Menino (O Menino e o Mundo)

****

recensie  Menino

Kleurrijke heldenreis

door Ralph Evers

Het jongetje Cuca groeit op in een hemels paradijs op aarde. Liefdevolle ouders, maagdelijke natuur, en een en al verwondering met flora en fauna. Deze utopische wereld komt op zijn kop te staan wanneer de vader van Cuca vertrekt naar de grote stad. Hiermee begint Cuca’s zoektocht naar zijn vader, waarmee hij tevens uit zijn droomwereld ontwaakt. 

Wat hij nog onthouden heeft is de melodie, die zijn vader op zijn fluit speelt. De wereld ontvouwt zich in een veelvoud aan percussieklanken. Aansluitend bij de belevingswereld van jonge kinderen, die meer gericht zijn op klank, kleur en fantasie. Zo ook de trein waarmee zijn vader naar de grote, verre stad gaat om geld te verdienen, die in de ogen van Cuca als een duizendpoot is.

Recensie Menino

Polariteiten
Wat direct opvalt aan Menino (volledige titel O Menino e o Mundo, vertaald als The Boy and the World)  is de volstrekt eigen (teken)stijl. Met potlood en krijt, uitbundige kleuren en een effectieve interactie tussen vormen en kleur, zien we een volwassen verhaal. De film is grotendeels 2D, waarbij via handige trucjes een 3D-gevoel gegenereerd wordt. Daarnaast doet de stijl her en der denken aan het dadaïsme. Voornamelijk de scènes van de grote stad en de industrialisering. Ook popart elementen komen hierin terug. Dit is animatie pur sang. In de betekenis van bezieling.

Het knappe is dat regisseur Alê Abreu ondanks zijn eigen stijl heel herkenbaar blijft. We zien steden als bergen, machines als dieren en steden in de lucht. De moderniteit wordt vanuit de positie van de katoenplukker verteld. Daarmee is de film te zien als metafoor voor de snelle economische verandering in Brazilië (maar eigenlijk elk zich ontwikkelend land). De kloof tussen arm en rijk gaat in een rap tempo, versneld door het WK 2014 en de opkomende Olympische Spelen.

Een ander verrassend gegeven is het feit dat er praktisch niet gesproken wordt (en als dat wel gebeurt is het onverstaanbaar). Als tegenhanger van de uniforme Pixar- en Disney-blockbusters, waarin alles kan praten en uitgelegd wordt… want stel je voor dat je de uitgekauwde Hollywood-waarden niet zou begrijpen!

Recensie Menino

De mythe van het kapitaal
Daarnaast zouden genoemde studio’s nooit de ballen hebben om op een schrijnende manier rijkdom en armoede naast elkaar te plaatsen. Of technologische vooruitgang en ecologische vernietiging. Hierin wordt de film uitgesproken duister. Temeer wanneer de kleurrijke vogel die de vrijheid van het volk symboliseert door een zwarte vogel vernietigd wordt en daarmee de overwinning van het kapitalisme symboliseert. De boodschap is helder: verkies de mythe van het kapitaal, ook al eindig je als arme sloeber of dakloze. Deze mythe is altijd beter dan die van uw voorouders, die nog in harmonie leefden met hun omgeving, namen wat nodig is en de balans respecteerden. Of…?

De atypische verhaallijn is gepuzzel voor volwassenen, maar voor kinderen vooral zinnenprikkelend en verrassend. De contrasten tussen het onbezorgde kinderleven en de boze buitenwereld, zijn krachtig neergezet, doch gedoseerd. Zo blijft de film in haar kinderlijke harmonie. De soundtrack hierbij is perfect afgestemd, waardoor zowel een te grote vrolijkheid als een te zware melancholie nimmer de overhand krijgt.

 

9 februari 2015

 
ALLE RECENSIES

Big Hero 6

**

recensie Big Hero 6
Tussen belediging en gemakkelijk vermaak

door Ralph Evers

Wanneer de veelbelovende uitvinding van een jonge robotbouwer wordt gejat door een slechterik lijkt de pleuris uit te breken. Gelukkig kijken we naar een Disneyfilm en is vrijwel de gehele verhaallijn er op gericht om middels veel actie en ontroerende speeches tot een goed einde te komen. 

Big Hero 6 speelt zich af in de moderne stad San Fransokyo. Onze held heet Hiro (what’s in a name) Hamada. De broer van Hiro, Tadashi, studeert aan de prestigieuze universiteit van Fransokyo, waar hij werkt aan een gezondheidszorgrobot: Baymax. Hiro verdient zijn geld met illegale bot-battles. Wanneer hij ternauwernood ontsnapt aan een bad guy  in deze gokwereld, besluit ook hij zich in te schrijven voor de universiteit. Met een geniale uitvinding wordt Hiro aangenomen, maar dan slaat het noodlot toe. In een felle brand komt Tadashi te overlijden en wordt het geniale idee van Hiro door iemand met minder goede bedoelingen meegenomen. Samen met de vrienden van Tadashi en Baymax bindt Hiro de strijd aan tegen de kwade machten in San Fransokyo.

Recensie Big Hero 6

Gebaseerd op een Marvel-comic doet de film denken aan Wreck-it Ralph (ook van Disney). In het hoge verteltempo lukt de actie goed, de humor blijft jammerlijk achterwege.

Formulefilms
Disney staat bekend om zijn formulefilms. De held van het verhaal ontsteekt rond twee derde van de film een emotionele speech, die Obama niet zou misstaan. Een speech die echter zelden past bij mensen van vlees en bloed en daarna nog minder zelden tot de beoogde verandering zou leiden. Daarnaast kennen de films als thema’s broederschap, vriendschap, familiebanden en de verplichte lach en de traan. Big Hero 6 voldoet volledig aan dit stramien, maar weet daar pompeuze actie aan toe te voegen. Alsof het team aan adrenaline verslaafd was.

In de bijna 80 jaar dat Disney films maakt (de eerste film Sneeuwwitje en de zeven dwergen is uit 1937), zou het een fijne afwisseling zijn wanneer er genoeg moed verzameld was om eens werkelijk uit de bocht te vliegen. Helaas. Terwijl tegenstellingen doorgaans zo goed werken. Nou vooruit, de knuffelrobot Baymax offert zichzelf op om de mensen te redden, en daarvoor is een behoorlijke goof nodig, om uiteindelijk toch met een happy end af te sluiten. Want één ding moet je ze wel nageven: Disney en Pixar krijgen alles tot leven, met meelijwekkende karakters, waardoor ze appelleren aan je empathische gevoelens.

Recensie Big Hero 6

Publiek
Het publiek waarop men zich richt zal tussen de 6 en 18 zijn. De absurde personages zullen bij kinderen wel werken. Ook de voor de hand liggende plottwist bij de ontmaskering van de bad guy, die je als normaal intelligente kijker al mijlenver voelt aankomen, zal wel werken. Zo laveert Big Hero 6 tussen belediging en gemakkelijk vermaak en is het aan het inschattend vermogen van de filmkijker of hij hieraan zijn geld gaat uitgeven.

 

7 februari 2015

 

MEER RECENSIES

 

Tale of the Princess Kaguya, The

*****

recensie  The Tale of the Princess Kaguya 

Tekenfilmsprookje uit Japan

door Alfred Bos

Na Hayao Miyazaki (The Wind Rises) heeft ook medeoprichter van de befaamde Ghibli Studio, Isao Takahata, zijn pensioen aangekondigd. Zijn beeldschone afscheidsfilm – met Japanse stemmen, Nederlands ondertiteld – illustreert een boeddhistische boodschap.  

Isao Takahata is een van de reuzen van de Japanse tekenfilm (anime). Anders dan zijn zes jaar jongere collega Hayao Miyazaki – van wie eerder dit jaar het verbluffende The Wind Rises te zien was – begon Takahata als regisseur en is hij pas later gaan tekenen en illustreren. Het geeft zijn films een unieke toets, zoals op wonderschone wijze duidelijk wordt uit zijn laatste – in dit geval helaas in beide betekenissen van het woord – werkstuk, The Tale of Princess Kaguya.

Recensie The Tale of the Princess Kaguya

Takahata staat bekend om zijn afwijkende, niet-cartooneske stijl. Geïnspireerd door het Italiaanse neorealisme en de Franse nouvelle vague regisseerde hij in de jaren zestig tekenfilmseries voor de televisie waarin het dagelijkse leven met veel aandacht voor detail werd neergezet. Zijn feature tekenfilms richten zich op een volwassen publiek en zijn regelmatig gebaseerd op Westerse romans; onderwerpen die anime  doorgaans mijdt. Zo is zijn Only Yesterday (1991) eerder verwant aan het sociale drama van de Japanse filmgigant Yasujiro Ozu, de man van Tokyo Story, dan aan, pak ‘m beet, Walt Disney of Ghibli-collega Miyazaki.

Boeddha op een wolk
The Tale of Princess Kaguya behoort tot de minderheid van Takahata’s oeuvre waarin het fantastische een voorname rol speelt. Het is de tekenfilmadaptatie van een Japans sprookje uit de tiende eeuw over een bamboesnijder die op een dag tijdens de kap in het bos een bamboespruit met een prinsesje vindt. Hij neemt haar mee en voedt haar samen met zijn vrouw op. De bamboesnijder weet dat zijn pleegkind bijzonder is en introduceert haar aan het hof, waar voorname edellieden naar haar hand dingen. Ze scheept hen af met onmogelijke opdrachten.

Kaguya verzet zich tegen de traditie, ze wil vrij zijn. Maar gelukkig is de prinses, die van de maan afkomstig blijkt, op aarde niet: ‘Ik ben nep en alles is mijn schuld’. Ze kiest ervoor terug te gaan naar de maan, waarna Boeddha haar komt halen op een wolk. Het is een filosofisch getint sprookje over de zin van het bestaan. Het leven is een droom en al wat groeit en bloeit, van mensen tot insecten, is bijzonder, waarbij de seizoenen de cyclische levensgang verbeelden. Kaguya’s afscheid van de aarde overstijgt het sentimentele en is van een indringende schoonheid.

Recensie The Tale of the Princess Kaguya

Speciale techniek
The Tale of Princess Kaguya is Takahata’s eerste feature film sinds My Neighbors The Yamadas uit 1999 en hij heeft er zes jaar aan gewerkt. Met zijn eeuwenoude verhaal en filosofische moraal is het een buitenbeentje in de wereld van de tekenfilm, wat nog wordt versterkt door de afwijkende, maar beeldschone tekenstijl: impressionistische aquarellen van grote zeggingskracht waarin de getekende karakters dankzij een speciale techniek bijzonder realistisch bewegen. In plaats van celanimatie (decors en karakters los van elkaar getekend) zijn achtergrond en personages in de animatie geïntegreerd. Aldus wordt met een paar streken de kruipende baby Kaguya levensecht neergezet.

Het is tevens Takahata’s laatste werkstuk voor de Ghibli Studio in Tokio, het productiehuis dat hij in 1985 met Miyazaki opzette en is gespecialiseerd in ‘ouderwetse’ animatie: alles met de hand getekend, geen computertechniek. Nu beide oprichters hun afscheid hebben aangekondigd was er onder fans even schrik over de toekomst van de wereldvermaarde studio, maar de directie heeft verkondigd door te gaan met een nieuwe generatie animators. De film When Marnie Was There van Hiromasa Yonebayashi draait al in Japan en is aangekondigd voor Nederland. Tot die tijd kan iedereen zich laven aan het verhaal van Princess Kaguya: tekenfilms van dit kaliber zijn zelden te zien.

 

1 september 2014

 
ALLE RECENSIES

Kleine Anna & Lange Oom

***

recensie  Kleine Anna & Lange Oom

Speels en avontuurlijk

door Ralph Evers 

Deze zomer is er voor de hele kleintjes klein vermaak in de Zweedse sketch-film Kleine Anna & Lange Oom. Zes verhaaltjes volgen we van het duo, waarbij wonderlijke taferelen zich voordoen. Zoals een walvis in een vijver of een vliegtuigje van wrakhout.  

Kleine Anna is een jong meisje, klein van stuk, maar een durfal. Lange Oom is haar beste vriend, een oudere man met een enorme lengte die haar altijd bijstaat, maar niet zo dapper is als hij er uit ziet. Samen beleven ze zes verschillende avonturen. En zoals dat hoort bij kinderfilms, lopen de avonturen nogal anders dan je aanvankelijk als volwassene denkt.  

Recensie Kleine Anna & Lange Oom

De filmpjes spelen op een leuke en frisse manier in op de fantasie van kleine kinderen en de Vlaamse stemmen daarbij maken het geheel extra guitig. De vertaling is helaas aan de zwakke kant, met name in de liedjes, die slechts zelden in rijm zijn, waar je dat verwacht in een kinderfilm.  

Moraal
De filmpjes kennen allemaal een gelijke, nieuwsgierig makende inleiding. Elk avontuur lijkt een moraal bij te brengen. Zo gaat het eerste avontuur over het helpen van anderen en leren we en passant dat roken niet gezond is.  

In het avontuur van de ‘boomhut’, leren we dat Lange Oom, ondanks zijn lengte, toch hoogtevrees heeft. In ‘rommel’ maakt hij uit wat oud hout een vliegtuigje, en ’taart’ legt het proces van taart bakken op eigenzinnige wijze uit.  

Recensie Kleine Anna & Lange Oom

Magisch
‘Vissen’ is wel de meest magisch realistische van de zes. Het begint met een heuse walvis in de vijver en tenslotte gaan ze skiën op een plek waar geen piste te zwart is. Zo worden de jonge kijkertjes getrakteerd op zes kleine tekenfilmpjes over een grappig duo.

 

12 augustus 2014

 

ALLE RECENSIES

Hoe tem je een draak 2

****

recensie  Hoe tem je een draak 2

Weelderig drakenavontuur

door Karina Meerman 

Weelderige animatiefilm met knuffelbare draken en grootse avonturen doet eer aan het woord ‘episch’.  

Het leven op het eiland Berk is veranderd in de vijf jaar sinds de Viking Hikkie zijn draak Tandloos temde. Berk is een drakenparadijs, een veilige haven voor alle draken in de omgeving. Voor de schapen is het allemaal een stuk ongemakkelijker geworden: de lievelingssport van Vikingen en draken is een soort zwerkbal met wollige slurken. Hikkie doet vaak niet mee: hij vliegt met Tandloos naar onbekende gebieden om ze in kaart te brengen.

Recensie Hoe tem je een draak 2

Op een van zijn reizen komt hij een mysterieuze drakenrijder tegen. Ook vindt het duo rare ijsformaties die niet te verklaren zijn. De draken op Berk blijken niet de enigen te zijn. Hikkie en Tandloos raken verzeild in een gevaarlijk avontuur, dat zij alleen kunnen overleven met behulp van hun vrienden. En wie is toch die drakenrijder? Is dat de grote slechterik die draken gevangen neemt?  

Nieuwe technologie
Hoe Tem je een Draak 2 is een werkelijk prachtige animatiefilm. In de vijf jaar sinds het eerste deel is ook in animatieland een hoop veranderd. Dreamworks Animation ontwikkelde software (Apollo) waarmee kunstenaars makkelijker en sneller kunnen werken. De animatoren werken met de tekenpen in plaats van een toetsenbord. Ze hoeven niet meer te wachten tot de computer de aanpassingen aan een personage of landschap heeft doorberekend, alles is direct zichtbaar op het scherm. Hierdoor kunnen de animatoren sneller werken en hebben zij meer vrijheid in wat ze naar het grote doek brengen.  

Ogen tekort
Het resultaat is verbluffend: baarden wuiven in de wind, water en wolken bewegen mee met de drakenvluchten. Het detailniveau maakt van Hoe Tem je een Draak 2 een zeer weelderige film. Maar het is vooral in de achtergrond waar de groei in technologie zichtbaar is. In animatie lag de nadruk op de verhaallijn en de achtergrond diende als context. Mooie plaatjes, waar verder weinig gebeurde. In deze film kom je ogen tekort. Terwijl Astrid en Hikkie in gesprek zijn, dollen en passant hun draken als jonge honden in de achtergrond (Tandloos gedraagt zich sowieso als een hele grote hond). We worden getrakteerd op de vlucht van honderden draken en scheren met Hikkie en Tandloos mee over het wateroppervlak.  

Recensie Hoe tem je een draak 2

Drakenoverdaad
In al die kleurrijke blijdschap zijn er ook wat minpuntjes. Zo heeft de enige slechterik als enige een Arabisch uiterlijk. Dat is jammer. En in de Amerikaanse versie is de stem wederom van Hikkie (Hiccup) die van acteur Jay Baruchel (The Sorcerer’s Apprentice). Daar moet je tegen kunnen. Zijn nogal karakteristieke geluid is niet erg geschikt voor emotionele gesprekken. Dan klinkt de Nederlandse Patrick Martens een stuk prettiger.  

Voor de allerkleinsten is deze film misschien wat heftig in beeld en geluid, maar wie tegen overdaad kan en van draken houdt, gaat 102 zeer onderhoudende minuten tegemoet in de bioscoop. Met recht is dit onderdeel van een ‘epische trilogie’.  

 

27 juni 2014

 

ALLE RECENSIES

Wind Rises, The

*****

recensie The Wind Rises

De mens en zijn machines

door Alfred Bos

Steven Spielberg roemde zijn debuutfilm en gebruikte het als inspiratie voor Raiders of the Lost Ark. Vijfendertig jaar en tien speelfilms later neemt de Japanse animator Hayao Miyazaki, 73 inmiddels, afscheid van het vak. Met een meesterwerk.  

Al heeft hij reeds vijf maal eerder zijn pensioen aangekondigd, ditmaal schijnt het Hayao Miyazaki menens te zijn. De Japanse tekenfilmlegende rondt een meesterlijk oeuvre af met een film die zijn reputatie recht doet. The Wind Rises heeft alle kwaliteiten die hem – en de Ghibli-studio – de afgelopen dertig jaar deden uitgroeien tot een reus in zijn vak, de tekenfilm voor een leeftijdsloos publiek. Wat deze keer anders is: Miyazaki heeft de sprookjesfantasieën van De reis van Chihiro (2001, Oscar) en Howl’s Moving Castle (2004) verruild voor realisme.

Recensie The Wind Rises

The Wind Rises is een geromantiseerde biografie van Jiro Horikoshi, de visionaire vliegtuigingenieur die in de puberjaren van het gemotoriseerde vliegen menige vindingrijke oplossing bedacht en de Zero, de Japanse jager berucht van Pearl Harbor, concipieerde.

De kleine Jiro droomt ervan om piloot te worden, maar hij is bijziend. Zijn grote voorbeeld wordt de Italiaanse ingenieur Caproni, die tijdens de Eerste Wereldoorlog de gelijknamige bommenwerpers ontwierp. Door omstandigheden gaat Horikoshi ook revolutionair oorlogstuig maken.

Elementen prominent aanwezig
Het verhaal van Jiro speelt zich af tegen grote historische gebeurtenissen: de Kanto-aardbeving van 1923 die Tokio en Yokohama verwoestte, de militarisering van de Japanse samenleving in de jaren dertig en de tuberculose-epidemie van de depressiejaren. Jiro’s persoonlijke leven heeft Miyazaki gefictionaliseerd via zijn romance met Nahoho Satomi, die hij na een toevallige ontmoeting jaren later weer terugziet en de liefde van zijn leven blijkt. Het is het contrapunt in een verhaal over vliegtuigen en treinen.

Een flink deel van Jiro’s geschiedenis wordt verteld via droomscènes en daarin bereikt The Wind Rises spectaculaire hoogtes. Het geeft Miyazaki de ruimte veelvuldig te variëren met afwijkende perspectieven: menig shot is van boven gezien en geeft de kijker een gevoel van gewichtsloosheid. Daar tegenover staan de elementen; in The Wind Rises zijn wind en regen prominent aanwezig en wat Miyazaki met vallende sneeuw doet grenst aan magie. Zo hebt u nog nooit witte vlokken over het witte scherm zien dwarrelen.

The Wind Rises

Fraaie luchten
In zijn oeuvre heeft Miyazaki blijk gegeven van een grenzeloze fantasie en een groot inlevingsvermogen, in zijn laatste film lijkt hij de mensheid op het hart te willen drukken humaniteit niet op te offeren voor technologische vooruitgang.

Het vliegthema loopt als een rode draad door zijn werk (Porco Rosso, Kiki’s vliegende koeriersdienst, Nausicaä, Castle In The Sky), maar The Wind Rises is een stuk serieuzer van toon, zonder door te slaan naar drukkende ernst of klef sentiment. De boodschap is luchtig verpakt, niemand kan de sensatie van ruimte zo fraai verbeelden als Miyazaki.

In Nederland draait de ondertitelde versie met de oorspronkelijke Japanse dialogen en daar moeten we blij om zijn, want de Amerikaanse dub (met stemmen van onder meer Emma Blunt en William Macy) is naar verluidt nogal magertjes. Wie meende dat Disney’s recente kaskraker Frozen het summum van animatie is moet vooral deze film zien, want beter worden ze niet gemaakt. Deze kijker stapte zachtjes tollend uit de filmzaal. Betoverend.

 

29 april 2014

 
ALLE RECENSIES

Minuscule

****

recensie  Minuscule

Een episch kleinood

door Ralph Evers

Schaarste leidt niet zelden tot conflicten, dat weten we als mens maar al te goed. Menig oorlog is reeds gevoerd voor de laatste druppels goedkope olie. In de insectenwereld gaat het er weinig vredelievender aan toe. Wanneer een zwarte mier een blik suiker ontdekt en een andere kolonie hier lucht van krijgt, dreigt er een heuse oorlog tussen de mieren. 

Minuscule

De film begint fluweelzoet. Prachtige Franse landschappen met geanimeerde hoofdrolspelers (insecten) tonen zich paradijselijk aan de kijker. We zoomen in op de geboorte van lieveheersbeestjes en hun eerste pogingen om te leren vliegen. Een van de jongelingen faalt hierin en blijft achter. Hij wordt nog belachelijk gemaakt door een stel bravoure bromvliegen ook.

Ondertussen heeft een regenbui een picknickend stel weggejaagd en in alle haast zijn ze hun etenswaar vergeten. Talloze insecten weten wel raad met al dat lekkers en al gauw heeft ‘de natuur’ de rotzooi alweer opgeruimd. Behalve een mysterieus blik. Een dappere mier gaat op onderzoek uit naar dit voorwerp dat oogt als een monoliet. De inhoud blijkt een waar El Dorado voor mieren. En dit blijft niet onopgemerkt.

Heldenverhalen
Afgelopen jaren hebben we vaker naar het wel en wee van insecten in animatiefilms kunnen kijken. Niet zelden krijgen de insecten hierin menselijke trekken toegewezen en zit het creatieve van de animatie hem in dit saaie gegeven. Zoals in A Bugs Life en Antz. Wat voorheen mensen waren, zijn nu insecten, die vervolgens dezelfde (oppervlakkige) problemen hebben als de mensen in een doorsnee Hollywood-productie.

Een verademing is het dan om de vaak toch veel eigenzinnigere Europese producties te zien. Minuscule is daarvan een voorbeeld. De insecten zijn in proportie gehouden, zonder al te grote ogen en ze communiceren allen op hun eigen wijze. Dit geeft een fris komische saus aan deze film en laat de kijker vrij om zelf in te vullen wat er gaande is.

Minuscule

Hommages
De film weet ingenieus verwijzingen naar andere films te integreren. Met de nodige fantasie zijn hints naar de The Good, The Bad and The Ugly terug te vinden, de slagvelden uit menig spektakelfilm als Lord of the Rings en Star Wars. Daarnaast zit er voor Hitchcock-liefhebbers een vermakelijke hommage aan diens Psycho in, wanneer we met wat omwegen bij een spin ’thuis’ komen.

De film ontvouwt zich en laat zich vertellen op eenzelfde, haast nonchalante en in werkelijkheid perfect getimede Tati- en Chaplin-esque manier. Je wordt als kijker uitgenodigd in een andere wereld, meegenomen op verschillende avonturen, op en top vermaakt en weer veilig thuisgebracht.

 

21 april 2014

 
ALLE RECENSIES

HAFF 2014 – Deel 4

Nabeschouwing HAFF: editie van uitersten 

door Ralph Evers

Het HAFF 2014 is weer voorbij. Vijf dagen vol met uiteenlopende animatie van een paar seconden tot ruim twee uur. Wat valt op wanneer we terugkijken? Hoe was de kwaliteit? Tevens enig commentaar op enkele winnaars.  

Er was ongelooflijk veel variatie binnen animatie tijdens deze editie te bewonderen. Van handgemaakte poppen- en kleianimaties, stopmotion-animatie, digitale vormen, uitgesneden kartonnen werelden, 3D, concreet en abstract, verschillende cameratechnieken, enzovoorts.

HAFF 2014 Jasmine

Afwisseling
Ook in de featurefilms is veel afwisseling te zien. Het eigenzinnige, vertederende en unieke E Menino e o Mundo, dat met potlood getekend is en via een omslachtig proces tot leven is gekomen. Jasmine, dat het midden houdt tussen kleianimaties en decors met live-actors. The Congress dat lijkt te beginnen als een ‘gewone’ film en ineens halverwege op verrassende wijze omwentelt in een animatiefilm, waarvan de stijl doet denken aan de films van de Fleischer-broeders met een moderne twist.

Amazing adventures of the Living Corpse wist uit te blinken in lelijke, luie animatie met een op zichzelf nog best interessant zombieverhaal. Een zombie ontwikkelt een geweten, wanneer hij zijn zoon tegenkomt. De uitwerking helaas liet te wensen over. Lisa Limone and Maroc Orange: A Rapid Lovestory wist juist te verrassen in een absurde en tegelijk maatschappijkritische variant van het Romeo & Julia-verhaal tegen een achtergrond van het leed dat immigranten ondergaan.

Tot slot veroverde Minuscule de harten van jong en oud, met een energiek en ingenieus verhaal over rivaliserende mieren en een dapper lieveheersbeestje. Een verademing dat de beestjes niet spreken, maar door middel van geluidjes ‘communiceren’. Dit betrekt de kijker er op eigen wijze bij, want iedereen kan z’n eigen verhaaltjes verzinnen.

HAFF 2014 Virtuos Virtuell

Kwaliteit
Vijf dagen in de bioscoopzalen van het Louis Hartlooper Complex vertoeven werd hiermee een avontuurlijke tijd. Er viel moois te genieten in films als Virtuos Virtuell, Im Rahmen en Facing the News. Daartegenover staan films die wisten te vervelen en irriteren, zoals Le Labyrinthe en Love Games, nota bene films die prijzen wonnen.

Het zal ongetwijfeld ieder jaar weer een hele klus zijn om de diverse programma’s samen te stellen en op de hoogte te blijven van al hetgeen geproduceerd wordt in animatieland. Toch dooft dit festival uit met een gevoel van net-niet. In tegenstelling tot eerdere edities werd de kijker minder bevredigd. Er waren net iets teveel l’art pour l’art, vingeroefeningen of onrijpe filmpjes te zien, wat ten koste gaat aan het algehele gevoel van kwaliteit. Daarmee is 2014 vooral een editie van uitersten, want de films die wisten te overtuigen, sprongen er te midden van de middelmaat dan ook extra uit!

 

26 maart 2014

 

Deel 1: Experimentele opening HAFF 2014

Deel 2: Borderline Cinema Animationale

Deel 3: Artistieke grenzen

HAFF 2014 – Deel 3

De artistieke grenzen van het HAFF 

door Ralph Evers

Het HAFF heeft een reputatie hoog te houden wanneer het op lange animatiefilms, features genaamd, aankomt. Eerdere edities wisten te overtuigen met een keur aan internationale animatiepracht en zeer goede films. In 2012 Le Tableau en Alois Nebel, in 2013 Uma História de Amor e Fúria en O Ápostolo en dit jaar Minuscule en The Congress.  

Citroen Lisa verzamelt zingende zeeschelpen en verlangt ooit de ware te ontmoeten. Mandarijn Maroc is zijn moederland ontvlucht voor een nieuw bestaan in een betere wereld. Zijn schip vergaat en als enige overlevende spoelt hij aan op het strand. Al gauw valt hij ten prooi aan slavernij, het lot van iedere mandarijn. Het is de zingende zeeschelp van Maroc die hem en Lisa bij elkaar brengt. Niet zonder de nodige avonturen overigens.

HAFF 2014 Lisa Limone and Maroc Orange: A Rapid Lovestory

Estse mafkezerij
Lisa Limone and Maroc Orange: A Rapid Lovestory is onvervalste Estse mafkezerij. Estland grossiert in vervreemdende en eigenzinnige animatiefilms. In de jaren van het IJzeren Gordijn wist Priit Pärn met zijn symbolische films zowel humor als maatschappijkritiek op intelligente wijze te combineren. Om zijn films goed te doorgronden is wel de nodige cultuurkennis nodig. We leven nu in andere tijden, met andere problemen.

Na het IJzeren Gordijn valt een film als Frank & Wendy uit 2004 op. Een absurd detectiveverhaal over twee special agents die in Estland, het land van alle kwaad en verdorvenheid, een poging doen de wereld te redden van het kwaad. In dezelfde categorie valt Lisa Limone and Maroc Orange. Een moderne variant van Romeo en Julia omgevormd tot een geanimeerde musical met als achtergrond de toestroom immigranten van Afrika naar Europa.

Bonte kleurenpracht
E Menino e o Mundo (The Boy and the World) is een lieflijk en ingenieus gemaakte animatiefilm. Hij vertelt het avontuur van een jongen die opgroeit in een liefdevol gezinnetje en op zoek gaat naar zijn vader, wanneer deze naar de grote stad is vertrokken om geld te verdienen. Ondertussen stipt de film grote hedendaagse thema’s aan als armoede, vergaande industrialisering en consumentisme. Thema’s die in het huidige Brazilië, waar deze film vandaan komt, actueel zijn. De regisseur weet deze contrasten overtuigend te brengen, door effectief gebruik van kleur, muziek en uiteindelijk beelden van massavernietiging en vervuiling. E Menino e o Mundo blinkt uit in originaliteit. De muziek valt samen met de beelden en de personages kennen hun eigen geluid en vreemde achterstevoren taal.

HAFF 2014 E Menino e o Mundo

The Grand Finale
Zondag is altijd een gezellige dag op het HAFF. Films gericht op een breder publiek, zodat naast alle artistieke experimenten, die niet voor iedereen zijn weggelegd, ruimte is voor toegankelijkere films. Minuscule, een film over rivaliserende mierenkolonies, is zo’n film waar jong en oud van geniet.

The Congress is een film voor de avontuurlijke kijker, gezien de intellectuele uitdaging die hij biedt. Je wordt dan wel beloond met een prachtige psychedelische animatietrip, die de hamvraag stelt: wat is nu de waarheid? Dat contrast toont The Congress uiterst grimmig, van kleurrijke geanimeerde avatars tot grauwe en versleten ontheemden in de ‘echte’ wereld. We zitten dan al wel ver in de toekomst.

Voor het zover is volgen we de uit de gratie geraakte actrice Robin Wright, die haar identiteit verkoopt aan haar productiemaatschappij. Als tegenprestatie blijft Robin ‘eeuwig’ jong. Wanneer ze uitgenodigd wordt voor het Futurologische Congres, twintig jaar later, blijkt voor veel meer mensen de mogelijkheid te bestaan om een zorgeloos ‘eeuwig’ leven te genieten. De vraag is echter, wanneer we met onze geest kunnen kiezen, in welke realiteit we leven, wanneer we dan wakker zijn, of wanneer we dromen.

 

24 maart 2014

 

Deel 1: Experimentele opening HAFF 2014

Deel 2: Borderline Cinema Animationale

Nabeschouwing HAFF 2014: Editie van uitersten

HAFF 2014 – Deel 2

Borderline Cinema Animationale 

door Ralph Evers

Een afwisselend programma, dat is een ding waarin deze editie van het HAFF uitblinkt. Het ene moment zijn we getuige van een empathische zombie die op zoek is naar zijn zoon. Het volgende moment zien we in elkaar geplakte wetenschappers die zo’n 100 jaar eerder naar de maan reisden, en jawel, evenals bij Georges Méliès, doen ook deze wetenschappers dat met een kanon.  

Er is een heuse nacht van de wansmaak voor animatiefilms, de Treasures from the Vaults. Geheel met een enthousiaste explicateur die de fragmenten met veel bombarie van commentaar weet te voorzien. De oude tijden, toen Louis Hartlooper zelf nog explicateur was, lijken even te herleven.

De getoonde fragmenten kunnen overigens wel wat passie gebruiken, want men zou maar verdwalen in het riool van de wansmaak. Een opblaaspop die wraak neemt op haar harteloze eigenaar, zadend, sorry, ziedend van woede. Een zwarte buikspreekpop die er eerst op los neukt alvorens een bloedbad aan te richten. Een Tasmaanse duivel die zich verlekkert op een beauty en niet te vergeten Pleisterman, die elk stucwerk repareert, of een heuse Godzilla in de lage landen.

HAFF 2014 The Amazing Adventures of the Living Corpse

Galerij van de wansmaak
De nacht ervoor was er een voorproefje van Treasures from the Vaults te zien. The Amazing Adventures of the Living Corpse kan zo in de galerij van de wansmaak. Lelijk geanimeerd, alsof je kijkt naar een computerspel, waar alle tussenfilmpjes aan elkaar gemonteerd zijn. In een wereld waar de gedrochten van de hel de mensheid tergen, neemt een zombie, die empathie heeft ontwikkeld, het op tegen het kwaad, om zijn zoon te redden.

Waar Troma-films wegkomen met hun wansmaak en overdaad aan cheasy effecten, werkt deze film eerder op de zenuwen. De soundtrack met slechte metal riffs is voor iedereen vervelend. Wanneer je metal leuk vindt, baal je van de suffe riffs en als je metal niks vindt baal je van de muziekkeuze. De dialogen zijn tenenkrommend. Dit is geen Treasure from the Vault, dit is The Sewer beneath the Vault!

HAFF 2014 From the Earth to the Moon

Collage extravaganza
De Griekse film From the Earth to the Moon is een doldwaas samenraapsel van culturele, wetenschappelijke, historische en iconische beelden, personages en gebeurtenissen. De kijker kan er het best een spel van maken: wie en wat herken ik allemaal? Dit is niet een film die je ondergaat, daarvoor is hij te druk. Een gestoord gezelschap, de Gunclub, is van plan om naar de maan te reizen. Naar een verhaal van Jules Verne, die ooit bedacht – en dit is serieus door de wetenschap ter overweging genomen – om met een kanon naar de maan te reizen. Dit vergt natuurlijk de nodige voorbereidingen. Besloten wordt om vanuit Amerika met een kanonskogel naar de maan te gaan.

Zoals gesteld wordt door de Gunclub, naar de maan reizen betekent dat je de alledaagse menselijke worstelingen te boven komt. Er wordt vrede gesloten met de Indianen in Florida en Van Gogh schildert de kanonskogel, als tegenprestatie voor de belangrijke ’tips’ die hij van de Gunclub kreeg: “Gebruik kleur.” Dit is slechts een tipje van de sluier. Wie nu enthousiast is geworden, heeft er een taak bij: dit obscure werkje vinden! Zoek eens rond de maan.

23 maart 2014

Deel 1: Experimentele opening HAFF 2014

Deel 3: Artistieke grenzen

Nabeschouwing HAFF 2014: Editie van uitersten