****
recensie L’Inconnue
Jezelf blijven in het lichaam van een ander
door Małgorzata Zielińska
L’Inconnue biedt een originele kijk op het thema van lichaamswisselingen, waarin personages gedwongen worden in een ander lichaam te leven. Met sterk acteerwerk en een mysterieus verhaal presenteert de film deze uitzonderlijke ervaring op een geloofwaardige manier.
Arthur Harari baseerde zijn film op de graphic novel De zaak David Zimmerman, die hij samen met zijn broer Lucas schreef. Een derde broer, Tom Harari, was betrokken als cameraman.
Léa Seydoux (Eva/David) en Niels Schneider (David/Malia) zetten overtuigende personages neer die plotseling worden geconfronteerd met een onverklaarbare en ingrijpende situatie. Ze moeten daar vrijwel alleen hun weg in vinden, met niemand anders dan elkaar als bevestiging dat hun ervaringen echt zijn. Vrij snel vermoedt de kijker dat er geen verklaring zal worden gegeven voor wat er gebeurd is en waarom.
Beide acteurs tonen zich hier van een andere kant: Seydoux, die slechts drie maanden na haar bevalling draaide, en Schneider, die gewicht verloor en zijn kapsel veranderde. Hoewel het basisverhaal tot het fantasygenre gerekend kan worden, zorgt de keuze voor een sobere, ingetogen stijl ervoor dat de kijker het verhaal gelooft en de personages ziet als echte, herkenbare mensen.
Een noodlottige ontmoeting
De film volgt David Zimmerman, een teruggetrokken fotograaf tegen de veertig, die de wereld observeert vanachter zijn camera terwijl hij een lang project afrondt dat door zijn overleden vader is begonnen: stedelijke landschappen fotograferen – “om te laten zien wat er verdwenen is”.
Het verhaal begint wanneer David op een uitbundig gemaskerd bal Eva ontmoet, een vrouw die hij eerder tijdens een van zijn opdrachten in het geheim had gefotografeerd. Na een kort seksueel contact wordt David wakker in Eva’s lichaam. Rond dezelfde tijd merkt de jonge vrouw Malia dat ze gevangen zit in Davids lichaam, na een kort seksueel contact met een man die op David leek.
De kracht van L’Inconnue zit in de sobere manier waarop zowel de ervaringen van de personages als de ongewone band tussen David en Malia wordt uitgewerkt. Een van de centrale motieven is het lijden dat voortkomt uit het gevoel opgesloten te zitten in een lichaam dat niet als het eigen lichaam wordt ervaren. Dat roept sterke parallellen op met aspecten van genderdysforie.
De triomf van de geest over de materie
Hoewel Harari niet de bedoeling had een verhaal over transgender ervaringen te vertellen, zijn de scènes waarin David en Malia elkaar herkennen juist daarom zo ontroerend. Terwijl vrienden en familie hen blijven beoordelen op hun uiterlijk, slagen David en Malia erin elkaar te zien zoals ze werkelijk zijn.
Wat deze scènes bovendien zo overtuigend maakt, is dat de acteurs het ogenschijnlijk onmogelijke geloofwaardig weten te maken. Als kijker zie je Léa Seydoux niet langer als Eva, maar als David in Eva’s lichaam. Hetzelfde geldt voor Niels Schneider: gaandeweg zie je niet langer David, maar Malia in Davids lichaam.
Het is wel jammer dat Harari niet verder onderzoekt hoe de naasten van de personages zouden reageren als David en Malia over hun ervaringen zouden proberen te praten, en of het echt onmogelijk is om voorbij de grenzen van het lichaam te reiken. Harari lijkt te suggereren dat er geen uitweg bestaat: ons lichaam bepaalt hoe de buitenwereld ons ziet en vormt daarmee ook onze identiteit. Dat idee komt onder meer naar voren in de droomachtige scène waarin Malia contact zoekt met haar vader maar wordt afgewezen, en in de verhaallijn rond Sofie Caro, een vrouw die David ontmoet wanneer hij probeert te begrijpen wat hem en Malia is overkomen. Er is echter ook een hoopvollere interpretatie denkbaar: echte communicatie is meer dan wat ons lichaam kan uitdrukken en verbinding blijft denkbaar voorbij onze fysieke beperkingen.
Geduld en aandacht is gewenst
Met een speelduur van bijna twee uur en twintig minuten vraagt de film geduld en aandacht van de kijker. Het inkorten van de verhaallijn over Sofie Caro had de film ten goede kunnen komen. Die verhaallijn laat vermoedelijk zien wat er gebeurt als de personages hun ware identiteit wél uitspreken: dan worden ze als psychisch ziek bestempeld.
Er is zeer weinig dialoog in de film. Het lijkt erop dat zodra we ons lichaam, ons gezicht en onze stem verliezen, er geen manier is om over te brengen wie we werkelijk zijn. Dit gevoel van opgesloten zijn wordt versterkt door de repetitieve, ritmische, onrustige pianomuziek van Andrea Poggio, die door de hele film heen terugkeert, alsof ze de uitzichtloze situatie waarin de personages zich bevinden wil onderstrepen.
Beide personages beleven de situatie verschillend. Voor Malia, een vrolijke, energieke en sociaal betrokken jonge vrouw, voelt de transformatie als een diefstal van haar toekomst. David, teruggetrokken, emotioneel gesloten en afgesneden van anderen, lijkt het nieuwe leven dat hem is opgelegd te kunnen aanvaarden.
Fascinerend
Alleen al Léa Seydoux maakt de film de moeite waard. Ze is fascinerend om naar te kijken: op een uiterst ingetogen manier brengt ze Davids hevige innerlijke emoties over, terwijl ze de kijker tegelijkertijd zijn onrust en onuitsprekelijke pijn laat zien. Niels Schneider is overtuigender als David dan als Malia, misschien omdat hij twee zeer verschillende personages moest vertolken, waardoor de overgang voor de kijker moeilijker te volgen is.
Beide personages zijn geloofwaardig, maar in de meeste gevallen zorgt de afstandelijke filmstijl ervoor dat de kijker emotioneel op afstand blijft om hun worstelingen van veraf te observeren. Waar de film eindigt met ruimte voor interpretatie, kiest de graphic novel voor een meer directe en misschien verontrustende einde. Alleen al daarom is het de moeite waard om ook de graphic novel te lezen.
15 oktober 2026
