Categorie: COR

Melancholia

Posted on

*****

recensie  Melancholia

Alle tijd voor reflectie 

door Cor Oliemeulen

De timing van deze einde-der-tijdenparabel van enfant terrible Lars von Trier had niet beter kunnen zijn nu (volgens sommigen) de wereld is bevangen door naderend onheil vanwege een economische crisis, een tekort aan water, milieucatastrofes en een groeiend verzet tegen heersende elites.

Melancholia

Mooie vertolkingen en cinematografie, psychologische en emotionele lagen alsook lyriek en symboliek bieden alle tijd voor reflectie in deze multi-interpretabele diptiek over twee gedeprimeerde zussen en een onheilspellend naderende planeet.

Alleen al de artistieke slow motions uit het intro en de 2001: A Space Odyssey-achtige finale – beiden weldadig ondersteund door Wagners Tristan en Isolde – zijn verplichte kost voor liefhebbers van cinema met een grote C.

 

25 augustus 2011

 
ALLE RECENSIES

Trespass

Posted on

*

recensie  Trespass

Ongeloofwaardig misbaksel

door Cor Oliemeulen

Hoe een fantasieloos script met falende regie in één klap de carrières van Nicolas Cage en Nicole Kidman dreigt te ruïneren, kun je ontdekken in een thriller van 145 in een gros.

Vandaag de dag is er kennelijk veel behoefte aan dom vermaak gevoed door verbaal en fysiek geweld. Trespass past uitstekend in deze trend. Anderhalf uur lang veel hysterisch geschreeuw, mishandelingen en niet uitgevoerde doodsbedreigingen. Hoe diep kun je zakken als toch al zo wisselvallige filmmaker? Na het juweeltje Falling Down (1992) groeit het aantal zwakke producties van veteraan Joel Schumacher gestaag. De vraag is gerechtvaardigd of sommige regisseurs niet na hun 65ste jaar verplicht moeten stoppen met werken.

Trespass

Masterclass overacting
Trespass is afgezaagd in de overtreffende trap en lijkt bovendien als twee druppels water op de veel brutere, maar minder geveinsde Spaanse horrorthriller Kidnapped (Secuestrados, 2010). Vier overvallers met bivakmutsen dringen een zwaarbeveiligd huis binnen op zoek naar kostbaarheden en terroriseren de bewoners. In deze Amerikaanse variant kunnen Oscarwinnaars Nicolas Cage en Nicole Kidman niet verhinderen dat een realistisch bedoelde nachtmerrie uitmondt in een ongeloofwaardig misbaksel. Cage geeft een masterclass overacting, terwijl Kidman mag opdraven in ochtendgewaad en strandt in eendimensionaal gesnotter.

De schurken hebben het gemunt op de diamanten van handelaar Kyle Miller (Cage), die zijn echtgenote Sarah (Kidman) heeft laten verpieteren in hun immense architectonische huis aan het meer. Puberdochter Avery is stiekem naar een feestje en zal bij terugkomst ook te maken krijgen met de indringers. Er ontstaat een kat-en-muisspel als Kyle het verdomt de kluis te openen. De betrokkenen doen tevergeefs hun best om door plotwendingen en flashbacks psychologische diepgang te creëren. De kijker mag bij elke twist misschien met stijgende verbazing van zijn stoel vallen, de acteurs echter tonen zich nergens verrast. Ze beperken zich tot het opdreunen van tekst en opvoeren van agressieve handelingen.

Trespass

Welke achtergrond?
In plaats van werkelijke karakterontwikkeling krijgen alle personages precies één gelegenheid om hun achtergrond nader te duiden voordat ze natuurlijk onderling ruzie krijgen. Zo blijkt dat één van de overvallers Sarah al ooit heeft ontmoet, en wel op amoureus niveau. De volgende bekent wanhopig geld nodig te hebben om een familielid de winter door te helpen. Het derde bendelid lijkt verdacht veel op een straatvechtende primaat, rechtstreeks weggelopen van de set van Return of the Planet of the Apes. De drugsverslaafde vrouwelijke crimineel ontwikkelt ondertussen spontaan een fetisjisme voor Sarahs klerenkast.

Buiten het camerawerk en de belichting stemt de rest treurig. Zeker het infantiele eind. Terwijl je de obligate sirenes al van verre hoort, valt het sterrenduo in elkaars armen om een laatste poging van chemie te verbeelden. Voor de bioscoopzaal waar Trespass draait, zouden ze een bordje ‘Betreden op eigen risico!’ moeten zetten.

 

5 januari 2012

 
ALLE RECENSIES

Help, The

Posted on

***

recensie  The Help

De zwarte huishoudster spreekt 

door Cor Oliemeulen

Wie niet al teveel hecht aan grotere historische verbanden en geniet van een koekje van eigen deeg, vindt in The Help bijna de perfecte feelgoodfilm.

In het Mississippi van de jaren zestig moeten veel zwarte vrouwen als huishoudster bij witte families het hoofd boven water zien te houden. Meestal hebben ze het maar iets beter dan hun (groot)ouders, die de verschrikkingen van de slavernij aan den lijve ondervonden. De slecht betaalde bedienden ontlasten de vrouw des huizes door te koken, te poetsen en zelfs de zorg en opvoeding van de kinderen op zich te nemen. In veel gevallen is exploitatie, intimidatie, mishandeling en verkrachting aan de orde van de dag.

The Help

Stereotiep beeld van mammy en blanke bazin
Je zou het zomaar vergeten als je zit te kijken naar The Help. Van het systematische racisme in deze broeierige periode ervaar je slechts een klein aspect uit het leven van de zwarte huishoudster. Het beeld van de mammy is stereotiep: zeer loyaal aan haar werkgever en een dieper geloof dan de paus zelf. Haar angsten monden uit in grapjes en het enige ongemak lijkt dat ze niet hetzelfde toilet als de familie mag gebruiken. Ook de blanke bazin is simplistisch en generaliserend neergezet: roddelend tijdens theekransjes en bridgedrives.

Misschien waren deze goed geconserveerde societyvrouwen wel de ergste racisten omdat zij de terreur van White Citizens’ Council en Ku Klux Klan stilzwijgend en schouder oplatend lieten voortduren. In The Help lijkt dan ook niemand van hen onder de indruk als de televisie de totale chaos en verwarring toont na de moord op de zwarte activist Medgar Evers in 1963. Geweld en segregatie zijn de ver-van-mijn-bedshow. Het enige ‘risico’ dat de film neemt, is het moment dat een Afro-Amerikaans stel uit een bus wordt gehaald, waarbij de vrouw hardhandig wordt aangepakt door enkele krijtwitte politieagenten.

The Help

Weinig zout in de wonden
Regisseur Tate Taylor kan het nauwelijks helpen. Hij baseerde zijn draaiboek op de controversiële bestseller van Kathryn Stockett, met wie hij opgroeide in het zuiden van Amerika van de jaren zestig. Dat het fictieve verhaal van een blanke vrouw die opkomt voor de rechten van zwarte huishoudsters, nota bene door een blanke is geschreven, komt de authenticiteit natuurlijk niet ten goede. Met een beetje slechte wil kun je beweren dat zowel het boek als de film probeert de blanke zuiderling in het reine met het verleden te brengen zonder al teveel zout in de wonden te strooien.

Als de kijker bereid is de werkelijke geschiedenis buiten beeld te houden, kan deze met volle teugen genieten van een knap gemaakte, goed geacteerde en vooral onderhoudende film. Emma Stone vertolkt met verve de hoofdrol van schrijver in wording die aanvankelijk opkomt voor de huishoudster van haar snobistische vriendin om uiteindelijk tegen alle conventies in deze vergeten groep in de maatschappij te portretteren. Distributeur Walt Disney staat uiteraard borg voor een sentimentele finale.

 

8 maart 2012

 
ALLE RECENSIES

Winter Vacation

Posted on

****

recensie  Winter Vacation (Han jia)

Wat zullen we doen vandaag? 

door Cor Oliemeulen

Ver van het economische wonder in de grote Chinese steden gaan inwoners van een troosteloos provinciestadje gebukt onder uitzichtloosheid. In zijn derde film Winter Vacation geeft dichter en filmmaker Hongqi Li het begrip verveling een nieuwe dimensie.

Compositierijke kaders vanuit statische en afstandelijke cameraperspectieven tonen tienerjongens die zich enorm vervelen tijdens de wintervakantie. Hun gebrek aan belevenissen is volmaakt verbeeld in trage, losse fragmenten van kille mistroostigheid en absurde situaties. De setting en sfeer van droogkomische dialogen afgewisseld met oeverloze stiltes doet denken aan Stranger Than Paradise (1984) van Jim Jarmusch. Maar de nuchtere, minimalistische stijl in Winter Vacation (Han jia) is origineel en verfrissend door de volstrekt andere samenleving en achtergrond.

Winter Vacation

Ritueel
Het regelmatig exploderen van dynamiet en het geluid van goederenwagons verraden het decor van een stadje met mijnbouw of steengroeven, hoewel hiervan niets is te zien. Grauwe gebouwen omzomen een saai pleintje. Twee jongens staan er bewegingsloos tegenover elkaar. Plots geeft de grootste de andere een klap in het gezicht. De kleinste geeft hem een bankbiljet, waarna de grootste het opzichtig controleert op echtheid en het in zijn portemonnee doet. Vier klappen en drie bankbiljetten verder stopt het ritueel, dat later in de film terugkomt.

De scène op de groentemarkt werkt eveneens hilarisch en kent een mooie, triestige fotografie. In een kraam zitten zeven chagrijnige kooplieden als wassen beelden, enkele met mondkapjes, ieder achter een eigen keurige stapel groente. Een vrouw, die in wat kolen rommelt, ziet een passerende handelaar met een bakfiets vol dezelfde, ongetwijfeld goedkopere, kolen. Nadat ze uiteindelijk een geschikt exemplaar heeft gevonden, haalt ze er tergend langzaam een hoop ‘slechte’ bladen van af, laat de overgebleven halve kool wegen, onderhandelt over de prijs, doet hem in haar tas en neemt ook het ‘afval’ mee.

De lucht is leeg
De centrale vraag van Winter Vacation is: ‘Wat zullen we vandaag doen?’ Een jongen doodt de tijd met het soms hardop lezen van een woordenboek, een andere vraagt zich af waarom de lucht altijd leeg is en een derde praat met zijn vriendinnetje. Zij wil het voor de zoveelste keer uitmaken, omdat ze bang is dat haar schoolresultaten er onder lijden. Hij ongeëmotioneerd: ‘Je bent niet mooi en nu al de domste van de klas. Je kunt beter met mij trouwen, want je krijgt toch niemand anders. Dan krijgen we een zoon. Die trouwt en zij krijgen ook een zoon. En die krijgt ook weer een zoon…’

Winter Vacation

Het hopeloze toekomstbeeld van zelfs de allerjongsten komt aan bod. Een dikkige kleuter verblijft in een woonkamer met zijn grootvader. De kleine zit op de grond met de benen opgetrokken verveeld voor zich uit te kijken, opa op de bank staart gedeprimeerd naar buiten. Alsof je naar een foto of schilderij zit te kijken. Het jochie mag niet buitenspelen, omdat hij dat gisteren al heeft gedaan. Steeds als hij te veel vraagt naar de zin van opa, wil die dat hij zijn mond houdt met de waarschuwing: ‘Anders krijg je een pak slaag van je oom.’ Een nichtje, dat even voorbij komt, vraagt: ‘Wat wil je worden als je groot bent?’ Het manneke: ‘Wees’.

Als dan na alle vakantiepret school weer begint, blijkt al snel dat ook het onderwijs de kinderen niet kan enthousiasmeren. Niemand in deze contreien is geïnteresseerd in de vraag hoe je een nuttig persoon in de samenleving kunt zijn. Winter Vacation eindigt met satirische maatschappijkritiek van een regisseur van wie we hopelijk nog veel prachtige cinema mogen zien.

 

15 december 2011

 
ALLE RECENSIES

Don’t Be Afraid of the Dark

Posted on

**

recensie  Don’t Be Afraid of the Dark

Gremlins in Goblin-jasje 

door Cor Oliemeulen

In menige horrorfilm staat een kolossaal huis met sullige bewoners en een kind dat wordt lastig gevallen door gemene wezens. Soms zijn de bewoners té sullig en de wezens niet gemeen genoeg.

De gemiddelde tienjarige durft na afloop van Don’t Be Afraid of The Dark nog rustig onder zijn bedje te kijken en het licht uit te doen. Sommige realityprogramma’s en zangaudities bieden al snel meer horror dan deze debuutfilm van Troy Nixey. Ondanks de nauwe betrokkenheid van Guillermo del Toro (Pan’s Labyrinth, 2006) bij de productie is de remake van de tv-film uit 1973 nauwelijks vernieuwend en niet verrassend genoeg.

Don't Be Afraid of the Dark

Hamer en beitel
In de kelder van zijn immense huis roept Emerson Blackwood om assistentie. Poëtisch duistere atmosfeer, sinistere muziek en betoverend kaarslicht. De ongeruste bediende daalt tergend langzaam de trap af, struikelt halfweg, valt op de grond en breekt haar been. Haar hopeloze baas toont zijn bloederige, verminkte gebit en buigt zich met hamer en beitel over haar heen. Hij jammert dat hij tanden nodig heeft voor het voeden van de wezens in ruil voor zijn gestolen zoon. Geheven arm, doordringende doodschreeuw en opgewonden gelispel op de achtergrond.

Een eeuw later voelt het jonge meisje Sally (Bailee Madison) zich al direct unheimisch als ze met haar vader Alex (Guy ‘Memento’  Pearce) en zijn vriendin Kim (Katie Holmes) de stulp van wijlen Blackwood betrekt. De prachtige tuin zorgt voor afleiding. De klusjesman verhindert tevergeefs dat Sally achter de weelderige vegetatie de ramen van de kelder ontdekt. Het duurt niet lang voordat Sally stemmen begint te horen en de klusjesman net als Blackwood’s bediende van de keldertrap valt. Hij wordt flink toegetakeld met messen en schroevendraaiers.

Film en acteurs ontsporen
Tot hier verloopt alles naar wens. Het kwaad lijkt meedogenloos en het slachtoffer zit helemaal onder het bloed. Maar de film ontspoort vanaf het moment dat de nieuwe bewoners de klusjesman kermend in psychotische toestand aantreffen. Hij zit vol steek- en snijdwonden en er steekt nog wat gereedschap uit zijn lijf, echter Alex vermoedt dat de klusjesman een ‘ongeluk’ heeft gehad. De politie bellen is dus niet nodig. Sally flipt steeds meer van de kleine engerds die ondertussen de kelders hebben verlaten. Vader bagatelliseert haar traumatische ervaringen en stuurt haar telkens terug naar bed.

Een bepaalde ergernis hoort natuurlijk bij het genre. Alex is echter zo star en ongeïnteresseerd in zijn dochter dat je de psychiater die haar onderzoekt vriendelijk zou willen verzoeken pa wat shocktherapie aan te bieden. En dan Kim. Geleidelijk heeft zij als toekomstige stiefmoeder Sally’s vertrouwen gewonnen, maar ook zij heeft het wiel niet uitgevonden. Als ze Sally uiteindelijk gelooft, geeft ze haar een camera waarmee ze foto’s van haar kwelgeesten kan maken, zodat ze ‘bewijs’ heeft voor haar vader. Bijkomend voordeel is dat de wezens bang zijn van het flitslicht.

Don't Be Afraid of the Dark

Tandenfee
De geterroriseerde Sally speelt geloofwaardig, maar de andere karakters blijven in clichéverf steken. Ook de monsters kunnen niet overtuigen. In de gebrekkige technische mogelijkheden van het origineel zijn ze een combinatie van aardmannetjes, uit de kluiten gewassen winterpenen en grimmige oompa-loompa’s. In deze remake manifesteren ze zich als irritante Gremlins in een Goblin-jasje. Slechts de enkele keren dat ze frontaal in beeld komen, zijn ze enigszins angstaanjagend. De grootste makke is dat je ze veel te vaak en te duidelijk ziet.

Het belangrijkste kenmerk van een goede horrorfilm is dat er bijna continu een dodelijke dreiging in de lucht hangt en het kwaad juist niet vaak en niet goed zichtbaar is. De monstertjes in Don’t Be Afraid of The Dark zijn zo klungelig dat ze meer op de lach- dan op de sluitspieren werken. De variant op de Tandenfee is bovendien minder authentiek dan het lijkt: Guillermo del Toro zelf toont in Hellboy 2: The Golden Army (2008) een veel fantasierijkere speling van deze folklore.

 

24 november 2011

 

 

MEER RECENSIES

 

Strange Case of Angelica, The

Posted on

***

recensie  The Strange Case of Angelica

Onmogelijk verlangen naar overleden schoonheid 

door Cor Oliemeulen

Er zijn commerciële films die een groot publiek bedienen en je hebt arthouse. The Strange Case of Angelica is een bewust traag, spiritueel verhaal over de obsessie voor een overleden schoonheid.

Met zijn 102 jaar is de Portugees Manoel de Oliveira de oudste nog actieve cineast. Zijn zeer omvangrijke oeuvre kenmerkt zich door de eenvoudige, strakke manier van werken, het gebruik van literaire teksten en het behandelen van thema’s als ouder worden en gefrustreerde liefdes. Hij heeft een voorkeur voor filosofische vraagstukken, een theatrale manier van acteren en vooral een typische beeldvoering. De camera beweegt nooit, elk element in het kader bezit een schilderachtigheid en staat in dienst van de vertelling.

The Strange Case of Angelica

Herinneringsfoto
In het statische openingsshot van The Strange Case of Angelica (O Estranho Caso de Angélica) zie je een regenachtige straat bij nacht. Er komt een auto aanrijden, een man stapt uit, steekt zijn paraplu op, belt ergens tot drie keer toe aan en voert uiteindelijk een gesprek met de vrouw des huizes op het balkon. De fotograaf, die hij zo snel mogelijk een herinneringsfoto van de zojuist overleden Angelica wil laten maken, is niet thuis. Een voorbijganger verwijst hem hiervoor naar ene Isaac.

Met zijn fotokistje en formele voorkomen, zwart pak met hoed en witte blouse, valt Isaac als jood wat uit de toon tussen de katholieken in het Portugal van de jaren vijftig. Bij aankomst ligt Angelica prachtig aangekleed tussen de bloemen met een glimlach op het gezicht alsof ze elk moment haar ogen zal openen. Dit gebeurt ook als Isaac door de lens kijkt, maar hij is de enige die het ziet. Naarmate het verhaal vordert, raakt hij steeds meer geobsedeerd door haar goddelijke verschijning.

De wereld is een illusie
In Lisbon Story (1994) van Wim Wenders stelt regisseur Manoel de Oliveira: ‘De wereld is een veronderstelling, een illusie. Het enige werkelijke is het geheugen. Maar ook het geheugen is een verzinsel.’ Ook in The Strange Case of Angelica lijkt dit het geval. Isaac (gespeeld door Ricardo Trêpa, kleinzoon van de filmmaker) is een jongeman die hunkert naar waarden van vroeger. Hij stoort zich aan moderniteiten zoals voorbijrazende vrachtwagens. Liever legt hij ambachtelijkheid met zijn camera vast. Als hij foto’s ontwikkelt, voelt hij Angelica’s gedaante achter zich en in zijn dromen zweeft hij met haar door de lucht.

The Strange Case of Angelica

De stijl van Manoela de Oliveira wordt soms vergeleken met de droomwereld en symboliek van Luis Buñuel en het minimalistisch expressionisme van Carl Theodor Dreyer. Zijn extreem sobere vormgeving zien we ook terug in het werk van Robert Bresson, meester in de kunst van het weglaten. Dat je ook bij De Oliveira als kijker zelf conclusies moet trekken, is soms lastig. Je weet niet altijd wat de filmmaker bedoelt. In een interview zegt hij bijvoorbeeld dat de dromen en visioenen van Angelica Isaacs trauma van Jodenvervolging verlichten.

Naar hartenlust interpreteren
De grond van het onmogelijke verlangen van Isaac blijft onduidelijk en de mix van werkelijkheid, droom, magie en spiritualiteit vormt geen evenwichtig geheel. Maar de kracht van kunst is juist dat je naar hartenlust kunt interpreteren. Of het nu gaat om het ongestileerd en realistisch uitbeelden van zingende arbeiders die met houwelen een wijnveld bewerken, of het shot van een kat die minutenlang naar een vogeltje in een kooi staart met op de achtergrond een sonate van Chopin.

 

24 november 2011

 
ALLE RECENSIES

Whistleblower, The

Posted on

***

recensie  The Whistleblower

Hoeren van de oorlog 

door Cor Oliemeulen

In het door burgeroorlog ontwrichte Bosnië vecht een Amerikaanse vredeshandhaver tegen seksslavernij, corrupte collega’s en laffe autoriteiten. Het aangrijpende drama The Whistleblower blijft overeind door de overtuigende hoofdrol van Rachel Weisz.

Volgens schattingen is elke minuut iemand ergens ter wereld de dupe van mensenhandel. Meisjes belanden bijna zonder uitzondering in de prostitutie. Lilja 4-ever (2002), waarin een Russische tiener van een brug springt nadat zij door een loverboy naar Zweden is gelokt, toont een menselijk drama vanuit het perspectief van het slachtoffer. In het op ware gebeurtenissen gebaseerde The Whistleblower zien we de wantoestanden door de ogen van ex-politieagent Kathryn Bolkovac (Rachel Weisz), die alles in het werk stelt de Oekraïense seksslaven Raya en Luba een beter lot te geven en de schuldigen aan te klagen.

The Whistleblower

Orde handhaven en politieagenten opleiden
De gescheiden Bolkovac — die geld nodig heeft om na afloop van de missie haar dochter vaker te kunnen zien — heeft zich laten inhuren door DynCorp, dat in de film cynisch genoeg Democra heet. Dit privaatmilitaire bedrijf ontvangt jaarlijks vele miljarden dollars van de Amerikaanse regering om te opereren in landen als Irak, Somalië, Angola, Haïti, Koeweit en Afghanistan. De Verenigde Naties sluiten in 1999 een contract met deze organisatie om in Bosnië orde te handhaven en politieagenten op te leiden.

De rechtgeaarde Bolkovac beseft snel dat ze is beland in een vreemd land zonder duidelijk mandaat. Politie, huurlingen, collega’s en autoriteiten zijn niet alleen betrokken bij het over de grens smokkelen van jonge meisjes, ook blijken ze verantwoordelijk voor intimidatie, mishandeling, verkrachting en moord. Zoals vaker met klokkenluiders wordt ze tegengewerkt door bureaucraten en autoriteiten die niet op een schandaal zitten te wachten. Of zoals een hoger geplaatste functionaris het haar verwoordt: ‘Die meiden zijn de hoeren van de oorlog. Het gebeurt gewoon.’

The Whistleblower

Mannen zijn immoreel en seksbelust
Mannen komen er niet goed van af in The Whistleblower. Ze zijn bijna zonder uitzondering immorele, seksbeluste wezens. De enigen die Bolkovac denkt te kunnen vertrouwen, zijn een Nederlandse huurling en een hoge pief van Interne Zaken, vertolkt door David Strathairn. Helaas biedt het script veel te weinig ruimte aan diens altijd degelijke spel. Hetzelfde geldt voor de innemende Vanessa Redgrave, die de rol van de hoogste mensenrechtencommissaris voor haar rekening neemt. Sexy Monica Bellucci valt als stugge, harteloze bureaucraat uit de toon.

Debuutregisseur Larysa Kondracki kiest voor een zeer serieuze aanpak, zonder een enkele lach of grap. Ze focust de hele film op Rachel Weisz, die de sterren van de grauwe Bosnische hemel speelt. Je voelt, vecht, huilt en wanhoopt intens met haar mee. The Whistleblower verliest aan authenticiteit door het niet casten van autochtone acteurs, het rare mixtaaltje en de locatiekeuzes. De optelsom is een film die nergens amuseert, maar overal deprimeert. Toch is het een verhaal dat moet worden verteld.

 

10 november 2011

 
ALLE RECENSIES

Margin Call

Posted on

****

recensie  Margin Call

Financiële luchtbel 

door Cor Oliemeulen

Een grote investeringsbank dreigt een biljoen dollar te verliezen. Wordt het buigen of barsten? De financiële thriller Margin Call volgt gedurende een etmaal het leven van betrokkenen die hun hart of hun portemonnee zullen volgen.

De intrige is losjes gebaseerd op de val van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers in 2008. Debuterend regisseur/scenarist J.C. Chandor schetst een authentiek beeld van het ontstaan van de financiële crisis, die later zou overwaaien naar Europa. Hij maakt inzichtelijk hoe vermogen op drijfzand is gebouwd door de handel in complexe, waardeloze financiële producten.

Margin Call

Koppen rollen
Margin Call begint op het moment dat er koppen rollen. Ook risicoanalist Eric Dale (Stanley Tucci) kan na een uiterst kille mededeling zijn biezen pakken. Een veiligheidsman ziet er op toe dat hij snel zijn persoonlijke spullen in een doos stopt en is niet te beroerd de totaal overrompelde Dale naar de uitgang te begeleiden. Onderweg weet Dale nog afscheid te nemen van collega Peter Sullivan (Zachary Quinto), die hij een USB-stick in de hand drukt.

Hoofd Verkoop & Handel Sam Rogers (Kevin Spacey), die al 34 jaar in het bedrijf werkt, geeft zijn team een peptalk: ‘Op elke etage in dit gebouw en in alle kantoren van Hong Kong tot Londen gebeurt dit. Binnenkort zijn drie van de zeven mensen, die tussen jouw baan en die van je baas staan, vertrokken. Dit is jullie kans.’ Analist Peter Sullivan blijft ’s avonds achter om de informatie op de USB-stick te bestuderen en doet een schokkende ontdekking.

Noodklok luidt steeds harder
De koers van de financiële producten van de investeringsbank blijkt op een dusdanig bedenkelijk laag niveau dat ze op het punt staat om meer dan een biljoen dollar te verliezen. Sullivan belt hoofdhandelaar Will Emerson (Paul Bettany), die Sam Rogers belt. De noodklok gaat steeds harder luiden en het dramatische nieuws maakt grote hiërarchische sprongen. Als bedrijfshoofd Jared Cohen (Simon Baker) en hoofd Financiën Sarah Robertson (Demi Moore) er niet uitkomen, meldt de stinkrijke eigenaar John Tuld (Jeremy Irons) zich per helikopter.

Margin Call

‘Praat tegen me alsof je praat tegen een kind of een golden retriever’, adviseert hij Sullivan als die tekst en uitleg geeft. Jeremy Irons is geweldig op zijn plaats als flamboyante Engelsman die zonder blikken of blozen ventileert dat de wereld bestaat uit winnaars en verliezers: ‘vette katten en stervende honden’. Zijn oplossing stuit vooral op weerstand bij Sam Rogers. In deze rol bevestigt Kevin Spacey zijn veelzijdigheid. Ook alle andere personages zijn voortreffelijk gecast, al opereert Demi Moore als vlakke en kleurloze dissonant.

Hoeren, drank en strippers
De fascinatie voor geld, ook privé, overschaduwt de luttele poging om de snelle jongens als maatschappelijk betrokken mensen te portretteren. Het vooroordeel van oppervlakkig vertier wordt schaamteloos bevestigd door handelaar Will Emerson, die dit jaar al 2,5 miljoen dollar op zijn bankrekening mocht bijschrijven. De belasting pakt de helft, hypotheek 3 ton, ouders en auto 1,5 ton, een ton voor restaurants en kleding en de rest sparen. Hij weet dat hij exact 76.250 dollar heeft besteed aan hoeren, drank en strippers, omdat hij dit bedrag heeft gedeclareerd als entertainment.

Het is bewonderenswaardig dat Margin Call in slechts zeventien dagen werd opgenomen, voornamelijk op één locatie met een budget van nog geen vier miljoen dollar. Net als in Glengarry Glen Ross (1992) is de atmosfeer van in maatkostuums gestoken mannen, die balanceren tussen twijfel en onverbiddelijkheid, levensecht. Maar als puntje bij paaltje komt, lijken zelfs bij de grootste idealist financiële afwegingen boven morele overtuigingen te gaan.

 

10 november 2011

 
ALLE RECENSIES

Contagion

Posted on

***

recensie  Contagion

Akelig realistische pandemie 

door Cor Oliemeulen

Aardbevingen, tsunami’s, meltdowns en olierampen zijn direct waarneembaar en te verklaren. De thriller Contagion confronteert de kijker met een onzichtbaar gevaar: een onbekend virus houdt de wereld in zijn greep.

De moderne mens beroert twee- tot drieduizend keer per dag zijn gezicht. Deurklinken, trapleuningen en boodschappenkarretjes zitten barstensvol bacteriën. Ook al ben je principieel handenschudweigeraar, je leeft door de lucht die je inademt. Nog voordat je hatsjie kunt zeggen, komt een ziekteverwekker via je ogen, neus of mond in je longen en bloed. Je wordt verkouden of krijgt de griep. Soms ontstaan er epidemieën, zoals de vogelgriep, SARS en de Mexicaanse varkenspest. Maar het kan veel erger…

Contagion

Stuiptrekken
Beth Emhoff (Gwyneth Paltrow) keert misselijk terug van een zakenreis in Hongkong. Twee dagen later ligt ze met schuim op de mond te stuiptrekken om direct na aankomst in het ziekenhuis te overlijden. Doodsoorzaak onbekend. Thuisgekomen ontdekt echtgenoot Mitch (Matt Damon) dat zijn stiefzoontje met dezelfde symptomen het leven laat. Hijzelf blijkt immuun. Contagion schetst de apocalyptische pandemie met de sociale gevolgen en de strijd tegen het mysterieuze virus.

Net als in zijn Oscar-winnende Traffic (2000) hanteert regisseur Steven Soderbergh een narratieve stijl met een aantal subplots. Terwijl in korte tijd wereldwijd tientallen miljoenen slachtoffers vallen, ondernemen personages op verschillende locaties actie. Na de tragische gebeurtenissen krijgt Mitch Emhoff te maken met sociale onrust, plundering en moord en hij doet er alles aan om zijn dochter te beschermen. Supervisor Ellis Cheever (Laurence Fishburne) en dokter Erin Mears (Kate Winslet) onderzoeken het virus en tegelijkertijd speurt Leonora Orantes (Marillon Cotillard), epidemioloog van de Wereldgezondheidsorganisatie, in Hongkong naar de bron.

Farmacie
Het nadeel van al die verhaallijnen, waartussen overigens soepel wordt geschakeld, is dat er te weinig ruimte is voor karakterverdieping. Dit geldt ook voor Alan Krumwiede (Jude Law), een videoblogger die rept over een samenzwering van de farmaceutische industrie en de overheid. De film zelf had hier interessanter kunnen worden door stelling te nemen tegen maffiapraktijken van de pillenconcerns en corrupte politici. In plaats hiervan zetten de makers nota bene Krumwiede neer als malafide. De blogger, die ten onrechte beweert door een homeopathisch middel te zijn genezen, blijkt aan zijn campagne een vermogen te hebben verdiend.

Contagion

De enige echte hoofdrolspeler van Contagion is het virus. Dit blijkt al tijdens de autopsie van Beth Emhoff. Nadat de cirkelzaag in haar voorhoofd is verdwenen, schrikken de pathologen zich de pleuris als ze constateren hoe het virus in de hersenen heeft huisgehouden. De cameravoering is niet gefocust op effectbejag maar op acteren en handelen. Subtiel is de wijze waarop de eerste besmetting in beeld is gebracht: Beth pakt wat nootjes uit een schaal, met dezelfde hand geeft ze haar creditcard aan de ober, die stopt hem in de pinautomaat, pakt een glas, enzovoorts.

Horrorbeeld
De boodschap van deze medische paranoiathriller is akelig realistisch. De moderne wetenschap wordt steeds capabeler, maar sommige bacteriën en virussen zijn nauwelijks meer te beheersen. In de toekomst kan het maanden of misschien wel jaren duren voordat er een vaccin wordt gevonden. Dit horrorbeeld is veel afgrijselijker dan het fictieve beeld van bloed brakende zombies of driekoppige monsters die over het plafond kruipen. Probeer maar eens niet geagiteerd te raken als je bedenkt wat je vandaag allemaal met je besmette handen deed voordat je aan je geïnfecteerde toetsenbord zat.

 

25 oktober 2011

 
ALLE RECENSIES
 

Almanya – Willkommen in Deutschland

Posted on

***

recensie Almanya – Willkommen in Deutschland

Lichtvoetige familiekroniek 

door Cor Oliemeulen

‘We vroegen arbeidskrachten, er kwamen mensen.’ Met dit citaat van de Duitse schrijver Max Frisch eindigt de hartverwarmende familiekroniek Almanya, Willkommen in Deutschland. Een luchtig kijkje in het leven van een Turkse gastarbeidersfamilie.

Schlagermuziek, tweemaal per week varkensvlees, aangelijnde honden die lijken op reusachtige ratten, je behoefte doen in een grote witte vaas op het toilet en elke twee jaar op vakantie naar Mallorca. Hoezo cultuurshock? Het meest verontrustende aan die westerlingen is misschien wel hun gewelddadige godsdienst met een aan een kruis gespijkerde man. Ieder weekend moet je een stukje van hem eten en wat van zijn bloed drinken.

Almanya - Willkommen in Deutschland

Mannschaft of Turks elftal?
Het is behoorlijk wennen voor een immigrant in Duitsland. Soms ook nog voor een lid van de derde generatie. ‘Als Duitsland tegen Turkije voetbalt, voor wie moet ik dan zijn?’, vraagt de zesjarige Cenk die een Turkse vader en een Duitse moeder heeft. Zijn klasgenootjes pesten hem. Als zijn schooljuf de kinderen de kaart van Europa laat zien, blijkt de geboorteplaats van zijn vader er tot zijn spijt niet op te staan. Zijn wortels liggen namelijk in Oost-Turkije.

Tante Canan vertelt Cenk het verhaal van zijn opa Hüseyin Yilmaz die in de jaren zestig vanuit Anatolië naar Duitsland kwam om bij te dragen aan het Wirtschaftswunder. Na enkele jaren heeft hij genoeg geld verdiend om zijn vrouw en kinderen te laten overkomen. Regisseur Yasemin Samdereli, die samen met haar zus Nesrin het draaiboek voor deze integratiekomedie schreef, schetst op grappige wijze de eerste stroeve stappen van de nieuwkomers. Ze geeft het taalprobleem weer door Duitsers een niet te begrijpen soort Jiddisch te laten spreken.

Ongehuwd zwanger
Tijdens het opgroeien van de kinderen en kleinkinderen komen geen hardnekkige integratieproblemen aan bod. Ook geen Turks-Duitse identiteitscrisis zoals in Gegen die Wand (2004). Slechts een enkele keer is er sprake van discriminatie of een vooroordeel. Zelfs het feit dat de ongehuwde Canan zwanger is, nota bene van een Engelsman, lijkt door de familie met de mantel der liefde bedekt. Eventuele reacties van haar broers blijven buiten beschouwing. Je zou kunnen zeggen dat de keuze voor het weglaten van dramatische en complexe vraagstukken het actuele debat over de multiculturele samenleving in West-Europa relativeert.

Almanya - Willkommen in Deutschland

Realistisch is Almanya, Willkommen in Deutschland wel degelijk. Familiebanden, liefde, dood en het maken van persoonlijke keuzes zijn grensoverschrijdende thema’s. Ze komen ruimschoots aan bod als de gepensioneerde Hüseyin met de hele familie op vakantie gaat naar Anatolië. De triviale incidenten en familieconflicten onderweg doen weliswaar denken aan Little Miss Sunshine (2006), maar het feit dat Turken in Turkije Algemeen Beschaafd Duits spreken, is een functionele vondst.

Almanya, Willkommen in Deutschland is heerlijk herkenbaar voor immigranten en zeker ook onderhoudend voor autochtonen. De keuze voor een lichtvoetige familiekroniek in plaats van een zwaarmoedig integratiedrama is gewaagd, maar geslaagd. Geheel in stijl is de sentimentele slotconclusie van de vertelster: ‘We zijn de som van alles wat voor onze tijd is gebeurd. Wij zijn alles wat gebeurt als we er niet meer zijn. En wat niet was gebeurd als we niet waren gekomen.’

 

20 oktober 2011

 
ALLE RECENSIES