Categorie: RECENSIE

Neiges du Kilimandjaro, Les

Posted on

****

recensie  Les Neiges du Kilimandjaro

Sociale misstanden met onverwachte wendingen

door Cor Oliemeulen

Er is geen enkel spoor van sneeuw te zien in Les Neiges du Kilimandjaro. Dit sociaalrealistisch drama van Robert Guédiguian speelt zich geheel af in het zonovergoten Marseille. Een indringende film over moraliteit, vertrouwen en solidariteit, gebaseerd op een gedicht van Victor Hugo.

Moraliteit, vertrouwen en solidariteit kan havenarbeider Michel (Jean-Pierre Darroussin) zeker niet worden ontzegd. Nu de economische crisis op de werf heeft toegeslagen, moet hij door het trekken van lotjes het ontslag van twintig collega’s bezegelen. Aangezien hij als vakbondsman niet heeft verzaakt zijn eigen naam toe te voegen, kan ook hij zijn biezen pakken. Bij thuiskomst reageert zijn vrouw Marie-Claire (Ariane Ascaride) begrip- en liefdevol. Armoede ligt gelukkig niet direct op de loer. Bovendien kan Michel voorlopig meer tijd besteden aan zijn rol als grootvader.

Les Neiges du Kilimandjaro

Groot dilemma
Als ze dertig jaar zijn getrouwd, krijgt het echtpaar een reis naar de Kilimanjaro met wat zakgeld aangeboden. Jarenlang hebben zij zich weggecijferd, dus het is dik verdiend. Helaas worden ze overvallen door twee gemaskerde mannen die hun cadeau inpikken. Op een (beetje te) toevallige manier ontmaskert Michel later één van daders. Maar als hij ontdekt wie het is en waarom hij tot zijn daad is gekomen, staat hij voor een groot dilemma.

Robert Guédiguian begon zelf als arbeider en maakte later als regisseur louter sociaalrealistische films, vergelijkbaar met zijn Britse vakgenoot Ken Loach (rauwer) en de Waalse broers Luc en Jean-Pierre Dardenne (zwaarmoediger). Op integere wijze laat hij Michel en Marie-Claire worstelen met hun geweten en rechtvaardigheidsgevoel. Moeten ze de dader aangeven? Of hebben ze een alternatief? Het complexe drama mondt uit in het tonen van sociale misstanden en kent vele onverwachte wendingen. Guédiguian weet zich gesteund door huisacteurs Jean-Pierre Darroussin en Ariane Ascaride, in het dagelijkse leven echtgenote van de regisseur.

Prijs Europese Parlement
Ook de politiek heeft Les Neiges du Kilimandjaro opgemerkt. De film won afgelopen jaar de LUX-prijs, die is ingesteld door het Europese Parlement. Het bedrag van 90.000 euro is gebruikt om de ondertiteling van de 23 officiële Europese talen te bekostigen. Het is de vraag of dit juweeltje van Zuid-Franse arbeiderscultuur, dat zich laat kijken als een feelgoodfilm, anders überhaupt onze bioscopen zou hebben gehaald.

 

22 juli 2012

 
ALLE RECENSIES

Casque d’Or

Posted on

****

recensie  Casque d’or

Femme fatale tegen wil en dank 

door Cor Oliemeulen

In de Franse klassieker Casque d’or, die deze zomer in een gerestaureerde versie weer te zien is, wordt Simone Signoret geportretteerd als een engel. Maar in feite speelt ze een femme fatale die de aanleiding vormt voor een reeks tragische gebeurtenissen.

Het oeuvre van de Franse regisseur Jacques Becker bestaat uit slechts dertien films. Hij is vooral bekend van de gangsterfilm Touchez pas au Grisbi (1954) en het gevangenisdrama Le Trou (1960). Casque d’or (1952), een liefdesverhaal dat zich afspeelt in het gangstermilieu van Parijs tijdens de Belle Epoque, is een minder bekend, maar niet minder fraai meesterwerk. De kijker wordt meegevoerd naar een andere tijd en plaats met een eigen tempo en drama.

Casque d'Or

Monet in stemmig zwart-wit
Voor het uitbreken van de gruwelijkheden van de Eerste Wereldoorlog in 1914 was Parijs vredig en welvarend. De kunst bloeide op: literatuur, muziek en schilderkunst beleefden gouden jaren. Romantische ensceneringen, geïnspireerd door Beckers leermeester Jean Renoir en de Franse impressionisten, beschouwen het goede leven in het 20ste arrondissement. Verschillende plaatjes zien er uit alsof Monet ze in sfeervol zwart-wit zou hebben geschilderd: roeien op een rivier, picknicks en de gezellige drukte van een drinkgelag in een cafétuin.

In deze ambiance van vrolijkheid en feestjes volgen we prostituee Marie (Simone Signoret), gezegend met blond haar (casque d’or betekent letterlijk gouden helm) en het liefje van pooier Roland. Tijdens het dansen wordt ze op slag verliefd op de vreemdeling Georges Manda (Serge Reggiani), maar na vijf jaar gevangenis zit deze niet te wachten op problemen. Gangsterbaas Felix Leca (Claude Dauphin) stuurt aan op een confrontatie tussen Roland en Georges, waarbij de eerste wordt gedood. Als de politie komt, is iedereen gevlucht. Marie zoekt haar heil in een dorp.

Casque d'Or

Guillotine maakt einde aan illusie
Georges weet haar te vinden en samen beleven ze een idyllische tijd. Liggend in het gras bij een riviertje, warme zonnegloed in het gezicht, wapperende haren, als een eeuwig durend geluk. Helaas horen ze dat Georges’ vriend Raymond is gearresteerd voor de moord op Roland. Hij gaat terug naar Parijs, bekent zijn daad en verneemt dat Leca hem in de val heeft gelokt. Georges weet te ontsnappen en schiet Leca dood. Hijzelf laat het leven onder de guillotine, terwijl de gebroken Marie vanuit een hotelraam gedesillusioneerd het drama aanschouwt.

Naast een lust voor het oog is Casque d’or een prachtige studie van karakters in een omgeving waar de actie zonder dralen is en de boeven geen petten maar hoeden dragen. Het verhaal is gebaseerd op het waargebeurde Leca-Mandaschandaal. Het treffen tussen ex-crimineel Manda en gangsterbaas Leca werd destijds dramatisch uitvergroot in de tabloids. Het duurde nog lang voordat de film werd opgenomen. Hij flopte bij de première, maar zoals vaker kwam de waardering voor de kunstzinnige benadering later. Zeker van de Nouvelle Vague-regisseurs, die zich net als Jacques Becker afzetten tegen de droomfabriek van Hollywood en in hem een voorbeeld zagen.

 

11 juli 2012

 
ALLE RECENSIES
 

Happy, Happy

Posted on

***

recensie  Happy, Happy (Sykt lykkelig)

Zonder drama geen geluk 

door Cor Oliemeulen

In een afgelegen Noors sneeuwlandschap worstelen vier volwassenen met hun eigen én elkaars gevoelens. Happy, Happy (Sykt lykkelig) is een luchtig drama dat opvalt door de volwassen en begripvolle benadering.

Elisabeth (Maibritt Saerens) en Sivge (Henrik Rafaelsen) verhuizen van de grote stad naar het platteland. Met groot enthousiasme worden ze verwelkomd door Kaja (Agnes Kittelsen), die is getrouwd met de introverte Eirik (Joachim Rafaelsen). Al direct de eerste avond nodigt ze hun nieuwe buren uit voor het eten: een door Eirik geschoten eland. Vanaf de eerste conversatie kijkt Kaja op tegen het andere, schijnbaar gelukkige, koppel. De verschillen tussen beide stellen worden verder benadrukt tijdens een hoe-goed-ken-je-je-partnerspelletje.

Happy, Happy (Sykt lykkelig)

Tegenstellingen en geheimen
Advocaat Elisabeth is gereserveerd, terwijl haar gastvrouw zeer spontaan is. Hoewel de afstand naar zowel haar man als zoontje steeds groter is geworden, strijdt Kaja met een onverzettelijk optimisme voor het behoud van hun gezin. Eirik is een man van weinig woorden en valt door zijn schaarse opmerkingen uit de toon in het gezelschap. Sivge blijkt net zo openhartig als Kaja. Beiden staan garant voor enkele ontboezemingen. Zo zegt Kaja dat Eirik veel liever op jacht gaat met vrienden dan dat hij seks met haar heeft. En Sivge onthult dat hun vertrek uit de stad heeft te maken met de recente buitenhuwelijkse affaire van Elisabeth.

De nieuwe bewoners raken vlot ingeburgerd en treden toe tot het plaatselijke koortje. Terwijl Eirik en Elisabeth buitenshuis werken, krijgen thuisblijvers Kaja en Sivge alle gelegenheid om naar elkaar toe te groeien. Er ontstaat een sfeer van gelijkgestemdheid, intimiteit en heimelijke voorvallen die uitmondt in actie en reactie tussen beide stellen. Het ene moment dramatisch of ontroerend, het andere moment grappig of hilarisch. Kaja ontpopt zich als het belangrijkste personage, energiek neergezet door de innemende Agnes Kittelsen.

Happy, Happy (Sykt lykkelig)

Meester en slaaf
De subplot in Happy, Happy gaat over de zoontjes van beide koppels. Elisabeth en Sigve hebben een geadopteerd zwart jongetje Noa. Theodor, het blonde, blauwogige zoontje van Kaja en Eirik, laat er vanaf hun eerste ontmoeting geen misverstand over bestaan dat Noa zijn slaaf is. In diverse scènes loopt Noa verplicht dingen rond te sjouwen, terwijl Theodor niet schroomt om Noa soms een pak rammel te geven. Het gegeven van meester en dienaar heeft waarschijnlijk als doel te tonen hoe in relaties de ene helft vaak meer macht heeft dan de andere, maar helaas verpesten enkele fragmenten het lichtvoetige karakter van de film.

De intermezzo’s van een barbershopkwartet zijn kennelijk luchtig bedoeld, feitelijk beroven ze het verhaal van zijn dramatische dynamiek en zijn ze overbodig. Debuutregisseur Anne Sewitsky had de onderlinge lotgevallen van twee koppels best in één uur speeltijd kunnen stoppen. Die tijd is voldoende om aan te tonen hoe nutteloos het is om je eigen relatie te vergelijken met die van een ander stel.

 

8 maart 2012

ALLE RECENSIES
 

Our Idiot Brother

Posted on

*

recensie  Our Idiot Brother

Willie Nelson is geen onzichtbaar manshoog konijn 

door Cor Oliemeulen

De titel van een film kan al het ergste doen vermoeden. Our Idiot Brother mag dan soms hartverwarmend zijn, de avonturen van een dertiger die in het hippietijdperk is blijven steken, hangen van flauwigheden aan elkaar.

De film heeft wel een boodschap: sinds de jaren zestig van de vorige eeuw zijn we onze onschuld kwijtgeraakt, cynisch en op onszelf gericht. De goedgelovige Ned (Paul Rudd) heeft een grenzeloos vertrouwen in de medemens. Hij teelt biologisch groenten en fruit samen met zijn vriendin Janet (Kathryn Hahn). Op een dag verkoopt hij een paar gram wiet aan een agent in uniform (!) en moet acht maanden de gevangenis in. Weer op vrije voeten wil Janet hem niet terug. Dus zoekt Ned onderdak bij zijn moeder in Brooklyn en later om beurten bij zijn drie zussen.

Kinderlijke oprechtheid
Het uitgangspunt is een reeks vergezochte en onrealistische situaties met een trio oppervlakkige zussen. Miranda (Elizabeth Banks) doet alles om een belangwekkend interview in Vanity Fair te krijgen. De uitgebluste Liz (Emily Mortimer) heeft twee kinderen en is getrouwd met de overspelige documentairemaker Dylan (Steve Coogan). Natalie (Zooey Deschanel) staat model voor een naaktschilder en wil cabaretier worden. Hoewel ze lesbienne speelt, ontkomt snoepje Deschanel opnieuw niet aan typecasting. Ondertussen probeert Ned in zijn naïviteit altijd eerlijk te zijn en alles goed te doen, maar met zijn gedrag en kinderlijke oprechtheid dreigt hij het leven van zijn drie zussen te ruïneren.

Our Idiot Brother

Jesse Peretz is verantwoordelijk voor de regie van Our Idiot Brother. Zijn zus Evgenia en haar man David Schisgall schreven het verhaal, dat in feite geen verhaal is, maar een aaneenschakeling van gebeurtenissen die niet zouden misstaan in een gemiddelde sitcom. De spanningen en misverstanden tussen Ned en zijn zussen worden op den duur saai en ook Paul Rudd acteert uiteindelijk ongeloofwaardig. De rode draad, tevens schaars hoogtepunt, is Ned’s hond Willie Nelson, vernoemd naar de countryzanger. (Twee keer raden naar de naam van de hond van het meisje dat hij op het eind van de film tegen het lijf loopt!)

Familieperikelen gladstrijken
De makers falen om de protagonist van Our Idiot Brother te herscheppen als een moderne Harvey. In de gelijknamige film uit 1950 is James Stewart bevriend met een onzichtbaar manshoog konijn dat werkt als katalysator om familieperikelen glad te strijken. Ook mank gaat de vergelijking met Woody Allen’s Hannah and her Sisters (1986) waarin drie zussen verzeild raken in een hilarische warboel van relaties en emoties. Zelfs aan oppasoom Uncle Buck (1989) kan Paul Rudd niet tippen, laat staan aan de twee goedhartige, maar ongelooflijke domme vrienden in Dumb & Dumber (1994). Als de opzet was om met behulp van een idiote broer slechts een onbeduidend, luchtig niemendalletje te produceren, is deze met vlag en wimpel geslaagd.

Het overtuigend vertolken van overjarige hippies wordt onderschat. The Dude in The Big Lebowski (1998) is voor alle Paul Rudds in de filmbusiness ‘hors categorie’. Zijn melige voorkomen mag dan voor sommigen aantrekkingskracht hebben, echter Rudd lijkt vooral een variant van zichzelf neer te zetten. Verder dan een glimlach komt het zelden en zelfs de afsluitende bloopers van Our Idiot Brother zijn niet leuk.

 

31 mei 2012

 
ALLE RECENSIES

Seeking Justice

Posted on

**

recensie  Seeking Justice

Eigen rechter 

door Cor Oliemeulen

Wat hebben Robin Hood, Batman en de A-Team gemeen? Zij rekenen af met misdadigers waar de autoriteiten dit niet doen. Met Seeking Justice krijgt het fenomeen wraakfilm een spannend, maar dubieus, vervolg.

Nicolas Cage (geboren als Nicholas Kim Coppola, neef van regisseur Francis Ford Coppola) geniet al ruim een kwart eeuw een grote schare fans. Met schijnbaar gemak scoort hij twee films per jaar en in 2011 mocht hij maar liefst vijf hoofdrollen op zijn curriculum schrijven. Boze tongen beweren dat zijn arbeidsdrift te maken heeft met zijn belastingschuld en exorbitante levensstijl. In Seeking Justice (salaris twaalf miljoen dollar) speelt hij een leraar die te maken krijgt met vigilantisme: een groep burgers rekent af met criminelen die de dans dreigen te ontspringen.

Seeking Justice

Wraakfilm
Het recht in eigen hand nemen, is ook het thema van Magnum Force (1973) waarin onorthodoxe politie-inspecteur Dirty Harry jacht maakt op motoragenten die zelf korte metten maken met geboefte wanneer de wet faalt. Met Death Wish (1974) maakt het grote publiek kennis met een burger die op rigoureuze wijze revanche neemt op de moordenaars van zijn vrouw. Onderweg schroomt hij niet om overig gespuis naar de andere wereld te helpen. Het genre wraakfilm is geboren.

In Seeking Justice krijgt Will Gerard (Nicolas Cage) ook te maken met types die maar al te graag de taak van rechter én executeur op zich willen nemen. Nadat zijn lieftallige echtgenote Laura (January Jones) bruut is mishandeld en verkracht, wordt Will in het ziekenhuis benaderd door een man die zich Simon noemt (Guy Pearce). Deze werpt zich op als wreker. Zijn organisatie zal de schuldige laten boeten, in ruil voor een gunst op een later tijdstip. Na enig aarzelen, stemt Will in. Een half jaar later wordt hij benaderd om deze man een wederdienst te bewijzen. Vanaf dat moment lopen de zaken anders dan gepland.

Charme
Onder de regie van Roger Donaldson (The Bank Job, 2008) weet Cage niet geheel te overtuigen. Serieuze pogingen om zich in te leven in een personage kun je de Hollywood-ster niet ontzeggen. Of hij nu in de huid kruipt van politieagent, gangster, Vietnam-veteraan, Elvis-imitator, engel, ambulancebroeder, autodief, alcoholist, familieman, schrijver, wapenhandelaar, schatzoeker, brandweerman, stuntrijder of gemaskerde held, bijna zonder uitzondering is zijn optreden vanuit dramatisch oogpunt beperkt en ‘over the top’. De gemiddelde acteur komt hier niet mee weg, maar de ‘overacting’ van Cage heeft vaak toch een bepaalde charme vanwege zijn aandoenlijke karakter.

Seeking Justice

Die eigenschap zie je deels terug in Seeking Justice. Nadat zijn vrouw is gemolesteerd, lukt het Cage helaas iets te weinig de pijn van een intens verscheurde man te tonen. Maar als geen ander kan hij een ernstige frons opzetten en emotie in de stem leggen. Het is echter wel spijtig dat de emoties tussen Will en Laura vóór en na het traumatische incident hetzelfde lijken. De onderlinge chemie is ver te zoeken in het script dat geen plaats biedt aan karakterontwikkeling en persoonlijke diepgang. Jammer dat Cage het niveau van Leaving Las Vegas (1995) en Adaptation. (2002) nooit meer haalt. Of is het gewoon pech dat hij louter films kiest waarin hij te weinig ruimte krijgt om zijn dramatische talent ten toon te spreiden?

Orkaan Katrina
Seeking Justice is een doorsnee thriller met wisselende spanningsbogen. Een geschiedenis die aanvangt tijdens het festival Mardi Grass in New Orleans enkele maanden na Katrina en zijn apotheose vindt in een door de orkaan verwoest winkelcentrum. Direct na het natuurgeweld wordt de gehavende stad geconfronteerd met plundering, verkrachting en moord. Burgerwachten schieten als paddenstoelen uit de grond. De film verzaakt jammerlijk de orkaan Katrina als achtergrond van het wraakverhaal te benutten. De beweegredenen en activiteiten van Simon en zijn bende zouden dan wellicht beter te begrijpen zijn.

 

3 mei 2012

 
ALLE RECENSIES

Martha Marcy May Marlene

Posted on

****

recensie  Martha Marcy May Marlene

Wil de echte M. opstaan? 

door Cor Oliemeulen

In Martha Marcy May Marlene, dat het midden houdt tussen thriller en psychologisch drama, is een meisje veroordeeld om voortdurend over haar schouder te kijken. De film roept meer vragen op dan hij antwoorden geeft.

Martha’s (Elizabeth Olsen) nieuwe leven leek zo uitdagend en betekenisvol toen ze twee jaar geleden toetrad tot een pseudo-communistische gemeenschap in de Catskills, een gebied in de staat New York. Zelfvoorzienend, slechts één keer per dag eten en geen alcohol. Ook door het aannemen van een andere naam heeft ze alle banden verbroken met de kleinburgerlijke consumptiemaatschappij. Het was wel even wennen toen de charismatische leider Patrick (John Hawkes) ’s nachts zijn lusten op Martha’s lichaam kwam botvieren. Maar het liedje dat hij de volgende dag speciaal voor haar zong en speelde op zijn gitaar ontroerde wel degelijk.

Martha Marcy May Marlene

Angst creëert compleet bewustzijn
Toch vlucht Martha weg van de boerderij en zoekt opvang bij haar grote zus Lucy (Sarah Paulson) en zwager Ted (Hugh Dancy) die voor twee weken het drukke New York hebben ingeruild voor een groot huis aan een meer. Ze wil niet vertellen wat er is gebeurd. Lucy gunt Martha tijd om tot zichzelf te komen en verwondert zich ondertussen over de normen en waarden van haar zusje. Ze zwemt naakt in het meer en gaat op het bed liggen waar Lucy en Ted op dat moment de liefde bedrijven. Martha stelt hun geduld op de proef met onalledaagse gedragingen en opmerkingen.

Martha Marcy May Marlene schakelt geleidelijk steeds onverwachter en onheilspellender tussen het rustieke vakantiehuis in Connecticut en het verlaten gebied Catskills waar stadsmeisjes ogenschijnlijk worden geronseld om de mannen te behagen. Flashbacks, flitsen en waanvoorstellingen geven de commune langzaam de contouren van een sekte. Niemand mag het complex verlaten. De vrouwen delen hun bedden en partners, er worden alleen maar jongetjes geboren en de indoctrinatie is subtiel. Echt griezelig wordt het als Patrick, geheel in de stijl van Charles Manson, debiteert dat de dood het mooiste deel van het leven is en dat angst een compleet bewustzijn creëert.

Martha Marcy May Marlene

Hypnotiserende montage
Opgejaagd door haar herinneringen weet Martha soms niet meer wat werkelijkheid of droom is. Door de non-lineaire verhaalstructuur, hypnotiserende montage en onbestemde geluiden kruip je in haar hoofd. Je lijdt mee met haar angst en paranoia. Het blijft onduidelijk of het leven in de gemeenschap een bewuste keuze is of dat ze met mooie praatjes is gelokt. Ook andere gebeurtenissen (of fantasieën) blijven onverklaard. De filmmakers focussen zich voornamelijk op gevoel, verbeelding en interpretatie. Ze weten zich gesteund door de voortreffelijk gecaste debutante Elizabeth Olsen die – in tegenstelling tot haar oudere tweelingzussen annex voormalige kindsterretjes Mary-Kate en Ashley Olsen – wél kan acteren. Martha’s emoties zijn overtuigend en nergens ongeloofwaardig.

Beginnend cineast Sean Durkin, die Martha Marcy May Marlene ook schreef, werd tijdens Sundance als beste regisseur uitgeroepen. Dat vakbroeders Jim Jarmusch en Quentin Tarantino doorbraken op dit grootste onafhankelijke Amerikaanse filmfestival stemt hoopvol. Misschien dat Durkin zijn toekomstige films een meer afgebakend karakter geeft, want niet iedereen zal zijn gecharmeerd van het eind. De vraag blijft of Martha alias Marcy May alias Marlene werkelijk compleet gestoord is of alle reden heeft zich opgejaagd te voelen.

 

12 april 2012

 
ALLE RECENSIES

Headhunters

Posted on

****

recensie  Headhunters (Hodejegerne)

Man op de vlucht

door Cor Oliemeulen

Niets is wat het lijkt in de sfeervolle Noorse thriller Headhunters (Hodejegerne) waarin een recruiter wordt opgejaagd door een koppensneller.

Roger Brown (Aksel Hennie) is headhunter, iemand die geschikte mensen voor hoge functies zoekt. Met zijn luxueuze levensstijl en een huis van 30 miljoen is het noodzakelijk om wat bij te klussen. Hij steelt kunstobjecten van mensen die hij interviewt. Een grote slag slaat hij bij de voormalige topman van een Nederlands bedrijf, Dane Clas Greve (Nikolaj Coster-Waldau, bekend van zijn rol als mortuariumnachtwaker in Nattevagten, 1994), die thuis een topschilderij van Rubens heeft hangen. Brown krijgt al snel spijt van zijn daad, want zijn slachtoffer blijkt ex-huurling en een specialist in spionageapparatuur.

Moderne film noir
In deze moderne film noir over een man op de vlucht lopen de zaken vervolgens volledig uit de hand. Brown belandt in een spiraal van geweld en wordt opgejaagd door Clas Greve, die een dubbele agenda blijkt te hebben. Ook de politie zoekt hem, wegens moord. Het scenario is gebaseerd op het gelijknamige boek van de zeer populaire Noorweegse misdaadauteur Jo Nesbø en speelt zich af in en rond Oslo. Mooi gefilmd, vakkundig gemonteerd en spannend tot het eind als alle puzzelstukjes op hun plaats vallen.

Recensie Headhunters

Het goed doortimmerde scenario staat gelukkig niet bol van de schietpartijen en autoachtervolgingen. Het wapengekletter en bloedvergieten in deze Noorse thriller vormen functionele intermezzo’s op een lichamelijke en psychische uitputtingsslag. Het personage van de nietsontziende koppensneller Clas Greve oogt wat vlak en scoort op de ‘Schaal van Creepiness’ beduidend lager dan psychopaat Anton Chigurh in No Country for Old Men (2007). Maar regisseur Morten Tyldum is gezegend met acteur Aksel Hennie, die even charismatisch en onverwoestbaar lijkt als zijn nazi hatende saboteur in het fraaie oorlogsepos Max Manus (2008).

Napoleoncomplex
Het is dan ook geen zwaktebod dat Roger Brown het enige karakter is dat zich in Headhunters in volle glorie kan ontwikkelen. Hij heeft een Napoleoncomplex: zijn extreem ambitieuze gedrag moet de minderwaardigheidsgevoelens over zijn geringe lichaamslengte van 1,68 meter compenseren. Op zijn werk gaat hij over lijken en thuis wacht zijn langbenige vrouw Diana. Aanvankelijk opereert hij als koele, berekenende man die moeite heeft zich emotioneel te binden. Maar als hij later aangeschoten wild wordt, vertoont hij menselijke trekjes en krijg je door zijn uitzichtloze situatie zowaar sympathie voor hem. De actie is realistisch, van goor tot hilarisch. Zo krijgen we antwoord op de vraag: Hoe vervoer je een gevaarlijke hond met een tractor?

Headhunters  is een intelligent verhaal met gedoseerde dynamiek en zwarte humor. In navolging van Millennium: Mannen die vrouwen haten (Män som hatar kvinnor) staat ook deze Scandinavische thriller op de nominatie om als Amerikaanse remake te worden verbasterd. Hoopgevender is de adaptatie van een eerdere misdaadroman van Jo Nesbø, Snømannen, die volgens bronnen door grootmeester Martin Scorsese als The Snowman zal worden verfilmd.

 

12 april 2012

 
ALLE RECENSIES

Dangerous Method, A

Posted on

****

recensie  A Dangerous Method

Geboorte van de psychoanalyse 

door Cor Oliemeulen

De intellectuele driehoeksverhouding tussen Carl Jung, zijn idool en latere rivaal Sigmund Freud en Jungs psychiatrische patiënt, maîtresse en collega Sabina Spielrein biedt een sfeervolle praatfilm met topcast.

Met A Dangerous Method gooit David Cronenberg het over een totaal andere boeg. Hij werd bekend met horrorfilms (Videodrome, The Fly) en brak bij het grote publiek door met thrillers (A History of Violence, Eastern Promises). Fans van de Canadese regisseur moeten het ditmaal doen met slechts twee masochistische scènes: een vrouw wordt hard op haar billen geslagen.

Diagnose hysterie
Het gewillige slachtoffer is Keira Knightley die in 1906 als Sabina Spielrein, dochter van een Russische zakenman, hevig tegenstribbelend wordt afgeleverd bij de Burghölzli-kliniek in Zürich. Diagnose hysterie. Psychiater Carl Jung (Michael Fassbender: Hunger, Shame) moedigt haar aan te spreken over zaken waarover je normaliter niet spreekt, omdat die bijvoorbeeld pervers worden gevonden. Dat de woorden aanvankelijk nog moeilijk uit haar mond komen, zie je door haar rollende ogen en spastische trekken met de kin. Jarenlange therapie en tijdelijke seksuele omgang met de patiënte zorgen voor genezing. Sabina Spielrein wordt uiteindelijk zelf ook psychiater.

A dangerous method

Oostenrijker Carl Jung kijkt erg op tegen Zwitser Siegmund Freud (Viggo Mortensen in zijn derde opeenvolgende samenwerking met David Cronenberg). In de opvatting van de psychoanalyse streeft de mens primair naar lustbeleving. Jung heeft vanaf het begin zijn twijfels over Freuds denkbeeld dat neurosen allemaal te herleiden zouden zijn tot seksuele trauma’s of verdringing. Jung wil niet tegen de patiënt zeggen: ‘dit is nu eenmaal hoe u bent’. Hij probeert mensen te laten zien wat ze kunnen worden. Bovendien vindt hij Freuds droomanalyse gevaarlijk. Als de relatie Jung-Freud op gespannen voet komt te staan, is Spielrein intermediair tegen wil en dank.

Waanvoorstelling
Freud zegt niet voor God te willen spelen. ‘De wereld is zoals ze is: begrijpen en accepteren is de weg naar geestelijke gezondheid. Wat voor nut heeft het om de ene waanvoorstelling in de andere te veranderen?’ Freud is teleurgesteld in Jung omdat hij in hem zijn opvolger zag. De verwijdering van zijn idool en het zoeken naar de juiste methodiek gaan ten koste van Jungs eigen geestelijke gesteldheid. Collega-psychiater Otto Gross (Vincent Cassel: Public Enemy Number One, Black Swan, Irréversible), die op last van zijn vader in de kliniek wordt behandeld voor zijn immorele seksuele gedrag en openlijke losbandigheid, is een verrijking van de vertelling. Hij maakt Jungs handelen broodnodig impulsiever.

A dangerous method

Het geweldige script van Christopher Hampton (Dangerous Liaisons, Atonement) is een bewerking van zijn eigen toneelstuk The Talking Cure (2002) dat hij baseerde op het non-fictieboek van John Kerr, A Most Dangerous Method (1993). Brieven van de drie hoofdpersonen dienen als bronmateriaal voor de dialogen en enscenering van de film. In die tijd schreven intellectuelen niet alleen wat ze dachten, maar ook wat ze zeiden, droegen, aten en droomden. Dat maakt A Dangerous Method bijna een docudrama en geschiedenisles. Cronenberg filmde op authentieke locaties in Wenen, waaronder in Freuds woonruimte. Hampton achterhaalde zelfs welke sigaren Freud rookte en hoeveel. De beelden zijn pittoresk, kleurrijk en ademen een impressionistische sfeer. In al hun vredigheid contrasteren ze met het woelige menselijke brein.

Weinig interesse in eigen psyche
Het schrappen van psychoanalyse uit het basispakket maakt de medische beschouwing over de menselijke geest niet minder fascinerend. Jung en Freud hebben weinig interesse om hun eigen psyche en onderlinge handelswijze aan een analyse te onderwerpen. Net als Spielrein zijn zij op hun manier hysterisch. Een typerend en grappig voorbeeld is als beide heren samen met de boot naar Amerika gaan om lezingen te houden en Jung tegen Freud zegt: ‘Ga jij maar die kant op, ik reis eersteklas.’

 

15 maart 2012

 
ALLE RECENSIES
 

Albert Nobbs

Posted on

***
recensie Albert Nobbs
Gekwelde butler zoekt identiteit

door Cor Oliemeulen

Een vrouw die heimelijk leeft als man veert op uit een lethargisch bestaan. Glenn Close kruipt in de huid van de gekwelde butler Albert Nobbs en laat een verpletterende indruk achter.

Door omstandigheden en bepaalde gebeurtenissen uit het verleden gaat Albert Nobbs al dertig jaar als man door het leven. In het Ierland van eind negentiende eeuw is hij de toegewijde, introverte hoofdbutler van een sjiek hotel in Dublin waar de paden van snobistische rijken en ondergeschikt personeel elkaar kruisen. Nobbs heeft voldoende geld gespaard om binnenkort een tabakswinkeltje te kunnen openen. Maar de komst van de flamboyante huisschilder Hubert Page zet die droom in een totaal ander perspectief.

Albert Nobbs

Seks- en identiteitsloos
Hubert ontdekt dat Albert vrouw is. Opmerkelijk genoeg bekent hij de volgende dag aan Albert dat ook hij vrouw is. Als Albert bij Hubert thuis wordt uitgenodigd, blijkt deze als man samen te wonen met een andere vrouw. Hubert is het tegenovergestelde van Albert: aanwezig, levenslustig, onbevreesd en verliefd. De seks- en identiteitloze butler raakt langzaam gesterkt in de gedachte dat ook hij/zij wil samenleven met een vrouw. Hoteldienstertje Helen zou een ideale levensgezellin zijn, maar zij kiest liever voor klusjesman Joe die met haar naar Amerika wil.

Albert Nobbs is niet de eerste film waarin het vrouwelijke hoofdpersonage zich als man vermomt. In Victor/Victoria (1982) verkleedt Julie Andrews zich als man om als vrouw in een Parijse club te mogen zingen. In Yentl (1983) doet Barbra Streisand zich voor als joods jongetje om godsdienstles te kunnen volgen. Hilary Swank verkeert in Boys Don’t Cry (1999) in een seksuele identiteitscrisis en wordt op genadeloze wijze ontmaskerd. En Johanna Wokalek heeft in Die Päpstin (2009) de ambitie om paus te worden in middeleeuws Duitsland.

Albert Nobbs

Al succesvol op het toneel
Vergeleken met al deze thematische voorgangers, spant de Amerikaanse actrice Glenn Close als man spelende vrouw de kroon. Ruim voordat ze doorbrak als de afgewezen stalker in Fatal Attraction (1987) en de manipulerende markiezin in Dangerous Liaisons (1988) vertolkte ze al met groot succes het personage Albert Nobbs op het toneel in New York. De laatste tien jaar werkte ze aan de filmversie. Close speelt niet alleen fantastisch en innemend de titelrol, ze is ook medeverantwoordelijk voor het draaiboek en de productie.

Waar bij film de toeschouwer soms akelig dicht op de huid van de acteurs zit, vraagt de rol van de uiterst gereserveerde, strak in het korset gestoken butler de nodige kwaliteiten om geloofwaardig over te komen. Close zat uren in de grimeerstudio om zich met behulp van make-up en gezichtsprotheses naar een man te laten transformeren. Ze hoefde niet bang te zijn dat de strakgetrokken boel achter haar oren zou losschieten, omdat het haar personage volstrekt ontbreekt aan uiterlijke emoties, zoals uitbundig lachen en huilen. Slechts de ogen van Albert Nobbs verraden verdriet, angst, pijn en hoop.

Als huisschilder die haar eigen vrouwelijke persoonlijkheid verbergt, overtuigt ook Janet McTeer (Tumbleweeds, 1999). Hoewel ze vermomd is als man is zij een exponent van de eerste feministische golf, beschreven door de Ierse novellist George Moore in The Singular Life of Albert Nobbs. De specifieke zoektocht naar identiteit had honderd jaar na dato echter wat eigentijdser mogen worden vertaald naar het witte doek. Na afloop blijf je met een licht onbevredigend gevoel achter. Maar de ingehouden vlammende verschijning van Albert Nobbs blijft nog lang smeulen.

 

8 maart 2012

ALLE RECENSIES

Hesher

Posted on

***

recensie   Hesher

Verrassende antiheld 

door Cor Oliemeulen

‘Loud music. Pornography. Burning shit to the ground’. Enkele hobby’s van Hesher worden op de website van de film krachtig samengevat. De zwarte tragikomedie over deze fictieve antiheld trok twee jaar geleden al de aandacht op filmfestivals.

Nog voor zijn optredens in Inception en 50/50 kroop Joseph Gordon Levitt in de huid van Hesher, een aso die schijt heeft aan alles en iedereen. Grove bek, lange haren en kinderlijk gezette tatoeages die niets aan de verbeelding overlaten. Fan van Metallica en als het moet een tikkeltje gewelddadig. Door een samenloop van bizarre omstandigheden weet hij binnen te dringen in het gebroken gezin van de dertienjarige TJ, zijn apathische vader en verwarde oma. Het huis blijkt gedompeld in zware rouw. In al zijn onaangepastheid brengt Hesher wat leven in de brouwerij.

Hesher

Lamgeslagen vader
Hij rookt ongewenst in huis, gebruikt de wasmachine zonder te vragen en loopt in zijn onderbroek rond terwijl hij TJ continu intimideert. Door de tranquillizers en het verdriet om zijn overleden vrouw is pa te lamgeslagen om dit door te hebben. Hij denkt dat Hesher een vriend van zijn zoon is. De ongenode gast eet mee, schuwt geen boer of schuine opmerking en neemt bezit van de garage waar hij slaapt en scheurt op zijn elektrische gitaar. Oma is al lang blij dat ze weer eens wat muziek hoort in huis.

Ze blijkt het aardig te kunnen vinden met Hesher. Zijn grofheden en foute grapjes komen gelukkig niet helemaal aan, maar het filosofische verhaal van de slang en de muis wekt sympathie. Het duurt dan ook niet lang voordat Hesher voorstelt de inhoud van oma’s medicinale sigaretten met een waterpijp te roken. TJ en zijn vader bezoeken op dat moment een groepsgesprek met lotgenoten. Deze scène is met zoveel intense treurnis in beeld gebracht dat compassie zomaar kan omslaan in hoon.

Hesher

Kindsterretje of stuntman?
TJ zit niet te wachten op therapeutische sessies. Hij heeft al genoeg aan zijn hoofd met Hesher. Tot overmaat van ramp krijgt hij te maken met een andere lastpost. De rol van TJ wordt geloofwaardig vertolkt door Devin Brochu, die met een feilloos gevoel voor drama de belofte van nieuw kindsterretje inlost. Mocht hij het onverhoopt niet gaan redden als acteur, dan kan hij altijd nog solliciteren naar de functie van stuntman. Zelden liet iemand van die leeftijd zich zo uitbundig molesteren, omver rijden en van zijn fiets vallen.

Een andere opvallende rol is weggelegd voor Natalie Portman, nog voordat ze de Oscar won met Black Swan. In Hesher is ze geen lichtvoetige stervende zwaan, maar een onzekere, sullige supermarktcaissière met een te grote bril. Deze licht neurotische Nicole redt TJ een keer uit de handen van zijn belager. Ze ontwikkelen samen een bijzondere vriendschap, waarmee Hesher zich uiteraard gaat bemoeien. Ook de grootmoedervertolking van Piper Laurie (de ultrareligieuze moeder in het horrordrama Carrie, 1976) is realistisch.

Regisseur Spencer Susser maakt met Hesher  een veelbelovend speelfilmdebuut. Een komisch drama over een nihilist die het met zijn non-conformistische gedrag klaarspeelt een puberjongen en zijn vader uit een moeras van rouw te trekken. De uiteindelijke manier waarop is even hilarisch als gedenkwaardig.

 

22 februari 2012

ALLE RECENSIES