Vonnis, Het

****

recensie Het Vonnis

Courtroom drama op zijn Vlaams

door Wouter Spillebeen

Antwerps regisseur Jan Verheyen slaat een nieuwe weg in. Na lichthartige komedies als Zot van A., Team Spirit en Buitenspel tackelt hij het gerechtsdrama met een Vlaamse flair.  

Modelburger Luc Segers (Koen De Bouw) kan zichzelf terecht gelukkig noemen. Hij staat op het punt benoemd te worden als CEO, heeft een prachtige vrouw Ella (Joke Devynck) en een intelligente dochter. Maar wanneer Ella even om een brood gaat en haar gezin in de auto laat wachten, wordt ze aangevallen door Kenny De Groot (Hendrik Aerts). Ze wil haar handtas niet afgeven en Kenny gaat over tot bruut geweld, met Ella’s dood tot gevolg. Luc, die komt kijken waarom zijn vrouw zo lang wegblijft, loopt tegen de vuist van Kenny. Hij is net lang genoeg bij bewustzijn om te zien hoe zijn dochter de straat op rent en wordt aangereden. Na een drie weken durende coma, stelt Luc vast dat hij alles kwijt is. Kenny wordt door een procedurefout vrijgelaten en Luc wraakt niet alleen de dood van zijn vrouw en kind, hij probeert ook het hele Belgische gerechtssysteem onderuit te halen.

Recensie Het Vonnis

Vingerdikke boodschap
In Het Vonnis neemt een gewone man wiens gerechtigheid hem is ontnomen het recht in eigen handen. Als Kenny door het net van het systeem kan glippen, dan kan hij dat ook. De boodschap van Jan Verheyen ligt er vingerdik op, die staat uiteindelijk zelfs op het scherm te lezen: In België ontlopen teveel criminelen hun straf omwille van procedurefouten. Verheyen wil net als zijn hoofdpersonage een spreekwoordelijke bom onder de rechtstaat leggen.

Wanneer Luc zelf terecht staat voor zijn daden speelt een interessant moraliteitsdilemma mee. Je wilt voor hem supporteren want zijn wraak is verantwoord, maar hij heeft Kenny met voorbedachten rade neergeschoten. In een juridisch systeem moet hij dan ook voor dat feit berecht worden. Er is geen juist of fout, enkel wat de wet voorschrijft. Net als de jury in de assisenzaak, is de kijker verscheurd tussen het veroordelen en het vrijspreken van Luc.

Belgisch recht
Het Vonnis is een Vlaamse film met internationale allures. Acteurs als Koen De Bouw, Veerle Baetens, Jo De Meyere en Wouter Hendrickx (om er maar enkele te noemen) zijn vaste waarden in de Vlaamse cinema. De nieuwsuitzendingen worden gelezen door echte ankers van de nationale omroep VRT en de commerciële zender VTM. Hoewel vooral het Belgische gerechtssysteem centraal staat, zullen de gerechtelijke procedures niet afschrikken over de grens. Het proces is met zoveel spektakel doorspekt dat het bijna Amerikaans genoemd kan worden.

Recensie Het Vonnis

Verheyen speelt het nog steeds wat op veilig. Hij gebruikt bijna uitsluitend acteurs die in Vlaanderen al lang hun strepen hebben verdiend en zijn verhaal is rechtuit, zonder al teveel in het experimentele af te dwalen. De afwijkingen die Verheyen wel aandurft lonen hem, Het Vonnis is zijn beste film tot nu toe.

 

24 maart 2014

 
ALLE RECENSIES

Marina

**

recensie Marina

Vlaamse bio-pic bijt niet

door Alfred Bos

De gerespecteerde Vlaamse regisseur Stijn Coninx, wiens Daens (1992) goed was voor een Oscar-nominatie, verfilmt de aanloop naar het wereldsucces van het Belgische entertainment-icoon Rocco Granata. Diens debuutsingle Marina is een eeuwiggroene klassieker. 

In België wordt deze biopic over de jeugdjaren van de van oorsprong Italiaanse charmezanger Rocco Granata door de bioscoopbezoekers – al meer dan 300.000 keer – met applaus onthaald, terwijl de filmcritici zuinigjes glimlachen. Het is Stijn Coninx, regisseur van het in Vlaanderen immens populaire Koko Flanel (1990), eerder overkomen.

Evenals Coninxs voorgaande rolprent, Soeur Sourire (2009), belicht Marina de achterkant van een succesverhaal uit de Vlaamse entertainmentgeschiedenis. Na de werdegang van Jeannine Deckers, de zingende non die in 1963 de eerste plaats van de Amerikaanse hitparade stevig in haar greep hield met het lied Dominique (nique, nique), staat ditmaal het verhaal achter het meest succesvolle Belgische popliedje aller tijden (miljoenen exemplaren verkocht; honderden malen gecovered, tot Louis Armstrong aan toe) centraal. Rocco Granata werd er in het najaar van 1959 een wereldster mee.

Recensie Marina

Niet vrij van racisme
Marina was aanvankelijk de B-kant van Rocco Granata’s in eigen beheer uitgebrachte debuutsingle, Manuela. Het internationale succes van de 21-jarige immigrantenzoon vormt de climax van de voornamelijk in het Italiaans gesproken (en Nederlands ondertitelde) film, waar enkele gekende Italiaanse acteurs aan meewerken: Luigi Lo Cascio speelt de stugge en trotse vader Granata, Donatella Finocchiaro de begripvolle moeder. Naast de klassieke vader versus rebellerende zoon-tegenstelling kleurt het wantrouwen van de lokale bevolking de onderlinge verhoudingen.

Het klinkt als een rijk verhaal, de jonge Rocco moet strijd leveren op drie fronten: thuis, op school en straat, en in de – in de jaren vijftig nog in zijn kinderschoenen staande – Belgische vermaaksindustrie. Zijn vader gaf een loopbaan als accordeonist op om als gastarbeider in de Belgische mijnen de kost te verdienen en frustreert de muzikale ambities van zijn zoon. De lokale middenstand en bourgeois van het mijnstadje Genk zijn niet vrij van racisme jegens de Italiaanse medeburgers. En al krijgt Rocco de steun van een gesoigneerde talentscout, geen enkele platenmaatschappij is in zijn eerste plaatopname geïnteresseerd. Maar Rocco blijft geloven.

Recensie Marina

Skinnydippen
Dat de twee uur van het filmverhaal ondanks de van conflicten opbollende stof niettemin traag voorbijtrekken komt op het conto van de regisseur. Hij weet het provinciale jaren vijftig-milieu weliswaar authentiek op te roepen, maar blijft steken in sentimentele nostalgie die voor de meer cynisch ingestelde eenentwintigste-eeuwse kijker tamelijk suf overkomt. Bovendien lijkt het in Genk, in Belgisch Limburg, eeuwig herfst, wat de scène waarin Rocco (Matteo Simoni) en zijn vriendin Helena (Evelien Bosmans) tussen de bruine blaadjes gaan skinnydippen en een potje al fresco vrijen geen geloofwaardigheid geeft.

Marina, de film, is keurig, braaf en voorspelbaar. Dat waren de jaren vijftig wellicht ook, maar deze vorm van authenticiteit doet het hart niet sneller kloppen. Het verhaal over de eigenwijze migrantenzoon die tegen de klippen op assimileert en zijn droom verwezenlijkt zit vol conflict, maar wordt te knus verteld. Na Vlaamse klassefilms als Loft, Rundskop en The Broken Circle Breakdown is dit een relatieve domper. Voor de liefhebber: Rocco Granata zelf speelt een gastrolletje.

 

3 februari 2014

 
ALLE RECENSIES

Tendresse, La

***

recensie  La Tendresse

Genegenheid in de Franse Alpen

door Daniel Singelenberg

La Tendresse is een sympathieke, niet-pretentieuze film over een vijftien jaar geleden gescheiden Brussels paar, dat opnieuw genegenheid voor elkaar vindt door het skiongeluk van hun zoon, die ze in het ziekenhuis in de Haute Savoie gaan bezoeken. De toon is steeds lichtvoetig, met het accent op de alom aanwezige tederheid. Geen zware kost, dus. 

De regisseuse, Marion Hänsel, (The Quarry, Il Maestro) verklaarde in de pers met de film iets ‘heel simpels’ voor ogen te hebben gehad, dat dicht bij zichzelf staat, gebaseerd op eigen ervaringen, lineair verteld. Een roadmovie  die zich uitstrekt over twee dagen. Dat is ook precies wat de kijker krijgt voorgezet.

Recensie La Tendresse

Weer samen
Frans (Olivier Gourmet) en Lisa (Maryline Canto) zijn indertijd zonder veel strijd uit elkaar gegaan, en koesteren geen enkele wrok. Hij heeft op een dag het huis verlaten, en zij verwijt hem dat kennelijk niet. De relatie was gewoon voorbij. Lisa wordt geschetst als een nerveuze, gevoelige vrouw, onhandig met de dingen om haar heen, en voortdurend rokend.

Frans lijkt de rust zelve, een goedzak, die de dingen neemt zoals ze zijn en op een positieve, warme manier in het leven staat.

De film opent met een prachtig long shot van een besneeuwde Alpenhelling, waar we in de verte twee skiënde figuurtjes ontwaren, in een ongerepte idylle. Tot we op de soundtrack horen dat er een ongeluk plaatsvindt, en in een close-up zien dat Jack (Adrien Jolivet), de zoon van het gescheiden paar, iets gebroken heeft. Zijn vriendin Alison (Margaux Chatelier) buigt zich bezorgd over hem heen.

Vervolgens belt ze de moeder van haar vriend, die we thuis in haar appartement in Brussel bezorgd in bed de telefoon zien beantwoorden. En belt de moeder met haar gewezen echtgenoot, die zeer meelevend is en kordaat besluit hun zoon in het ziekenhuis in de Franse Alpen te gaan ophalen, een autorit van zo’n negen uur. Dan zijn ze ineens, na al die jaren, weer langdurig samen en groeien naarmate de reis langer duurt steeds meer naar elkaar toe.

Geen dramatische ontwikkeling
Eenmaal aangekomen in het ziekenhuis blijkt zoonlief een paar dagen na de operatie het bed al te hebben verlaten en wordt er afgereisd naar het geheel in beton uitgevoerde wintersportoord Flaine. De nacht wordt doorgebracht in de jeugdherberg waar ook hun zoon en diens vriendin domicilie hebben gekozen. Er blijkt een kamer voor ze te zijn gereserveerd met een tweepersoons bed. Na vijftien jaar is dat ineens te veel intimiteit, afgezien van het feit dat ze allebei blijken te snurken. Lisa prefereert de enige lege kamer, zelfs zonder matras. Na een ferme slok whisky zien we haar ’s nachts op de besneeuwde hellingen een uitgelaten ritje maken achterop het sneeuwmobiel van een man die de piste onderhoudt. De volgende dag zit ze moe achter het stuur en is blij is wanneer een liftende visser het autorijden een poosje van haar overneemt en ze een dutje kan doen.

Ook deze gebeurtenis leidt niet tot enige dramatische ontwikkeling. En tussen vader en zoon speelt zich evenmin iets af dat enige ophef kan wekken.

Recensie La Tendresse

Bij de aankomst ’s avonds in Brussel tenslotte worden er voorbereidingen voor de nacht getroffen en blikken vol genegenheid gewisseld. En dat was het dan. Een film licht als schuimgebak, zonder veel beet, plezierig om naar te kijken, maar na afloop vraag je je af wat je nou feitelijk hebt gezien.

Ontknoping
Lang geleden, in 1965, maakte de grote wegbereider van de Franse Nouvelle Vague Agnès Varda een film die Le Bonheur heet. Ook daarin niets dan geluk, met volop Mozart op de soundtrack. Een driehoeksverhouding, waarin iedereen zeer liefdevol met elkaar omgaat. Helemaal de jaren zestig. Alleen, en dat is het enorme verschil met La Tendresse, in Le Bonheur ligt een adder onder het gras die aanleiding is voor een zeer heftige ontknoping. Waardoor het ook een beroemde en onvergetelijke film is geworden. Dat is van La Tendresse met de beste wil van de wereld niet te zeggen.

 

2 december 2013

 
ALLE RECENSIES

Koning van de Mont Ventoux, De

***

recensie  De Koning van de Mont Ventoux

De Kannibaal of De Piraat of …?

door Cor Oliemeulen

Vijf winnaars van een vermaarde Touretappe gaan in een virtuele wedstrijd met elkaar in de clinch om te bepalen wie de Koning van de Mont Ventoux wordt. De documentaire draait in de bioscoop. Uitzenden op tv tijdens de Tour de France zou natuurlijk veel succesvoller zijn. 

Bij de naam Mont Ventoux spitst de wielerliefhebber direct de oren. Tijdens de honderdste editie van de Tour de France dit jaar staat voor de negende keer de beklimming van de 1915 meter hoge Reus van de Provence op het programma. Op de legendarische berg staat soms felle wind, het kan er ijskoud óf verschrikkelijk heet zijn. Het laatste stuk onder de top oogt als een onherbergzaam maanlandschap waar weinig zuurstof in de lucht zit. De Brit Tom Simpson moest in 1967 door een combinatie van hitte, uitputting en (vermeend) amfetaminegebruik zijn inspanningen op de flanken van de Mont Ventoux met de dood bekopen.

Knappe illusie
Van de vorige acht beklimmingen werden er vijf uitgezonden op televisie. De winnaars waren Eddy Merckx (1970), Jean-François Bernard (1987), Marco Pantani (2000), Richard Virenque (2002) en Juan Manuel Gárate (2009). De Belg Fons Feyaerts kwam op het idee om de beeldbanden van die vijf jaren samen te voegen tot één wedstrijd om te bepalen wie de Mont Ventoux het snelst heeft beklommen. In de documentaire wordt op knappe wijze de illusie gewekt dat de vijf winnaars tegen elkaar racen. Een interessant gegeven, omdat je wilt weten in hoeverre de geschiedenis een rol speelt.

Recensie De Koning van de Mont Ventoux

Ook de betrokkenen zijn benieuwd. Bernard, Virenque en Gárate proberen de winnaar te voorspellen en geven in de studio commentaar bij de beelden. Pantani, vier jaar na zijn overwinning op de Mont Ventoux gedesillusioneerd overleden na een overdosis cocaïne, wordt vertegenwoordigd door Davide Boifava, zijn toenmalige manager. Merckx had geen zin om aan de film mee te werken. Een groot gemis, aangezien De Kannibaal wordt aangemerkt als één van de grootste wielercoureurs ooit. Iedereen denkt dat Merckx of Pantani (De Piraat) uiteindelijk als Koning van de Mont Ventoux zal worden gekroond.

Veertig jaar wielrennen
Veertig jaar Tour-geschiedenis geeft een grote evolutie te zien. Materiaal, medische begeleiding, sponsorbelangen, concurrentie en media hebben hun weerslag op de prestaties. Ook de lengte van de etappes blijkt enorm te verschillen: Virenque moest eerst ruim tweehonderd kilometer fietsen voordat hij zijn favoriete berg mocht aanvallen, terwijl Bernard het voordeel van een ultrakorte etappe kende. Vooral die omstandigheid maakt de uitverkiezing van beste klimmer onzinnig. Toch is de virtuele wedstrijd, mede door de opbouw en het commentaar, spannend om naar te kijken. De historische context en de persoonlijke verhalen met voorzichtige emoties geven De Koning van de Mont Ventoux  meerwaarde.

 

5 juli 2013

 
ALLE RECENSIES

Broken Circle Breakdown, The

***
recensie The Broken Circle Breakdown
Tearjerker zonder opsmuk

door Alfred Bos

Didier verbouwt een boerderij op het West-Vlaamse platteland. Elise heeft een tattooshop in Gent. Ze vinden elkaar tijdens een optreden van Didiers bluegrass band. The Broken Circle Breakdown is een loepzuivere film over twee mensen die door het leven hard worden geslagen.

Hij, de dromer, staat op het toneel en zingt Will The Circle Be Unbroken. Zij, de realist, staat in het publiek en reageert. De romantiek is een sprookje. Maar wie de vorige film van de Vlaamse regisseur Felix van Groeningen heeft gezien, het rauw-realistische familieportret De Helaasheid der Dingen, weet dat het sprookje van Didier (Johan Heldenbergh) en Elise (Veerle Baetens) geen stand zal houden. Hun schattige dochtertje Maybelle blijkt kanker te hebben en komt te overlijden. Elise ziet in vogels en vlinders haar overleden dochter. Didier steekt vanaf de bühne een razende tirade tegen God en het geloof af. De geliefden zijn er niet meer voor elkaar.

The Broken Circle Breakdown

Evolutie
Maybelle sterft in een ziekenhuisbed van het merk Evolution. Dat is geen toeval, want je hoeft geen filosoof te zijn om in het tweede deel van The Broken Circle Breakdown de tegenstelling tussen wetenschap (rede) en geloof (magisch denken) te zien. Ondertussen zit de regisseur zijn personages dicht op de huid, zij het via de telelens. Je voelt je als toeschouwer net geen gluurder en wordt het drama ingezogen.

Een feelgood familiefilm voor de kerstvakantie is The Broken Circle Breakdown allerminst. Eerder het complete tegendeel. Het is een tearjerker over het leven dat goedwillende mensen keihard om de oren slaat. Sentimentele kitsch ligt op de loer, maar Van Groeningen toont zich een volwassen regisseur die grote emoties rauw en zonder opsmuk weet te brengen, waardoor de klappen des te harder aankomen. Knappe jongen die van binnen niet iets voelt schuiven, terwijl deze twee uur durende grote kleine mensenfilm over hem heen rolt.

The Broken Circle Breakdown

De muziek stuurt
Knap ook hoe de muziek – een selectie van gekende bluegrass, folk en country standaards van het kaliber Will The Circle Be Unbroken of het rillingen veroorzakende Wayfaring Stranger – volkomen natuurlijk is verweven met het verhaal. De muziek stuurt ongemerkt de emoties van de film. En de toeschouwer. Muziek bracht Didier en Elise bij elkaar en ook bij het afscheid ontbreekt de muziek niet. Opnieuw volkomen natuurlijk en zonder franje, een briljant moment.

Dit soort films wordt in Nederland niet gemaakt, daarvoor zijn we in de polder te stijfjes. Het dichtst in de buurt komt Eddy Terstalls euthanasiefilm Simon waarmee The Broken Circle Breakdown de niet-lineaire vertelstructuur gemeen heeft. Dat schakelen tussen emoties geeft Van Groeningens vierde rolprent – gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk van hoofdrolspeler Heldenbergh – extra kracht. Na Dossier K, Loft, Rundskop en De Helaasheid der Dingen (om maar wat te noemen) opnieuw een sterke film uit Vlaanderen. Vooral aanbevolen aan stelletjes.

 

8 december 2012

 
ALLE RECENSIES
 

Adem

****
recensie  Adem

Dood ga je pas later

door Cor Oliemeulen

Een speelfilm over ongeneeslijk zieke longpatiënten hoeft niet alleen maar deprimerend te zijn of slechts vertoond te worden op de commerciële tv. Adem is een meeslepend portret van jongeren die worstelen met hun noodlot, en tegelijk snakken naar avontuur en liefde.

De broers Tom (Stef Aerts) en Lucas (Maarten Mertens) hebben een ernstige vorm van mucoviscidose (taaislijmziekte), waarbij longtransplantatie op den duur onvermijdelijk is. Lucas lijkt te accepteren dat hij misschien nog geen veertig wordt. De jongere Tom vecht tegen zichzelf, de omstandigheden en het vooruitzicht. Liever gaat hij om met bruisende mensen, zoals zijn criminele vriend Jimmy en collega-patiënt Xavier.

Adem

Gij zijt un Muco!
Tom kent de oudere Xavier (Wouter Hendrickx) al van vroeger toen ze moesten paraderen voor een contingent mannen in witte jassen. Jaren later treffen ze elkaar weer voor onderzoek in het ziekenhuis. Tom kijkt op tegen Xavier, want hij rijdt een Porsche en heeft een leuke vriendin, die op dezelfde afdeling verblijft. Anneleen (Marie Vinck) wil een kind van Xavier. Hij is verontwaardigd: ‘Maar gij zijt un Muco!’ Zij: ‘Ja, en we gaan er allemaal aan dood, maar nu nog niet.’

Xavier wil het maximale uit zijn leven halen. Opmerkelijk is dat hij doet aan onderwaterfotografie en traint voor de triatlon. Regisseur Hans van Nuffel (zelf ook Muco) schreef met Jean-Claude van Rijckeghem het scenario dat het contrast tussen Tom en Xavier extreem neerzet. Ook het karakter van Tom’s vriend Jimmy (Rik Verheye) is bijna karikaturaal. Hij is asociaal, slaat zomaar doktersassistenten tegen de grond en steelt medicijnen uit het ziekenhuis. Als het moet zal hij een moord doen voor Tom.

Adem

Geluk in quarantaine
Zingeving staat centraal in dit geloofwaardige drama dat soms tegen het sentiment aanschurkt. Hoe kun je eigen leven en geluk bepalen? Hoe haal je het meest uit je leven als de dood dichtbij lijkt? Tom probeert die vragen te beantwoorden met hulp van Eline (Anemone Valcke). Zij zit door een besmettelijke bacterie lange tijd in quarantaine, maar doet alsof ze het gelukkigste meisje op aarde is. Ze is prima gecast, en net als de andere jongeren speelt ook zij lekker spontaan en vrij.

Vlaanderen is als filmland aan een opmars bezig. Ben X , Aanrijding in Moscou, Loft, Ex Drummer, De Helaasheid der Dingen en Rundskop zijn producties die met gemak de middelmaat ontstijgen. Adem  won de hoofdprijs op het Filmfestival van Montréal vanwege het onalledaagse thema en de originele benadering. Ook de uitstekende regie, de subtiele fotografie en de geweldige soundtrack van Spinvis vallen op. Hopelijk komt er nog veel goeds van onze zuiderburen. Om met Xavier te spreken: ‘Blijven bewegen, tot uwen laatste adem.’

 

7 juli 2011

 

ALLE RECENSIES