Filmfestival Cannes 2017: Deel 5 (slot)
Geen meesterwerken op 70ste Festival de Cannes

door Bert Goessen

Het Festival van Cannes is zondag 28 mei afgesloten met de toekenning van de Gouden Palm aan de film THE SQUARE van Ruben Östlund. Een film die ik in een eerder verslag beschreef als te lang. Maar het schijnt dat de film voor de theatrale release nog wordt ingekort. We zullen moeten afwachten welke versie uiteindelijk in de bioscoop gaat uitkomen.

De 70^ste editie kan zonder meer het festival van de middelmaat worden genoemd. Geen enkele film heeft het predicaat meesterwerk verdiend. Dit in tegenstelling tot de voorgaande edities waarin films als I, DANIEL BLAKE, WINTER SLEEP, LA VIE D’ADÈLE en L’AMOUR er met de hoofdprijs vandoor gingen.

YOU WERE NEVER REALLY HERE
De allerlaatste film in competitie was nog wel een kleine verrassing. YOU WERE NEVER REALLY HERE van de 48 jarige, in Glasgow geboren regisseuse Lynne Ramsay komt binnen als een mokerslag. Acteur Joaquin Phoenix steelt de show in een film die enige gelijkenis vertoont met TAXI DRIVER, het meesterwerk van Martin Scorsese uit 1976. In beide films neemt de hoofdpersoon op afschuwelijk gewelddadige manier wraak op bestaande mistoestanden.

Waar Scorsese’s film ook en vooral een expressie van een tijdsbeeld was, is Ramsay’s film minder universeel. Joaquin Phoenix loopt in de hele film rond met een hamer, het wapen waarmee hij alles en iedereen vermorzelt. De beelden zijn indrukwekkend en worden ondersteund met een aanstekelijke muziekscore. Ramsay’s regie is strak en de camera zit voortdurend op de huid van de personages. Dat zorgt voor een onbehaaglijke sfeer die de kijker in de tang houdt. Vluchten kan haast niet.

AUS DEM NICHTS
Diane Kruger speelt een overtuigende rol in de nieuwe film van Fatih Akin, die vooral bekend is geworden met GEGEN DIE WAND uit 2004. Krugers rol is echter het enige wat kan bekoren aan de film, want het verhaal is te cliché voor woorden. Vrouw verliest man en zoontje na een bomaanslag op hun winkel. De daders worden gepakt en blijken nazi-sympathisanten te zijn. Als het via de rechtbank niet lukt beiden aanslagplegers veroordeeld te krijgen, neemt de vrouw het recht in eigen hand. Helaas lukt het Akin niet een geloofwaardige film af te leveren. Sommige scènes zijn zo stereotype dat ze menigmaal het voorhoofd doen fronzen.

L’AMANT DOUBLE
Ingewikkelde film van François Ozon over een vrouw die verliefd wordt op een vrijwel identieke tweeling. Bovendien spelen droom en werkelijkheid door elkaar en worden de beelden extra gecompliceerd door het gebruik van veel spiegels. Als kijker moet je voortdurend alert blijven, want bij de minste verslapping ben je zeker de draad van het verhaal kwijt. De gestileerde beelden doen denken aan films van Brian de Palma, die onder andere de film BODY DOUBLE maakte in 1984.

D’APRÈS UNE HISTOIRE VRAIE
Regisseur Roman Polanski heeft een gedegen staat van dienst. Zijn hele oeuvre bestaat uit kwalitatief hoogstaande films. Slechts een enkele keer slaat hij de plank mis. Helaas behoort zijn nieuwste film tot de categorie minder geslaagde films. Het gekunstelde verhaal van een vrouw die een schrijfster zodanig adoreert dat ze zich gaat vereenzelvigen met haar leven, wil maar niet ontbranden. Het scenario, mede geschreven door Olivier Assayas, is keurig op de schrijftafel tot stand gekomen. Helaas is het Polanski niet gelukt dit in pakkende beelden om te zetten. Het blijft een levenloze thriller.

Buiten het hoofdprogramma waren er nog wel een aantal mooie, kleine films in de verschillende bijprogramma’s  te zien.

A CIAMBRA
Een integrerend portret van Pio, jongste telg uit een kinderrijk Roma-gezin dat in het zuiden van Italië

woont. In een mistroostige omgeving moet Pivo zien te overleven tussen allerlei maffia-achtige figuren. Alles wijst erop dat hij via de kleine criminaliteit gaat uitgroeien tot een grote jongen. Het Roma-leven is rauw en hard. De film is net zo groezelig als de omgeving waarin het verhaal zich afspeelt.

L’ ATELIER
De Franse regisseur Laurent Cantet maakte in 2005 het indrukwekkende VERS LE SUD met Charlotte Rampling in de hoofdrol en won in 2008 de Gouden Palm met ENTRE LES MURS. Onder leiding van een schrijfster proberen een aantal werkeloze jongeren in L’ATELIER in een werkgroep het scenario van een film te ontwikkelen. De jongeren worden op die manier gedwongen na te denken over hetgeen hen bezighoudt. Persoonlijke spanningen binnen de groep worden door Cantet getransformeerd tot universele maatschappelijke spanningen. Dat doet hij op een razend knappe manier door laagje voor laagje steeds dieper tot de essentie van de problemen door te dringen. Het intellectuele niveau van de film is dermate hoog dat niet iedereen het geduld zal kunnen opbrengen het einde te halen. De kijker zelf zal ook de nodige bagage moeten bezitten om dit bevlogen portret op zijn merites te kunnen beoordelen.

LA FAMILIA
Venezuela is tegenwoordig een straatarm en gevaarlijk land. In LA FAMILIA krijgen we daarvan een aardig beeld via de strijd om het dagelijks bestaan van een vader en zijn zoon. De rauwe beelden sluiten perfect aan bij de voortdurende zoektocht naar geld, eten, werk en onderdak. Op het einde van de film moeten ze zelfs vluchten van de stad naar het platteland, waar hen niets anders rest dan een bouwvallig onderkomen. Een close-up van de hulpeloze blik in de ogen van het kind kan de film op het einde niet beter samenvatten. Hartverscheurend. Het debuut van Gustavo Rondon Cordova stemt inhoudelijk niet vrolijk. De filmstijl doet echter verlangen naar meer werk van deze cineast.

LERD
De 35 jarige Raza leeft met zijn vrouw en kind in een afgelegen dorp in het noorden van Iran. Hij kweekt vissen en is daarbij afhankelijk van de watertoevoer van de nabij gelegen rivier. Zijn rustige leven wordt danig verstoord als op zekere dag de watertoevoer wordt afgesloten door het bedrijf dat zijn grond wil onteigenen. Omdat zijn vissen doodgaan wordt hij gedwongen mee te werken aan de corruptiepraktijken van het bedrijf dat goede connecties onderhoudt met de regering en de lokale autoriteiten.

In een rustig tempo en op geloofwaardige wijze wordt in de film duidelijk gemaakt hoe een kleine, nietsvermoedende, brave burger in Iran zich noodgedwongen moet overgeven aan corruptiepraktijken.

THE FLORIDA PROJECT
Het ontluisterende portret van een alleenstaande moeder met kind, die in een appartementencomplex in Florida woont dat beheerd wordt door een actieve huismeester (mooie rol van Willem Dafoe). De film van regisseur Sean Baker concentreert zich in eerste instantie op het kattenkwaad dat de kinderen in de buurt uithalen. Maar naar het einde toe wordt het steeds meer een sociaal drama over een moeder die niet in staat is haar dochter op te voeden. Hartverscheurende taferelen passeren de revue als ze het kind uiteindelijk moet afstaan. De film geeft een aardig beeld van de belabberde wijze waarop een asociaal gezin zich in de Amerikaanse maatschappij probeert te handhaven. De kinderen spelen de sterren van de hemel.

POSOKI / Directions
De Bulgaarse film van Stephan Komandarev bestaat uit zes verhalen over taxichauffeurs die een caleidoscopisch beeld geven van een land in moreel verval. De eerste taxichauffeur schiet zichzelf en de bankier die hem geld wil lenen overhoop als hij erachter komt dat de rente op zijn geldlening wordt verdubbeld. Het verhaal staat symbool voor de wanhoop die talloze mensen in de huidige maatschappij ervaren.

De overige vijf taxichauffeurs en hun passagiers rijden door de nacht op zoek naar andere manieren om zin aan hun leven te geven. Alle verhalen zijn doordrenkt van bijtende satire over het heden en de toekomst. Erg hoopvol ziet er allemaal niet uit. De kracht van de film zit vooral in de overtuigende uitwerking van de verschillende verhalen. Eigenlijk zijn het zes korte filmpjes die tot een doeltreffend geheel zijn gesmeed.

Tenslotte een overzicht van de waardering van de films door een aantal gerenommeerde filmjournalisten dat het filmvakblad Screen elk jaar publiceert.

 

29 mei 2017

 

Cannes 2017 Preview
Deel 2
Deel 3
Deel 4
Deel 5 (slot)

MEER FILMFESTIVAL

Filmfestival Cannes 2017: Deel 4
Festival van de middelmatige films

door Bert Goessen

Met nog twee dagen te gaan loopt het Filmfestival van Cannes bijna ten einde. Echte meesterwerken zijn er toe nu toe niet te zien geweest en de vrees bestaat dat die dit jaar ook niet zullen komen. Of er moet de laatste twee dagen van het festival een klein wonder gebeuren met films van François Ozon, Fatih Akin, Roman Polanski en Lynne Ramsay nog te gaan.

De aangenaamste verrassing in de hoofdcompetitie was voor mij tot nu toe THE KILLING OF A SACRED DEER van de Griekse regisseur Yorgos Lanthimos, die in 2015 al in Cannes imponeerde met zijn film THE LOBSTER. Het is een originele wraakthriller met Haneke-achtige trekjes. Een jongeman van 16 jaar infiltreert steeds dieper in het dagelijks leven van het gezin van een hartchirurg. Hij houdt hem verantwoordelijk voor het overlijden van zijn vader tijdens een hartoperatie.

In een subtiel spel van schuld en boete voert de film de kijker mee in de wraakexercitie van bijna alle personages. In afgemeten dialogen wordt de spanning geleidelijk aan tot een hoogtepunt opgevoerd. Het veelvuldig gebruik van groothoeklenzen levert een extra dimensie aan de spanningsopbouw. Kubrick was daarin al een meester. Ondanks de overeenkomsten met het werk van diverse andere grote regisseurs heeft Yorgos een originele, eigenzinnige film afgeleverd. Zeker een kanshebber voor de Gouden Palm.

HAPPY END
De argeloze bioscoopbezoeker zou door de titel van Michael Haneke’s nieuwe film danig op het verkeerde been gezet kunnen worden. De vermeende ‘happiness’ is namelijk ver te zoeken. Het is een film over moord en zelfmoord en de verantwoordelijkheid daarvoor. Zowel op het individuele vlak, als het bredere maatschappelijke vlak.

Ook in het indringende L’AMOUR uit 2012 was de zelfgekozen dood al het centrale thema. En eigenlijk is het hele oeuvre van Haneke wel doordrongen van het thema dood. Dat heeft de afgelopen jaren meesterwerken opgeleverd als FUNNY GAMES, CACHÉ, LA PIANISTE en DAS WEISSE BAND. HAPPY END moet wat mij betreft achteraan sluiten in deze rij, omdat de film kwalitatief achterblijft bij zijn voorgangers.

THE DAY AFTER
Hong Sang-soo minimalistische zwart-wit film waarin een uitgever een spelletje ontrouw speelt met drie vrouwen. De vertrouwde Hong Sang-soo ingrediënten zijn volop aanwezig: ellenlange dialogen, statische shots en een camera die alleen naar links en rechts beweegt en af en toe inzoomt. De Franse regisseur Eric Rohmer was ooit de ongekroonde koning van dit soort cinema. Bij sommigen zal deze vermeende komedie op de lachspieren werken. Bij mij activeerde de film vooral de oogspieren richting dromenland.

HIKARI / Radiance
De 48 jarige Japanse regisseuse Naomi Kawase maakte eerder indruk met films als THE MOURNING FOREST (2007), STILL THE WATER (2014) en AN (2015). Haar nieuwe film HIKARI gaat over Misako, die in het dagelijks leven films inspreekt voor visueel gehandicapten. Ze maakt kennis met fotograaf Nakamori, die steeds slechter gaat zien.

De foto’s van Nakamori laten haar op een nieuwe manier naar de wereld kijken. Hoewel de film uiterst sensitief is en het tempo met de nodige droomsequenties wordt gelardeerd, heeft HIKARI toch niet de kracht van haar eerder genoemde films. Het blijft aangenaam kijken, maar beklijven doet het niet.

THE BEGUILED
1834. In een bos in West Virginia wordt een gewonde soldaat (Colin Farrell) tijdens de Amerikaanse burgeroorlog opgevangen in een meisjeskostschool. Het hoofd van de school (Nicole Kidman) verzorgt zijn aangeschoten been. De soldaat komt er bovenop en er ontstaat (natuurlijk zou je bijna zeggen) een seksueel spanningsveld tussen de vrouwen en de soldaat. Na een fatale val van de trap breekt hij een been en zit er voor het schoolhoofd niets anders op dan zijn been te amputeren. Als hij dat ontdekt gaat de soldaat als een wildeman tekeer. Maar dat pikken de vrouwen niet en de wraak is onherroepelijk. Een simpel verhaal op keurige wijze verteld, maar helaas zonder de nodige bevlogenheid in beeld gebracht. Van regisseuse Sofia Coppola zou je meer moeten kunnen verwachten.

RODIN
Acteur Vincent Lindon loopt als een zielloze Rodin door de gelijknamige film van Jacques Doillon. Zoveel reliëf er valt te bespeuren in vele prachtige beeldhouwwerken van Rodin, zo weinig is daarvan terug te vinden in de film. Het is een vlakke biopic over de beginjaren van Rodin als beeldhouwer. De camera pendelt van het ene atelier naar het andere, van het ene beeld naar het andere en van de ene vrouw naar de andere. De film wil maar niet tot leven komen en verstilt uiteindelijk tot een levenloos blok klei dat Doillon niet op de juiste manier krijgt geboetseerd.

GOOD TIME
De enige jonge cineasten in het hoofdprogramma van Cannes, Josh en Benny Safdie, leveren met GOOD TIME een doorsnee ‘hit-and-run’ thriller af. Twee broers overvallen aan het begin van de film een bank en vervolgens worden ze anderhalf uur achterna gezeten door de politie om uiteindelijk ingerekend te worden. Niets nieuws onder de zon en eerder al veel beter te zien geweest. Het intro doet nog vermoeden met een originele film te maken krijgen, maar gaandeweg glijdt de film steeds verder af naar een middelmatige thriller, die je elke zaterdagavond op de tv voorbij ziet komen.

De overdreven vette soundtrack maakt het er niet veel beter op. Desondanks zitten er een paar aardige shots in de film die doen vermoeden dat de Safdie-broeders toch over enig talent beschikken. Wellicht dat in een volgende film dit talent tot wasdom gaat komen.

A GENTLE CREATURE
Een Russische vrouw woont ergens in een uithoek van Rusland. Haar man zit om onduidelijke redenen in de gevangenis. Op zekere dag krijgt ze een pakketje dat ze naar hem heeft opgestuurd retour afzender. Ze komt er op het postkantoor niet achter waarom het pakketje is teruggestuurd. Op zoek naar een verklaring reist ze naar de plaats waar haar man gevangen zit. Tijdens die reis met trein en bus komt ze allerlei vreemde snuiters tegen die het nodige commentaar leveren op de Russische maatschappij. De gevangenisautoriteiten laten haar uiteindelijk niet de gevangenis binnen.

Als op het einde van de film het onheil genadeloos toeslaat heb je twee uur en twintig minuten gebiologeerd zitten kijken naar een inktzwart verhaal. De film van Sergei Loznitsa is gebaseerd op een kort verhaal van Dostoyevski en vertoont duidelijke kenmerken van een Kafkaiaanse nachtmerrie. Het verholen kwaad sluipt steeds dieper in de film.

26 mei 2017

 

Cannes 2017 Preview
Deel 2
Deel 3
Deel 4
Deel 5 (slot)

MEER FILMFESTIVAL

Filmfestival Cannes 2017: Deel 3
Het blijft wachten op hoogtepunten

door Bert Goessen

Een jaloerse Jean-Luc Godard, politiemannen verkrachten meisje in Tunesië, een lichtvoetige Claire Denis, Duitse gastarbeiders in Bulgarije, half alien half mens, Vanessa Redgrave verbaast zich over vluchtelingenstroom, verliefd op ex-kolonel van Pinochet, Iraanse taboes en werkeloosheid in China.

Regisseur Michel Hazanavicius, bekend van THE ARTIST, heeft in LE REDOUTABLE (letterlijk: de gevreesde) de verhouding tussen de Franse regisseur Jean-Luc Godard en Anne Wiazemski gereconstrueerd. Anne speelde in 1967 als 20-jarige actrice de hoofdrol in Godard’s film LA CHINOISE. Godard was 37 en werd smoorverliefd op haar. Ze hadden een korte, turbulente relatie in die roerige jaren zestig. Godard komt er bekaaid vanaf. Hij wordt afgeschilderd als lastig, intolerant, knorrig en vooral jaloers als Anne een rol aanneemt in een nieuwe film van de Italiaanse regisseur Marco Ferreri. Een aardige film voor diegenen die belangstelling hebben voor een stukje filmgeschiedenis. Geniale artiesten zijn ook maar gewone mensen met al hun onhebbelijkheden, lijkt de film te willen zeggen.

 

THE BEAUTY AND THE DOGS
Tunesische film over een meisje van 21 jaar dat na een avondje stappen wordt verkracht door twee politieagenten. Een bewijs van het ziekenhuis kan ze pas krijgen als ze aangifte doet bij de politie. Noodgedwongen moet ze naar het politiebureau waar ze in een vuil spelletje van onterechte verdachtmakingen terecht komt. Als ze blijft weigeren haar aangifte in te trekken, moet haar vader tegen wil en dank uitkomst bieden. Hoewel de boodschap van de film iets te nadrukkelijk wordt geëtaleerd, blijft het aan de kaak stellen van misbruik van vrouwen een belangrijk filmthema. Vooral de vaak vrouwonvriendelijke behandeling die vrouwen moeten ondergaan kan niet vaak genoeg worden belicht.

UN BEAU SOLEIL INTÉRIEUR
Een lichtvoetige film van de Franse regisseuse Claire Denis die doorgaans wat zwaardere films maakt. Juliette Binoche speelt een vrouw die op zoek is naar de ware liefde. Diverse mannen passeren de revue, maar niemand kan beantwoorden aan die éne ware. Als ze uiteindelijk bij een waarzegster te rade gaat, geeft ook die haar weinig hoop de ware ooit te zullen vinden. In het werk van Denis eigenlijk een niemendalletje. Het enige lichtpuntje in de film is het innemende spel van Binoche. Zij weet met al haar ervaring een geloofwaardig personage neer te zetten.

WESTERN
Valeska Grisebach vertelt het verhaal van een groep Duitse gastarbeiders die in een klein dorp ergens in Bulgarije een waterbouwkundig werk moeten aanleggen. Gezien het verleden worden de Duitsers met argusogen bekeken. Ondanks de ietwat vijandige opstelling van de dorpsbewoners is er één arbeider die kost wat kost met hen in contact wil komen. Hij laat zich niet uit het veld slaan. Zelfs als hij op het einde in elkaar wordt geslagen gaat hij terug naar het dorpsfeest om uitbundig met de lokale bewoners te dansen. De moraal van het verhaal: geef nooit op met integreren ondanks alle tegenslagen die je moet verwerken. Helaas sleept het verhaal zich te kabbelend voort en is er nauwelijks sprake van een dramatisch hoogtepunt. Desondanks een aardige festivalfilm.

BEFORE VANISH
Kiyoshi Kurosawa, die in 2012 het prachtige SHOKUZAI, maakte stelde vorig jaar in Toronto al teleur met zijn film LE SECRET DE LA CHAMBRE NOIRE. Ook zijn nieuwe film BEFORE WE VANISH kan niet overtuigen. Aliens, half aliens en mensen die tot aliens getransformeerd moeten worden. Dat zijn de ingrediënten van een oninteressante film.

DOULEUR DE LA MER/ SEA SORROW
Persoonlijke film van de Britse actrice Vanessa Redgrave waarin ze zich verbaast over de omvang van de vluchtelingenstroom en met name het niet willen opnemen van vluchtelingen door landen als Hongarije, terwijl daar in 1956 tijdens de inval van de Russen 200.000 mensen zijn gevlucht en opgevangen door de omringende landen. Zelf moest Vanessa als 5-jarig kind vluchten vanuit Londen, dat gebombardeerd werd, naar het noorden van Engeland. Het niveau van de film komt helaas niet verder dan omkijken en vooruitkijken in verwondering. Alle landen zouden beter hun best moeten doen bij het opvangen van de vluchtelingenstroom, maar hoe dat in de praktijk gestalte zou moeten krijgen vertelt Vanessa ons niet. Zo blijft het een vrijblijvende film zonder enige vorm van importantie.

LOS PERROS
Marcela Said (THE FLYING FISH) vertelt het verhaal van Mariana, die heen en weer wordt geslingerd in de verwachtingen die haar vader en haar man van haar hebben. Ze voelt zich bovendien aangetrokken tot de 60-jarige Juan, een ex-kolonel tijdens de dictatuur van Pinochet. De verhouding met Juan brengt de onzichtbare muren aan het wankelen die de familie in het verleden altijd heeft beschermd. De vader ziet uiteindelijk geen andere uitweg dan zichzelf van het leven te beroven. Een stroeve film over het verborgen verleden van de Chileense burgerij. Niet zo makkelijk toegankelijk voor een buitenstaander van de Chileense politieke geschiedenis.

TEHRAN TABOO
Animatiefilm van de in Duitsland woonachtige Iraanse regisseur Ali Soozandeh. Zowat alle in Iran geldende taboes komen aan bod. Prostitutie, corruptie, afpersing, geheime politie, bureaucratie, omkoping etc. Helaas is de animatiestijl niet bijzonder genoeg om de film een extra dimensie te geven.

WALKING PAST THE FUTURE
Teleurstellende Chinese film over een gezin dat zwaar getroffen wordt door de werkeloosheid. Als de vader en moeder van een gezin met twee dochters beiden werkeloos worden, besluiten ze terug te keren naar hun geboortedorp op het platteland. Maar de landbouwgrond, die de familie vroeger in bezit had, blijkt aan anderen te zijn verkocht. Noodgedwongen moeten de beide ouders allerlei tijdelijke baantjes accepteren. De oudste dochter besluit terug te keren naar haar baan in de stad. Ze wil met haar jongere zus uiteindelijk zoveel geld gaan verdienen, dat ze een nieuwbouwappartement voor hun ouders kunnen kopen. Helaas ondervinden ze daarbij de nodige tegenslag. De film kan een uur lang boeien, maar wordt naar het einde toe steeds zwakker in zijn geloofwaardigheid.

22 mei 2017

 

Cannes 2017 Preview
Deel 2
Deel 3
Deel 4
Deel 5 (slot)

MEER FILMFESTIVAL

Filmfestival Cannes 2017: Deel 2
Weinig verrassingen eerste dagen

door Bert Goessen

De eerste vier dagen van het Festival van Cannes hebben nog weinig verrassende films opgeleverd. Regisseurs als Ruben Ostlund, Kornel Mundruczo en Todd Haynes hebben de hoge verwachtingen met hun nieuwe films niet kunnen inlossen. Ook in de zogenaamde bijprogramma’s als Un Certain Regard, Quinzaine des Réalisateurs en Semaine de la Critique zijn er nog geen meesterwerkjes te noteren.

De sympathiekste en innemendste film van de eerste vier dagen van het festival is ongetwijfeld VISAGES, VILLAGES van de 89-jarige Franse regisseuse Agnès Varda en fotograaf JR. De film draait buiten competitie, dus een Gouden Palm voor beste film zit er niet in. Samen trekken ze door Frankrijk om met levensgrote, geprinte posters van mensen gebouwen, fabrieken, containers, muren, bunkers en ruïnes op te vrolijken. Ondertussen mijmerend over het leven, de dood, hun werk als fotograaf en als cineaste. Hoewel de film erg Frans is gekleurd naar onderwerp en personages, lijkt een succesvolle release in Nederland voor de hand te liggen. Liefdevol, teder, menselijk en hartverwarmend zijn de superlatieven die menig bioscoopbezoeker er ongetwijfeld in zullen herkennen. Hieronder een overzicht van competitiefilms.

LES FANTÔMES D’ISMAEL
Een film die zó ingewikkeld in elkaar zit dat je na een uur de moed opgeeft er nog iets zinnigs uit te halen. Liefs zes verhaallijnen krijgt de kijker voorgeschoteld. Het is allereerst een portret van Ismaël, de filmregisseur die niets meer van het leven begrijpt; het portret van Charlotta, de vrouw die Ismaël 21 jaar, 8 maanden en 6 dagen geleden verliet; het portret van Sylvia, de vrouw op wie hij verliefd wordt en met wie hij dolgraag een kind wil krijgen; het portret van Ivan, de diplomaat die niets begrijpend door het leven gaat; het is een spionageverhaal en tenslotte is het een film in de film. U begrijpt het waarschijnlijk al. Allemaal iets teveel van het goede. Daardoor is het uiteindelijk een slechte, nietszeggende film geworden.

Dat regisseur Desplechin een groot bewonderaar van Fellini’s 8 1/2 en Alain Resnais’ PROVIDENCE is, wil niet zeggen dat hij ook maar enigszins in de buurt van hun niveau komt. Beide films heeft hij naar eigen zeggen wel vijf keer gezien. Een zesde keer zou misschien geen overbodige luxe zijn geweest. Zijn LES FANTOMES DE ISMAEL behoort tot een van die vele, overbodige, vervelende Franse films die met veel pretenties worden gemaakt, maar die helaas niet kunnen waarmaken.

WONDERSTRUCK
Minnesota 1977. De kleine jongen Ben gaat na de dood van zijn moeder op zoek naar zijn vader. Via het adres op een boekenlegger komt hij in New York terecht. Daar komt hij in contact met zijn oma die alles weet van zijn vader. Parallel met de zoektocht van Ben vertelt Todd Haynes ons (in zwart-wit) het verhaal van zijn oma die in 1927 wegloopt bij haar vader en moeder. De titel van de film betekent letterlijk vertaald: rariteitenkabinet en verwijst naar de fascinatie die Ben voor dit fenomeen heeft, maar staat ook symbool voor de vele vreemde figuren die in de film de revue passeren. Zoals altijd bij Haynes is de art-direction subliem. Hij weet de sfeer van de jaren 70 en de jaren 30 treffend te verbeelden. Een innemende film die keurig aansluit in het rijtje vorige films: CAROL, I’M NOT THERE, FAR FROM HEAVEN en VELVET GOLDMINE.

LOVELESS
Andrei Zvyagintsev vertelt in LOVELESS een vrij rechtlijnig verhaal over een man en vrouw die van elkaar gaan scheiden. Zij heeft al snel een nieuwe vriend. Hij al snel een nieuwe vriendin. Ze leven volledig langs elkaar heen en de ruzies zijn dan ook niet van de lucht. Maar ze hebben samen ook nog een zoon. Die wordt zowat aan zijn lot overgelaten. Tijdens een van hun heftige ruzies loopt hij van huis weg. Na twee dagen komen ze erachter en begint er een lange zoektocht.

In tegenstelling tot zijn vorige films als THE RETURN, THE BANISHMENT, ELENA en LEVIATHAN valt er in LOVELESS cinematografisch weinig te genieten. De liefdeloosheid waar de titel naar verwijst ligt er iets te dik bovenop. De zoektocht op het einde van de film duurt ongeveer 45 minuten en leidt niet tot een dramatisch hoogtepunt. Al met al een doorsnee film die niet het hoge kwaliteitsniveau van zijn vorige films benadert.

OKJA
Een van de twee door Nexflix geproduceerde films in de competitie, OKJA, is een zware tegenvaller. Regisseur Bong Joon Ho weet niet te imponeren met zijn flauwe verhaal over een Amerikaans bedrijf dat in 26 landen over de hele wereld een competitie op touw zet om het grootste supervarken voor de slacht te fokken. In een luchtige mix van gelikte beelden, voorspelbaar drama en spectaculaire actiescènes sleept de film zich voort naar het einde. In de Disney-catalogus zou de film zeker niet misstaan.

JUPITER’S MOON
Zwaar aangezette, over the top B-film van de Hongaarse regisseur Kornel Mundruczo die twee jaar geleden zo verraste met zijn film WHITE GOD. Wat een vluchtelingendrama met Messias-achtige proporties zou moeten zijn, mondt uit in een bombastisch, hol drama dat letterlijk zijn doel voorbij schiet. Zelfs de stijl van filmen, met het overmatig gebruik van drones, is zo ‘overdone’ dat het geheel een beetje lachwekkend wordt. Eén pluspuntje: in de film zit een van de memorabelste auto-achtervolgingsscènes die ik sinds lang heb gezien. James Bond zou er zijn vingers erbij aflikken.

120 BATTEMENTS PAR MINUTE
Franse praatfilm van de in Nederland vrij onbekende regisseur Robin Campillo. Onderwerp van de film zijn de protesten van een Franse anti-aids actiegroep in de jaren 80 tegen de farmaceutische industrie. In die tijd overleden veel homoseksuelen aan aids. Volgens de actiegroep deden de regering van Mitterand en de farmaceutische industrie onvoldoende hun best zo snel mogelijk medicijnen tegen deze vreselijke ziekte ter beschikking te krijgen. Het merendeel van de film bestaat uit vergaderingen van de actiegroep waarin ze hun actieplannen bespreken en evalueren. Veel herhaling van zetten in een film die als tijdsbeeld misschien interessant mag heten, maar voor de kijker weinig anders heeft te bieden. Wat kunnen die Fransen toch oeverloos converseren in hun films.

THE SQUARE
De Zweedse regisseur Ruben Ostlund, die in 2014 imponeerde met TURIST, heeft met zijn nieuwe film een bijtende satire willen maken op de non-conformistische wijze waarop musea hun kunst tentoonstellen. Met de nadruk op willen. Want helaas komt zijn betoog niet helemaal uit de verf. De film duurt 150 minuten en dat is zeker 45 minuten te lang. De fragmentarische scenes duren vaak te lang waardoor ze menigmaal aan kracht verliezen. Bovendien lukt het Ostland niet er een coherent geheel van te maken. Met een betere editing zou de film zeker aan scherpte hebben gewonnen. Wat overblijft is een grommende tijger die niet doorbijt.

THE MEYEROWITZ STORIES
Noah Baumbach heeft al een aardige staat van dienst met aangename films als MARGOT AT THE WEDDING, FANTASTIC MR. FOX, GREENBERG en WHILE WE WERE YOUNG. Zijn beste film vond ik tot nu toe de in 2012 gerealiseerde FRANCIS HA. En dat blijft ook zo. Want met zijn nieuwe, door Netflix geproduceerde film THE MEYEROWITZ STORIES levert Baumbach een middelmatige rolprent af. In Woody Allen-achtige stijl worden we deelgenoot van het wel en wee van de familie Meyerowitz met als dramatisch hoogtepunt het overlijden van de pater familias, gespeeld door de bijna 80-jarige Dustin Hoffman. Ondanks de indrukwekkende cast met rollen voor Adam Sandler, Ben Stiller en Emma Thompson blijft de film hangen in flauwe grapjes en kabbelt hij op gezapige wijze naar het einde.

21 mei 2017

 

Cannes 2017 Preview
Deel 2
Deel 3
Deel 4
Deel 5 (slot)

MEER FILMFESTIVAL

Filmfestival Cannes 2017: Preview
Veel oudgedienden én Nicole Kidman

door Bert Goessen

Woensdagavond 17 mei barst voor de zeventigste maal het Filmfestival van Cannes los. De mondaine badplaats aan de Franse Riviera met zijn 70.000 inwoners wordt dan twaalf dagen lang het domein van zo’n 30.000 filmprofessionals. Journalisten, fotografen, producenten, distributeurs, exploitanten, filmsterren en filmaanbidders krioelen door elkaar heen op zoek naar de beste film, de beste foto, de beste deal of de beste afspraak.

Sommigen vinden het een enorme kermis waar ze noodgedwongen aan deel moeten nemen, anderen genieten van de vele mooie films en de uitbundige glitter en glamour. De echte filmliefhebber die alles van dichtbij wil zien heeft al dagen voor het festival zijn stoel of laddertje aan de railing voor de hoofdingang vastgebonden zodat hem niets kan ontgaan.

Elke avond zijn er twee galavoorstellingen waar de filmsterren acte de présence geven op de rode loper. De talrijke fotografen en cameramensen verdringen zich voor het mooiste plaatje. Het Festival van Cannes is eerst en vooral een mediafestival.

Vier competities
Maar gelukkig worden er ook nog films vertoond. In vier verschillende secties. De officiële competitie, met negentien films die meedingen naar de hoofdprijs De Gouden Palm. Un Certain Regard, met vooral eerste films van regisseurs en films die de officiële competitie net niet hebben gehaald. De Quinzaine des Réalisateurs, in de jaren zestig ontstaan als tegenhanger van de officiële competitie die men toen te commercieel vond.

In deze sectie is veel plaats voor films van onbekende regisseurs. Zo heb ik in 1985 in deze sectie de film DESPERATELY SEEKING SUSAN gezien met de toen nog onbekende zangeres Madonna. Drie maanden later scoorde ze haar eerste wereldhit Like a Virgin.

Tenslotte is er nog de Semaine de la Critique met zeven films in competitie die doorgaans afwijken van hetgeen gangbaar is. Een tikje weird dus.

Frans chauvinisme
De Franse films zijn elk jaar rijk vertegenwoordigd in de officiële competitie. Meestal niet omdat ze kwalitatief met kop en schouder boven de rest uitsteken. Enig chauvinisme is de Fransen niet vreemd. Dit jaar maken ze het echter wel erg bont. Liefst acht films zijn er geselecteerd: zes in competitie en twee buiten competitie. De openingsfilm LES FANTOMES D’ISMAEL van Arnaud Desplechin kan als een ‘goedmakertje’ worden beschouwd voor het feit dat zijn vorige film verleden jaar niet in de competitie speelde en ‘verbannen’ werd naar de Quinzaine. Meneer Desplechin was ‘not amused’. Een kwestie van effe rechtzetten.

Verder zijn geselecteerd: 120 BATTEMENTS PAR MINUTE van de in Nederland vrij onbekende regisseur Robin Campillo; RODIN van Jacques Doillon, waarschijnlijk vanwege de honderdste sterfdag van Auguste Rodin op 17 november; LE REDOUTABLE van Michel Hazanavicius, bekend van THE ARTIST; L’AMANT DOUBLE van François Ozon; VISAGES, VILLAGES van Agnès Varda en HAPPY END van Michael Haneke. Haneke kan met zijn nieuwe film voor de derde keer een Gouden Palm winnen. Dat is niemand eerder gelukt. In 2009 kreeg hij hem voor DAS WEISSE BAND en in 2012 voor L’AMOUR. Als kers op de Franse slagroomtaart kunnen we hopelijk genieten van Roman Polanski’s nieuwe film D’APRES UNE HISTOIRE VRAIE.

Oudgedienden
Het competitieprogramma bestaat verder uit films van veel oudgedienden. Vrijwel alle geselecteerde regisseurs zijn al bekend van eerdere films. De Duitse regisseur Fatih Akin met AUS DEM NICHTS kennen we van GEGEN DIE WAND en SOUL KITCHEN; Sofia Coppola met THE BELUIGED maakte eerder LOST IN TRANSLATION; Todd Haynes met WONDERSTRUCK was twee jaar geleden in Cannes met zijn film CAROL; Naomi Kawase met RADIANCE maakte eerder indruk met THE MOURNING FORREST, STILL THE WATER en AN; de Griek Yorgos Lanthimos met THE KILLING OF A SACRED DEER verraste menigeen eerder in Cannes met THE LOBSTER; de Hongaar Kornel Mundruczo met JUPITER’S MOON verdiende in 2014 eigenlijk al een Gouden Palm met zijn WHITE GOD; de Schotse Lynne Ramsay met YOU WERE NEVER REALLY HERE was in 2011 al in Cannes met WE NEED TO TALK ABOUT KEVIN; de Rus Andrey Zvyagintsev met LOVELESS betoonde zich al een grootmeester in 2014 met LEVIATHAN en de Zweed Ruben Ostlund met THE SQUARE overdonderde iedereen eerder met de indrukwekkende film TURIST.

De enige jonge honden tussen al deze gevestigde namen zijn de Amerikanen Benny en Josh Safdie met hun film GOOD TIME. Zij behoren met hun leeftijd van begin 30 tot de 25 meest talentvolle jonge Amerikaanse cineasten.

Twee films die door Netflix zijn geproduceerd, THE MEYEROWITZ STORIES van Noah Baumbach en OKJA van de Zuid-Koreaanse regisseur BONG Joon-Ho, hebben al tot een controverse geleid. Omdat deze films niet in de bioscoop worden uitgebracht vinden de Franse filmdistributeurs dat ze ook niet in de competitie zouden mogen staan. De festivalleiding heeft inmiddels al toegezegd dat de criteria voor volgend jaar zullen worden aangescherpt. Films die geen distributie in de bioscoop krijgen worden vanaf volgende jaar niet meer geselecteerd voor de competitie.

Nicole Kidman vier keer op de rode loper
Het Festival van Cannes is dit jaar niet alleen het festival van de oudgedienden maar zeker ook het festival van Nicole Kidman. Liefst vier keer zal ze de rode loper moeten betreden, omdat ze in evenzoveel films te zien is. In THE BEGUILED van Sofia Coppola speelt ze naast Kirsten Dunst en Colin Farrell en in THE KILLING OF A SACRED DEER van Yorgos Lanthimos speelt ze wederom naast Colin Farrell en Alicia Silverstone. Verder is ze te bewonderen in de komedie HOW TO TALK TO GIRLS AT PARTIES van John Cameron Mitchell, die eerder RABBIT HOLE maakte. Jane Campion presenteert het tweede seizoen van haar tv-miniserie TOP OF THE LAKE: CHINA GIRL waarin Kidman eveneens een rol speelt.

Grote afwezige op het Festival is Christopher Nolan met zijn nieuwste film DUNKIRK die 21 juli in Amerika in première gaat. De officiële reden voor zijn afwezigheid is dat de film nog niet klaar was toen de selectie bekend werd gemaakt. Maar volgens kenners zijn de Amerikanen altijd een beetje bang dat de film in Cannes slecht wordt ontvangen, hetgeen ten koste zou gaan van de box office. Zo heeft ook de Canadese regisseur Xavier Dolan laten weten dat hij nooit meer naar Cannes komt, omdat zijn film JUSTE LA FIN DU MONDE vorig jaar door de critici werd neergesabeld.

Met 26 graden op de thermometer, de wijn en het bier extra gekoeld en nog effe één nachtje van acht uur slapen, ga ik met goede moed en verwachtingsvol mijn vijfendertigste Festival van Cannes tegemoet.
 

16 mei 2017

 

Cannes 2017 Preview
Deel 2
Deel 3
Deel 4
Deel 5 (slot)

MEER FILMFESTIVAL