Kiki, Love to Love

**

recensie Kiki, Love to Love

Spaanse onderbroekenlol

door George Vermij

In deze duistere tijden is het een schrale troost om te zien dat het overal op deze aardbodem toch draait om seks. Wie denkt dat Nederlandse films of Amerikaanse komedies uitblinken in het belachelijk maken van onze vleselijke verlangens, moet maar eens een bezoekje brengen aan Paco Leóns Kiki, Love to Love.

Niet dat het een goede film is, maar Kiki, Love to Love (Kiki, el amor se hace) illustreert een soort universele platheid die ondanks culturele barrières en landsgrenzen iedereen toch stiekem lijkt aan te spreken. De film was wonderbaarlijk genoeg een grote hit in Spanje en heeft waarschijnlijk om die reden een plekje in de Nederlandse bioscoop verdiend.

Kiki, Love to Love

De premisse is simpel en herkenbaar. Regisseur Paco León hanteert de structuur van een mozaïekfilm waar verschillende personages en verhaallijnen thematisch aan elkaar verbonden zijn. Vergelijk het met Love Actually en Nederlandse tegenhanger Alles is liefde, maar ook met de relatieperikelen uit He’s Just Not That Into You.

Seksuele freakshow
León wil met zijn film iets zeggen over moderne seks en liefde, maar de bindende factor zijn vooral de ongewone seksuele fantasieën die alle personages delen. Zo begint de film met Natalia die na een vrijbeurt iets aan haar vriend bekent. Zij raakt opgewonden als zij gewelddadig wordt beroofd. Een fetisj die harpaxofilie heet als je de bijgevoegde tekst in de film moet geloven.

Plastisch chirurg Jose Luis krijgt hem alleen omhoog als zijn vrouw slaapt (somnofilie) wat resulteert in wat ongemakkelijke scènes als hij haar stiekem slaappillen laat innemen. En dan is er María die alleen tot een orgasme komt als ze iemand ziet janken (dacrifilie).

Regisseur Paco León wil de verhalen nog wat diepgang geven, maar de film is vooral een seksuele freakshow die wanhopig probeert om de kijker aan het lachen te krijgen. Het niveau is bijzonder laag en Leóns gevoel voor humor blijft eenzijdig. Zo vormen pis en poep terugkerende elementen in het verhaal.

Remsporen en scheten
Er is de dame die opbiecht dat haar dochter haar slipjes met remsporen op internet verkoopt aan mannen die daar op geilen. Een ander gesprek tussen Natalia en haar vriend gaat over scheten laten. En dan is er nog het verhaal van Paco en Ana die hun huwelijk weer wat sjeu willen geven en in een morsige seksclub belanden. Daar komt Paco een oude bekende tegen die hem vraagt of hij op hem wil plassen. Het zijn scènes die je zou kunnen verwachten in de Deuce Bigalow-films met Rob Schneider.

Kiki, Love to Love

Problematischer zijn de mager uitgewerkte personages die voornamelijk door hun fetisj gekenmerkt worden en je daarom verder niet betrekken. Jose Luis’ drogeerpraktijken worden door een kluchtige visuele aanpak van León verbloemd. Zijn daden worden goedgepraat doordat hij het blijkbaar uit liefde doet, maar hebben in deze tijd waar er zoveel te doen is over consensual sex een nare bijsmaak. Die bijsmaak proef je trouwens ook terug bij de eendimensionale Natalia en haar verkapte aanrandingsfantasieën.

Doventolk
Het enige personage dat nog enigszins echt overkomt is Sandra die opgewonden raakt van zijde en leeft als een excentriekeling. Actrice Alexandra Jiménez weet haar ondanks het karige materiaal waarmee zij is opgezadeld, leuk en geloofwaardig neer te zetten. Van alle personages is zij nog het meest een buitenstaander die niet alleen snakt naar opwinding, maar ook naar liefde. Jiménez heeft ook de leukste scène als ze moet werken als een doventolk voor een jongen die een sekslijn belt.

Wat Kiki, Love to Love ons leert over liefde kan je natuurlijk al raden als je bekend bent met de moraal uit al die dertien-in-een-dozijn romantische komedies. Ondanks alle ranzige onderbroekenlol is de film onder de oppervlakte dus behoorlijk tam en voorspelbaar.
 

18 juli 2016

 
MEER RECENSIES

Krigen

***

recensie  Krigen

Een leugentje om bestwil

door Cor Oliemeulen

Een commandant in Afghanistan neemt onder grote druk een beslissing met tragische gevolgen. In eigen land wordt hij aangeklaagd voor oorlogsmisdaden. Het Deense oorlogs- en rechtbankdrama Krigen draait om morele dilemma’s.

De Deen Tobias Lindholm ontwikkelde zich in korte tijd als begenadigd scenarioschrijver met ijzersterke films als Submarino, Kapringen en Jagten. Als regisseur maakte hij drie films: R, Kapringen en Krigen, met steeds een prominente rol voor Pilou Asbæk. In laatstgenoemde drama, dat was genomineerd voor een Oscar voor beste niet-Engelstalige film, speelt hij commandant Claus Michael Pedersen die samen met zijn compagnie door de Deense overheid naar Afghanistan is uitgezonden om de bevolking te helpen met de wederopbouw van het land, zoals dat zo mooi heet.

Krigen

Cruciale beslissing
Geteisterd door bermbommen, zengende hitte en het gemis van het thuisfront krijgen de soldaten op een dag te maken met zware beschietingen en de chaos die hiermee gepaard gaat. Een collega die zwaargewond raakt, kan alleen maar worden afgevoerd als de beschietingen zijn opgehouden. Claus neemt daarom een cruciale beslissing: hij vraagt luchtsteun om de vijandelijke compound te bombarderen. De soldaat kan worden gered, maar tijdens de bombardementen blijken onschuldige Afghaanse vrouwen en kinderen te zijn omgekomen.

Het Deense leger verleende met het beschikbaar stellen van materieel medewerking aan Krigen en veel van de soldaten zijn daadwerkelijk actief geweest in Afghanistan. Het is niet de belangrijkste reden dat filmmaker Tobias Lindholm zich schijnbaar op de vlakte houdt als Claus bij thuiskomst wordt aangeklaagd voor oorlogsmisdaden. De kijker mag oordelen over de beslissing van de commandant, zoals dat hoort bij dit soort morele dilemma’s, die zijn ingegeven door politieke keuzes van overheden.

Moreel dilemma
Wie in de eerste helft van Krigen – het oorlogsdrama – goed oplet, begrijpt dat de beste stuurlui aan wal staan. Idealistische, plichtsgetrouwe soldaten in oorlogsgebied raken nu eenmaal met onmogelijke opdrachten verzeild in onmogelijke situaties, waardoor morele grenzen kunnen vervagen en acute omstandigheden om snelle handelingen vragen. De camera staat nooit stil en het onrustige, schokkende beeld onderstreept de gemoedstoestand van claustrofobie, grote psychische druk en realistische geweldshandelingen die door geen enkele videogame of leerinstructie zijn te simuleren.

Krigen

Uiteindelijk weer thuis in Denemarken – het rechtbankdrama – wil de politiek-correcte aanklaagster weten of Claus de vijand had gezien – een voorwaarde om de boel te laten bombarderen. Claus’ antwoord betekent de keuze tussen vier jaar cel of het gemis van zijn vrouw en kinderen. Volgt hij zijn geweten of wordt het een dikke middelvinger naar overijverige beleidsmakers die vanachter hun bureau beschikken over leven en dood en hun volgende baan proberen veilig te stellen? Of kiest Claus voor een nieuwe toekomst met zijn prille gezin?

Lindholm kiest voor een praktische oplossing. Dat is handig en diplomatiek, maar hij maakt hiermee een sterkere apotheose onmogelijk, zoals in Jagten, die wel lang nadreunt. Krigen mist hierdoor de impact die het had kunnen hebben: het staan voor een beginsel en het aan de kaak stellen van politieke hypocrisie.

Dat neemt niet weg dat de keuzes die in Krigen worden gemaakt, genoeg stof opleverden voor een aflevering van onze rubriek Ondertussen, op de redactie. Lees hier onze aflevering ‘Moreel dilemma bij de kijker’.

 

20 maart 2016

 

MEER RECENSIES

Kunst… begin drrr niet an

***

recensie  Kunst… begin drrr niet an

Kunst of een kunstje?

door Cor Oliemeulen

Zijn de schilderijen van Herman Brood kunst of een kunstje? Regisseur Gwen Jansen laat je deze vraag beantwoorden in Kunst… begin drrr niet an, de eerste film die onze ‘nationale knuffeljunk’ neerzet als beeldend kunstenaar. De artiest zelf zag zich liever als ‘souvenirfabriek’.

Van 1992 tot 2000 verruilde Herman Brood regelmatig zijn hectische publieke leven in Amsterdam voor zijn geboorteplaats Zwolle waar hij actief was als schilder bij zijn kunstvriend Ivo de Lange. Die maakte vele uren film met nog nooit vertoonde beelden en gesprekken die als basis van de documentaire dienen. Recente interviews met intimi en bewonderaars vervolledigen het beeld van Brood als bevlogen schilder.

Recensie Kunst… begin drrr niet an

Popart
Wie is opgegroeid met Herman Brood kent de muzikale kwaliteiten van Cuby and the Blizzards en The Wild Romance, de band waarmee hij in 1978 het monumentale album Shpritz opnam. Na een mislukt avontuur in Amerika verlegde Brood zijn artistieke aspiraties steeds verder naar de schilderkunst. Geenszins opmerkelijk, want we leren uit de documentaire dat de geboren Zwollenaar altijd en overal tekende. De Kunstacademie in Arnhem was niet aan hem besteed, omdat daar “iedereen hetzelfde schilderde als de leraar”.

Geïnspireerd door de kleurrijke avant-gardekunst van Cobra ging Brood als een bezeten popart-artiest in de weer met spuitbussen, sjablonen, verfrollers en stiften, maar hij kon ook uren op een terras op het Leidseplein pentekeningen op bierviltjes voor passanten maken. Herman Brood was kleurenblind, wat zijn keuze voor primaire kleuren verklaart. In de documentaire suggereert een oogarts dat Brood mogelijk de kleur rood als groen zag. Een ander leuk fragment is als kinderen hem het fotobewerkingsprogramma Paint op de computer laten zien en hij er direct enthousiast mee aan de slag gaat.

Recensie Kunst… begin drrr niet an

Icoon
Kunst… begin drrr niet an toont een gedreven, sympathieke Herman Brood, soms verward en deerniswekkend door zijn drank- en speedverslaving. Fan van Beatrix (“Zij is er zich onderhand wel van bewust dat ik achter haar reet aan zit”), omstreden door zijn ontmoeting met Bouterse in Suriname die hij wel wat ongemakkelijke momenten bezorgt (“Desi, huil jij ooit? Bijvoorbeeld als je ’s morgens de krant leest?”) en uitgekookt omdat hij niemand nodig had om hem in de markt te zetten. In Duitsland liet hij zich voor de grap ontvallen dat hij zo ziek was dat hij elk moment op het podium zou kunnen bezwijken en vervolgens zien we een fragment dat hij als beeldend kunstenaar met een infuus onder grote belangstelling een schilderdemonstratie geeft.

Herman Brood maakte er geen geheim van dat hij vaak graag in het middelpunt van de belangstelling stond. Hij adoreerde het concept van het icoon zijn en tegelijkertijd had hij er schijt aan. Misschien wel door zijn lopende bandproductie lukte het hem niet een plekje in het Stedelijk in Amsterdam te bemachtigen – de meeste museumdirecteuren beschouwden zijn schilderijen niet als kunst. Volgens collega-kunstenaar Rob Scholte was zijn werk juist zo bijzonder omdat hij voor en tussen de mensen schilderde. Kunst of een kunstje? Oordeel zelf in deze boeiende en vooral openhartige documentaire.

Kunst… begin drrr niet an is de komende maanden op een beperkt aantal locaties te zien. Kijk hier voor het overzicht.

 

24 oktober 2015

 

MEER RECENSIES

Knight of Cups

*****

recensie  Knight of Cups

Leve de leegte

door Alfred Bos

In de zevende film van Terrence Malick trekt een imposante groep acteurs van naam en faam over het scherm. Dat is het enige houvast dat de regisseur de kijker biedt. Die wordt ondergedompeld in een visuele maalstroom die wagenziek kan maken.

De films van Terrence Malick zijn een verworven smaak. Het zijn eerder beeldgedichten dan visuele vertellingen, collages van niet zelden verbluffend fraaie beelden waar de kijker zelf lijn of betekenis in moet aanbrengen. Alles wat men associeert met film – personages, dialogen, een verhaal – is grotendeels afwezig. Wat rest is textuur, in feite maakt de Amerikaanse regisseur ambient films. Malick, afgestudeerd op Heidegger, presenteert filosofische traktaten in een medium dat daar volkomen ongeschikt voor lijkt. Het resultaat is, zacht gezegd, ongewoon. De ene kijker ondergaat een louterende ervaring, waar een ander zucht over een zenuwtergend zoekplaatje.

Recensie Knight of Cups

Met zijn zevende werkstuk is het niet anders. Rick (Christian Bale, hij werkte eerder met Malick in The New World  uit 2005) leeft als scriptschrijver een glamoureus leven in Hollywood. Hij bezoekt feestjes in luxe landhuizen, verkeert met beeldschone vrouwen, reist de wereld over. Maar Ricks ziel is leeg, want zijn wereld is leeg (verbeeld door een verlaten filmset). In de twee uur durende film zien we Rick op zoek naar verlossing. Wat de climax zou moeten zijn, lijkt een anticlimax. Of toch niet? De leegte is niet het probleem, maar de oplossing. Het leven is een canvas, door Rick te beschilderen.

Tarotkaarten
Ricks zoektocht wordt door Malick opgedeeld in zeven fases, elk vernoemd naar een tarotkaart. De schildknaap van bekers uit de titel staat voor romantische gevoelens, sensitiviteit en intimiteit – zaken waarmee Rick worstelt. ‘Je wilt geen liefde, je wilt de liefdeservaring’, zegt Della (Imogen Poots) tegen hem in de eerste fase, The Moon (reis naar de psyche). Rick beleeft niet, want in het leven is hij een toerist. Hij is niet geëngageerd, alles blijft bij hem buitenkant. Zijn innerlijk is onbewogen.

De kaarten markeren Ricks spirituele queeste.Via The Hanged Man (vastgelopen, ommekeer gewenst), The Hermit (innerlijke inkeer), Judgement (doordacht oordeel), The Tower (traumatische verandering), The High Priestess (intuïtie, begrip) en Death (afscheid) bereikt hij in het achtste en laatste deel de vrijheid. Onderweg komt hij zijn ex, Nancy (Cate Blanchett), tegen en realiseert zich dat zij zijn ware liefde is, maar het is te laat. Een nieuwe liefde, met Elizabeth (Natalie Portman), loopt op niets uit. In een nachtclub in Las Vegas ontmoet hij bij een paaldanseres begrip en een zenmeester maant hem te stoppen met zoeken, ‘want alles is er al’. Dat is de les die Rick moet leren: het leven is een proces, geen product.

Recensie Knight of Cups

Onder water-sfeer
De visuele trip – want dat is de film –  heeft een afwezige ‘onder water’ sfeer, alsof een onzichtbaar medium Rick van de wereld afsluit. Hij is er wel, maar ook weer niet. Malick grossiert met mooifotografie in de van hem bekende stijl: associatief, intuïtief, lyrisch. Soms adembenemend, soms verwarrend. Er is geen dialoog, de hoofdpersoon van elke fase levert via voice-over commentaar op de handeling. Voor de schitterende soundtrack heeft de regisseur gekozen voor Noord-Europese componisten als Grieg, Arvo Pärt en Vaughn Willams. Diens opera The Pilgrim’s Progress fungeert als raamwerk van de geluidsband. Ook zijn er soundscapes van de Noorse producer Geir Jenssen (Biospere) te horen.

Wat te maken van Knight of Cups? Je kunt er een bespiegeling over het belang van schoonheid à la Sorrentino’s La grande bellezza in zien. Of een half geslaagd werkstuk van een buitenbeetje dat in herhaling begint te vervallen. Je kunt weglopen uit de bioscoop (zoals enkele filmscribenten tijdens de persvoorstelling deden) of uren napraten over een grandioos visueel vertoog over zaken die zich nauwelijks in beelden laten uitdrukken. Feit is het zonder script gedraaide Knight of Cups, ondanks zijn associatieve vorm, strakker gecomponeerd en beter in balans is dan ’s mans monumentale The Tree of Life. Wie van film echter bevestiging of vermaak verwacht, kan zijn tijd beter besteden.

 

15 september 2015

 

MEER RECENSIES

Kidnapping Freddy Heineken

**

recensie  Kidnapping Freddy Heineken 

Weinig leven in de brouwerij

door Cor Oliemeulen

Ruim dertig jaar na dato spreekt de ontvoering van biermagnaat Alfred Heineken nog genoeg tot de verbeelding om er een internationale coproductie van te maken. Helaas is de recente boekverfilming geen schim van De Heineken Ontvoering.

“Het is niet de film die we voor ogen hadden toen we ermee begonnen”, schreef Peter R. de Vries op Twitter. Volgens de misdaadjournalist en schrijver van het boek waarop Kidnapping Freddy Heineken is gebaseerd, is de verfilming te kort, afgeweken van het script en zijn er wezenlijke passages op de montagetafel gesneuveld. Dat is spijtig voor Peter R., die na De Heineken Ontvoering (2011) nog zo de vloer had aangeveegd met deze ambitieuze en veel spannendere misdaadthriller van Maarten Treurniet. “Voor iedereen die iets van de Heinekenontvoering én van recherchewerk af weet is de film op veel momenten lachwekkend, ridicuul en stuitend ongeloofwaardig”, schreef De Vries destijds op zijn website.

Recensie Kidnapping Freddy Heineken

Ultieme verfilming
Alle reden dus om van Kidnapping Freddy Heineken de ultieme verfilming van zijn crime classic  te maken. In ieder geval beter dan de “fictie en verzinsels, met een vleugje misdaadhistorie” die we volgens De Vries in De Heineken Ontvoering krijgen voorgeschoteld. Glunderend, opgewonden en trots vertelde de auteur bij Humberto Tan over de belangstelling uit Hollywood, zijn contacten met de producer en hoe hij op de prachtige sets met authentieke uitstraling persoonlijk een oogje in het zeil kon houden. Aan het eind van zijn boekverfilming komt Peter R. als story consultant  zelfs ook nog even in beeld als hij de hand mag schudden van Anthony Hopkins, die is gestrikt voor de rol van Alfred Heineken.

De Zweed Daniel Alfredson, die het tweede en derde deel van de Millennium-trilogie regisseerde, overtuigt echter geen moment met zijn doorsnee actiefilm die alleen maar interessant is omdat hij gaat over de geruchtmakende ontvoering van de wereldberoemde Nederlandse biermagnaat. Niet alleen maar omdat er in de film groene in plaats van de toenmalige bruine Heinekenflesjes worden geledigd of omdat er op de aftiteling staat dat de brouwer in 2003 overleed in plaats van 3 januari 2002 – nee, Kidnapping Freddy Heineken is gewoon saai. Veel scènes zijn te kort, de montage is onsamenhangend, terwijl de onderlinge relaties tussen de kidnappers en hun contact met de opgesloten Heineken niet uit de verf komen.

Recensie Kidnapping Freddy Heineken

Royalties
Peter R. de Vries schreef ‘De ontvoering van Alfred Heineken’ vanuit het perspectief van het brein achter de ontvoering, Cor van Hout, op basis van een aantal interviews met hem nadat Van Hout met zijn zwager Willem Holleeder was gearresteerd in Frankrijk. De misdaadjournalist had toegezegd dat het boek pas na de rechtszaak in 1987 mocht worden gepubliceerd en regelde de rechten van Van Houts levenswandel, volgens De Vries om te voorkomen dat Heineken beslag kon laten leggen op de opbrengst.

Hoewel er door de jaren heen verschillende verhaalversies in omloop zijn, zou Cor van Hout tot aan zijn liquidatie in 2003 tonnen hebben verdiend aan de royalties van het boek, waarvan ruim een half miljoen exemplaren zijn verkocht. Een schijntje weliswaar vergeleken met een deel van het vermiste losgeld dat de Heineken-ontvoerders na hun gevangenisstraf zouden hebben geïnvesteerd in de prostitutie. Dat avontuurlijke misdaadleven van ‘The Godfathers van Nederland’, zoals ze in Kidnapping Freddy Heineken bijna liefkozend worden genoemd, zou bij voorbaat een veel interessantere bewerking opleveren dan deze futloze registratie, die je direct na de aftiteling bent vergeten.

 

18 juni 2015

 

MEER RECENSIES

 

Vijf motieven om iemand te kidnappen

Kreuzweg

*****

recensie  Kreuzweg

Maria is Jezus

door Cor Oliemeulen

In naam van religie worden mensen verstoten, verkracht en vermoord. Andere geloofsfanatici hebben grootmoedigere bedoelingen, zoals de streng katholieke Maria. In het wonderbaarlijke drama Kreuzweg verslikt ze zich pardoes in een hostie.  

De Kruisweg is een nabootsing van de lijdensweg van Jezus vanaf het paleis van Pontius Pilatus tot op de heuvel van Golgotha, de plaats waar Jezus door Romeinen aan het kruis werd gespijkerd. Volgens de rooms-katholieke traditie volgen gelovigen op Goede Vrijdag veertien kruiswegstaties, meestal schilderijen die de gang naar de terechtstelling verbeelden.

Stijgende verbazing
Het Duitse drama Kreuzweg is opgebouwd uit veertien fragmenten die min of meer parallel lopen met de veertien staties. Veertien veelzeggende statische shots waarbij de toeschouwer van afstand de interactie tussen de personages kan gadeslaan en met stijgende verbazing en ontzetting het verhaal kan volgen. Een bijzonder idee met een originele filmconstructie, consequente opbouw en lak aan conventies. Laat je niet ontmoedigen door het eerste fragment met als titel ‘Jezus ter dood veroordeeld’. Een duffe, maar weinig aan de verbeelding overlatende, godsdienstles die de opmaat vormt van een apotheose die neerdaalt als een schicht uit de hemel.

Recensie Kreuzweg

De hoofdpersoon is veertien lentes jong en luistert naar de naam Maria. Ze is het oudste kind van een streng gelovig gezin. De familie is lid van een fictieve congregatie die is gebaseerd op St. Pius X, een gemeenschap die alle hervormingen sinds het Tweede Vaticaans Concilie van de jaren zestig afzweert. Deze semi-schismatieke organisatie werd in 2009 wereldnieuws omdat één van zijn vier bisschoppen de Holocaust ontkende. Als je lid bent van deze club is er geen ruimte voor persoonlijke behoeftes en ontwikkeling. Dat ondervindt ook Maria. Ze is een meisje, dat op het punt staat de wereld tegemoet te treden, maar door ouderwetse dogma’s en indoctrinatie – van vooral haar moeder – die wereld en haar eigen gevoelens leert wantrouwen.

Soldaten van Jezus Christus
De priester kan er ook wat van. Hij is jong, gedreven, charismatisch en zeer rap van tong. Als voorbereiding op hun Vormsel (voor niet-katholieken: als je bent gedoopt, ontvang je een sacrament met de kracht van de Heilige Geest) heeft hij wat kinderen om zich heen verzameld. De boodschap is duidelijk: Satan is de vijand, ziekte een straf van God en de kinderen, die zijn gezegend met wonderlijke energie in hun hart, moeten zich gedragen als ‘soldaten van Jezus Christus’. De ziel van andere mensen redden dus. En offers brengen. Dit betekent voor Maria dat ze misschien haar autistische broertje, de kleine Johannes, gezond kan maken.

De makers van Kreuzweg – broer en zus Dietrich en Anna Brüggemann, die zelf opgroeiden in een St. Pius X gerelateerde omgeving – prefereren psychologische beschouwingen boven de karikaturale diepzwarte humor van Glaube, onderdeel van de verdienstelijke, maar omstreden Paradis-trilogie van de Oostenrijkse filmmaker Ulrich Seidl. In dat drama blijkt de protagonist, een vrouw van middelbare leeftijd, zo vol van Jezus dat ze op haar blote knieën door de kamer kruipt, zichzelf geselt met een zweepje en masturbeert met een kruisbeeld.

Recensie Kreuzweg

Verleiden tot onzedelijke acties
Maria stelt haar lichaam, ziel en zaligheid op een andere manier ter beschikking aan het geloof en houdt het aanvankelijk simpel. Ze trotseert het koude weer zonder jas, wil niet lachen als ze op de foto gaat, doet – tot begrijpelijke hilariteit van haar klasgenoten – niet mee aan schoolgymnastiek omdat er verderfelijke muziek wordt gedraaid en biecht elke scheet op bij de priester. Het onpersoonlijke, wereldvreemde contact met deze vermeende zielzorger maakt de gemoedstoestand van Maria er niet beter op. Net als haar moeder vindt de priester dat het pubermeisje geen onkuise gedachten over jongens mag hebben en dat ‘de ritmes van drums en de monotone baslijnen van soulmuziek en gospel ons tot onzedelijke acties verleiden’.

Ondertussen probeert Maria’s klasgenoot Christian tot haar door te dringen. Hij is lid van een geloofsgemeenschap waar ze die satanische muziek graag ten gehore brengen. In hun kerk zijn ook vrouwelijke misdienaars, een gegeven dat Maria ten strengste afkeurt, omdat meisjes de mannelijke kerkgangers afleiden van het gebed. Op de vraag van Christian of de vrouwen niet kunnen worden afgeleid door jongensmisdienaars komt geen antwoord. Maria’s onbedoelde hypocrisie en voortschrijdende afzondering versterken haar ijzeren wil om haar moeder te behagen en haar broertje te redden. Sterke rollen van de debuterende Lea van Acken als Maria, en Franziska Weisz als haar moeder in dit trefzekere drama over godsdienstwaanzin.

 

29 augustus 2014

 

MEER RECENSIES

Kleine Anna & Lange Oom

***

recensie  Kleine Anna & Lange Oom

Speels en avontuurlijk

door Ralph Evers 

Deze zomer is er voor de hele kleintjes klein vermaak in de Zweedse sketch-film Kleine Anna & Lange Oom. Zes verhaaltjes volgen we van het duo, waarbij wonderlijke taferelen zich voordoen. Zoals een walvis in een vijver of een vliegtuigje van wrakhout.  

Kleine Anna is een jong meisje, klein van stuk, maar een durfal. Lange Oom is haar beste vriend, een oudere man met een enorme lengte die haar altijd bijstaat, maar niet zo dapper is als hij er uit ziet. Samen beleven ze zes verschillende avonturen. En zoals dat hoort bij kinderfilms, lopen de avonturen nogal anders dan je aanvankelijk als volwassene denkt.  

Recensie Kleine Anna & Lange Oom

De filmpjes spelen op een leuke en frisse manier in op de fantasie van kleine kinderen en de Vlaamse stemmen daarbij maken het geheel extra guitig. De vertaling is helaas aan de zwakke kant, met name in de liedjes, die slechts zelden in rijm zijn, waar je dat verwacht in een kinderfilm.  

Moraal
De filmpjes kennen allemaal een gelijke, nieuwsgierig makende inleiding. Elk avontuur lijkt een moraal bij te brengen. Zo gaat het eerste avontuur over het helpen van anderen en leren we en passant dat roken niet gezond is.  

In het avontuur van de ‘boomhut’, leren we dat Lange Oom, ondanks zijn lengte, toch hoogtevrees heeft. In ‘rommel’ maakt hij uit wat oud hout een vliegtuigje, en ‘taart’ legt het proces van taart bakken op eigenzinnige wijze uit.  

Recensie Kleine Anna & Lange Oom

Magisch
‘Vissen’ is wel de meest magisch realistische van de zes. Het begint met een heuse walvis in de vijver en tenslotte gaan ze skiën op een plek waar geen piste te zwart is. Zo worden de jonge kijkertjes getrakteerd op zes kleine tekenfilmpjes over een grappig duo.

 

12 augustus 2014

 

MEER RECENSIES

Keeper of Lost Causes, The

***

recensie  The Keeper of Lost Causes

Solide start Deense thrillerfilmreeks

door Alfred Bos 

Na een niet aflatende stroom thrillerreeksen, tv-series en spannende-boekverfilmingen uit Scandinavië is er een franchise die een succesvolle reeks uit Denemarken naar de bioscoop brengt. De introductie is gemaakt door de regisseur van Borgen

De thrillers uit Scandinavië blijven komen en met de wassende kwantiteit raakt de kwaliteit wel eens uitgespoeld. Op uitstekende tv-series als The Killing en Arne Dahl en het internationale succes van The Girl With The Dragon Tattoo verfilming stroomden tv-scherm en filmdoek  – bijna onvermijdelijk – over van verdunde middelmaat dan wel brakke ellende; herinnert u zich de Noorse serie Varg Veum nog? The Keeper of Lost Causes combineert de marketing-aanpak van boekverfilming en tv-serie: hij introduceert een reeks boekverfilmingen voor de bioscoop. 

Recensie The Keeper of Lost Causes

Cold case-onderzoeker Carl Mørck is een schepping van de Deense auteur Jussi Adler-Olsen. Die publiceerde in 2007 Kvinden i buret (De vrouw in de kooi), de eerste van een reeks thrillers – inmiddels zes delen groot en groeiende – onder de overkoepelende noemer Afdeling Q. Mørck wordt vertolkt door de in eigen land veelgevraagde Nikolaj Lie Kaas, die eerdaags ook te zien is in de met internationale sterren bezaaide verfilming van Tom Rob Smiths succesroman Child 44. Voor de regie tekent Mikkel Nørgaard, bekend van een aantal afleveringen van Borgen

Blauw-grijs gefilterd
The Keeper of Lost Causes biedt liefhebbers van de Scandinavische thriller precies wat ze blieven: een contactgestoorde hoofdpersoon die ijzerenheinig meerderen en collegae schoffeert, politiek-correcte kwezels die protocols hoger achten dan resultaten en buitenscènes die een blauw-grijs gefilterde blik bieden op contreien waar de winter nooit helemaal lijkt te verdwijnen. Gelachen wordt er niet, gemopperd ook nauwelijks. Men is vooral druk met het ophouden van de schijn. 

In deze door de werkmaatschappij van Lars von Trier, Zentropa, geproduceerde introductie op de reeks maken we kennis met inspecteur Mørck en leren over het ontstaan van Afdeling Q. Zoals de licht-autistische Sherlock Holmes met zijn omgeving communiceert via de trouwe en ietwat sullige Watson, zo wordt Mørcks gebrek aan sociale vaardigheden gecompenseerd door zijn assistent Assad, een geassimileerde vluchteling uit Syrië, gespeeld door de in Libanon geboren acteur Fares Fares. Ook dat is de Scandinavische thriller: ziet u Grijpstra al rechercheren met een Ahmed aan zijn zijde? 

Psychologie boven actie
In The Keeper of Lost Causes (een generieke titel, die de serie inluidt en niets zegt over de plot) staat het wraakmotief centraal. Mørck gelooft niet dat een verdwenen politica zelfmoord heeft gepleegd en hij krijgt gelijk. Uiteraard is zijn huwelijk kapot en wordt hij tegengewerkt door zijn baas, maar de film overstijgt de clichés door de aandacht voor het motief van de dader. Dat is aanzienlijk beter – en origineler – onderbouwd dan in de doorsnee-thriller uit Amerika, waar actie het doorgaans wint van psychologie. Bovendien bevat de film een aantal sadistische horrorscènes die niet op het effect spelen, maar de claustrofobische sfeer accentueren. 

Recensie The Keeper of Lost Causes

De introductie van deze franchise is bij regisseur Mikkel Nørgaard in veilige handen. Hij verfilmde eerder een aantal thrillers van Arne Dahl voor de naar deze Zweedse auteur (opmerkelijk genoeg niet naar de hoofdpersoon) vernoemde tv-serie en gebruikt voor The Keeper of Lost Causes een bijna strip-achtige aanpak van korte scènes, afwijkende cameravoering, snelle montage en karige dialoog: inderdaad, een tv-film voor het witte doek. De opvolger van deze solide genrefilm, De Fazantenmoordenaars (Engelse titel: The Absent One), is al klaar.

 

7 april 2014

 

MEER RECENSIES

Kill Your Darlings

***

recensie  Kill Your Darlings

Ontregel de zintuigen

door Alfred Bos

De Beat-dichters – Allen Ginsberg, William Burroughs, Jack Kerouac – figureren in Kill Your Darlings als zichzelf in een waar gebeurd verhaal over rebellie, drugs, geestesziekte en moord in het New York van de jaren veertig. 

Kill Your Darlings is gebaseerd op een waar gebeurd verhaal, waarin jeugdige rebellie, literaire ambitie en seksuele obsessie mengen tot een dodelijke cocktail. Het belicht een scandaleuze episode uit de jeugdjaren van de Beat Poets, de schrijvers die in de jaren vijftig de Amerikaanse literatuur opschudden en de weg bereidden voor de culturele revolutie van de jaren zestig. Centraal daarin staat Lucien Carr, de man die Allen Ginsberg, Jack Kerouac en William Burroughs bijeen bracht.

recensie Kill Your Darlings

Ze treffen elkaar in 1943 op en om de Columbia-universiteit, waar traditie en het literaire establishment machtig en de vrouwelijke studenten gewillig zijn. De hoogbegaafde, maar getroebleerde Carr (Dane DeHaan) wordt gestalkt door een veertien jaar oudere docent Engels, David Kammerer (Michael C. Hall), die homo-erotische affectie voor de briljante jongeling koestert. Hij is de oorzaak van de twijfelachtige geestesgesteldheid van Carr, die zich uiteindelijk aan Kammerers verstikkende belangstelling ontworstelt door hem te doden. We verklappen niets, want de film opent met de daad.

Schaar als wapen
Kill Your Darlings, de eerste feature film van John Krokidas die tevens het scenario schreef, toont de pioniers van een nieuwe mentaliteit in hun leerjaren: Allen Ginsberg (Daniel Radcliffe), Jack Kerouac (Jack Huston) en de man met de stem als een vleesrasp, William Burroughs (Ben Foster). Met Rimbaud en Dada als voorbeeld gaan de jonge estheten in hun streven een nieuwe cultuur te initiëren de symbolen van de gevestigde (literaire) orde letterlijk te lijf. Hun wapen is niet de pen, maar de schaar: Burroughs’ beroemd geworden cut-up techniek is geboren. David Bowie zou er jaren later dankbaar gebruik van maken.

We zien ‘the Libertarian Circle’ (in de woorden van Ginsberg) worstelen met de leegte van het bestaan; die willen ze vullen met taal. Burroughs ontregelt de zintuigen met farmaceutica. Voor Ginsberg, zoon van een dichtende vader en een gestoorde moeder, is al dan niet gespeelde gekte een manier om de realiteit te ondermijnen. Kerouac heeft zoveel energie en bravoure dat hij de werkelijkheid simpelweg negeert. Carr daarentegen, de katalysator die de Beats uit hun ‘gevangenis’ (citaat Carr) leidt, eindigt achter tralies. Dat is de onverschilligheid van het universum ten voeten uit.

recensie Kill Your Darlings

Rake soundtrack
Regisseur Krokidas heeft dit verhaal, een Griekse tragedie waardig, met veel respect en aandacht voor authenticiteit verfilmd. Je ruikt bijna de bierlucht in de rokerige jazzkelders van New York in de jaren veertig en we zien de geboorte van het moderne, naoorlogse levensgevoel. Pluim ook voor de soundtrack, met veel Brahms (Ginsbergs favoriet) en enkele raak gekozen eenentwintigste-eeuwse tracks (Wolf Like Me van TV On The Radio lijkt voor deze film geschreven). Foutje: in 1943 bestonden er nog geen 7 inch 45 RPM plaatjes, de zogeheten single. Die kwam pas in 1949.

Na de verfilming van Kerouacs roman On The Road (2012) belicht Kill Your Darlings een ander aspect van de Beat-dichters. En net als Inside Llewyn Davis schetst de film met veel aandacht voor sfeer en authenticiteit een sleutelmoment uit de naoorlogse cultuurgeschiedenis, maar op een totaal andere wijze dan de fictieve rolprent van de Coen-broers: rauw, intens, gebaseerd op feiten. En daar hoef je helemaal niets van af te weten om deze film te kunnen waarderen, want drama is drama, ook als het echt gebeurd is.

 

25 maart 2014

 

MEER RECENSIES

Kenau

***

recensie  Kenau

Feeks temt furie, voor even

door Alfred Bos 

De aandacht voor de historische figuur Kenau Simonsdochter Hasselaer – boeken, tentoonstellingen, zelfs een opera – mondt uit in een filmepos rond een legendarische episode uit de vaderlandse historie. Op zijn Hollands gebracht, dat ook. 

De vaderlandse geschiedenis zit vol met meeslepende verhalen die smeken om vertelling via het filmdoek, maar het duurde tot 2011 eer een regisseur – Reinout Oerlemans – zich eraan waagde. Diens Nova Zembla is om uiteenlopende redenen niet helemaal je dat, dus Kenau kon op voorhand, bij deze kijker althans, rekenen op hoopvolle belangstelling. Zou er een jeugddroom, een spannend filmepos over (een episode uit) de Tachtigjarige Oorlog, in vervulling gaan? 

Recensie Kenau

Niet helemaal. De film is er en Kenau doet een gooi naar allure – en mist. Het gegeven is spectaculair: het Beleg van Haarlem door Fadrique Álvarez de Toledo, zoon van de infame landvoogd Alva. Het is de meest spraakmakende episode van de Spaanse veldtocht van 1572-73, die als de Spaanse Furie (bloedbad in Zutphen, Naarden uitgemoord) bekend is geworden. Haarlem hield lang stand, maar werd uiteindelijk opgeofferd om Alkmaar te redden, waar vervolgens de victorie begon. Politieke intrige, massale vechtscènes, duivelse dilemma’s, persoonlijke offers – daar zit een megafilm in. Maar daar moet je dan wel het budget voor hebben. 

Gelaagd personage
Aan de acteurs ligt het niet. Monic Hendrickx doet wat ze in de tv-serie Penoza eerder deed: ze speelt een sterke vrouw met gewonde ogen die door omstandigheden wordt gedwongen van zich af te bijten. Haar Kenau is een mengeling van woede en mededogen, een gelaagd personage dat Hendrickx ondanks de beperkingen van het scenario – zo zijn veel scènes nogal karig met dialoog bedeeld – overtuigend neerzet. Barry Atsma vertolkt adequaat de gezant van de Prins van Oranje, Wigbolt Ripperda, terwijl betrekkelijke nieuwkomer Sallie Harmsen als Kenau’s oudste dochter Kathelijne de camera als het ware naar zich toe zuigt. 

De makke van Kenau, dat om kostenredenen werd gefilmd in Hongarije, zit hem in het gat tussen pretentie en realisering. Regisseur Maarten Treurniet oogstte veel lof voor De Heineken ontvoering (2011), maar het voor een historisch epos schamele budget van (naar verluidt) zes miljoen euro slaat hem de middelen uit handen om zijn bedoelingen recht te doen. De computerbeelden van het beleg en de zestiende-eeuwse binnenstad ogen onaf en zijn niet overtuigend in de live action geïntegreerd. Ook valt het op dat alle stadscènes maar op twee of drie locaties zijn gedraaid. En dan de dialogen, als ze er al zijn: zo praten mensen alleen op papier. 

Recensie Kenau

Overval op het ijs
Er valt ondanks die beperkingen het een en ander te genieten. Al is het niet optimaal in beeld gebracht – je moet er niet aan denken wat een Ridley Scott met zo’n scène had gedaan – de episode waarin de vrouwen tijdens de barre winter van 1573 een Spaans voedseltransport op de bevroren Haarlemmermeer, in het wit gekleed en op de schaats, slinks beroven is origineel en nog niet eerder op het witte doek vertoond. Dan weten regisseur en scenaristen met beperkte middelen wel te verrassen en bij de kijker diens ‘suspension of disbelief’ te activeren. Er hadden meer van zulke momenten mogen zijn. 

Kenau biedt geen geschiedenisles, maar romantische verdichting rond een historisch gegeven. Zo werd Kenau in werkelijkheid door de Spanjolen niet in het Spaarne gekieperd, een lot dat veel Oranje-soldaten wel ondergingen. Ook komt de boertige scène rond Kenau’s vrouwenleger op de stadswallen waar, om de Spaanse soldaten af te leiden, de rokken omhoog en de buizen uit gaan, uit de verbeelding van de schrijvers. We kijken naar de zestiende eeuw met eenentwintigste-eeuwse ogen. Was Kenau een feministe avant la lettre? Om het pedante slotwoord van de filmmakers te citeren: wij weten beter.

 

3 maart 2014

 

MEER RECENSIES