Categorie: muziekfilm

Late Quartet, A

Posted on

***

recensie  A Late Quartet

Meer dialoog dan muziek

door Karina Meerman

Een winters New York en een opus van Beethoven als achtergrond voor een melodrama met grote en kleine emoties in de wereld van de klassieke muziek.

Het wereldberoemde strijkorkest The Fugue speelt al 25 jaar samen. Cellospeler Peter Mitchell (Christopher Walken) is de oprichter van het kwartet. Daniel Lerner (Mark Ivanir) speelt de eerste viool, Robert Gelbart (Philip Seymour Hoffman) tweede viool en is getrouwd met altvioolvirtuoos Juliette Gelbart (Catherine Keener). Het kwartet is perfect op elkaar afgestemd, instrumentaal en emotioneel. Voor hun zilveren jubileum bereiden ze zich voor op het spelen van Beethovens Opus 131, een legendarisch stuk in zeven bewegingen. De moeilijkheid ligt ook in de lengte, want wanneer instrumenten lang samenspelen, raken ze ontstemd en daarmee moet je rekening houden tijdens het spelen zodat dit niet opvalt.

A Late Quartet

Parkinson
Het is een mooie metafoor, uitgesproken in het begin van de film, voor de spanning die ontstaat wanneer Peter Mitchell te horen krijgt dat hij de ziekte van Parkinson heeft en zijn loopbaan als muzikant ten einde komt. Met het aanstaande vertrek van de pater familias komt ook de toekomst van The Fugue in gevaar. Wie gaat Peter vervangen? Is dat wel mogelijk? Hoe lang kan hij nog spelen? Is zijn vertrek misschien reden om alles om te gooien? Onderhuidse spanningen van jaren komen naar boven en de kijker wordt deelgenoot van de ontwrichting van een muzikale familie. Iedereen zoekt zijn heil buiten de paden die zij al 25 jaar bewandelen, terwijl de dochter van Robert en Juliette, twintiger Alexandra (Imogen Poots), nog wat extra olie op het vuur gooit.

Muzikanten mopperen op A Late Quartet: de manier waarop de acteurs hun muziekinstrumenten behandelen zou niet overeen komen met het echte werk en Beethovens Opus 131 krijgt onvoldoende aandacht. Wie zich daar niet aan stoort, kan zich volledig concentreren op de dynamiek tussen de hoofdrolspelers en hun reactie op het nieuws van Peters ziekte.

Draai om de oren
Christophen Walken is ontroerend in zijn strijd om te gaan met verlies en Mark Ivanir smeult met ingehouden passie. De film heeft sterren van kaliber, maar soms is het lastig geloven dat de personages elkaar al 25 jaar innig kennen: de muziek moet hen volledig hebben opgeslokt, dat er nog zoveel ruimte is voor naïeve reacties en kinderachtige buien. Daniel en de leden van de familie Gelbert verdienen meer dan eens een draai om de oren voor hun gemok en getreiter.

Over één ding zijn de mopperende muzikanten het eens: A Late Quartet geeft een goed beeld van wat het muzikanten kost, willen zij spelen op wereldniveau.

 

25 maart 2013

 

ALLE RECENSIES

Karsu: I hide a secret

Posted on

****

recensie  Karsu: I hide a secret

Fascinerende Bildungsdocu over Nederlandse Norah Jones

door Joan Gebraad

Al twee keer stond ze in de befaamde Carnegie Hall. Muziekkenners noemen haar de Nederlandse Norah Jones: Karsu Dönmez. Wie is deze tweeëntwintigjarige jongedame die jazz ademt?

Filmmaakster Mercedes Stalenhoef volgde Karsu drie jaar. De Nederlands-Turkse Karsu begint haar carrière met zangoptredens in haar vaders restaurant Kilim in het Amsterdamse Osdorp. De reacties zijn overweldigend. Stalenhoef toont haar jazz spelend achter de piano in het familierestaurant. Het beeld symboliseert haar dans met twee culturen. Enerzijds is daar de Turkse cultuur, gericht op traditie, gezelligheid en familie. Anderzijds voelt zij zich aangetrokken door de vrijere westerse cultuur. Zo heeft ze een discussie met haar moeder omdat ze graag met vriendinnen naar Istanbul wil. Op familiebezoek in Turkije blijkt dat Karsu en haar zus stiekem een beetje zonnen. Ook vriendjes zijn een heet hangijzer. Een paar keer moet de camera dan ook uit.

Recensie Karsu: I hide a secret

I hide a secret
Karsu’s ouders zien en horen haar ook graag in het Turks zingen zodat zij dat stukje Turkse cultuur behoudt, maar Karsu verdedigt vurig haar Engelstalige jazzrepertoire. In de stilte van de nacht schrijft en musiceert ze passievol haar eigen liedjes over overspelige minnaressen, liefdesverdriet en het niet durven blootgeven van je ware ik. Iedereen wil dolgraag weten in hoeverre haar diepzinnige en donkere teksten zijn gebaseerd op haar privéleven, maar ‘mijn muziek gaat nooit over mij’, houdt Karsu vol. Ze is bevreesd haar innerlijke wereld bloot te geven.

Van afwijzing tot platencontract
Muziek is een van de grote liefdes in haar leven. Ze groeit erin. Zo toont Stalenhoef een zenuwachtige Karsu als ze auditie voor het conservatorium doet. Tot haar teleurstelling wordt ze afgewezen. Haar teksten zijn zo volwassen, zij is zo jong. Karsu knokt verder. Het ene moment staat ze in een intiem studentenfestival in Leiden, later als zelfverzekerde leading lady op een groot podium in Carnegie Hall. Als haar succes groeit, staan muziekproducenten voor haar in de rij en onder streng toezicht van haar ouders krijgt Karsu uiteindelijk wat zij wil: een platencontract.

Recensie Karsu: I hide a secret

Transformatie
Karsu: I hide a secret is een ontroerende en herkenbare Bildungsdocu met mooie beelden over een tienermeisje dat haar grenzen aftast en zichzelf zoekt. Karsu’s strijd met Turkse tradities en moderne westerse waarden maakt deze documentaire extra interessant. De soms eigenwijze tiener, die stiekem muziek luistert tijdens een saaie economieles en gek wordt van haar beschermende ouders, verandert geleidelijk in een jonge zelfbewuste vrouw die haar publiek met plezier verleidt. Het is nu alleen nog wachten tot Karsu haar grote geheim prijsgeeft.

 

11 februari 2013

 

ALLE RECENSIES

Searching for Sugar Man

Posted on

****

recensie  Searching for Sugar Man

Verrassende zoektocht naar volksheld

door Mirthe van Lieshout

Searching for Sugar Man is het alom geprezen regiedebuut van de Zweed Malik Bendjelloul over de zoektocht van twee fans naar een Amerikaanse singer/songwriter die in Zuid-Afrika immens populair was in de jaren zeventig.

In Zuid-Afrika vond je in elk huishouden met platen van de Beatles en de Stones ook een lp van Sixto Rodriguez. Twee beroemde producenten hadden de zanger in 1968 ontdekt in een bar in Detroit. Zijn charismatische uitstraling, de melodieën en de anti-establishment-teksten raakten hen diep. Ze dachten een van de grootse artiesten aller tijden gehoord te hebben. Ze maakten twee albums maar beide flopten in Amerika. Ondertussen belandde een witte plaat in Zuid-Afrika en Rodriguez werd daar ongekend populair.

Mysterie
Maar niemand wist er iets van de man. Niemand had hem ooit live gezien, wist waar hij was geboren, wat zijn voornaam precies was en hoe hij was overleden. Er werd gezegd dat hij zelfmoord had gepleegd, op het podium, door zichzelf in brand te steken. Maar ook dat is niet zeker. De man die nog het meest van hem weet, is de Zuid-Afrikaanse eigenaar van een platenzaak: Stephen ‘Sugar’ Segerman. Hij schrijft in de begeleidende tekst bij een opnieuw uitgebrachte cd van Rodriguez hoe weinig er van de zanger bekend is. Hij sluit af met: ‘Any musicologist detectives out there?’

En met die vraag begint de zoektocht naar de volksheld. Een zoektocht die keer op keer een verrassende wending krijgt. Het wekt geen verbazing dat de film op het True/False Documentary Film Festival in Colombia draaide. Bendelljoul heeft ervoor gekozen het verhaal chronologisch te vertellen waardoor de ontwikkelingen onverwachts en spannend blijven. De keuze voor deze vertelwijze geeft de plot een zware rol.

Recensie Searching for Sugar Man

Volksheld als Dylan
De soundtrack van de film bestaat uit nummers van Rodriguez zelf. Zijn muziek en teksten worden vergeleken met die van Bob Dylan. Maar er zijn allerlei stijlen in te herkennen: vooral folk, maar ook rock, pop en disco. In Zuid-Afrika werd Rodriguez omarmd als anti-apartheidprotestzanger. Waarom zijn muziek in Amerika zelf niet aansloeg, blijft een raadsel. De documentaire heeft dat inmiddels veranderd: de soundtrack van Searching for Sugar Man, samengesteld uit de albums Cold Fact (1970) en Coming from reality (1971), staat er al in de Top Heatseekers Albums.

Bendjelloul had moeite om zijn film gefinancierd te krijgen en deed daarom zelf de editing. Ook de animaties die de muziek in de film ondersteunen, maakte de regisseur zelf. Aanvankelijk was het idee dat zijn krijttekeningen de beoogde animator later zouden helpen. Maar toen de uiteindelijke producers Simon Chinn en John Battsek ze zagen, dachten ze dat die al door een professionele animator gemaakt waren en besloten de animaties te gebruiken. Het resultaat is heel mooi, de kleuren zijn prachtig.

Must-see en must-listen
Meer dan drie jaar heeft Bendjelloul zonder hulp van investeerders aan de film gewerkt. Hij dacht dat het een korte tv-documentaire zou worden maar omdat hij verliefd werd op het verhaal kon hij niet ophouden. De film won vele prijzen, waaronder de publieksprijs van het IDFA. Niet verwonderlijk, want de publiekslieveling is onvergetelijk. Wie de muziek nog niet kent, moet de albums van Sixto Rodriguez zeker een keer luisteren. Het is niet voor te stellen dat iemand geen van de nummers mooi vindt.

 

17 december 2012

 
ALLE RECENSIES

You Instead

Posted on

**

recensie  You Instead

Tot elkaar veroordeeld

door Cor Oliemeulen

Als je houdt van muziekfestivals levert You Instead ongetwijfeld een gevoel van weemoed en herkenning op. De perikelen van een Amerikaanse zanger en een Engelse zangeres, die letterlijk aan elkaar geketend een etmaal met elkaar moeten doorbrengen, zijn echter wel magertjes en voorspelbaar.

Het is een aardig idee van regisseur David Mackenzie om het driedaagse Schotse festival ‘T In The Park’ als decor van zijn jongste romantische komedie te gebruiken. Het uitgangspunt is al even origineel. Adam (Luke Treadaway), de helft van het elektronische popduo The Make, krijgt op het festivalterrein ruzie met Morello (Natalie Tenan), zangeres van de punky meidengroep The Dirty Pinks. Nadat een religieuze beveiligingsmedewerker tevergeefs het opstootje probeert te sussen, slaat hij de twee kemphanen samen in één paar handboeien en verdwijnt met de sleutel in de menigte.

Recensie You Instead

Chaotische entourage
Tussen 85.000 bezoekers in een chaotische entourage van podia, tenten, kermisattracties, drank, regen en modder zijn ze veroordeeld tot elkaar. Aanvankelijk kunnen ze elkaars bloed wel drinken, maar natuurlijk ervaren ze gemeenschappelijkheid en intimiteit. Praktische zaken als toiletbezoek, douchen, omkleden, slapen en vrijen met hun eigen partners zorgen voor hilariteit en verbondenheid – ook in overdrachtelijke zin. Maar een consistent plot en een soepele montage zijn in You Instead jammer genoeg ver te zoeken.

De film is licht verteerbaar, onderhoudend en grappig door het opvoeren van typetjes in realistische situaties. Maar de grote makke is dat het geketende stel teveel figureert in plaats van uitblinkt. Gelukkig raken de makers zo nu en dan de gevoelige snaar waarbij romantiek en drama samensmelten. En de noodgedwongen duo-uitvoering van Tainted Love  is ronduit aanstekelijk. Dit neemt niet weg dat een film met een dergelijke interessante premisse meer voorbereiding, een groter budget en een sterker scenario had verdiend.

 

30 juni 2012

 
ALLE RECENSIES