****
recensie Blue Heron
Op zoek naar antwoorden in het verleden
door Zoë van leeuwen
Herinneringen zijn iets merkwaardigs – vooral als dat alles is wat je hebt in een poging om het onbegrijpelijke te begrijpen. Ingeklemd tussen het verleden en het heden, laat regisseur Sophy Romvari met haar speelfilmdebuut Blue Heron zien hoe herinneringen het leven kunnen vormen. De mooie, de lelijke, en alles er tussenin.
Een gezin van zes verhuist eind jaren negentig van Hongarije naar Vancouver Island, in de hoop een nieuwe start te maken. De zonovergoten beelden van de Canadese zomer doen je geloven dat je niets anders bekijkt dan een eenvoudig portret van een immigrantengezin, dat we volgen via de herinneringen van de 8-jarige Sasha (Eylul Guven). Ze is scherpzinnig en heeft oog voor de kleinste details. Het soort ontbijtgranen dat ze ’s ochtends eten of de specifieke tekenfilm die op de achtergrond speelt, zijn diep in haar geheugen gegrift. Maar wat haar vader precies op de computer doet voor werk en zelfs de namen van haar ouders blijven voor de kijker in het duister, net als alle andere onbelangrijke dingen voor een 8-jarige. Toch ontgaat het zelfs het jonge meisje niet dat haar ouders worstelen met het verontrustende gedrag van haar oudere halfbroer Jeremy (Edik Beddoes).
Met haar semi-autobiografische Blue Heron bouwt Romvari verder op haar korte film Still Processing uit 2020, waar ze aan de hand van foto’s de dood van haar twee broers probeert te verwerken. Ook nu laat ze haar liefde voor analoge media zien. Of het nu gaat om de handgetekende openingscredits of de soms wankele handheldbeelden, waardoor de hele eerste helft van de film aanvoelt als een homevideo. Fotografie lijkt opnieuw net zo belangrijk als de bewegende beelden. De ouders gebruiken hun analoge camera om gedurende de hele film tal van intieme familiemomenten vast te leggen. Toch tonen deze foto’s enkel de mooie momenten, terwijl de grillige kant van hun gezinsleven buiten beeld blijft. Romvari laat hiermee zien hoe dit soort beelden herinneringen achteraf kunnen vervormen.
Ouders doen hun best
Jeremy is een eenling, teruggetrokken en vaak afgesplitst van de rest van de familie. Zijn gedrag hangt als een donkere wolk boven het gezin. Hij steelt, verwondt zichzelf en verandert een uitje naar het strand in een stressvolle situatie wanneer hij besluit weg te lopen. Zijn ouders zijn ten einde raad. Ze maken voortdurend ruzie in het Hongaars en net als Sasha krijg je als kijker geen ondertiteling het enige wat overblijft is het gevoel dat er iets heel erg mis is.
Toch is hij ook een lieve broer voor Sasha en haar twee andere broertjes. Hij pikt een sleutelhanger van een blauwe reiger en geeft die stiekem aan Sasha. En als zijn jongere broertjes en zusjes in de keuken zijn, laat hij met een zeef poedersuiker regenen. Jeremy wordt niet weggezet als monster, maar als een tiener met problemen, die tragisch genoeg in een tijd leeft waarin de middelen om hem te helpen ontbreken.
Cameravrouw Maya Bankovic brengt deze kloof op treffende wijze in beeld door haar slimme gebruik van shots, waarbij ze vaak letterlijk een barrière tussen Jeremy en de rest van de familie plaatst. In andere scènes duikt de camera achter een struik, filmt ze vanuit een raam of zijn de ruziënde ouders nauwelijks in beeld, weggestopt in hun kamer, terwijl Sasha toekijkt hoe het gezin langzaam uit elkaar valt. De kleurrijke beelden van de Canadese natuur en het warme zomergevoel uit Sasha’s herinneringen worden in de tweede helft van de film omgeruild voor een koele blauwe gloed en haarscherpe digitale beelden van de 21ste eeuw.
Een onmogelijke ontmoeting
De inmiddels volwassen Sasha (Amy Zimmer) wordt nog steeds achtervolgd door haar jeugd. Als documentairemaakster probeert Sasha de gaten in haar verleden op te vullen door zich verder te verdiepen in het leven van haar broer. Ze brengt een groep jeugdzorgmedewerkers bijeen om Jeremy’s zaak te bespreken, waarbij de grenzen tussen film en documentaire vervagen en Sasha als het ware de rol van Romvari speelt. Een originele en doeltreffende manier om de autobiografische kant van de film te laten zien en de kijker er tegelijkertijd aan te herinneren dat Blue Heron vooral een terugblik op herinneringen is.
De film eindigt met een onmogelijke ontmoeting wanneer Sasha terugkeert naar haar ouderlijk huis, ditmaal als maatschappelijk werkster voor haar eigen familie. Ze zegt tegen haar ouders dat ze alles hebben gedaan wat ze konden. Maar het lijkt er meer op dat ze zichzelf daarvan probeert te overtuigen dan dat ze haar ouders wil troosten. Gekweld door haar eigen leven komt ze oog in oog te staan met haar 8-jarige zelf. Wat volgt is geen magische oplossing voor de schade, maar het beginnende besef dat je het verleden niet kan veranderen, zelfs als je alle antwoorden hebt.
2 juni 2026
