Ineson en Kate Dickie, beiden bekend van hitserie Game of Thrones. Maar het is vooral Anya Taylor-Joy in haar rol van oudste dochter Thomasin, die imponeert met haar mengeling van puurheid en mysterie.

Het lukt Eggers de kijker mee te voeren in zijn duistere sprookje vol religieuze verwijzingen, waarbij het enige minpunt van de vertoning is dat er geen ondertiteling is en de dialogen in Oudengels moeilijk te volgen zijn.

Demon: huwelijksfeest gedrenkt in wodka
Meer duistere krachten zijn er in het Poolse Demon. Van een heel ander kaliber dan The Witch, waar de bossen plaatsmaken voor een joods huwelijksfeest gedrenkt in wodka. Wat een feestelijke plechtigheid zou moeten zijn, verwordt tot een feest vol rampspoed, regen en bezetenheid.

De jonge Piotr en Zaneta lijken een gelukkig jong stel, maar de grond rondom hun toekomstig huis herbergt een dode ziel die een uitweg wil. En zo krijgt de legende van de dubbyk, een geest die niet tot rust is gekomen, gestalte. Terwijl de bruiloftsgasten zich te goed doen aan spijzen en alcohol zien we hoe de bruidegom zijn duistere lot tegemoet gaat.

Deze originele vertelling is prachtig gefilmd en zou gezien kunnen worden als de zwanenzang van regisseur Marcin Wrona. De regisseur pleegde vorig jaar namelijk vlak voor een festivalscreening zelfmoord. Het geeft zijn psychologische horror, met verwijzingen naar de gruwelijkheden die in de Tweede Wereldoorlog hebben plaatsgevonden, een extra duister randje.

The Invitation: onverwachte gasten
Van demonen gaan we over naar een etentje in de beklemmende psychologische thriller The Invitation. Hoewel hoofdpersoon Will ook nagejaagd lijkt te worden door demonen uit het verleden: er hangt iets donkers aan het etentje waarvoor hij en zijn vriendin Kira uitgenodigd zijn. Ze bezoeken namelijk Wills ex-vrouw Eden, die samen met haar nieuwe vriend David (een rol van Nederhunk Michiel Huisman) in Wills oude huis woont. De ontvangst is gastvrij, maar er hangt een vreemd luchtje aan. Eden en David zijn nét iets te opzichtig vriendelijk en charmant. En Will en Kira blijken niet de enige gasten: Wills volledige vriendenkring, die hij om onbestemde redenen al een paar jaar niet gezien heeft, is aanwezig.

The Invitation herbergt verschillende genres: thriller, horror en drama vloeien in elkaar over en regisseuse Karyn Kusama, eerder verantwoordelijk voor de verdienstelijke horror Jennifer’s Body, weet de kijker steeds weer op het verkeerde been te zetten. Als kijker gluur je mee vanuit het perspectief van Will, die de intenties van de gastheer en gastvrouw niet vertrouwt en constant op zijn hoede is. Maar is zijn achterdocht wel terecht?

De film houdt de aandacht van de kijker goed vast en is vooral onderhoudend te noemen. Voor liefhebbers van films als The Gift, waarbij de ongemakkelijkheid en spanning stijgen en je niet meer weet aan wiens kant je moet staan.

Midnight Special: Close Encounters voor volwassenen
Het Imagine Filmfestival opende met Midnight Special van Jeff Nichols. Nichols kennen we van een inmiddels indrukwekkende filmografie: Shotgun Stories, Take Shelter en Mud. Zijn films hebben als overeenkomsten de steevast gecaste acteur Michael Shannon en een vader-zoonrelatie. Take Shelter begeeft zich al op het randje van arthouse en genrefilm met zijn onheilspellende apocalyptische thema en Midnight Special is nog meer dan zijn voorganger een mengeling.

De film begint gelijk met actie: Roy (jawel, Michael Shannon) en zijn maat Lucas hebben de achtjarige Alton ontvoerd. In hun motelkamer zien ze op tv dat ze gezocht worden. Ondertussen valt de FBI een samenkomst van The Ranch, een religieuze sekte, binnen. Alton is daar weggeplukt en Roy blijkt zijn vader. Als je denkt dat je het dan doorhebt, heb je het mis. Midnight Special werkt namelijk geleidelijk aan toe naar sciencefiction en is daarmee meer crossover dan de intuïtieve apocalyptische dreiging in Take Shelter.

Maar Nichols doet dat wel op de Nichols manier: zonder te verklaren, met mooie shots van het Texaanse landschap (ook weer een overeenkomst met zijn eerdere films!) en een constante dreiging. De actie is op de juiste momenten ingezet, de dreiging voelbaar en de beelden mooi geschoten. Toch is Midnight Special niet zo fraai als zijn voorgangers. De sciencefiction maakt de film tot een Close Encounters of the Third Kind voor volwassenen, compleet met lichtflitsen en een wereld die de onze niet is. Soms is het beter om niet teveel te laten zien.

 

26 april 2016

 

IMAGINE 2016 DEEL 1

IMAGINE 2016 DEEL 2

Imagine 2016 – Deel 2

Posted on

Imagine Filmfestival 2016: deel 2

door Bob van der Sterre

In dit tweede verslag herleeft de giallo, kun je tijdreizen met een romantische twist, huilen in een baan om de aarde, zien we een ontspoorde tragikomedie en een yakuzabaas als vampier.

Francesca: De giallo herleeft
Francesca is al vijftien jaar spoorloos. Haar ouders zitten depressief in hun villa verstopt. Ondertussen worden er mensen stuk voor stuk vermoord, en legt de moordenaar munten op hun ogen, naar een tekst van Dantes Goddelijke Komedie. De inspecteurs gaan op onderzoek uit en merken dat het met Francesca’s verdwijning te maken heeft.

Giallo’s (klik hier voor toelichting) zijn aan een revival bezig. Dat is geen wonder: visueel uitbundige bloederigheid, dat ligt helemaal in de lijn van de hedendaagse ‘style over substance’ cinema. Eerdere pogingen waren wisselend (een redelijk geestige parodie The Editor en L’étrange couleur des larmes de ton corps (geen giallo)). Berberian Sound Studio gaat over giallo’s maar is er zelf geen.

Dit is dan de eerste, echte neogiallo. En het is goed gedaan, heel erg goed zelfs, heel wat keren betrapte ik me erop dat ik niet doorhad dat ik een film uit 2016 zat te bekijken. De geweldige muziek, het dubben van de stemmen, de oude stijl camera’s, de nare moorden met dunne mesjes, de interieurs van oude huizen: aan alles is gedacht. Het vernieuwende zit hem in het recreëren van een genre dat allang niet meer bestaat (hield op in 1978), zoals The Artist min of meer de zwijgende film liet herleven. Knappe prestatie!

Synchronicity: Tijdreizen met romantische twist
Jim Beale weet een wormgat te maken. Hij doet een proef en vindt ineens een dalia. Die behoort aan Abby (Brianne Davis, een Jennifer Lawrence-lookalike) op wie hij een oogje krijgt. Hij twijfelt meer en meer aan haar goede bedoelingen want ze hoort bij de genadeloze investeerder Klaus Meisner (Michael Ironside). En zo begint het tijdreisgerommel.

Synchronicity (een SF-noir zogenaamd) begint veelbelovend, met veel oog voor details. Architectuur, muziek, rook, houterig acteerwerk: alles ademt de jaren tachtig. Het had een sf-film uit 1982 kunnen zijn (knipoog hier naar Blade Runner).

Lowbudget of niet, het eerste deel is sterk, maar dan komt de klad erin, oogt de film meer als een tijdreisfilm zoals een groepje enthousiaste filmstudenten die zou maken. Waar Time Crimes nog spannend is, Primer de hersens laat kraken, en Back to the Future gewoon entertaint, is dit vooral een poging-tot. Synchronicity had in absurdisme van alles kunnen proberen maar blijft jammer genoeg aan de veilige kant.

Project-M: Huilen in een baan om de aarde
De toekomst. Dankzij een overschot aan zoet water is Quebec een superstaat die mensen de ruimte instuurt, naar Mars, en, wie weet, naar Jupiters maan Europa. Vier astronauten gaan een jaar rond de aarde cirkelen om te oefenen. Maar de situatie verandert als er hommeles is op aarde.

Een interessant gegeven (een soort Das Experiment in de ruimte). De film had het misschien in zich om een meesterwerk te kunnen  worden. Maar dat is een brug te ver voor deze film van debutant Eric Piccoli. Hij wilde een psychologische SF-film maken. Maar zoals zo vaak in films of boeken waar psychologie de hoofdmoot speelt: die is erg eenzijdig, dramagericht.

Nu verzanden heel wat scriptkansen in tranendalen. Een voorbeeld is hoe de karakters worstelen met hun persoonlijk leed maar zich nauwelijks lijken te verwonderen over de meest schokkende wending van het verhaal, wat heel ironisch is voor een film die juist mikt op een psychologische invalshoek. Dáár lag het drama. Het professionalisme van deze astronauten is bovendien tamelijk twijfelachtig. Er zijn nog een paar potsierlijke scriptwendingen (de vondst op Europa, hoe komen ze erop) maar eerlijk is eerlijk, er staan ook een paar interessante filmmomenten tegenover – met name een is erg fraai – die we hierbij niet zullen verklappen.

The Rotten Link: Schokeffect laat vermakelijke tragikomedie ontsporen
Roberta en Raulo, broer en zus, leven in een plattelandsdorpje onder de hoede van moeder Ercilia. Ercilia is de enige op wie de rest van het dorpje geen vat kan krijgen. Toch is ze belangrijk. Raulo levert hout en Roberta is de dorpshoer.

Alles gaat tegenwoordig door voor zwarte komedie. En het is aan het begin inderdaad op een wrange manier geestig. Hoe Roberta de hoer is voor het hele dorp: een grappig gegeven. Maar dan ontspoort de film totaal via choquerende thema’s (incest, verkrachting) in een slasherfilm met spijkerhard geweld. Doet denken aan hoe From Dusk Till Dawn ontspoorde.

Het is zo zonde omdat de outcast-familie echt een mooi geschetst portret is – en moeder Ercilia een interessant en mysterieus karakter. Valentín Javier Diments lichtvoetige stijl schetst dan nog een fraaie film over een micromaatschappij met dezelfde platheid en ongein als in ‘de echte wereld’. Zijn film valt jammer genoeg plat op zijn kont – tenzij je natuurlijk een als zwarte komedie vermomde slasherfilm erg waardeert.

Yakuza Apocalypse: Vampieren en yakuza gaan lastig samen
Een yakuzabaas is niet voor niets overwinnelijk: hij is een vampier. Hij heeft een rechterhand, Kageyama. Maar dan komen ze de vampierendoder tegen. En de baas geeft de vampierenkrachten door aan Kageyama. Kan hij zijn krachten beheersen?

Bij Takashi Miike weet je het nooit. Zijn oeuvre is hit and miss. En ook Yakuza Apocalypse is een beetje een lastige film. Vampierenyakuza, echt? Een los vampierenhoofd dat iemand anders in de nek bijt? Een menselijke schildpad? Criminelen onder de duim houden via een breiclubje? Een man met kikkerhoofd als supervechter? Dat kan alleen maar bij Miike voorkomen.

Veel bloed, veel doden, veel gewonden, veel bizars, maar na een half uur gaat het vervelen. De Miike- of goreliefhebber zal juist op de wenken bediend worden. Af en toe inderdaad een leuk grapje: ‘Bloed van yakuza is vies en heeft weinig voedingswaarde.’ Maar door de bank genomen kun je stellen dat vampieren en yakuza lastig samengaan.

 

25 april 2016

 

IMAGINE 2016 DEEL 1

IMAGINE 2016 DEEL 3

Imagine 2016 – Deel 1

Posted on

Imagine Filmfestival 2016: deel 1

door Bob van der Sterre

Met het zicht op het IJ proberen mensen zich te wurmen in de letters van AMSTERDAM. In het op zich al fantastische gebouw achter hen heeft wederom het Eye Imagine Filmfestival plaats (voorheen Amsterdam Fantastic Film Festival). Een vriendelijk en rustig festival met tegenovergestelde films, meestal bloederig en weird.

Veel te doen. Voor de liefhebber zijn er ook evenementen als The Night of Terror, tentoonstellingen en masterclasses (niet de minste: Alex van Warmerdam). We concentreren ons op de films en die zijn even gevarieerd als wisselvallig.

The Survivalist: Postapocalyptische toestanden op microschaal
In The Survivalist probeert de protagonist te overleven in een boshut, gewapend met een dubbelloops geweer en een mes, en plantjes die hij besproeit met eigen urine. Op een dag krijgt hij een vrouw en meisje op bezoek. In ruil voor seks met het meisje biedt hij ze onderdak en bescherming. Maar er zijn meer mensen uit op de boshut en het tuintje. Postapocalyptische toestanden op microschaal zonder enige context (afgezien van een grafiekje aan het begin).

Op ieder filmfestival vind je altijd die ene minimalistische, sobere film die à la Mike Leighs Naked het ware realisme  probeert vast te leggen. Sober acteerwerk, sober verhaal, sobere actie (altijd plotseling), ongegeneerde naaktheid, vrijwel zonder dialogen. Een film waarin de beelden al het werk doen. Een film die behendig langs genres slalomt (thriller, horror, drama) en kiest voor een neutrale middenweg.

The Survivalist heeft dan ook een paar typische plussen en minnen. Acteerwerk (als je van intens houdt) is goed. Je kunt er desgewenst van alles filosofisch uithalen over de overlevingsdrang van de mens (hoewel dat niet zo diep gaat). Het is knap dat de film de aandacht vasthoudt. En de minnen: het is een observerende maar ook bloedserieuze en ietwat gewone film.

Børge / The Wave: Door en door voorspelbare rampenfilm
Kristian is een geoloog die de fjord Geiranger onderzoekt. Het dorpje Geiranger ligt daar niet zo veilig, dus onderzoek is nodig. Het is zijn laatste dag, hij neemt afscheid en gaat verhuizen. Maar de laatste resultaten van het grondwater zijn raadselachtig. Het laat hem niet met rust. Hij staat klaar om de pont op te rijden maar keert op het laatste moment om onderzoek te doen.

The Wave  is een rampenfilm die echt niets  origineels te bieden heeft. We zitten in de Noorse fjorden en we weten dat er een landverschuiving een dorp zal verzwelgen. De tsunami zal een familie laten survivallen in het water, met hier en daar een paar offers van onbelangrijke bijrollen. Dat is allemaal zo voorspelbaar als dat morgenochtend de klok weer naar rechts zal lopen.

De CGI-afdeling heeft zijn best gedaan. Je gaat bijna mee rennen naar een veilige plek in de bergen – zeker als je de film in een bioscoop ziet. Maar voor de scriptschrijver hebben ze de automatische piloot ingeschakeld.

Creative Control: Vermakelijke film over Google Glass voor gevorderden
David, een reclameman, krijgt een nieuw product in handen waar hij reclame voor moet maken: Augmenta. Een bril waar je van alles mee kunt doen, een soort Google Glass voor gevorderden. De uitvinding stuurt zijn vriendin Juliette regelrecht in de armen van haar yogaleraar en David zelf richting waanzin.

Creative Control heeft gezien de vele negatieve recensies te lijden onder vooroordelen. Je moet inderdaad het eerste kwartier even door een onduidelijk begin heen – dat kennelijk sommigen in een te pretentieus keelgat schiet. Maar dan volgt een mooie verzorgde zwart-wit ‘indie-flick’ die op een prettige manier kruist tussen S1m0ne en een Woody Allen-film. Doet denken aan de betere lichtvoetige indiefilms van de jaren negentig, zoals Daytrippers, Living in Oblivion  en In the Soup (van intussen weer vergeten namen als Greg Mottola, Tom DiCillo en Alexandre Rockwell). Geschreven, geregisseerd en met hoofdrol van Benjamin Dickinson (die had dus ook creative controle over zijn  film).

Er zijn veel aardige dingen in de film. Veel verrassende, stijlvolle shots en onvoorspelbare scènes (alsof iedere scène aan het einde net even de wending neemt die je niet verwachtte). De nabije toekomst (over tien jaar?) is heel subtiel verwerkt. En het thema is interessant. Hoe realistisch kan virtual reality wel worden in combinatie met drugs? David heeft er in elk geval last van. Misschien wel een sociaal probleem van de toekomst, misschien zelfs zeer nabije toekomst?

Ghost in the Shell: The New Movie: Animatievakwerk
Een bom midden in de stad zorgt ervoor dat het speciale cyberteam weer aan de slag moet. Een speciaal cyberteam van mensrobots. Aan de leiding: Motoko Kusanagi. Ze moeten jagen op handige hackers die andere mensrobots tegen hen opzetten.

In 1995 verscheen het eerste deel van Ghost in the Shell. Een van de beste en mooiste animes ooit, maar ook vernieuwend in het visualiseren van met technologie aangepaste hersenen. In 2004 verscheen het mooie vervolg (Innocence) en in 2008 een verbeterde re-release van het origineel. Alles onder leiding van het visuele genie Mamoru Oshii.

Dit is zoals de titel al aangeeft een nieuwe film – niet geregisseerd door Oshii. Is The New Movie even sterk als zijn voorgangers? Hoewel het verhaal wel sterk is, barst van de flitsende actie, en heeft het een soort retrogevoel van jaren tachtig, is het visueel minder interessant dan de voorgaande films. Het is meer een ‘goed vakwerk’ resultaat, waar de films van Oshii visueel onnavolgbaar zijn. Dit jaar begint ook de productie van een heuse Ghost in the Shell actiefilm met in de hoofdrol… Scarlett Johansson. Heiligschennis.

 

24 april 2016

 

IMAGINE 2016 DEEL 2

IMAGINE 2016 DEEL 3

Movies that Matter Festival 2016 – Deel 2

Posted on

Festivalverslag 2016: Deel 2

door Suzan Groothuis

In dit tweede en laatste deel nemen we je mee naar een grimmig Engeland waar het vechten is tegen zinloos politiegeweld, naar Bangladesh waar goedkope krachten onder erbarmelijke omstandigheden kleding fabriceren en tot slot een fictief dystopisch Zweden.

 

The Hard Stop

The Hard Stop – George Amponash
In Het Britse The Hard Stop aandacht voor zinloos politiegeweld in Noord-Londen. Centraal staat de dood van de 29-jarige Mark Duggan, die in het troosteloze, arme Tottenham ten noorden van Londen opgroeide. Nadat zijn neef is doodgestoken in een discotheek, denkt de politie dat Mark zijn familie zal wreken. Bij zijn aanhouding menen ze dat hij een wapen bij zich heeft en schieten ze hem neer. Mark overlijdt ter plekke. Achteraf blijkt hij ongewapend.

The Hard Stop toont een vicieuze cirkel van armoede, criminaliteit, rolbevestiging en bepalende autoriteiten. Aan de hand van terugblikken van familie en vrienden op Marks leven en een inkijkje in hoe moeilijk het is om als lid van een kansloze, zwarte gemeenschap een succesvol leven op te bouwen, werken we toe naar het einde van de film, dat weinig hoopvol is.

In The Hard Stop (een benaming voor een aanhouding waarbij je wordt klemgereden en je gewapend wordt verzocht je over te geven) zien we vooral hoe de kansen op een betere toekomst schaars zijn dankzij discriminatie en politiegeweld. Des te meer respect voor Marks vrienden en familie, die blijven strijden voor rechtvaardigheid.

 

The True Cost

The True Cost – Andrew Morgan
The True Cost geeft ook al geen fraai beeld van de wereld. In Andrew Morgans film draait het om kleding en de industrie die daarachter schuilgaat. In zijn breed gedocumenteerde film bezoeken we onder meer Texas, waar de katoen zijn oorsprong vindt en Bangladesh, waar goedkope arbeidskrachten onder erbarmelijke omstandigheden kleding fabriceren. Er zijn onthullende feiten: kleding staat na olie op de tweede plek van de grootste milieuvervuilers en alle liefdadigheid ten goede gebruiken arme landen nog geen tien procent van de gedoneerde kleding. De rest belandt op een grote vuilnisbelt, waar vervuilende stoffen verder hun werk doen.

Behalve een kritische blik op hoe kleding geproduceerd wordt in landen als Bangladesh en Cambodja, laat regisseur Andrew Morgan ook zien hoe het anders kan: voorbeelden zijn organische katoenteelt in Texas en het duurzame bedrijf Eco-Age van Livia Firth (jawel, de echtgenote van). De boodschap van de film is dat het huidige consumptiegedrag van welvarende, westerse landen zal moeten veranderen wil het probleem met kleding en milieuvervuiling opgelost worden.

De meest schokkende beelden zijn dan ook niet een vervallen, met scheuren doortrokken gebouw waarin arme arbeiders in Bangladesh kleding vervaardigen, maar een binnenstormende menigte die Macy’s (een Amerikaanse warenhuisketen) onveilig maakt. Gretige dames moeten moeite doen om niet over elkaar heen te struikelen voor dat ene goedkope truitje, dat waarschijnlijk slechts een paar keer gedragen wordt en als zoveelste consumptie op de vuilnisbelt belandt.

 

The Deposit

The Deposit – Lisa Aschan
Buiten de vele documentaires waren er ook speelfilms op Movies That Matter te zien. Het Zweedse The Deposit (Det vita folket) is een donkere, dystopische film over mensen die in een ondergrondse gevangenis belanden, wachtend op hun deportatie. Waarom? Geen idee. Waarheen? Dat is niet duidelijk. We volgen de vurige Alex (Vera Vitali, eerder te zien in het prachtige Blind uit 2014) die aankomt in de gevangenis en vanaf het eerste moment vastberaden lijkt om er uit te geraken. Ze probeert haar toevlucht te zoeken tot de menselijke bewaker Josef, maar niets lijkt het strenge toeziend oog van Viktoria (Pernilla August, bekend van Call Girl) te ontgaan.

The Deposit van Lisa Aschan overtuigt met zijn kille, statische shots in sfeer en beeld. De hiërarchische verhoudingen in de gevangenis creëren een broeierige spanning, maar uiteindelijk verzandt de film in een wazige, vicieuze constructie van gevangenschap en ontsnapping. Een typisch geval van stijl boven inhoud, die met zijn summiere scenario meer vragen oproept dan antwoorden geeft.

 

31 maart 2016

 

VERSLAG MOVIES THAT MATTER 2016 DEEL 1

Movies that Matter Festival 2016 – Deel 1

Posted on

Festivalverslag 2016: Deel 1

door Suzan Groothuis

Negen dagen lang stond Den Haag in het teken van het Movies That Matter filmfestival, waarin aandacht voor mensenrechten uit alle streken van de wereld. Het Filmhuis Den Haag, Theater aan het Spui en het wat verder gelegen Nutshuis vertoonden films die op zijn minst tot nadenken stemmen.

Dit jaar een gevarieerd programma, waaronder IDFA-publieksfavoriet Sonita en de Oscar genomineerde openingsfilm Krigen. InDeBioscoop was erbij en neemt de lezer in dit eerste deel mee op een tocht door de donkere krochten van het internet, de experimenteerzucht van een sociaal psycholoog die ethische vragen oproept en Chuck Norris die Roemenië verovert.

 

Deep Web

Deep Web – Alex Winter
Te beginnen bij Deep Web, de thrillerachtige documentaire van Alex Winter over de schaduwzijde van het internet. Silk Road, een soort ondergrondse marktplaats, werd begin oktober 2013 door de FBI opgerold. Deep Web toont de opkomst en de ondergang en het vermoedelijke brein erachter. Op de site werden voornamelijk drugs verhandeld, van zuivere coke tot crystal meth. Ofwel: hoe Breaking Bad het net veroverde!

Naast drugs kon je er valse identiteitsbewijzen en pornografie kopen. Maar de site had regels: namelijk geen producten verkopen waarmee je moedwillig kwaad kon doen. Ofwel: huurmoordenaars en kinderporno trof je niet aan op Silk Road, die zich met een zekere morele code wapende. Het verontrustende Deep Web roept niet alleen vragen op over de arrestatie en het oneerlijke proces van “brein” Ross Ulbricht alias Dread Pirate Roberts, maar laat ook zien dat een site als Silk Road tegen de achtergrond van “the war on drugs” zo zijn voordelen kan hebben.

 

Experimenter

Experimenter – Michael Almereyda
Van verboden sites op internet over naar de experimenteerzucht van een psycholoog. Experimenter van Michael Almereyda geeft een inkijkje in de experimenten van sociaal psycholoog Stanley Milgram, die bekendheid verwierf met zijn roemruchte gehoorzaamheidsstudies. In iedere psychologieles komt zijn onderzoek (bekend als het Milgram-experiment) wel terug: het toedienen van opbouwende elektroshocks wanneer iemand verkeerde antwoorden geeft. Op speelse wijze, waarop hoofdrolspeler Peter Sarsgaard net als Frank Underwood in House of Cards de kijker direct aanspreekt, zien we de impact van de onderzoeken terug. Reflecties van Milgram over zijn studies, het morele vraagstuk ervan en in hoeverre de onderzoeken gemanipuleerd zouden zijn, vormen de draad van de film. Zijdelings toont de regisseur Milgrams privéleven.

Experimenter is zowel inhoudelijk als stilistisch een experiment. Zoals een duidelijk in scène gezette autorit, waarmee de regisseur lijkt te verwijzen naar het feit dat we naar een film zitten te kijken. Zo zijn er wel meer stilistische uitstapjes die voorkomen dat de film een droge uiteenzetting van Milgrams experimenten is. Bovenal stemt Experimenter tot nadenken over het gevaar van groepsdruk en laat zien dat Milgrams studies nog steeds relevant zijn in de huidige tijdgeest.

 

Chuck Norris vs. Communism

Chuck Norris vs. Communism – Ilinca Calugareanu
Vervolgens begeven we ons in een grauw Roemenië tijdens het Ceausescu-tijdperk en het verbod op alles wat met het kapitalistische vrije Westen te maken had. Wie had gedacht dat de VHS een rol zou spelen in de revolutie, die uiteindelijk leidde tot de beëindiging van Ceausescu’s dictatoriale bewind? Chuck Norris vs. Communism toont de illegale intrede van Westerse VHS-banden, die door een en dezelfde vrouw voorzien werden van ondertiteling. Zo werd Irina Nistor, met haar eentonige en wat krassige stem, het geluid van de vrijheid en de ongekende mogelijkheden.

Talking heads vertellen over hun jaren tijdens de dictatuur en hoe bepalend de rol van de video werd, steevast gedubd door Nistor ofwel “de stem uit hun jeugd”. Gekleed als Rocky gingen jongeren ’s avonds hardlopen en trainen en het vrouwelijk publiek vergaapte zich aan de nieuwste westerse mode.

Reconstructies geven een overtuigend beeld van de donkere Ceausescu-jaren, waarin de illegaal georganiseerde filmavonden de enige vorm van ontsnapping waren en bijdroegen aan het verlangen naar vrijheid. De film is een mooi opgebouwde documentaire met een donker thrillerachtig randje. Bijzonder is de aanwezigheid van Irina Nistor op het festival. Met de Q&A zet ze de film extra kracht bij en heb je niets dan respect voor een vrouw die bezieling gaf aan cinema en aan de vrijheid voor haar land.

 

27 maart 2016

VERSLAG MOVIES THAT MATTER 2016 DEEL 2

HAFF 2016 – Deel 2

Posted on

  • HAFF 2016: Paradise Lost
  • Miss Hokusai
  • Extraordinary Tales
  • Psiconautas, los niños olvidados
  • The Water of Life
  • Competition short 5
  • Competitie studenten films 1 & 4
  • Nederlandse competition shorts 3
  • Japan: Beyond Tama Gra

 

door Ralph Evers

Hoewel volgens het festivalboekje het thema new directions vooral rondom nieuwe talenten en nieuwe technieken ligt, is de invulling van de films vooral rondom het einde der tijden. Zelfs wanneer we letterlijk het paradijs bereiken zijn we nog niet veilig…

Getuige het Spaanse Psiconautas. Hierbij proberen twee tieners een eiland te ontvluchten dat door een nucleaire ramp verwoest is. De legendarische birdboy is daarbij de gidsfiguur van één van de tieners. Helaas wordt birdboy op de hielen gezeten door een nauwelijks genuanceerde politiemacht, die erop uit is birdboy om te leggen. In hun ogen is hij namelijk verantwoordelijk voor het verval en de drugsbendes op het eiland. Birdboy zelf heeft te maken met zijn eigen demonen. In het paradijs ontdekt hij zijn helende kracht, in zijn toren zijn demonen. Wanneer het avontuur hem roept en hem de weg duidelijk is en onze tienerhelden gered kunnen worden, brengt de ijzeren wet van de kogel hier verandering in. Paradise Lost…

The Water of Life

Canada
The Water of Life is nog minder vrolijk stemmend. In potloodschetstekeningen worden de geschiedenissen van de volken van Canada geportretteerd. Te beginnen met de indianen die werden verjaagd door de Fransen, Engelsen en Yanks, daarna de Ieren, Schotten en de ondergang van al die gemeenschappen. Stemmig en ondersteund door mooie folkliedjes. Toch ook hier weer: het beloofde paradijs aan de andere kant van de grote plas werd niet wat ervan gehoopt was. En voor de inheemse indianen waren die paradijszoekers de hel op aarde, geïnfecteerd met de ziekte naar land, alsmaar meer land.

Extraordinary Tales vertelt vijf verhalen van Edgar Allan Poe, ingesproken door illustere namen als Sir Christopher Lee en Bela Lugosi. Ook vijf verschillende animatiestijlen passeren de revue, afgewisseld door een constante over een raaf (hoe kan het ook anders) op een kerkhof. Hoewel het idee erg leuk is, vallen de animatiefilms tegen en blijft de Poe-liefhebber met een onbevredigd gevoel achter.

Miss Hokusai

Japanners
Een ander groot kunstenaar die uitgelicht wordt is de Japanse schilder Tetsuzo. De meesten kennen hem echter onder Hokusai. Miss Hokusai focust vooral op zijn dochter, die een belangrijke rol speelde in het leven van Hokusai. De film is met erg veel liefde en aandacht gemaakt en enkele bekende werken van Hokusai maken hun cameo gedurende de vertelling.

De Japanners waren overigens goed vertegenwoordigd op deze editie van het HAFF. Met een School in focus werden de Tama- en de Geidai-scholen in het zonnetje gezet. De winnaar van 2015, Hirotoshi Iwasaki mocht ook nog een programma samenstellen (wat overigens vooral uit niet-Japanners bestaat). Het Beyond Tama Gra-programma bevatte enkele gortdroge filmpjes, verzameld onder Happy Bogeys en een volksvertelling in stopmotion The Demon. In 2014 draaide een compilatie van Mizue, waarin 14 van zijn filmpjes met muzikale ondersteuning aan elkaar gemonteerd te zien waren. Die compilatie heette Wonder-full. Dit jaar zagen we één van die typische Mizue-films terug op het HAFF, namelijk wonderlijk organische vertellingen in Wonder.

Geniale stopmotion
Opvallend in de Nederlandse Competition Shorts is dat het programma één onwijze verrassing bevat, geniale stopmotion vol beeldgrappen en filmverwijzingen (zoals The Matrix): Red-end and the Factory Plant. Hopelijk snel bij u in de filmtheaters!

Red-end and the Factory Plant

Het was ook weer genieten om de nieuwe creatie van Théodore Ushev te zien in Competitie shorts 5. Blind Vaysha, gebaseerd op een gelijknamige roman van Georgi Gospodinov, vertelt het verhaal van Vaysha die met één oog het verleden en met het andere oog de toekomst ziet, maar nimmer het heden. Ushev wist opnieuw te verrassen met een intelligent verhaal en een wederom nieuwe animatietechniek. Die man weet nooit te vervelen!

Het Nederlands-Vlaamse Ticking Away zat niet voor niets in het openingsprogramma. Een prachtige vertelling waarin een diabolisch monocle de toekomst en het verleden toont, al naar gelang je de tijd probeert in te stellen. Nogal naar dat je klant dan Magere Hein blijkt te zijn. Very Lonely Cock was een lekker uit het lood geslagen humoristisch kleinood.

Ticking Away

Studentenfilms
De film Edmond uit het programma Competitie Studentenfilms 1 is vanwege het sterke verhaal en de diep menselijke gevoelens in de prijzen gevallen. Het afwisselende programma Competitie Studentenfilms 4 weet veel aangename verrassingen te presenteren zoals de animatie-opera Grouillons nous, de vrijdagmiddagcolleges in Afternoon Class, waarin elke student indut, maar toch vecht tegen die slaap, hetgeen hilarisch, doch herkenbaar in beeld gebracht.

Het was in de kortere filmpjes dat het paradijs soms dichterbij leek dan in de feature films.

Ondanks een wederom afwisselend en rijk programma met erg verrassende, ontroerende, esthetische films, wist deze HAFF-editie niet zo te overtuigen als de voorgaande vier jaren.

 

22 maart 2016

 

HAFF 2016 Deel 1

HAFF 2016 – Deel 1

Posted on

HAFF 2016: Prelude op de Ondergang

  • La Montagne Magique
  • Competitie shorts 3 & 4
  • Sabogal
  • Battledream Chronicle
  • Priit Tenders Choice
  • Little from the Fish Shop

 

door Ralph Evers

De negentiende editie van het HAFF. Het Louis Hartloopercomplex is versierd met de vele HAFF-posters van voorgaande jaren. Een bonte verzameling van stijlen en kleurpaletten, doorgaans toch vooral vrolijk stemmend.

Bird Flu

Vorig jaar schreef ik dat de Esten uitblonken in de geestverruimende, expansieve animatiewereld en dat is dit jaar beloond met een paar heuse programma’s van en door Estse animatiemakers. Hun productiemaatschappij Nukufilm staat zich er op voor dat ze hand made films maken, doch andere Esten vliegen gewoon ouderwets uit de bocht met experimentele zoektochten. Getuige het filmpje Zebra van Ülo Pikkov, dat wel doet denken aan het grensverleggende werk van Stan Brakhage. De Esten weten beter te overtuigen in hun kop- en staartverhalen, zoals te zien is in: Bird Flu van Priit Tender en And plays Tricks… van Priit Pärn. Bij deze laatste zou er ook vaak een politieke boodschap te vinden zijn. And plays Tricks… biedt daarvoor, en voor vele andere interpretaties voldoende aanknopingspunten.

Kwaliteitsverschillen
De shorts vallen op door hun grote kwaliteitsverschillen. Er is veel geklieder, wat als een soort l’art pour l’art of mengeling tussen art brut en een kapot gedraaide filmrol getypeerd kan worden. Harde, overdreven geluiden, kinder-, kleur- en kliederwerk, nauwelijks kader en abrupte eindes zouden waarschijnlijk een of ander dieper liggend, psychisch leed van maker of diens omgeving moeten uitdrukken?!? Daar tegenover staan de zeer goed gekaderde, kop-en-staart verhalen, zoals het Utrechtse (Otto), wat een aandoenlijk verhaaltje is over een kindje en een echtpaar dat graag een kindje zou willen hebben. De emoties zijn uitermate knap uitgedrukt en de film weet een gevoelige snaar te raken.

Go to City ELE

Toch zitten de ware parels in de tussengebied, zoals Planemo, waarin de defragmentatie, of vloeibaarheid, van de moderne tijd op intelligente wijze op de hak wordt genomen. Go to City ELE, dat een kijk op discriminatie geeft vanuit een heel ander perspectief (iets wat Phil Mulloy’s Intolerance ook op ironische wijze doet). Tot slot blinkt If I was God uit in de lekker vlotte stijl en herkenbare personages met uitbundige uitstapjes

Politieke lading
Van de vier feature-films hebben drie een uitgesproken politieke lading. La Montagne Magique verhaalt over het leven van de Poolse anarchist Adam Jacek Winkler, die onder andere meevocht met de Mujahideen en Massoud in Afghanistan, ten tijde van de oorlog tegen de Russen 1979 – 1989. Aan de hand van anekdotische gebeurtenissen ontstaat een beeld van Winkler. De regisseuse, Anca Damian, is hiertoe naar Afghanistan vertrokken en heeft her en der met gevaar voor eigen leven Winklers leven gereconstrueerd. Dit levert mooie verhalen op, over bijvoorbeeld de vriendschap met dieren in het onherbergzame berglandschap van Afghanistan.

Een directe aanklacht tegen het corrupte systeem in Colombia is de thriller Sabogal. Een jurist bindt een onvermoeibare strijd aan met de vele lagen van criminaliteit en weet zelfs van geen wijken wanneer hij bedreigd wordt. Ondertussen ontstaat er een kat- en muisspel tussen de protagonist en zijn tegenstanders en weet je als kijker ook niet meer wie nog te vertrouwen is. De strakke, gelikte en stijlvolle animering gecombineerd met real live televisiebeelden en feiten maken Sabogal een ongemakkelijke, doch boeiende zit. Qua visuele vormgeving doet de film denken aan Alois Nebel, die in 2012 in de prijzen viel op het HAFF.

Sabogal

De derde politiek geladen film is de interessante avonturenfilm Battledream Chronicle uit Frankrijk. Aanvankelijk wat hilarisch met dat door Fransen gesproken Engels en ook wat simplistisch door haar uitgangspunt, weet de film de aandacht goed vast te houden. We leven in 2100 onsterfelijk in een virtual reality wereld. Er was echter één bedreiging: Isfet. Een soort virus dat de harmonie van deze onsterfelijke wereld verstoort. Uiteindelijk blijkt er één relikwie die die orde weer kan herstellen en onze heldin Syanna vindt dat ding. Op een meta-niveau speelt de film met de gewenning die optreedt wanneer mensen al langere tijd onderdrukt worden en hoe dat keuzes beïnvloedt. Ook de ontknoping is verfrissend gedaan.

Zeemeermin
Eveneens met een verfrissend eind is Little from the Fish Shop, een film waar bovengetekende naar uitzag. Als liefhebber van stopmotion zit je bij deze film helemaal goed. Er is nauwelijks een land beter thuis in stopmotion animatie dan Tsjechië en deze Tsjechische productie voldoet ruim aan de verwachtingen. Aan elk detail is gedacht. We ontmoeten vele eigenaardige personages, als leviterende collectanten, rockende pooiers en houten prostituees. De jonge Little wordt verliefd op de rockende pooier, maar wordt als zeemeermin afgewezen. Via haar grootmoeder hoort ze van een heks die in het riool leeft en haar tot mens kan maken.

Little from the Fish Shop

Wat volgt is een stemmig Shakespeareaans liefdesdrama, gedrenkt in een sprookjesachtige, tegelijkertijd rauwe, melancholieke, doch opbeurende sfeer. Gebaseerd op De Kleine Zeemeermin van de gebroeders Anders, tovert regisseur Jan Balej een postmoderne nachtmerrie van wat een vriendelijk sprookje had kunnen zijn. Maar ja, zoals door de voice-over verkondigd wordt, daarvoor zijn onze oceanen te vervuild en leeggevist vandaag de dag.

 

18 maart 2016

 

HAFF 2016 Deel 2

Office opent Cinemasia 2016

Posted on

Office opent Cinemasia 2016

Office is de openingsfilm van de negende editie van Cinemasia, dat van dinsdag 1 maart tot en met zondag 6 maart zo’n veertig featurefilms en documentaires, plus een programma van kortfilms, uit Azië vertoont in de Amsterdamse bioscopen Kriterion en Rialto (Cinevillepas geldig).

Elke festivaldag heeft een ander land als hoofdthema: gemengd menu (woensdag 2), Japan (donderdag 3), Indonesië (vrijdag 4), Taiwan (zaterdag 5) en Zuid-Korea (zondag 3).

De nadruk ligt op contemporain sociaalrealistisch drama, met uitstapjes naar genrefilms als historisch kostuumdrama (The Royal Taylor) en martial arts (SPL 2: A Time for Consequences). Ook draait de misdaadklassieker Internal Affairs (2002, vijf jaar later veramerikaniseerd door Martin Scorsese).

Het programma telt diverse winnaars van de Golden Horse, de Oscar voor Chineestalige films. Hoofdrolspeelster en scenarist van Office, Sylvia Chang, is de hoofdgast van Cinemasia 2016. Op 1 maart, afloop van de vertoning van Office, zal ze vragen beantwoorden.

Cinemasia-directeur Lorna Tee: “Dit jaar is het programma diverser dan ooit en biedt een podium voor zowel nieuwe ontdekkingen als herontdekkingen. Om een beter inzicht te krijgen van de Aziatische films van afgelopen jaar heeft ons programmateam meer dan 400 films bekeken. De voorbereidingen waren ontzettend enerverend en hebben ons de rijkdom van de Aziatische cinema bevestigd; films uit vele verschillende culturen, maar met dezelfde universele waarden.”

Office: Kriterion, dinsdag 1 maart, aanvang 19:00 (K2), 19:15 (K3) en 19:30 (K1); Rialto, zaterdag 5 maart, aanvang 21:15

Klik hier voor meer informatie over Cinemasia 2016.

Lees hier de recensie van Office.

23 februari 2015

 

Alle nieuws

IFFR 2016 – Deel 5

Posted on

Deel 5: Spielberg-kloon, moedige pelgrimstocht en Chuck Norris 

door Suzan Groothuis

In dit vijfde en laatste deel aandacht voor opmerkelijke verhalen en beelden! In Raiders!: The Story of the Greatest Fan Film Ever Made beleven we Spielbergs Raiders of The Lost Ark door de ogen van tieners in de 80’s, we reizen mee op een bewonderenswaardige en moedige pelgrimstocht in Paths of the Soul en we zien hoe de komst van video’s een bijdrage leverde aan de revolutie in Roemenië. Drie films die tevens hoog eindigden in de IFFR Warsteiner Publieksprijs!

Raiders!: The Story of the Greatest Fan Film Ever Made

Een bevlogen Raiders-kloon
Het begon als een droom van drie tieners in Mississippi begin jaren ’80. Steven Spielbergs hit Raiders of the Lost Ark shot voor shot verfilmen. Helaas werd het fanproject niet afgemaakt, maar anno 2015 kunnen de makers trots het eindproduct presenteren. Terug naar ’82, het jaar waarin drie jonge tieners besloten Raiders  na te maken. Zonder Spielbergs budget natuurlijk, wat leidde tot innovatie, creativiteit en ook her en der gevaarlijk stuntwerk. Van een project dat bevlogen begon, eindigde het in demotivatie en de onkunde om de roemruchte vliegtuigscène na te bootsen. Daarbij waren de onderlinge verhoudingen gespannen, wat leidde tot einde film en een breuk in het contact.

Een vergeten en verloren project, zou je denken, maar alles dat wel gefilmd was en vastgelegd op VHS belandde in de handen van onder meer Eli Roth (bekend van de Hostel-films). En zo gebeurde het dat de film werd opgepikt, uitgroeide tot culthit en de makers gestimuleerd werden het project af te ronden.

Bijna dertig jaar later komt dezelfde crew bijeen om de vliegtuigscène te filmen. Raiders!: The Story of the Greatest Fan Film Ever Made is een documentaire die zijn naam helemaal waarmaakt: om een film als Raiders of the Lost Ark na te maken moet je dedicatie, humor en lef hebben. Allereerst: hoe kom je op het idee? En ten tweede: hoe voer je het uit? Op humorvolle wijze wordt de kijker door het productieproces geloodst, waarbij er natuurlijk meer mis dan goed ging. Uiteindelijk gaat de film ook over vriendschap en toewijding, tevens een thema in veel Spielberg films. De grote man zelf was overigens dermate onder de indruk van het tienerproject dat hij de – inmiddels volwassen – makers uitnodigde voor een ontmoeting. En ook Raiders!  leidt net als Spielbergs Raiders  tot een zinderende finale. En het moet gezegd: de vliegtuigscène is behoorlijk fraai gedaan.

Paths of the Soul

Pelgrimstocht in Tibet
In dit dramadocu van Yang Zhang volgen we een groep Tibetanen op pelgrimstocht naar Lhasa, de traditionele hoofdstad van Tibet. Het idee om deze tocht te ondernemen ontstaat wanneer een oom aangeeft de reis voor zijn overlijden te willen maken. Voor zijn broer was het te laat en hij wil niet zoals hem eindigen. Een groep van familie en vrienden verzamelt zich om de oom heen, onder wie een zwangere vrouw en een jong meisje.

De eerste beelden van Paths of the Soul tonen de voorbereidingen van de tocht, zoals het op maat maken van plankjes die om de handen geschoven worden. Gewapend met kar getrokken door een tractor begeeft de groep zich naar Lhasa – 1200 kilometer verderop. Dan wordt ook duidelijk waarvoor de houten plankjes en schorten van yakhuid dienen. Om de paar meter werpen de groepsleden zich op de grond (bow tow genaamd), voor een heilig ritueel dat zij gedurende hun tocht dienen te herhalen, ongeacht welke weersomstandigheden. Als kijker zit je met open mond naar de toewijding, kracht en hoop van deze mensen te kijken, want er gaat nogal wat mis onderweg. Om maar wat te noemen: een sneeuwstorm, een enorme plas water, een bevalling. Telkens weer blijken deze mensen, die vanuit hun ziel en hoop op verlossing de tocht zijn begonnen, in staat op creatieve en optimistische wijze hun reis te vervolgen. Paths of the Soul is een onmisbaar document, waarin de  prachtige beelden van het landschap samensmelten met de schuifelende, zich op de grond werpende pelgrims. Als kijker kan je alleen maar opgaan in deze indringende, imponerende reis.

Chuck Norris vs. Communism

De impact van Chuck Norris
Ofwel: hoe de video een revolutie ontketende! In Chuck Norris vs. Communism blikken we terug op het Ceausescu-tijdperk in Roemenië en het verbod op alles wat met het kapitalistische vrije westen te maken had. Er was maar een tv-kanaal, waarbij ieder zich dagelijks geconfronteerd zag met de Roemeense propaganda. Maar tijden van verdrukking zijn ook tijden van verandering, waarin de VHS een verrassende rol had. Via smokkelaar Teodor Zamfir belandden VHS titels als Rambo, Karate Kid en films van Chuck Norris bij de mensen thuis. De banden waren gedubt door een en dezelfde vrouwelijke voice-over, Irina Nistor. Zo werd zij, met haar eentonige en wat krasserige stem, het geluid van de vrijheid en de ongekende mogelijkheden.

Chuck Norris vs. Communism van Ilinca Calugareanu toont de impact van de video op een land dat geen vrijheid kende. Er ontstonden filmavonden, in het geniep georganiseerd, bij mensen thuis. Mond-tot-mond ging het rond: vanavond, om 20 uur, de nieuwste Chuck Norris bij Barbu thuis! Talking heads vertellen over hun jaren tijdens de dictatuur en hoe  bepalend de rol van de video werd. Gekleed als Rocky gingen jongeren ’s avonds hardlopen en trainen en het vrouwelijk publiek vergaapte zich aan de nieuwste westerse mode.

Reconstructies geven een overtuigend inkijkje in die grauwe Ceausescu-jaren, waarin de illegaal georganiseerde filmavonden de enige vorm van ontsnapping waren. Dat de VHS-banden (vele malen gekopieerd) vaak van dermate slechte kwaliteit waren hinderde niet. Chuck Norris vs. Communism is een mooi opgebouwde documentaire met een donker thrillerachtig randje, zoals het gevaar dat kwam kijken bij de uit het buitenland gesmokkelde “imperialistische” films. Maar het is vooral een film over mensen met lef en hoop, die in de VHS en cinema een middel zagen tot verandering. Tja, je moet de impact van Chuck Norris ook niet onderschatten!

 

9 februari 2016

 

VERSLAG IFFR 2016 Deel 1

VERSLAG IFFR 2016 Deel 2

VERSLAG IFFR 2016 Deel 3

VERSLAG IFFR 2016 Deel 4

 

IFFR 2016 – Deel 4

Posted on

Deel 4: Ziekelijke jaloezie, Laurie’s memoires en verloren arcade

door Suzan Groothuis

In dit vierde deel van het International Film Festival Rotterdam volgen we een jaloerse partner in Lissabon, zijn we getuige van Laurie Andersons prachtige memoires en zien we de verloren kracht van spelletjeshallen in New York, waar de arcades ooit hoogtij vierden.

Fado

Ziekelijke jaloezie
Als de jonge arts Fabian geconfronteerd wordt met een jonge vrouw – sprekend zijn ex – die sterft op zijn operatietafel, slaat er iets in hem om. Hij besluit naar Lissabon af te reizen, op zoek naar zijn ex-geliefde Doro, om te repareren wat er stuk is gegaan. Doro heeft intussen een nieuwe start gemaakt in de warme, kleurrijke Portugese hoofdstad. Ze werkt bij een architectenbureau en is net verhuisd. Enigszins overrompeld is ze, wanneer Fabian ineens voor haar neus staat. Maar het pad van de liefde is onbegrensd en zij besluit hun relatie weer een kans te geven. Eind goed, al goed zal je denken, maar van meet af aan broeit er iets en weet je dat de relatie gedoemd is te mislukken. En jawel, Fabians ziekelijke jaloezie speelt weer op, de reden waarom hun relatie eerder strandde. Zoals de woeste golven aan de Portugese kust woedt er ook een storm in Fabians hoofd: het lukt hem maar niet om controle te krijgen op zijn paranoia en obsessieve afhankelijkheid.

Fado borduurt voort op het thema ‘jaloerse partners in films’ en als kijker wordt je steeds verder meegevoerd in de donkere krochten van Fabians hersenspinsels. En zo leidt regisseur Jonas Rothlaender je naar de genadeloze eindscène, waarin hij aantoont dat ziekelijke jaloezie tot ernstige gevolgen kan leiden. Een conclusie die de kijker allang getrokken had. Voeg daaraan toe een geforceerde scène waarin een uitzinnige Fabian losgaat in een club. Dans en brul het er maar uit jongen, je liefde kan je er niet meer mee redden.

Heart of a Dog

Collage van herinneringen
Een van de pareltjes van dit IFFR jaar is van de hand van multimedia-artiest Laurie Anderson. We kennen haar ook als echtgenote van de in 2013 overleden Lou Reed en als musicus (na het zien van deze film gelijk prachtplaat Big Science opgezet). Terug naar Heart of a Dog, een experimentele film waarin Laurie Anderson het verlies van haar terriër Lolabelle een plek geeft, maar tegelijkertijd stilstaat bij het overlijden van haar moeder, haar jeugd en de wijze waarop de Amerikaanse samenleving na 9/11 is ingericht.

Pretentieus zal je denken, maar Heart of a Dog is een prachtige, integere collage van beelden, herinneringen, mijmeringen en bevlogenheid. De onderwerpen, hoe ver ze ook uiteen liggen, komen dankzij Laurie Andersons serene voice-over tot elkaar. Zo verwijst ze naar de lucht, blauw, open en vrij, maar vanuit diezelfde lucht kan ineens een aanval komen. Zoals de 9/11 catastrofe, maar ook haar hond Lolabelle die ineens door woeste vogels werd aangevallen.

De dood neemt een centraal thema in in Andersons film. Ze verbindt het verlies van dierbaren aan het Tibetaanse boek der doden, wat leidt tot een prachtige uiteenzetting. Heart of a Dog is een film waardoor je je laat meevoeren, als een soort meditatie, leidend door Andersons stem. Een film die raakt tot diep in je ziel maar ook nog genoeg humor bevat om te relativeren.

The Lost Arcade

Het belang van de arcade
Het openingsshot van The Lost Arcade voert de kijker door de New Yorkse metropool, eindigend bij wat ooit een ontmoetingsplek voor gamers was: de Chinatown Fair, een legendarische arcade (ofwel spelletjeshal). Met deze scène, waarin zowel mysterie, fascinatie als de grootsheid van de stad terugkomen, zetten regisseur Kurt Vincent en schrijver Irene Chin direct de toon. De arcade als een plek waartoe je je aangetrokken voelt, in de stad maar toch een wereld op zich.

De rest van de film verhoudt zich meer tot een documentaire, met beelden van vervlogen arcade-tijden en de mensen die er op af kwamen. De arcade, in het smoezelige New York van de jaren zeventig en tachtig, was een plek waar jongeren zich urenlang konden vermaken. Spelletjes als Pacman en Streetfighter waren grote hits en trokken massa’s jongeren die gretig hun centjes in de machines wierpen.

Buiten de aantrekkingskracht van de games is de gemeenschapszin opmerkelijk: jongeren die normaal gesproken buiten zouden gaan hangen, zochten nu hun vermaak in de arcade-hallen. De hang naar competitie speelde daarbij ook een grote rol: wie is de beste en onverslaanbaar? Met de concurrentie van spelcomputers als Playstation en Xbox waren de arcades genoodzaakt hun deuren te sluiten. Zo ook de legendarische Chinatown Fair, met pijn in het hart van de eigenaar, zijn fanatieke medewerkers en de bezoekers. Anno nu is er weer nieuw leven in de arcades geblazen met een gemoderniseerde arcade, opgericht door vaste klant Henry Cen en de heropening van Chinatown Fair. Op eigen wijze spelen de eigenaars in op de vraag van nu, waarbij de filmmakers tonen hoe moeilijk het is het hoofd boven water te houden. Wat de toekomst is van deze arcades is de vraag.

The Lost Arcade geeft, buiten nostalgische beelden van de arcades in hun hoogtijdagen, het belang weer van het behoud van deze plek en hun unieke gemeenschap. Een inkijkje in een bijzondere kosmos en wat blijven ze leuk, die oude arcade-games.

 

6 februari 2016

 

VERSLAG IFFR 2016 Deel 1

VERSLAG IFFR 2016 Deel 2

VERSLAG IFFR 2016 Deel 3

VERSLAG IFFR 2016 Deel 5 (slot)