Haff 2015 deel 2

Verslag HAFF 2015: Het peloton en de demarrage

  • Competition Shorts 2
  • Hôtel 12 étoiles
  • Competitie Nederlandse animatie 3
  • Competition Shorts 5
door Ralph Evers

Het peloton films is al even onderweg, de eerste tijdritten en klimetappes zijn geweest. We schakelen live naar onze verslaggever ter plaatse om te horen wie de koplopers zijn, wie alternatieve routes fietsen en wie achterblijven. 

Eerste demarrage
Wie vaker naar het HAFF gaat, herkent gaandeweg enige landen, animatoren en stijlen die eigenzinnig zijn, een eigen handtekening hebben. Jaar op jaar blijft de ongelooflijke creativiteit van de animatieshorts verbazen, prikkelen, inspireren en ontroeren. Ook deze editie kent als vanouds de toplanden, die in een eerste mogelijkheid direct demarreerden en nu op kop liggen. De strijd wordt beslecht tussen enerzijds het kleine Estland, dat met Papa  een lastig te interpreteren creatie aflevert, en het grote Canada met Theodore Ushev’s Sonámbulo, waarin schilderijen van Joan Miró met een lekkere soundtrack over het doek spatten.

HAFF 2015 Sonámbulo

De Estse films vragen veel achtergrondkennis wil je die kunnen duiden. Gelukkig bieden ze ook veel visueel vermaak. Ze weten meerdere stijlen in een film toe te passen en de kijker op meerdere fronten te raken. Niet zelden zijn de films unheimlich en brengen ze de kijker in het dilemma van fascinatie en wegkijken. Iets wat het Kroatische Simulacra ook weet te bereiken. Een onheilspellende soundtrack in een vervreemdende omgeving, gepaard gaand met een kille sfeer. Het is alsof de temperatuur in de zaal daadwerkelijk enkele graden daalt.

De ontsnapte kernploeg bestaat naast Estland en Canada uit China en Frankrijk. Met her en der een verdwaalde Amerikaan, die met diens World of Tomorrow een komisch filosofische toekomstschets geeft en eerder genoemde Kroaat. Mr. Sea van Xue Geng valt op door de porselein-stopmotion, wat een zeer Chinese look geeft. Niet zelden ben je als kijker meer betoverd door de beelden van die Chinezen, dan dat je enig idee hebt waar het nu over gaat. Gelukkig leent het medium animatie zich hier ook prima voor.

HAFF 2015 Mr. Sea

De belangrijkste bedreiging voor de kopgroep zijn de Russen, die met o.a. Ants’ songs een animatieversie van de seventies progrock hebben gemaakt. De film doet me denken aan het geanimeerde broertje van The Gates of Delirium, een song van de Britse progrockband Yes.

Het peloton
Over de middenmoot valt traditioneel weinig interessants te vertellen. De langspeler Hôtel 12 étoiles weet qua verhaal te boeien, vertellend over de geschiedenis van Europa van de afgelopen honderd jaar, gekoppeld aan de Griekse mythe waarin Zeus, vermomd als rund, de knappe Europa probeert te versieren. Dit mythologische kader – eerder al gedaan door de econoom en filosoof Tomás Sedlacek – geeft een extra dimensie aan hoe we de huidige ontwikkelingen in Europa kunnen beschouwen. Daarin slaagt de film, waarbij gezegd moet worden dat de animatie minimaal is en weinig tot de verbeelding sprekend.

Wasteland

De achterblijvers
Hierin treffen we helaas nogal wat landgenoten en opvallend veel Amerikanen. Zij grossieren dit jaar in slechte smaak en geforceerde kunstzinnigheid, l’art pour l’art. Don’t sit under the poo tree, is flauw en een belediging voor het genre, evenals Elsewhere, the survivors. En zoals gezegd, veel Nederlandse films. Dieptepunt is Beren op de weg, die zich kenmerkt door luie animatie. Lui in de zin van inspiratieloos getekend en een suf verhaal.

Wasteland van Jana Kaminski, springt er positief uit, als een mooie aanklacht tegen de vervuiling van de oceanen, Black Room speelt met perspectieven, waarbij ons waarnemingsvermogen her en der op de proef wordt gesteld en Trailer doet ons eindelijk eens schaterlachen. Haring is een leuke ode aan de stijl van Sam & Max hit the road, met dito humor. Wat echter grosso modo opvalt is het gebrek aan eigen smoel, creativiteit en grensverleggende, misschien zelfs ongemakkelijke shorts.

 

21 maart 2015

 

HAFF 2015: Warming-up

Verslag HAFF 2015: Start

Verslag HAFF 2015: De eindsprint in de finish

Verslag HAFF 2015: Nabeschouwing

 

HAFF 2015 – Deel 1

Verslag HAFF 2015: Start

  • Competition Shorts 1
  • Cartoon d’Or
  • L’arte della felicità
  • Jack et le coeur de méchanique
  • Paul Driessen 2
door Ralph Evers

De achttiende editie van het HAFF heeft als thema: Sport. Daarvan is de eerste twee dagen nog weinig te merken. De sfeer in het knusse Louis Hartloopercomplex te Utrecht is als vanouds. Nu alle zalen betoverd worden door animatiefilms, is het alsof je een kleine, andere wereld binnenstapt. Iedereen ziet er nog uit als mensen en praat doorgaans ten minste een Indo-Europese taal. Echter, wanneer eenmaal de leuke leader van het festival afgelopen is en de films beginnen, ben je al gauw in vele werelden tegelijk. Na onze warming-up met tien magische animatiefilms volgt nu de Start van het HAFF 2015. 

Met name de Esten ontvoeren je al gauw naar hun eigen werelden. Een land dat qua animatie positief opvalt. Competition Shorts 1 bevat drie Estse films die opvallen vanwege hun eigenzinnigheid. On the other side of the woods vertelt met een mix van vervaagde live-action en stopmotion het Roodkapje-verhaal. De soundtrack is erg fijn en de sfeer houdt een mix tussen die typische stopmotion-achtige horror, maar ook verwondering en geestverruimende vervoering van de fantasie.

HAFF 2015: Pilots on the way home

Zwoegende piloten
Geestverruimender is het eveneens Estse House of unconsciousness, waarin een deftige man met ladder in een volstrekt psychedelische situatie terechtkomt. Even lijkt er sprake van een verwijzing naar het Verval van het huis Usher van Poe, maar om die verwijzing vol te houden zijn er te weinig aanknopingspunten. Tot slot kent de nieuwe creatie van Priit Pärn (die al vaker op dit festival te genieten viel) – Pilots on the way home – een dwaze, enigszins pornografische vertelling van drie piloten die al zwoegend de halve wereld bewandelen. Verder valt Dark Mixer van Hiroshi Iwasaki positief op. Een erg goed programma.

Wie verzekerd wil zijn van een aantal top-notch shorts, valt zich nimmer een buil bij Cartoon d’Or. Dit programma bevat shorts van doorgaans winnende filmpjes van andere festivals. Het Sloveense Boles springt vanwege z’n mooie sfeer en verhaal boven de anderen uit. Ook is de nieuwste Panique au village te genieten in dit programma. Een wederom doldwaas verhaal, wanneer Cowboy en Indiaan de bijzondere kerstcake van de buurman jatten en zelfs de Kerstman achter zich aan krijgen. Dat zou dan wellicht een eerste verwijzing naar het thema van dit jaar zijn: sport.

HAFF 2015 Boles

Uurwerk als hart
De twee langspelers, L’arte della felicità en Jack et la mécanique du coeur zijn degelijke verhaallijnen, gegoten in een animatiejasje. De eerste vertelt het verhaal van Sergio en diens broer. Beiden een passie voor de muziek, maar broer Alfredo gaat naar Cambodja en wordt boeddhist, waar Sergio eindigt als taxichauffeur. In een immer regenend Napels lijkt het einde der tijden nabij. Gaandeweg de film wordt ook de animatie interessanter.

De tweede is een Art Deco-musical met her en der wat Gothic invloeden. De film vertelt het magisch-realistische verhaal van Jack, een jongen geboren op de koudste dag van het jaar, waardoor zijn hart bevriest. De heks Madeleine weet hem echter middels een uurwerk van een nieuw, mechanisch hart te voorzien. De belangrijkste regel: word niet verliefd. De eerste dag in de stad ontmoet Jack echter de danseres Miss Acacia. Door een hele rits gebeurtenissen treft hij haar in het zuiden van Spanje na – die ene belangrijke regel al lang veronachtzaamd. Zijn reis wordt opgeleukt door een ontmoeting met Georges Méliès. En dat is lang niet de enige filmverwijzing.

HAFF 2015 Jack et la mécanique du coeur

Wegbereider
Paul Driessen is 75 jaar geworden en wordt geëerd met twee programma’s. Ingeleid door de veteraan zelf, leren we de hem kenmerkende stijl kennen. Eigenwijs, humoristisch, speels en droog zijn zo enkele typeringen van zijn werk. Zijn herkenbare stijl heeft hij de afgelopen decennia in verschillende vormen toegepast. Films die achteruit spelen, of meerdere kaders tegelijk kennen. Een wegbereider van de autonome Nederlandse animatiefilm.

 

20 maart 2015

 

HAFF 2015: Warming-up

Verslag HAFF 2015: Het peloton en de demarrage

Verslag HAFF 2015: De eindsprint in de finish

Verslag HAFF 2015: Nabeschouwing

 

Lorna Tee CinemAsia

Lorna Tee, nieuwe directeur CinemAsiaLorna Tee – Directeur CinemAsia

Lorna Tee volgt Doris Yeung op, die de artistieke leiding had sinds de oprichting in 2003. Tee is geboren in Maleisië en woont in Amsterdam en Berlijn. Als filmproducent produceert zij films van de nieuwe generatie Aziatische filmmakers in heel Azië. Zij werkte voor o.a. Focus Film (Hong Kong), Variety in Azië, de Asian Film Awards en Irresistible Films. Tee heeft een groot netwerk in de Aziatische en Europese filmindustrie en is adviseur bij internationale filmfestivals als Berlinale en IFFR.

 

Bekentenissen van een beginnend festivaldirectrice

Het begon allemaal met liefde. Laat me dat toelichten.

Afgelopen zomer had ik een afspraak met Doris Yeung, oprichter en festivaldirectrice van de afgelopen zeven edities van CinemAsia in Amsterdam. We besloten ergens een kopje koffie te drinken en ze vertelde dat ze haar liefde voor filmmaken weer wilde oppakken en vroeg mij of ik haar positie als festivaldirectrice wilde overnemen. Ze wist immers dat ik ondertussen naar Europa verhuisd was voor de liefde, wat zo’n overdracht mogelijk maakte.

Haar aanbod sprak mij meteen aan, niet in de laatste plaats omdat ik zelf een Aziaat in Europa ben. Daarnaast begrijp ik als producent als geen ander hoe weinig ruimte buitenlandse films tegenwoordig nog hebben in bioscopen én vecht ik graag voor diversiteit in cultuur en media. Ik ben een enorme filmliefhebber, die niets liever wil dan haar liefde voor het medium delen en zien groeien.

Lorna Tee, nieuwe directeur CinemAsiaEuropa en Azië verbinden door film
Ik moet toegeven dat ik aarzelde. Ik had immers al in meerdere posities gewerkt bij verscheidene filmfestivals in Azië en Europa, maar nog nooit in een leidinggevende positie. Daarnaast had ik weinig kennis van het Nederlandse filmlandschap en was mijn positie als producent (die met meerdere projecten tegelijkertijd in de weer is) al een full-time baan op zich. Desalniettemin wist Doris mij over te halen.

Nu ik begonnen ben met deze reis, moet ik leren wat CinemAsia voor Doris betekent. Maar ook wat het voor het huidige team betekent. En voor de plaatselijke en internationale industrieën, de partners van het festival en, uiteraard, het publiek dat het festival belangrijk vindt. Ik voel mezelf steeds terugkeren naar de kern van waar CinemAsia voor staat: het zijn van een platform dat Europa en Azië verbindt door middel van film. Het warme onthaal van het CinemAsia-team en hun passie om een ruimte te creëren voor Aziatische vertegenwoordiging in Nederland, was een andere factor die mij aanspoorde om buiten mijn comfort zone te handelen en deel uit te maken van de groei van CinemAsia.

Grote verschillen in Aziatische filmindustrieën
Dé Aziatische cinema bestaat eigenlijk niet, omdat er niet echt één element is dat de verschillende landen en culturen herenigt. Toch is Aziatische cinema nu op een belangrijk punt gekomen, die het ontzettend interessant maakt om te zien welke richting het Aziatische filmmaken nu precies opgaat. Zo wordt China momenteel gezien als één van de belangrijkste filmmarkten van de wereld omdat de hoeveelheid bioscopen en producties met een gigantische vaart blijft toenemen. Maar de kaskrakers weten zelden consumenten buiten China aan te bereiken. Commerciële én onafhankelijke filmmakers uit Hong Kong en Taiwan kunnen niet om de invloed van het gigantische land heen en zijn óf ontzettend aangetrokken tot de Chinese manier van filmmaken, óf worden er juist door afgestoten.

De andere Aziatische filmgigant, India, lijkt ook elk jaar meer films te produceren, maar is erg gesegregeerd door de stijlen van zijn vele regio’s. Ondertussen wordt de filmindustrie van Japan steeds meer opgesplitst in dure verfilmingen van grote televisie- en manga-franchises van de grote studio’s enerzijds en onafhankelijke lowbudgetfilms anderzijds die zelden van bioscoopdistributie worden voorzien.

De drie hoofdpersonages van de Indonesische muziekfilm Jalanan

Van veel van de overige landen in Zuid-Oost Azië, zoals Indonesië, Vietnam en Maleisië, weten slechts een handjevol producties in de buitenlandse markt en op festivals aandacht te krijgen. Hierdoor gaan hun filmindustrieën slechts met babystapjes vooruit, ondanks hun jaarlijkse groei in producties en filmhuizen.

De Zuid-Koreaanse filmindustrie is overduidelijk nog altijd de meest levendige van het continent en is niet alleen uiterst lucratief, maar weet ook grenzen en culturen te ontstijgen en wereldwijd filmkijkers te boeien. De Koreaanse new wave regisseurs hebben hun stempel zowel op Zuid-Korea als de rest van de wereld achtergelaten.

Programmering CinemAsia
Wat de programmering van dit jaar betreft ben ik méér dan tevreden. We hebben 27 speelfilms en 10 korte films op het programma staan, verdeeld in vier secties: competitie, officiële selectie, Koreaanse Focus en FilmLAB. We hebben het aantal films relatief laag gehouden zodat we onze tijd goed konden spenderen aan het promoten van elke film. We hebben een zeer gelimiteerd budget, wat inhoudt dat we zeer secuur te werk moeten gaan bij het selecteren van de films. Uiteindelijk hebben we met z’n allen honderden films gekeken tot we uiteindelijk de juiste titels hebben gevonden die dit jaar centraal zullen staan tijdens ons festival.

De openingsfilm wordt het nieuwste epos van Jean Jacques-Annaud: The Last Wolf (de verfilming van het één na bestverkochte boek in heel China, Wolf Totem). De rest van het programma is online te vinden op www.cinemasia.nl. Het was geen simpele taak om de juiste programmering rond te krijgen – iets waar de vele intense discussies met de mensen van het programmeringsteam bewijs van zijn – maar ik kan nu met een glimlach en vol zelfvertrouwen zeggen dat we een uiterst aantrekkelijke line-up hebben.

The Last Wolf, openingsfilm CinemAsia

Het was voor ons allen belangrijk dat we dit jaar een zeer nadrukkelijk programma zouden hebben: één die een brede doelgroep weet aan te spreken (en niet alleen zeer specifieke gemeenschappen) zonder de kwaliteit en doelstellingen te verliezen waar CinemAsia voor staat. Tenslotte hebben we ons ingezet om van CinemAsia niet alleen een platform voor het exotische en het oosterse te maken. De films en evenementen van het filmfestival van dit jaar zijn immers niet alleen gefocust op Aziatische cultuur, maar op universele waardes die alle wereldburgers herenigen.

Plezier, pijn, genot, bevrediging en liefde voor film
Met nog een paar weken te gaan voordat het festival van start gaat, begin ik de zenuwen en de stress goed te voelen. We hebben immers nog best een lange weg te gaan en de handen zullen zeker uit de mouwen gestoken moeten worden alvorens het CinemAsia Film Festival 2015 een feit is. Toch is het nu al ontzettend bevredigend om te realiseren hoeveel liefde er is voor CinemAsia.

Dit is bijvoorbeeld zichtbaar in de steun en liefde die de internationale filmfamilie heeft getoond door uitmuntende films met ons te delen, waardoor wij nu meer internationale premières en primeurs hebben dan ooit tevoren. Om nog maar te zwijgen over de partners in de Nederlandse filmgemeenschap die mij wederom hebben bewezen dat liefde voor film, de mensheid en het leven werkelijk geen grenzen kent. Het is een liefde die cultuur, geografische lijnen en andere verdelende elementen ontstijgt.

En na jarenlang deel te hebben uitgemaakt van de internationale filmgemeenschap, hebben films van elk mogelijke vorm mij niet alleen plezier, pijn, genot en bevrediging gegeven, maar ook een ingang naar een wereld die zowel vreemd als vertrouwd is. Deze liefde, voor film en gemeenschap, is wat CinemAsia in mij heeft weten te vernieuwen.

10 maart 2015

 

Alle gastblogs

IFFR 2015 – Deel 5

Festivalverslag IFFR 2015: Deel 5

door Suzan Groothuis

In dit laatste deel van het IFFR 2015 begeven we ons weer in verschillende delen van de wereld. Zomaar een greep: een integer en bewogen drama uit Iran, een Spaanse film noir meets drama waarin een vader tot het uiterste gaat om de wens van zijn terminaal zieke dochter te vervullen, een rechtbankdrama in India en een Deens opgroeidrama waarin flink geëxperimenteerd wordt met seks.

In het Iraanse Today van Reza Mirkarimi stapt een zwangere vrouw in paniek in de taxi van Youness, die net lunchpauze houdt. Of hij haar zo snel mogelijk naar het ziekenhuis kan brengen, een vertrouwd arts zal haar verder helpen. Youness stelt geen vragen, al rijzen die wel bij de aanblik van de vrouw – een bloedspoor op haar gezicht, een verwarde gemoedstoestand.

Today

Integere compassie
In het ziekenhuis aangekomen raakt Youness ongewild betrokken bij het lief en leed van de vrouw. Wil ze geholpen worden, dan moet haar echtgenoot de papieren tekenen. De vrouw vraagt Youness zich voor te doen als haar man. Wat volgt is een opeenstapeling van bureaucratische zorgen en aantijgingen.

Today toont Iran als minisamenleving: in het ziekenhuis wordt goed duidelijk hoe de positie van de vrouw is ingeworteld in deze door mannen gedomineerde maatschappij. Meer nog dan een maatschappelijke inzage of kritiek draait het om de integere en stille Youness, die besluit de vrouw te helpen waarmee hij zich in een netelige situatie wentelt. Ondanks de achterdochtige blikken en de persoonlijke beschuldigingen van het ziekenhuispersoneel (duidelijk is dat de vrouw mishandeld is), houdt Youness vast aan zijn besluit er voor de vrouw en haar baby te zijn. Acteur Parviz Parastui schittert als Youness, een rol waarin hij het vooral moet hebben van zijn mimiek. Woorden zijn er nauwelijks, maar in de ogen van de man zijn zijn ware emoties te lezen. Today is een mooi en subtiel verhaal over integriteit, moed en partij kiezen voor iemand die anders geen kansen zou hebben.

IFFR 2015 Magical Girl

Het beste voor mijn kleine meid
Luis heeft alles over voor zijn terminaal zieke dochter Alicia. Maar aan haar grote wens, een uniek design voor een anime-prinses, hangt een duur prijskaartje. Geld heeft hij niet, dus Luis moet iets bedenken om er aan te komen.

Dan ontmoet hij – toevalligerwijs – de psychisch onstabiele Barbara. Zij is getrouwd met een bemiddelde psychiater, die haar bijna geen moment uit het oog verliest en er op toeziet dat zij haar medicatie inneemt. En dan is er nog de net uit de gevangenis ontslagen Damian, die een verleden deelt met Barbara.

Drie verhaallijnen dus, die naadloos op elkaar aansluiten. Ieder personage heeft de ander nodig: voor afpersing, hulp en vergelding. Wat begint als een liefdevol portret van een vader en zijn zieke dochter, mondt uit in een film waarin ieders morele grenzen overschreden worden. Magical Girl van de Spaanse regisseur Carlos Vermut hanteert een kalm tempo en schippert tussen film noir, drama en surrealisme. En beschikt daarnaast ook over de nodige droge humor. Stilistisch strak en mooi gefilmd, met sterke acteerprestaties en een eindscène die nog lang blijft hangen. Was het maar zo eenvoudig dat een simpel toverstafje alles beter kon maken.

IFFR 2015 Court

Slepend Indiaas rechtbankdrama
Hoe een rechtszaak in India verloopt zien we in Court, dat tijdens het filmfestival in Venetië beloond werd met het Beste Debuut. Wanneer in het riool een dode man wordt aangetroffen, wordt volkszanger Narayan Kamble als schuldige aangewezen. In zijn opzwepende teksten zou hij arme arbeiders namelijk aansporen tot suïcide. Advocaat Vinay Vora Kamble verdedigt de opmerkelijke zaak, maar moet opboksen tegen de geharde, zich aan oude tradities hechtende openbare aanklager Nutan.

Court is een realistisch drama, dat nauwgezet de ontwikkelingen van de rechtszaak vastlegt. Hoewel de film zich voornamelijk binnen de rechtszaal afspeelt, worden de personages om wie het draait – Kamble en Nutan – ook in hun dagelijks leven gevolgd. Zo krijgt de kijker een idee van wat er buiten de muren van de rechtbank speelt en wat de innerlijke drijfveren zijn.

Court wordt internationaal hoog geprezen vanwege de subtiele maatschappijkritiek die erin verweven zit en de uiteenzetting van oude tradities tegenover moderne, westerse ideeën. Toch overtuigt de film niet helemaal: het ontbreekt de zich maar voortdurende rechtszaak aan spanning, wat het op gegeven moment slepend maakt om naar te kijken. Het Israëlische Gett: The Trial of Viviane Amsalem, dat in 2014 uitkwam, werkt beter als aanklacht op een rechtssysteem dat draait op antieke wetgeving. Die film liet op pijnlijke wijze zien hoe absurd de situatie is voor een vrouw die wil scheiden. In Court gaat de rechtszaak ook gepaard met absurde aantijgingen, maar lang niet zo scherp en meedogenloos als in Gett. Daarmee is Court een conventioneler en minder pakkend rechtbankdrama, al zal de film in India met andere ogen bekeken worden.

IFFR 2015 Speed Walking

Deense ontdekkingstocht
De Deense vlag hangt uit wanneer de 14-jarige Martin met zijn draagbare cassettespelertje door zijn buurt fietst, hard meezingend met Nazareths Love Hurts. Ondertussen kijken de mensen hem ongemakkelijk aan. Eenmaal thuis wordt duidelijk wat er is gebeurd: Martins moeder is overleden. Een gebeurtenis die hem schijnbaar onbewogen laat.

De film volgt de jonge Martin in zijn verwerkingsproces, waarbij hij moet dealen met een vader die meer met zichzelf dan met zijn kinderen bezig is en met een broer die zich – de zonnebril van zijn moeder op zijn neus geklemd – opsluit in zijn kamer. En zo moet Martin zelf richting geven aan zijn jonge leven en levert hij zich over aan zijn passie snelwandelen en de hormonen die door zijn lijf gieren.

Speed Walking is geen tragische film, want regisseur Niels Arden Oplev houdt de toon opvallend nuchter met een flinke dosis humor. In zijn stijl doet de film denken aan Together van Lukas Moodysson, die niet alleen hetzelfde tijdsbeeld vangt, maar ook laat zien dat kinderen verantwoordelijker zijn dan hun ouders.

Daarbij is Speed Walking een ontdekkingstocht naar geaardheid, naar experimenteren met seks en naar in een sneller tempo dan verwacht volwassen worden. De film kent zelfs een controversiële scène met een pedofiel, met wie overigens flink de spot gedreven wordt door de jonge, naar seks verlangende pubers. Speed Walking is een van de verrassingen van het IFFR 2015: verfrissend, origineel en prachtig.

 

31 januari 2015

 

DEEL 1

DEEL 2

DEEL 3

DEEL 4

IFFR 2015 – Deel 4

Festivalverslag IFFR 2015: Deel 4

door George Vermij

Naast speelfilms draaien er op het IFFR documentaires. In dit verslag aandacht voor de ondergang van de stad Flint, het verhaal achter een beruchte b-filmstudio, het portret van criticus Roger Ebert en de tragische carrière van ’s werelds kleinste actieheld.

Roger and Me was het eerste wapenfeit van Michael Moore en is zo’n twintig jaar na dato nog steeds sterk in tegenstelling tot Moore’s latere prekerige docu’s. In de film probeert Moore General Motors topman Roger Smith te spreken over de economische situatie in Flint, Michigan. Moore groeide zelf op in de stad en hij laat zien hoe de auto-industrie zorgde voor welvaart en een gevoel van saamhorigheid. Daar komt een eind aan als de fabrieken moeten sluiten en de productie zich verplaatst naar lagelonenlanden.

IFFR 2015 Roger and Me

Sarcastisch commentaar
Moore filmt de gevolgen voor de stad en haar bewoners, terwijl hij tevergeefs een interview probeert te scoren met Smith. Moore is zoals in zijn latere docu’s zelf ook het onderwerp in zijn film. Hij stelt absurde vragen of levert sarcastisch commentaar op de zinloze plannen om Flint te redden van de ondergang. Zo komt de stad op het idee om een pretpark te bouwen om weer banen te creëren. Een lachwekkende onderneming die al snel mislukt. Ondertussen sluiten de fabrieken en groeit de werkloosheid. Moore filmt gezinnen die hun huis uit moeten en contrasteert dat met de welgestelde burgers van Flint die nog steeds geloven in het optimisme van The American Dream.

Moore laat echter zien dat de misstanden uit de klauwen lopen en dat er aan de top niemand is die zich bekommert om het lot van de arbeiders of Flint. Het gevolg is de complete verloedering van de stad die al snel een broedplaats wordt voor criminaliteit. En het is een ontwikkeling die Flint helaas nog niet van zich af heeft geschud als je de laatste Amerikaanse misdaadstatistieken moet geloven.

Electric Boogaloo: The Untold Story of Cannon Films

Tieten en explosies
Electric Boogaloo: The Untold Story of Cannon Films is het vermakelijke verhaal achter de legendarische b-filmstudio Cannon Films. Iedereen die in de jaren tachtig en negentig wel eens een videotheek bezocht zal wel bekend zijn met de ´pareltjes´ die deze studio heeft geproduceerd zoals American Ninja, The Delta Force, Missing in Action en Kickboxer. Allen goedkope actiefilms met geen gebrek aan seks en geweld.

Het begint allemaal met het duo Menahem Golan en Yoram Globus die in Israël dol waren op film en met hun Cannon Studio wilden doorbreken in de VS. In veel talking heads komen leuke en minder leuke anekdotes over dit ondernemende tweetal naar boven. Zo blijkt dat ze niet altijd even goed wisten wat nu de wensen van het publiek waren. Seks bleek al snel een geliefd ingrediënt om films van slechte kwaliteit te verkopen. Vroege producties zoals Lady Chatterly’s Lover met Sylvia Kristel en Bolero met Bo Derek getuigen daarvan.

Daarnaast draaide Cannon op een goedkoop verdienmodel waar films snel en voor weinig geld werden geproduceerd met uitgerangeerde sterren of nieuw en onervaren ´talent´. Charles Bronson werkte zo met tegenzin, maar voor een hoog honorarium mee aan een hele reeks Death Wish-films die allen hetzelfde platgetrapte wraakverhaal als basis hebben. Cannon had ook een heel arsenaal van actiehelden voor de arme man zoals Chuck Norris, Michael Dudikoff en Dolph Lundgren. Ondanks het succes van deze formule streefden Golan en Globus ook naar artistiekere films. Dat leidde echter tot hilarische flops en dramatische producties zoals hun samenwerking met Jean-Luc Godard voor de film King Lear.

Regisseur Mark Hartley schotelt het allemaal smakelijk voor in al zijn gekke onwaarschijnlijkheid. Net zoals in zijn voorgaande docu’s over Australische en Filipijnse genrecinema is het vooral een enthousiaste trip, gemaakt door een fan. Zeker geen droge filmhistorische verhandeling, maar met genoeg leuke feitjes waar menig filmfreak van zal smullen.

IFFR 2015 Life Itself

Leven en film
Life Itself van Steve James is een mooie docu over het leven en de tragische dood van filmcriticus Rogert Ebert. James volgt Ebert nadat hij aan het bijkomen is van een hele reeks intensieve behandelingen die zijn kanker maar niet kunnen genezen. Ebert heeft door een medische ingreep voor zijn schildklierkanker al zijn onderkaak verloren en kan niet praten. Hij is echter nog steeds energiek en spreekt door middel van een stemcomputer over film en zijn leven. James toont de levensloop van Ebert die begon als gewone journalist, totdat hij voor de Chicago Sun-Times filmrecensies mocht schrijven.

Hij startte in een tijd waarin de filmkritiek in de VS volwassen begon te worden door het werk van Andrew Sarris en Pauline Kael. Ebert profileerde zich als een wat populistische criticus door voor een breed publiek te schrijven over film. Zijn roem werd groter door het programma Siskel and Ebert waar hij samen met criticus Gene Siskel de nieuwste releases recenseerde. Ondanks de heftige gesprekken die ontstonden wegens onenigheid tijdens het programma, werd Eberts methode van duimpje omhoog of duimpje omlaag door veel andere critici gezien als te simplistisch. Filmkritiek degradeerde tot een eenvoudig waarderingssysteem.

In James’ docu komen toonaangevende critici zoals Jonathan Rosenbaum en Richard Corliss aan het woord over hun problemen met Eberts kritiek. Daarnaast zijn er echter ook genoeg filmmakers die Ebert prijzen als strenge doch rechtvaardige filmrecensent, zoals Martin Scorsese. Ook biedt de film een boeiend inkijkje in de rivaliteit tussen Siskel en Ebert die elkaar gaandeweg gingen haten. Dit sloeg echter om in een bijzondere vriendschap toen Siskel ook ongeneeslijk ziek bleek te zijn. Life Itself is een mooie docu over een bewogen leven dat op momenten verder gaat dan cinema en, zoals de titel belooft, het leven zelf toont.

IFFR 2015 The search of Weng Weng

De kleinste actieheld
De docu The search of Weng Weng ontstond als de liefdesarbeid van Andrew Leavold. Deze extreme film geek runde een grote cultvideotheek in Australië en is verslaafd aan de vreemdste en meest obscure films die je maar kan voorstellen. Leavold heeft in al die jaren altijd een zwak gehad voor Weng Weng. Deze Filipijnse dwerg speelde in de c-film For Y’ur Height Only een kleine geheime agent die het opneemt tegen een bende criminelen. De film werd destijds een internationale culthit, maar nadat het succes wegebde was de filmcarrière van Weng Weng voorbij. Weng Weng bleef echter wel een mysterie wiens echte naam onbekend was. Leavold gaat in de Filipijnen op onderzoek uit en hij belandt op de vreemdste plekken. Het gaat zelfs zo ver dat hij op audiëntie mag komen bij Imelda Marcos die op een volksfestival geëerd wordt. Ondertussen geeft Leavold een korte en interessante geschiedenis van Filipijnse cinema.

Voor het Marcos-regime was cinema een belangrijk medium om de Filipijnen op de kaart te zetten. Ook werden er ontzettend veel genrefilms geproduceerd die door heel Azië werden verspreid. Leavold spreekt acteurs en filmmensen in zijn zoektocht naar de kleine ster en zij kijken met enige nostalgie terug op die succesvolle periode. Al snel blijkt wel dat bepaalde producenten al het geld opstrijkten en dat zij slecht omgingen met nieuwe sterren. Het verhaal achter Weng Wengs tragische carrière dat Leavold geleidelijk ontrafelt, is daar een treffend voorbeeld van. Deze op momenten wat conventionele docu is een mooie ode aan een obscure voetnoot van de cinema die laat zien hoe vluchtig roem kan zijn. Maar ondanks die vluchtigheid blijven bepaalde films om onverklaarbare redenen tijdloos.

 

30 januari 2015

 

DEEL 1

DEEL 2

DEEL 3

DEEL 5

IFFR 2015 – Deel 3

Festivalverslag IFFR 2015: Deel 3

door George Vermij

Tijd voor ons derde verslag van het IFFR met slow cinema uit de Italiaanse bergen, een verveelde meesteres en haar gewillige slaafje, de harde pikorde in een doveninstituut in Oekraïne en een mysterieus zelfmoorddorp in Wales.

 IFFR 2015 La Creazione di Significato

In de Apuaanse Alpen leeft Pacifico afgelegen, maar dichtbij de natuurlijke elementen. Regisseur Simone Rapisarda Casanova filmt hem in de docu La Creazione di Significato die de rustige en rauwe sfeer van de streek probeert over te brengen. De film valt in de categorie slow cinema en neemt je mee in zijn eigen contemplatieve  tempo, waar je voor in de stemming moet zijn. Vernieuwend is het niet en het valt in een lange traditie van observatiedocu’s die uitgaan van een ‘less is more’ aanpak. Denk aan lange shots die het simpele landelijke leefritme willen vangen, beelden van de natuur en meditatieve plaatjes van het landschap.

Het moderne Italië komt indirect ter sprake in radioprogramma’s waar Pacifico naar luistert en in een lang gesprek dat hij heeft met de nieuwe eigenaar van zijn hut. Een Duitser die verbaasd is dat ze het zo lang met Berlusconi hebben uitgehouden. Op die manier geeft Casanova zijn film nog wat actualiteit en maatschappijkritiek mee. Het geheel blijft echter vrijblijvend ondanks zijn onopgesmukte schoonheid.

IFFR 2015 The Duke of Burgundy

Het spel der begeerte en onderwerping
Peter Strickland bewees al met Berberian Sound Studio dat hij een gepassioneerde cinefiel is die filmliefde als inspiratie gebruikt voor zijn eigen projecten. In Berberian Sound Studio  krijgt Italiaanse culthorror en het Giallo-genre een gepast hommage waarop Strickland ondanks referenties zijn stempel wist te drukken. In zijn nieuwste film The Duke of Burgundy  zijn er ook knipogen naar Italiaanse genrecinema en andere stromingen en films.

In een prachtig buitenverblijf spelen twee vrouwen machtsspelletjes met elkaar. De oudere Cynthia laat de jonge Evelyn klusjes doen en straft haar als zij op fouten wordt betrapt. Daarna bedrijven zij de liefde in shots die doen denken aan de hoogtijdagen van chique en artistieke erotica. Toch is er iets mis. Cynthia heeft er wat minder zin in en moet soms door Evelyn gepusht worden om in haar rol van meesteres te overtuigen. Een grappig gegeven waarmee Strickland de gecontroleerde erotiek en opwinding van sadomasochisme onderuit haalt. Het is maar een spelletje, dat ophoudt als de overtuiging weg is.

Visueel en muzikaal is er weinig op de film aan te merken. Een rijke beeldtaal die soms verwijst naar het surrealisme van Jan Svankmajer en dan weer met referenties naar Franse cinema zoals de erotisch en sm beladen films van schrijver Alain Robbe Grillet of de rollenspellen in Jacques Rivettes Céline et Julie vont en bateau. De muziek van de groep Cat’s Eyes doet denken aan de soundtrack van het psychedelische Valerie and Her Week of Wonders. Het is uiteindelijk wel stijl boven inhoud in deze trip van een film. En al snel zie je door de gestileerde bomen het narratieve bos niet meer.

IFFR 2015 The Tribe

Ellende heeft geen stemmen nodig
Myroslav Slaboshpytskiy’s The Tribe heeft voor bepaalde critici al radicaal de taal van de cinema veranderd. Dat is niet helemaal terecht. De film waarin jongeren op een doveninternaat worden gevolgd heeft geen dialogen. De acteurs communiceren met elkaar in gebarentaal die verder niet vertaald wordt naar de kijker. Toch is het verhaal gelijk al te duiden. Een nieuweling moet zich bewijzen binnen de strenge hiërarchie van een gesloten groep. Het internaat is een broedplaats voor criminaliteit waar niemand zich bekommert om de jongeren en waar de sterksten het voor het zeggen hebben. Meisje worden als prostitués aan vrachtwagenchauffeurs aangeboden en als er geld nodig is vinden er gewelddadige berovingen plaats. In dat opzicht is het hard sociaalrealisme dat al vaker is verbeeld.

Slaboshpytskiy lijkt vooral schatplichtig aan de cinema van de Brit Alan Clarke. Vergelijk het met Clarkes Scum en Made in Britain waar we individuen in instellingen volgen en waar een gevecht ontstaat tussen individu en groep. Daarnaast hanteert Slaboshpytskiy dezelfde lange tracking steadicam shots waarmee Clarke bekend werd en die vervolgens gemeengoed zijn geworden in veel sociaal-realistische films. Die shots hadden bij Clarke vaak ook geen geluid nodig om te imponeren zoals in zijn minimale film Elephant. Slaboshpytskiy’s stijl is dus vooral niet nieuw, maar hij weet die wel overtuigend en zelfverzekerd te hanteren in zijn speelfilmdebuut.

IFFR 2015 Bridgend

Geef je over aan de dood
Het plaatsje Bridgend in Wales kwam in het nieuws wegens een ongekend hoog zelfmoordpercentage onder jongeren. Een gegeven dat de Deense regisseur Jeppe Rønde gebruikte als basis voor de gelijknamige fictiefilm die hij in het dorpje opnam. Het resultaat is echter mager. Het meisje Sara (Hannah Murray, bekend van haar rol als Gilly in Game of Thrones) komt met haar alleenstaande vader aan in het dorp en raakt al snel in de ban van jongeren die leven alsof elke dag hun laatste is. Haar strenge pa die ook nog eens als smeris de suïcides onderzoekt moet niets van Sara’s fascinaties weten. Je ziet al aankomen dat een conflict tussen beiden in het verschiet ligt in dit standaard coming of age drama.

Deze voorspelbare verhaallijn geeft Rønde nog een poëtisch realistische stijl die gebruik maakt van de rauwe schoonheid van Wales. Die mooie visuele aanpak geeft de doodswensen van de pubers een diepere lading die helaas niet overtuigend terugkomt in het verhaal. Het boeiende gegeven van pubers in existentiële crisis kan betere cinema opleveren, zoals het sterkere Simon Werner a disparu… In Bridgend  lijkt ondanks de melancholieke beelden de motivatie achter het gedrag vooral YOLO te zijn.

 

26 januari 2015

 

DEEL 1

DEEL 2

DEEL 4

DEEL 5

IFFR 2015 – Deel 2

Festivalverslag IFFR 2015: Deel 2

door George Vermij

In ons tweede festivalverslag een imkerfamilie op het Italiaanse platteland, de bittere werkelijkheid van eerwraak, een komisch surrealistische droomtrip en een hippe vampier uit Iran.

IFFR 2015 La Meraviglie

Het mooie Le Meraviglie is een portret van een gezin dat op het Italiaanse platteland leeft. De wazige en strenge vader (een mooie gedreven rol van Sam Louwyck) heeft echter alleen aandacht voor zijn bijen, waardoor de oudste dochter Gesolmina alle verantwoordelijkheid op zich neemt. Het gezin doet op momenten denken aan een chaotische commune waarin de kinderen ook meewerken met het oogsten van de honing. Gesolmina ziet uiteindelijk een kans om mee te doen aan een landbouwwedstrijd waar lokale producten in de geest van de oude Etrusken worden geprezen. Haar vader moet echter niets van die commercie en kunstmatigheid hebben, waardoor er een breuk ontstaat binnen het gezin.

Waar je vaak een romantisch beeld van Italiaanse landelijke ambacht krijgt voorgeschoteld is Le Meraviglie eerlijk in het tonen van het harde werk op het land en de tol die het platteland eist op het gezin. Regisseuse Alice Rohrwachter heeft ook oog voor poëtische momenten die vooral versterkt worden door de beleving van de verlegen, maar verantwoordelijke Gesolmina. Een prachtrol van debutante Maria Alexandra Lungu die ondanks de last die zij op haar schouders draagt nog kwetsbaar kinderlijk kan zijn.

IFFR 2015 Catch Me Daddy

Liefde kent geen uitweg
Catch Me Daddy begint gelijk al in de Engelse ellende die we kennen uit al die Britse sociaal-realistische films. Lange shots van een rauw en troosteloos landschap, grijze arbeiderswijken en af en toe een shot van iemand die naar het niets zit te staren met een halve literblik bier in zijn hand. We kennen dat natuurlijk al en Catch Me Daddy  wisselt die dertien in een dozijn stijl af met een eerwraakverhaal. Laila en Aaron leven afgezonderd in een caravan op de Yorkshire Moors. Lailia’s Pakistaanse vader is echter woedend dat zij er met een Brit vandoor is gegaan. Wegens de geschonden eer stuurt hij er een groep criminelen er op af. In zijn combinatie van realisme en misdaadthriller doet de film denken aan London to Brighton waar een prostitué ook achterna wordt gezeten door onderwereldfiguren. Catch Me Daddy heeft echter wat onwaarschijnlijke plotwendingen en zaken die onuitgewerkt blijven. Voor regisseur Daniel Wolfe is het vooral cinema zonder troost of vermaak en dat blijkt wel uit de bittere conclusie van de film die geen doekje windt om de pijnlijke werkelijkheid van eerwraak.

Reality

De perfecte doodsschreeuw
Volgens programmeurs op het IFFR is surrealisme weer helemaal hot. De vraag is natuurlijk of het ooit is weggeweest. Realité van Quentin Dupieux doet denken aan een soort hipster Luis Buñuel waar de ernst is ingeruild voor humor. Het is een film over dromen, maar ook over cinema als een manier van dromen en associëren. Voor velen is surrealisme een verzameling gekkigheden die flauw, vreemd en kunstmatig overkomen. Maar het beste surrealisme heeft een logica van patronen, herhalingen en motieven die je soms niet kan verklaren en op hun eigen vreemde en onverklaarbare wijze logisch zijn.

Zo ook in het briljante Reality. Een meisje denkt dat zwijnen vhs-banden kunnen opeten. Een man in een rattenkostuum presenteert een kookprogramma en krijgt een jeukaanval, terwijl de cameraman droomt over zijn filmproject: Een horrorfilm waar kwaadaardige tv-toestellen met stralen mensen ombrengen en waar hij de perfecte doodsschreeuw wil opnemen. Deze verhaalelementen lopen door elkaar en hebben onwaarschijnlijke verbanden die op een heerlijke absurde manier in beeld zijn gebracht in strakke shots. Dupieux weet dat surrealisme speels moet zijn om de kijker geboeid te houden en dat is deze komische film die je uniek kunt noemen, maar ook valt in een lange traditie. Dit soort surrealisme mag wel weer terugkomen.

Girl Walks Home Alone at Nigh

Vinylvampier ontmoet Perzische James Dean
In Bad City gebeuren vreemde dingen. Een aso-crimineel heeft het voorzien op de oldtimer van Arash die lijkt op de James Dean van het Midden-Oosten. Ondertussen maakt een meisje in haar hoofddoek de straten onveilig in haar zoektocht naar bloed. De twee komen elkaar toevallig tegen waarna een outsider romance opbloeit te midden van het grimmige Bad City. A Girl Walks Home Alone at Night is stilistisch prachtig geschoten in zwart-wit. De film werd al vergeleken met Sin City, maar heeft net zoveel weg van Coppola’s Rumble Fish en Leos Carax’ Boy Meets Girl.

Sommige shots lijken hommages aan Carax’s film die natuurlijk een zwak heeft voor romantische buitenbeentjes. Het vampiermeisje is daarnaast lekker hip met haar vinylverzameling en haar T-shirt met Bretonse strepen (dikke knipoog naar Jean Seberg in À bout de souffle). Naast die verwijzingen gooit regisseuse Ana Lili Amirpour er ook wat horror in, wat haar film een verslavende mix maakt van genres en stijlen, bijgestaan door een goede soundtrack. In zijn zelfbewuste hipheid vergelijkbaar met die andere alternatieve vampierenfilm Only Lovers Left Alive en daarmee gegarandeerd van een cultstatus.

 

24 januari 2015

 

DEEL 1

DEEL 3

DEEL 4

DEEL 5

IFFR 2015 – Deel 1

Festivalverslag IFFR 2015: Deel 1

door George Vermij

Het grootste filmfestival van Nederland is weer begonnen! In ons eerste exclusieve festivalverslag aandacht voor: toeristische frustraties in de Alpen, een verboden film over de gevolgen van een kernoorlog, een excentrieke zanger verpakt in een nephoofd en Keira Knightley die maar niet volwassen wil worden in Seattle.

IFFR 2015 Turist

Regisseur Ruben Östlund is in zijn stijl een soort tragikomische Michael Haneke die ongemakkelijke en herkenbare situaties treffend weet te vangen in mooie maar onwerkelijke statische observatieshots. In Turist volgen wij een Zweeds gezin dat eindelijk wat tijd met elkaar door kan brengen in de Franse Alpen. Östlund toont deze sneeuwidylle echter gelijk als een kil resort waar zelfs de natuur ondergeschikt is gemaakt aan de ski-wensen van toeristen. Dat het niet lang goed kan gaan blijkt wel uit een indrukwekkend en lang shot waarin het gezin op een terras zit te genieten van het berglandschap. Een lawine knapt de veilige toeristische luchtbel waarin ze gevangen zitten.  Het incident vormt de aanleiding voor een pijnlijk herkenbaar en op momenten komisch gênant portret van de desintegratie van een gezin.

Östlund weet met zijn strak geschoten film genoeg vragen op te roepen over de verwachte rolpatronen van mannen en vrouwen, de valkuilen van sociaal wenselijk gedrag en de schijnbare maar valse rust die een vakantie zou moeten brengen. Het zijn thema’s die deels al eerder terugkwamen in zijn films Involuntary en Play. Met Turist bewijst Östlund weer dat hij een meester is in het vangen van situaties die banaal lijken, maar vaak de ongemakkelijke kern van ons bestaan weten te raken.

IFFR 2015 The War Game

De verboden visie van Peter Watkins
Peter Watkins is een groot maar bij het mainstream publiek nog relatief onbekende filmmaker. Dat kan deels verklaard worden door zijn compromisloze en zeer politieke films die vooral gaan over macht en strijd. Al eerder draaide in Rotterdam zijn monumentale en experimentele film over de Parijse commune van 1871.

Op het IDFA was vorig jaar zijn nog steeds actuele meesterwerk Punishment Park uit 1971 te zien. Op deze editie van het IFFR draait de schokkende tv-film uit 1965 waarmee Watkins zijn reputatie heeft opgebouwd, The War Game. De BBC had Watkins gevraagd om een film te maken over de gevolgen van een mogelijke kernaanval op Engeland. Het resultaat is een film waar hij met ongekend realisme de vernietiging, zinloosheid en uiteindelijke wanhoop van een kernoorlog toont. Dat ging te ver voor de BBC en de film werd niet op de buis vertoond, maar kreeg wel een beperkte bioscooprelease. The War Game  is nog steeds een sterke en schokkende film die feitelijk en zonder opsmuk laat zien wat je kan verwachten als de bom valt. In zijn documentair-achtige aanpak is Watkins ook zeer invloedrijk gebleken en je ziet het terug in de intense maar ook commerciële cinema van Paul Greengrass.

IFFR 2015 Frank

Ik hoor bij de band!
Frank van Lenny Abrahamson was vorig jaar al een culthitje in het buitenland. Niet vreemd als je een film hebt waar Michael Fassbender voor het grootste gedeelte een groot papier-maché hoofd draagt. Hij is Frank, de leadzanger van de band Soronprfbs. Tijdens een intens optreden raakt de beginnende muzikant Jon in de ban van deze excentrieke band. Komt dat even goed uit dat hij de rol van de zieke toetsenist kan overnemen! Gefascineerd door Frank en zijn pure manier van muziek maken volgt hij de band naar een afgelegen plek in Ierland waar ze aan hun nieuwe album gaan werken. Daar ontstaan echter spanningen tussen Jon en de andere leden van de Soronprfbs.

Regisseur Abrahamson levert met Frank een leuke film over de mystiek en hype van popmuziek. Hij baseerde Frank op de excentrieke Brit Frank Siddebottom die een vergelijkbaar hoofd droeg voor zijn absurde muziekperformances. De film doet denken aan een alto-versie van Almost Famous waar de oppervlakkigheden van pop tegenover de creatieve drang om muziek maken worden gezet, terwijl wij alles volgen vanuit de blik van een buitenstaander. Frank  biedt daarnaast een mooi eindnummer waar Fassbender zijn zangtalenten laat horen.

IFFR 2015 Laggies

De vrouw die niet wil opgroeien
Lynn Shelton viel op met haar lowbudgetfilms Humpday en Your Sister’s Sister. Ze hanteerde daarbij een rommelige maar charmante mumblecore stijl om komische relatieperikelen in beeld te brengen. Zoals zo vaak in Amerikaanse indie -films richt Shelton zich op twintigers en dertigers die hun balans nog niet helemaal gevonden hebben. Ze zijn nog niet helemaal volwassen of weten nog niet wat ze willen met hun leven.

Zo ook Megan (Keira Knightley) in Laggies. In vergelijking met haar oud-highschool vriendinnen is haar leven nog een puinhoop. Dat gevoel wordt versterkt als een irritante vriendin, die alles al op orde lijkt te hebben, gaat trouwen. Megan’s lieve, maar saaie vriend ziet met de bruiloft een perfecte kans om haar ook voor de huwelijkswagen te spannen. Maar wil Megan dat wel? Gelukkig komt zij op dat moment de tiener Annika (Chloë Grace Moretz) tegen die haar nog even het gevoel geeft dat zij jong is.

Laggies is vooral door Keira Knightley’s weifelende Megan een vermakelijke film. Het eindresultaat doet denken aan de films van Nicole Holofcener (Enough Said) en aan Craig Johnsons The Skeleton Twins, maar dan lichter van toon. Shelton doet helaas naar het einde toe wat concessies aan het verhaal, waardoor de film al snel aanvoelt als een dertien in een dozijn romantische komedie. De grappige onhandige sfeer van haar vroege films waar de eindes nog realistisch open bleven zijn bij Laggies ingeruild voor de voorspelbare feelgood conclusie van de formulefilm.

 

23 januari 2015

 

DEEL 1

DEEL 2

DEEL 3

DEEL 4

DEEL 5

IFFR 2015 – Preview

Preview IFFR 2015

Het internationale filmfestival in Rotterdam IFFR biedt ook tijdens zijn vierenveertigste editie een prikkelende mix van arthouse, genrecinema en documentaires. George Vermij, die het IFFR weer zal verslaan, maakte alvast een selectie van de films die hem het meest opvallen.

Frank is al een lange tijd uit en is dankzij het IFFR nu eindelijk in Nederland te zien. De film is een grappig portret van een beginnende muzikant die toevallig deel gaat uitmaken van de bizarre cultband Soronprfbs. De leadzanger wordt gespeeld door Michael Fassbender die gedurende de hele film een groot masker van papier-maché draagt. Frank  biedt humoristische kritiek op de vluchtigheid van hype en roem en het belang van het volgen van je eigen creatieve pad.

Frank

De hel van de Filipijnen
De Japanse regisseur Shin’ya Tsukamoto schroomt niet om te choqueren met geweld. Hij begon zijn carrière met de bodyhorror van de Tetsuo-films, maar maakte ook een intens psychologisch portret met het zenuwslopende Kotoko. Het is daarom niet verrassend dat deze extreme auteur zich nu waagt aan een oorlogsfilm. Fires on the Plain volgt het murw gevochten Japanse leger op de Filipijnen tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog. Gebaseerd op de roman van Shohei Ooka die ook in 1959 treffend door Kon Ichikawa werd verfilmd, is Fires on the Plain zeker geen film voor mensen met een zwakke maag. Verwacht de gruwelen van de strijd in Azië die rauw verbeeld worden en tonen dat oorlog de ultieme hel is.

Visionaire documentairemaker en het leven van de criticus
De Brit Adam Curtis maakt al vanaf de jaren negentig ambitieuze en lange documentaires die een beeld geven van de soms radicale gevolgen van politieke en technologische veranderingen. Stilistisch is hij ook een vernieuwend filmmaker die door een beklemmende stortvloed van archiefbeelden, interviews en ander materiaal je aan het denken weet te zetten. Het IFFR heeft nu een primeur met de vertoning van zijn nieuwe film Bitter Lake. Curtis behandelt daarin de oorlog in Afghanistan aan de hand van ongebruikt beeldmateriaal dat door de BBC werd geschoten tijdens het conflict.

Life Itself

Life Itself is verplichte kost voor cinefielen en mensen die het leuk vinden om over film te schrijven. De documentaire is een portret van de bekende en geliefde recensent Roger Ebert die voor velen het gezicht van de filmkritiek is geworden. De film toont zijn door film gedomineerde leven en laat bekende regisseurs aan het woord over Ebert en zijn rol als criticus.

Belangrijke voorpremières
De grotere films op het IFFR kan je natuurlijk na verloop van tijd ook buiten het festival bekijken. Dit jaar valt Inherent Vice van Paul Thomas Anderson in die categorie. De film kan het best omschreven worden als een psychedelische thriller met absurde komische momenten. Regisseuse Mia Hansen–Løve’s nieuwe film Eden is een nostalgische terugblik op de beginperiode van de Parijse dance-scene in de jaren negentig. De film bevat een pompende soundtrack met dansvloerklassiekers van Daft Punk.

IFFR-coryfee Christian Petzold is ook weer present, nu met Phoenix. Deze eigentijdse meester van vervreemdende en minimale cinema levert met die film een psychologisch drama over een vrouw die in het door de oorlog vernietigde Berlijn op zoek is naar haar man en de persoon die haar heeft verraden aan de nazi’s.

Phoenix

En tot slot…
Het IFFR eert dit jaar de Zuid-Koreaanse regisseur en scenarist Jang Jing die bekend is wegens zijn toegankelijke films met diepere satirische lading. Het Cinema Regained-programma biedt unieke documentaires over cinema zoals Electric Boogaloo over de b-filmstudio Cannon en The Search for Weng Weng over een Filipijnse dwerg die een actieheld werd. Verder is het Scopitone-café in de Schouwburg nog een leuke tip als je even geen pieken hebt. Daar worden gratis bijzondere muziekdocu’s vertoond.

Kijk voor meer informatie op www.iffr.com en houd Indebioscoop in de gaten voor exclusieve festivalverslagen. Het festival zal worden gehouden van 21 januari tot en met 1 februari 2015.

 

17 januari 2015

 

DEEL 1

DEEL 2

DEEL 3

DEEL 4

DEEL 5

IDFA 2014 – Deel 7

Deel 7 (slot): Afrikaanse dandy’s, James Brown, invasie Panama en ode aan muziektalent

door Suzan Groothuis en door George Vermij

In dit zevende en laatste verslag aandacht voor kleurrijke Afrikaanse stammen en culturen met heuse dandy’s, een document gewijd aan James Brown en zijn succes, de invasie in Panama en een ode aan de jong overleden singer-songwriter Elliott Smith.

35 Cows and a Kalashnikov

35 Cows and a Kalashnikov – Oswald van Richthofen (Duitsland, 2014)
In deze kleurrijke documentaire volgen we drie stammen in Afrika. De eerste is de Surma-stam in het zuiden van Ethiopië, bestaande uit veeboeren en krijgers. Hun rituelen bestaan uit krijgersgevechten en het beschilderen van hun naakte lichamen. Trots vertellen zij over hun tradities en de veranderingen die hun intrede hebben gedaan. Vervolgens gaan we naar Brazzaville in de Congo, waar we kennismaken met Afrikaanse dandy’s, ook wel sapeurs  genoemd. De mannen hullen zich in opvallende outfits, waarbij alle aandacht uitgaat naar de combinatie van kleuren. Ook de zonnebril, plu en sigaar mogen niet ontbreken. De mannen vertellen over wat het zo bijzonder maakt om een sapeur  te zijn en over de filosofie erachter. Als laatste begeven we ons naar een nabijgelegen gebied in de Congo, Kinshasa, waar worstelaars en voodoo-priesters de dienst uitmaken.

Voorafgaand aan de film is een korte boodschap van de inmiddels overleden Duitse regisseur Oswald van Richthofen te zien. Hij had een passie voor Afrika en heeft er ook gewoond. Van Richthofen kon zijn IDFA-vertoning helaas niet bijwonen, want zoals hij in zijn boodschap aangeeft, had de man van boven andere plannen met hem. Cinematografisch is zijn film er een om trots op te zijn: de beelden van de stammen, waarin kleur en beweging de belangrijkste elementen vormen, zijn prachtig. Als kijker ben je deelgenoot van stammen waarvan je niet wist dat ze bestonden, vastgelegd in uniek beeldmateriaal waarbij de filmmaker alle ruimte kreeg om de gebruiken en tradities van dichtbij te filmen.

Helaas wordt de film teveel overschaduwd door de dominante westerse muziek.  Met name in het eindshot, waarin de beelden van alle stammen samenkomen, leidt dit tot een commercieel aanvoelende climax. Je vraagt je af waarom de regisseur niet gekozen heeft voor traditionele Afrikaanse muziek en ritmes, waarmee de indringende beelden nog sterker tot hun recht hadden kunnen komen. (SG)

Heaven Adores You

Heaven Adores You – Nickolas Dylan Rossi (USA, 2014)
De Amerikaanse singer-songwriter Elliott Smith is helaas niet meer. In 2003 werd hij op 34-jarige leeftijd met twee steekwonden aangetroffen in zijn appartement in Los Angeles. Een uur later overleed hij in het ziekenhuis en tot op heden blijft de aanleiding voor zijn dood onduidelijk (moord of suïcide). Overigens niet een vraag waar Heaven Adores You zich op richt, want de film toont vooral Smiths muzikale nalatenschap in combinatie met sfeervolle beelden van de steden waarin hij opgroeide.

Betrokkenen, zoals zijn zus, een ex-vriendin en bandleden die hij al op de middelbare school ontmoette, vertellen over hoe muziek altijd een belangrijke rol in Smiths leven speelde. We zien foto’s van een jonge Elliott achter de piano en in zijn tienerjaren begon hij met het schrijven en opnemen van eigen nummers. Om vervolgens met zijn band Heatmiser en later zijn solowerk uit te groeien tot een van de leidende figuren in de muziekscène van Portland.

De documentaire bevat ook wat fragmenten uit interviews met Smith, waarin hij een fragiele en onbestemde indruk maakt. Alsof je niet helemaal tot hem door kunt dringen. Iets wat in zijn laatste jaren bekrachtigd werd door excessief drugsgebruik en drang naar zelfvernietiging. Heaven Adores You is geen documentaire die je een beter beeld geeft van de mens Elliott Smith. Ook betrokkenen laten zich mondjesmaat uit over zijn persoon en richten zich meer op zijn muzikale talent en het verloop van zijn carrière. De film voelt daarmee als portret van ‘het leven van’ wat leeg aan en laat bepaalde zaken, zoals het contact met zijn vader, onderbelicht.

Wat centraal staat is de kwetsbare muziek van Smith en de sferische beelden van Portland en New York. Ze zijn in poëtische shots gevangen, waarbij de camera van bovenaf zweeft over bomen en straten in Portland en het gejaagde leven in New York. Alsof de schone beelden vanuit de hemel gefilmd zijn, begeleid door Smiths breekbare, melancholische songs. Deze ode, want dat is het, aan Smiths muzikale talent eindigt met het prachtige nummer Happiness van zijn laatste album Figure 8. Met een vooruitziende blik: “What I used to be will pass away and then you’ll see. That all I want now is happiness for you and me”. (SG)

Mr. Dynamite: The Rise of James Brown

Mr. Dynamite: The Rise of James Brown – Alex Gibney (USA, 2014)
James Brown heette natuurlijk niet voor niets mr. Dynamite. In deze documentaire geen gebrek aan energieke live opnames van de dansende, zingende en op momenten krijsende soulzanger die wordt gezien als de grondlegger van de funk. Ook blijkt dat hij zijn reputatie als hardest working man in show business terecht verdiend heeft door een lange lijdensweg vol bloed, zweet en tranen. Het begint allemaal in het arme Georgia, waar Brown als kind in de steek wordt gelaten door zijn moeder. Zijn tante ontfermt zich over hem en hij groeit op in een bordeel. Dit soort achtergronden duiken op tussen krachtige muziekfragmenten.

Regisseur Alex Gibney hanteert op vrij conventionele wijze interviews met Browns bandleden zoals drummer Clyde Stubblefield en legendarische bassist Bootsy Collins. In oudere beelden is Brown aan het woord over zijn leven en werk. Ondanks zijn unieke muzikale gaven en zijn scherpe zakelijke instinct was Brown een loner die weinig vrienden had. Als kijker krijg je daarom maar een beperkt inzicht in de complexe persoonlijkheid van de zanger. Interessante feitjes komen wel aan het licht, zoals zijn politieke voorkeur voor Richard Nixon in de jaren zeventig en zijn harde kijk op hoe zwarte Amerikanen hun lot moesten verbeteren. Het past bij iemand die zich van niets met zijn muzikale gave en doorzettingsvermogen had opgewerkt naar de top. Voor veel fans was zijn steun aan Nixon wel een sell out en Brown kreeg de nodige kritiek te verduren. Een nieuwe generatie muzikanten zou zijn muziek overnemen, maar niet zijn politieke voorkeuren. Zo spreken rapper Chuck D (Public Enemy) en drummer Ahmir-Khalib Thompson (The Roots) over Browns invloed en zijn unieke positie binnen de popmuziek. Ook is er een hilarisch moment als drummer Stubblefield zijn onvrede uit over het nummer Funky drummer  dat grijs is gesampled door rappers en de basis vormde voor de breakbeats in hiphop. (GV)

Franco’s Promise

Franco’s Promise – Marc Weymuller (Frankrijk/Spanje, 2014)
Het moderne Spanje kampt nog steeds met de tegenstrijdige herinneringen aan  de burgeroorlog. In het dorpje Belchite zijn die herinneringen nog erg tastbaar. Aan de rand van het dorp staan de ruïnes van het oudere dorp dat vernietigd werd door het krijgsgeweld. Belchite werd tijdens de burgeroorlog belegerd door de Republikeinse troepen en vervolgens weer ingenomen door Franco’s nationalisten. Franco gaf bij de inname van het dorp een toespraak waar de titel van de film naar verwijst. Belchite zou weer herbouwd worden als symbool voor het nieuwe Spanje. Documentairemaker Marc Weymuller gebuikt de methodes van een essayfilm waarin hijzelf monologen inspreekt over het verleden. Er zijn links met de films van Claude Lanzmann over de holocaust en ook Victor Erice’s zeer persoonlijke La Morte Rouge waarin hij zijn herinneringen aan de burgeroorlog probeert te vatten.

Weymuller probeert ook te doorgronden wat er gebeurd is in Belchite. Hij laat oude bewoners aan het woord over de oorlog en de nasleep. Er ontstaan zo verschillende verhalen over het verleden dat door Franco en het nieuwe dorp worden overschaduwd. Ook komen er veel tegenstrijdigheden naar boven. Er zou een kamp bij het dorp zijn geweest. Volgens sommigen een concentratiekamp, maar volgens anderen een werkkamp waar de gevangen met hun gezinnen mochten verblijven. De dwangarbeiders bouwden het nieuwe dorp, terwijl de gebouwen in het oude dorp verder gesloopt werden.

Weymullers film weet overtuigend te tonen hoe geschiedenis door verschillende conflicterende verhalen wordt gesmeed. De waarheid is daardoor moeilijk te achterhalen omdat die steeds wordt herschreven. Helaas lijdt Franco’s Promise aan een te lange duur. Weymuller laat veel mensen aan het woord, maar vaak herhalen dingen zich. Daarmee verliest de boodschap van de film al vroeg zijn kracht. (GV)

 

1 december 2014

 

TIPS VOOR IDFA 2014

DEEL 1

DEEL 2

DEEL 3

DEEL 4

DEEL 5

DEEL 6