HAFF 2014 – Deel 1

Experimentele opening HAFF 2014 

door Ralph Evers

De eerste twee dagen zijn voor de doorgewinterde animatieliefhebber een thuiskomen in de wereld vol verrassingen. Soms getroffen door eenvoudige, doch uiterst effectieve animatie, dan weer verwonderd door vakmanschap en liefdevolle details, om tot slot verveeld, getergd en geërgerd door een vreselijk saai ‘kunstzinnig’ l’art pour l’art werkje heen te worstelen.  

Inderdaad, de animatiewereld kent geen grenzen. Toen mijn fascinatie als kleine jongen gewekt werd, was dat met de klei en poppenanimaties uit Tsjecho-Slowakije. Stop-motion! Elke Tsjech sindsdien heeft een streepje voor. Het werk van de student Noemi Valentiny, The Seagull, verrast omdat het geen stop-motion, geen klei of poppenanimatie is. Het is eerder een wat fletse computeranimatie. De treffende muziek en het wonderlijk symbolische verhaaltje weten te ontroeren.

HAFF 2014 Man in a Box

Europese studentenfilms
In de competitie van Europese Studentenfilms is er veel afwisseling. Zowel in stijl als in kwaliteit. Bijvoorbeeld het uiterst simpel getekende Hog Heaven, een uitgeklede klare lijn, waar effectief de kunst van het weglaten wordt toegepast evenals in Wind, een grappig verhaaltje over de oorsprong van de storm. Tegenover het mooi gedetailleerd uitgevoerde stop-motion kleianimatie Man in a box, waarin een man zichzelf uit het niets creëert.

Die krijgt geduchte concurrentie van het creatief bedachte Im Rahmen, waarbij een mens gaandeweg ontstaat in een kleispiegel en op elegante manier met zichzelf speelt. Dit staat dan tegenover No Place like Home van de HKU. Met een kitscherige, veel te computer gegenereerde lay-out prikkelt de animatie niet de geest. De gortdroge humor houdt de aandacht nog net genoeg vast. Die aandacht is bij Terra Infirma, Get happy or get out en Sock Skewer Street 8 al lastiger vast te houden. De vervreemdende sfeertjes zijn leuk, maar de films doen ongerijpt aan, als een vingeroefening.

Gevestigde namen
De Competitie Shorts 1 & 2 leveren eveneens een wisselend aanbod. Films van reeds gevestigde animatoren. De Koreanen Boyoung Kim en Yumi Young blinken uit in repetitieve nietszeggendheid. The Garden of Words is een lieflijk, mooi geanimeerde manga over een jongen die schoenen maakt en verliefd raakt op een bierdrinkende mysterieuze vrouw in het park. De climax van de film is echter zodanig overtrokken, dat de film haar lieflijke charme met de regen (en tranen) ziet wegspoelen.

HAFF 2014 The Garden of Words

Le Labyrinth is een onduidelijk en irritant artistiek probeersel. Passend bij een festival dat een breed scala aan animatie wil laten zien. Irritatie is echter wat er van dit gedrocht blijft hangen. Uiterst grimmig, doch sfeervol is de film Canis over een wrede postapocalyptische plek waar wilde honden de dienst uitmaken. In stemmig, grauw zwart wit is er voortdurend een broeierige sfeer van naderend onheil. De kijker wordt hierin niet teleurgesteld.

Fluitende kogels en droogkloterij
Confusion through sand neemt de kijker mee naar een oorlogsgebied. Met snel wisselende perspectieven en uiterst suggestief lijnenspel, waan je je midden in een gevecht. Van alle kanten fluiten de kogels langs je oren, maar waar zit de vijand? Wilq Negocjator is Poolse droogheid. Een heerlijk losse tekenstijl, die aan Hein de Kort doet denken. Een hoop poespas, die eindigt in droogkloterij. Er is dan reeds een keur aan stijlen voorbij gekomen, voor ieder wat wils. Een ontwikkeling die echter gestaakt mag worden is het soort van flikkerende beelden te midden van een overdaad aan computeranimatie. Waar The Wound een vaandeldrager van is. Een slap verhaal met luie animatie, een druk op de knop en de kijker redt zich maar.

HAFF 2014 Wilq Negocjator

Wonder-full!!!
Mirai Mizue’s werk samengevat in een lange film. Tachtig minuten lang een aaneenschakeling van zwaar psychedelische animatie op de beat van verschillende, opzwepende en energieke muziek. Veel thema’s komen regelmatig terug, zoals ogen, wormen en het gebruikte kleurpalet. Al zijn films achterelkaar gemonteerd, vervalt Mizue’s werk nogal eens in herhaling. Toch weet Mizue door effectieve composities, verrassende climaxen en de sterke soundtracks de aandacht vast te houden. Gaandeweg voel je je alsof je verdwaald bent in een paddotrip. Een vermakelijke paddotrip, dat wel.

 

22 maart 2014

 

Deel 2: Borderline Cinema Animationale 

Deel 3: Artistieke grenzen

Nabeschouwing HAFF 2014: Editie van uitersten

Congress, The

*****

recensie  The Congress

“You were the future Robin”

door Ralph Evers 

In de toekomst kan ons leven gedigitaliseerd worden. Ons lichaam is sterfelijk, maar wanneer wij tot animatie worden gemaakt, hebben we eeuwig leven…  

The Congress is een film die de nodige duiding kan gebruiken. Een Hollywood-actrice, midden veertig, ligt commercieel uit de gratie. De filmstudio Miramount biedt haar echter een uitweg, zij het een duivelspact. De actrice wordt een karakter, eigendom van Miramount en krijgt daarvoor terug het eeuwige leven (in de vorm van een geanimeerde Avatar). Zij kan haar leven in vergetelheid vervolgen, terwijl haar karakter de rijzende ster in de geanimeerde Alter-wereld wordt.

Recensie The Congress

Fantastische droomrealiteiten
Deze animatiewereld is waanzinnig gaaf om in te verwijlen. Je fantasie wordt al kijkend opgerekt in fantastische droomrealiteiten. Barstensvol verwijzingen naar kunstenaars, de jet set (al dan niet gestorven), uit de Amerikaanse cultuurgeschiedenis van de afgelopen honderd jaar, goden uit tal van mythologieën en wereldgodsdiensten, en verwijzingen naar het nazisme en totalitarisme uit het begin van de vorige eeuw. Te midden van een wereld van vogelvliegtuigen, zwevende mensen en een bloeiende bladertooi die ontsnapt is uit een schilderij van Henri Rousseau.

Eén van de ‘futuristische’ concepten van The Congress is dat acteurs zichzelf kunnen vereeuwigen door een digitale, geanimeerde kopie van zichzelf te maken. De ironie achteraf bleek dat er al een dergelijke machine bestaat in Hollywood. Geld beantwoordt de vraag of filmmakers in de toekomst gebruik zullen maken van gedigitaliseerde Avatars van acteurs of van acteurs van vlees en bloed. Het nadeel van echte acteurs is dat ze astronomische bedragen vangen voor hun werk en nog een vrije wil hebben ook.

Keuzes en vrijheid
De thematiek van vrijheid komt in allerlei facetten voortdurend in de film terug. Wanneer actrice Robin Wright aan de rand van haar persoonlijke faillissement staat en ze haar zoontje, die een progressieve aandoening heeft waardoor hij zijn zicht en gehoor kwijtraakt, moet zien te ondersteunen, krijgt ze een keuze aangeboden. Meegaan met de wens van Miramount, om zodoende weer geld te verdienen (en haar zoontje te kunnen redden) óf voor haar vrijheid te kiezen. Wanneer Robin twijfelt, wordt ze afgesnauwd door de kille filmbons Al (Harvey Keitel). De cynische boodschap is dat geld de belangrijkste weg naar (meer) vrijheid is.

Lem
De film is gebaseerd op een boek van de Poolse sciencefictionschrijver Stanislav Lem. Zijn boeken zijn een reflectie op het communistische, repressieve en restrictieve bewind. In zijn boek Het Futuristische Congres  voorziet Lem dat de wereld gaandeweg ten prooi zal vallen aan een zogenaamde chemische dictatuur; de wereldheerschappij van de farmaceutische industrie. Dit gegeven heeft Folman in The Congress vervangen door de dwingende dictatuur van het geld van de grote filmstudio’s.

Een vraag die de film opwerpt is welke keuze u neemt, wanneer een pilletje u weer ‘gelukkig’ en ‘succesvol’ zou maken. Denken we na over wat geluk of succes is, alvorens ons over te geven aan de ‘wonderpillen’ van de farmaceutische industrie?

Recensie The Congress

Naast de filosofische thematiek valt er voor het oog genoeg te genieten. Wanneer Robin eenmaal getransformeerd is in haar geanimeerde onsterfelijke avatar komt ze in een behoorlijk psychedelische wereld terecht. Als kijker word je Spirited away! Dit hele spektakel is ondersteund door prachtige muziek, zoals Folman in zijn eerdere Waltz with Bashir deed. The Congress opent het filmjaar 2014 op een buitengewoon overtuigende en diepzinnige manier.

5 januari 2014

 
ALLE RECENSIES

Tarzan

**

recensie  Tarzan

Aapmens in lendendoek 3.0

door Simone Vogel

De mogelijkheden en ontwikkelingen op het gebied van animatiefilms groeien rap. Veel films worden in een modern jasje gestoken. Zo ook Tarzan. De aapmens die al jaren tot de verbeelding spreekt, is in 3D haast onherkenbaar. 

Dankzij Motion Capture Technologie zijn menselijke en dierlijke bewegingen steeds beter en natuurlijker over te brengen op het witte doek. Deze techniek zorgt dat Tarzan zich aapachtiger beweegt dan voorheen. De kijker kan zich nu, in tegenstelling tot de eerdere films, herkennen in de mens die zich gedraagt als aap.

Recensie Tarzan

Moderne twist
De laatste honderd jaar zijn tientallen verhalen en films gebaseerd op het werk van Edgar Rice Burroughs’ boek ‘Tarzan’. Sinds de eerste vertoning op het witte doek in 1918 zijn er zo’n negentig aanpassingen geweest op het bekende karakter in zijn lendendoek. In Tarzan 3D heeft het verhaal van de aapmens een moderne twist. De basis van het verhaal speelt zich nog steeds af in de jungle, maar in dit avontuur moet Tarzan meer beschermen dan zijn familie. Het voortbestaan van de wereld is van hem afhankelijk.

Een meteoor, die controle heeft over de natuurelementen, stort neer op Aarde en verwoest alles om zich heen. Miljarden jaren later doet de vader van de kleine JJ onderzoek naar deze meteoor. Ondertussen slingert JJ slingert in lianen. Hij noemt zich ‘Tarzan, koning van de jungle’. Door een tragisch ongeluk komen zijn ouders om het leven. Gorilla-vrouwtje Kala adopteert het hummeltje en voedt hem op als haar zoon. Al snel leert de jonge Tarzan te leven als een aap en tegen de tijd dat hij een tiener is, is hij het grootste deel van zijn menselijke verleden al vergeten.

Stoere chick
Disney bracht in 1999 een animatiefilm van Tarzan uit. De rolverdeling in deze film is traditioneel: Tarzan is een wilde die nooit contact heeft gehad met mensen, Clayton is een kwaadaardige jager en Jane een hulpeloze rijkeluisdochter. Tarzan 3D breekt met deze stereotypes. De kijker krijgt een opgroeiende Tarzan (Jan Kooijman) te zien die last heeft van zijn hormonen wanneer de stoere chick Jane (Yolanthe Sneijder-Cabau) met kortgeknipt haar en wandelschoenen door de jungle stuitert. Slechterik Clayton is uitgegroeid tot een magnaat die geen enkel middel uit de weg gaat om zijn doel te bereiken.

Recensie Tarzan

Avatar
In 1999 werd vol lof gesproken over de mogelijkheden die waren benut om de animatie tot leven te laten komen. Tarzan 3D doet daar een schepje bovenop. Waar eerder animatiefilms (zeker in het Disney-genre) werden ingekleed als musical, is hier een verhaal met geschiedenis, plotwendingen en echte emoties neergezet. Misschien minder geschikt voor de jongere kijker, maar een grote verbetering voor de doorgewinterde filmliefhebber. Het voornaamste verbeterpunt met betrekking tot de techniek zit hem in de echtheid van de 3D-animatie. De makers zijn er niet in geslaagd de personen echt genoeg te laten lijken. De grens tussen animatie en echtheid is dun, maar toch pijnlijk duidelijk. Er had beter gekozen kunnen worden voor 3D in combinatie met echte acteurs zoals in Avatar. Dat is prettiger om naar te kijken.

 

17 december 2017

 
ALLE RECENSIES

Free Birds

***

recensie  Free Birds 3D

Kalkoenen aan de macht

door Simone Vogel 

In een wereld waar mensen regeren, delven kalkoenen met Thanksgiving het onderspit. Zij staan op het menu, maar dat duurt niet lang meer. Een heerlijke luchtige comedy om het jaar met een lach af te sluiten.  

Recensie Free Birds

Kalkoen Reggie (Paul Groot) leidt een rustig bestaan op een boerderij in Amerika. In tegenstelling tot zijn soortgenoten is hij een klein en pienter mannetje. Zijn soortgenoten dromen ervan om naar het ‘kalkoenenparadijs’ te gaan. Reggie beseft als enige dat het paradijs niet bestaat, maar dat hij in plaats daarvan op het menu staat voor Thanksgiving. Wanneer hij zijn boerderijvrienden er niet van kan overtuigen met hem op de vlucht te slaan, gaat hij er vandoor met zijn maatje Jake (Peter Paul Muller). Met behulp van bijdehante tijdmachine S.T.E.V.E. reizen de twee af naar Plymouth Colony in 1621. De plek en het jaar waar de eerste Thanksgiving ooit werd gevierd. Het feest zal na hun bezoek nooit meer hetzelfde zijn.

Comfort zone
De maker van Shrek, die deze film ontwikkelde, blijft in zijn comfort zone. De kalkoenen lijken echter dan echt, al komen sommigen qua lichaamsbouw ietwat gemanipuleerd over. De veren, snavels, poten en andere aspecten van de dieren zijn tot in de kleinste details bewerkt. Nog nooit zag men een kalkoen in zoveel glorie als nu. Daar staat tegenover dat de verhaallijn, hoewel hij grappig is, alleen geschikt is voor kinderen. De gevederde vrienden kunnen tijdreizen, stijldansen en een complete ondergrondse subcultuur ontwikkelen. Wanneer het hier zou gaan om een fictief figuur zoals Shrek is zo’n verhaallijn makkelijker in te denken, maar wanneer het gaat om beesten die daadwerkelijk op aarde leven, maakt het dit voor te kijker lastig om zich in te leven.

In Free Birds komen een hoop wijze levenslessen naar voren. Dommekracht Jake moet zich zien te bewijzen tegenover een hele kalkoenenkolonie. Hij zal zijn trots opzij moeten zetten voor het belang van de groep. Angsthaas Jake staat ook voor een belangrijke levenskeuze: kiest hij ervoor om terug te gaan naar de toekomst en zijn eigen leven te leiden, of blijft hij bij het meisje van zijn dromen in 1621 en redt hij de toekomst van Thanksgiving? Deze belangrijke levenskeuzes geven de kalkoenen een menselijk karakter.

Recensie Free Birds

Angry Birds
Hoewel de film niet op tijd is voor Thanksgiving, is het wel een heerlijke familiefilm voor het einde van het jaar. De kalkoenen, die af en toe wel erg veel vergelijking vertonen met Angry Birds zullen de harten van de jonge kijkers voor zich winnen. Het overwinnen van de slechterik uit de film en het feit dat de mensen uit 1621 daadwerkelijk bang lijken voor de dappere krielkipjes zorgen dat je de hele film geboeid blijft kijken. Deze lachmomenten maken dat Free Birds met recht de naam feelgoodfilm mag dragen.

10 december 2013

ALLE RECENSIES
 

Otto is een neushoorn

***

recensie  Otto is een neushoorn

Onverzadigbare, vriendelijke veelvraat

door Ralph Evers

Wat doe je wanneer je met een magisch potlood een getekende neushoorn tot leven ziet komen? Dan blijf je natuurlijk rustig en zoek je naar een manier hoe de situatie onder controle te houden. Dat mag voor de buitenwereld dan weliswaar gek lijken, maar hoe zou dat voor jou zijn in eenzelfde situatie? De vrolijke fantasie in Otto is een neushoorn prikkelt zowel jong als oud.  

Otto is een neushoorn is de derde van de trilogie aan verfilmde boeken van de Deense kinderboekenschrijver Ole Lund Kirkegaard. Eerder werd al Orla de Kikkerslikker en Pudding T verfilmd.

Recensie Otto is een neushoorn

Tekening komt tot leven
Het is de eerste dag van de zomervakantie wanneer Topper, een 10-jarige jongen met een levendige fantasie, een magisch potlood vindt. Samen met zijn vriend Hugo tekent Topper een neushoorn op het behang van zijn appartement op twee hoog. Tot hun verbazing komt de tekening tot leven en staat er in de kamer een vriendelijk glimlachende, doch zeer hongerige neushoorn, die zijn honger stilt door de meubelen op te peuzelen. Aangezien de neushoorn onverzadigd blijkt, zakt hij gaandeweg naar de onderburen door. Dit zorgt voor flink wat leven in het anders zo slaperige dorpje aan zee.

Grappige personages
De film zit vol met aparte eendimensionale typetjes. Dit maakt de personages herkenbaar en versterkt de vrolijke toon van de film. Zo zijn er de duivelse broodbakkers. Een stel onnavolgbare winkeliers bij wie de meesten na een eenmalige ervaring ver uit de buurt blijven. De politiechef die liever lui is dan moe. De vader van Hugo, ook Otto geheten, die een betweterige vrek speelt, met een café waar geen sterveling naar binnen wil. Deze man lijkt met enige fantasie wel op Basil Fawlty. Daarnaast hebben de andere medebewoners van Toppers flat zo hun kuren. Holm is een praatzieke fantast en zijn onderbuurvrouw is Oost-Indisch doof, hetgeen een leuk uitgewerkte running gag  is. Ondertussen is Topper verliefd op Sille, een meisje uit zijn klas.

Plots
De film is met veel zorg gemaakt en er zitten mooie vondsten in, zoals de zweeftocht van het lieveheersbeestje in het begin. Er wordt goed gebruik gemaakt van het 3D-effect. Het verhaal kent een aantal subplots die evenals de personages meer uitwerking vragen. Het tempo ligt hoog, waardoor het einde van de film een afgeraffeld gevoel geeft. Dit is jammer, want daarmee smoort de film het plezier die hij oproept.

Recensie Otto is een neushoorn

De Vlaamse stemmen zijn passend en enthousiast ingesproken. De humor is aan de brave en veilige kant. Er zijn weinig visuele grappen, terwijl de mogelijkheden zich meer dan eens voordoen. Zo lijkt de focus vooral op kinderen gericht. Daarmee hebben de filmmakers overigens wel een punt. Kinderen dienen verbaasd en verwonderd te worden en een ideaal medium hiertoe is de animatiefilm. Meer nog dan gewone film kan de animatiefilm tarten met de grenzen van wat mogelijk is. Dit gegeven wordt dankbaar gebruikt in Otto is een neushoorn.

 

17 november 2013

 
ALLE RECENSIES

Zarafa

****

recensie  Zarafa

Aaibare aimabele langnek

door Ralph Evers

Vrij naar het waargebeurde verhaal over de eerste giraffe in Parijs. Met oog voor detail en liefde gemaakt.  

Het verhaal wordt verteld door een dorpsoudste, die met houten poppen de kinderen vermaakt. Maki is samen met zijn vriendinnetje Soula geketend door de boosaardige slavendrijver, Moreno. Op een nacht ontdekt Maki dat de ketens te groot zijn en dat hij kan ontsnappen. Wanneer Moreno de achtervolging inzet weet Maki ternauwernood aan hem te ontsnappen en wordt hij gered door een giraffe. Moreno geeft niet op. Hij komt Maki op het spoor en schiet de giraffe, die Maki probeert te beschermen, dood. Dan springt een illustere vreemdeling, Hassan, tussenbeide. Maki belooft de stervende giraffemoeder dat hij voor haar kalf Zarafa zal zorgen.

Diepere lagen
Tegen de achtergrond van dit avonturenverhaal spelen thema’s als slavernij, oorlog, vriendschap, dierenliefde en vrijheid. Het belangrijkste thema lijkt het individuatieproces van Maki. De jongen op weg naar volwassenheid tegen een achtergrond waarin de wereld uit de onderdrukkende blanke slavendrijver emancipeert. Hassan, die als een vader voor Maki is, geeft hem de raad de sterren te volgen wanneer hij mocht verdwalen.

Recensie Zarafa

Een andere belangrijke rol in dit avontuur is voor Malaterre, een ontdekkingsreiziger. Hij verzorgt het noodzakelijke oriëntatiepunt. Malaterre is overigens een leuk gevonden naam: ‘mal à terre’, slechte grond. Hij verblijft dan ook het liefst in zijn luchtballon, van waaruit hij veilig overzicht houdt over de aarde.

Wanneer de baai voor Alexandrië belegerd is door de Turken, vraagt de Pasha van Egypte een gunst aan de Franse koning om hem te hulp te schieten. Als gift stuurt de Pasha een giraffe naar Parijs. Zo begint een vrolijk makend, doch onwaarschijnlijk avontuur over een giraffe, twee Tibetaanse koeien, Hassan, Malaterre en Maki in een luchtballon.

Progressief
Regisseur Rémi Bezançon heeft een goed gevoel voor subtiliteit en dosering. Hij weet de gevoelige snaar te raken, zonder te overdrijven. Dit deed hij eerder in het overtuigende familiedrama Le premier jour du reste de ta vie (2008). In Zarafa, zijn eerste animatiefilm, ontgint hij nieuw terrein op overtuigende manier.

De animatie doet denken aan een mix tussen Sylvain Chomets Les Triplettes de Belleville (2003) met de karakters van de Japanse animatiegrootmeester Hayao Miyazaki. Dit is niet heel gek, wanneer je weet dat Jean-Christophe Lie de grafische regie in handen heeft. Hij werkte eerder mee als animator aan Les Triplettes de Belleville. De afwisseling tussen de stijlen werkt goed. Tegen een prachtig getekende achtergrond komen de kleurrijk en simpeler getekende personages meer tot leven. Als een levend stripboek. Door in de personages de nadruk op emoties en persoonlijkheid te leggen en in de achtergrond de details, versterkt dit elkaar. De film weet zich te bevrijden uit de ketens van computeranimaties en 3D. In die vrijheid ontstaat een levendige film die voor jong en oud zeer te genieten valt.

 

6 oktober 2013

 
ALLE RECENSIES

Sneeuwkoningin, De

***

recensie  De Sneeuwkoningin

IJzige vorst

door Ralph Evers

Door een tenenkrommende moraal te vermijden stijgt deze Russische animatiefilm (met Nederlandse stemmen) over het overwinnen van haat boven zichzelf uit en zit er een leerzame les in voor kinderen.  

Er was eens een koningin, die verbitterd door haat het hele land in een ijzige wereld omgetoverd had. Haar magische spiegel vertelde haar dat er slechts één bedreiging voor haar overbleef: de glasmaker Vegard. Hij maakt spiegels die zo zuiver zijn dat ze je ware gezicht onthullen en daarmee je toverkracht tenietdoen. Wanneer Vegard en zijn vrouw ontvoerd worden denkt de koningin rust te vinden. Totdat haar spiegel haar vertelt dat het paar een zoon heeft, Kai, die de nalatenschap van zijn vader bezit.

Vlak voordat Kai gevangen werd, wist hij het hart te veroveren van een dromerig meisje, Gerda. Gerda is evenals Kai wees en heeft slechts een goede vriend, een witte wezel. Ze leven allebei in een weeshuis met een nare, strenge huismeester die alles wat Gerda fijn vindt verbiedt. Wanneer Kai voor haar ogen ontvoerd wordt, zet Gerda alles op alles om Kai te redden.

Ze krijgt daarbij hulp uit onverwachte hoek. De trol Orm (leuke rol met grappige stem), die doet denken aan een leukere versie van de luiaard uit Ice Age, blijkt behulpzamer dan hij dacht. Dit levert een grappige tweestrijd op, waardoor hij soms doet denken aan Gollum. De trol is een lafaard, een grote bek met een klein hartje, een opschepper. Er zit iets vriendelijks en nonchalants in de trol wat hem zeer aimabel maakt.

Recensie De Sneeuwkoningin 3D

Op reis
Onderweg komt Gerda tal van maffe figuren tegen. Een terugkerend thema is die van de heksen. Haar eerste avontuur brengt haar bij een nogal hebzuchtige heks met een bijzondere kruiden- en bloementuin. Voor Gerda, een meisje met een uitermate zuiver hart, is het slechts de beleving en esthetische schoonheid die telt. De heks heeft slechts oog voor euro’s, wat al gauw tot problemen leidt, zeker wanneer de bloemen in Gerda’s bijzijn beginnen te stralen. Later in het verhaal ontmoeten Orm en Gerda een koning die het verstand heeft van een bijzettafeltje, maar die luid kenbaar maakt een tiran en despoot te zijn. Hij is met zijn stommiteiten een grappig intermezzo in de film. De laatste heks is ogenschijnlijk de meest angstaanjagende: een Lapse sjamaan en van alle heksen de meest pientere en behulpzame. Zij leert Gerda hoe ze de verschrikkelijke Sneeuwkoningin te lijf kan gaan.

Misfit
Het centrale thema in De Sneeuwkoningin is de misfit, degene die buiten de maatschappij valt. Teleurgesteld, vereenzaamd of verbitterd door haat, keert de misfit zich tegen de samenleving. De haat die zich in ijs heeft laten vertalen. Alleen degene die dapper genoeg van hart is en een waarlijk zuivere ziel heeft, kan een verschil maken tegenover zoveel kille haat. De bestrijding ligt dus niet in de vernietiging, maar in het tegendeel: inzien dat een haatdragende mens nog altijd een mens is. Een verrassende moraal die afwijkt van Hollywood-wetten, waarin het kwaad vernietigd wordt.

Uniformiteit
Met haar animatiestijl hoopt De Sneeuwkoningin toch aansluiting te vinden bij de grote Hollywood-producties. De ronde rimpelloze gezichten en steeds groter wordende ogen zie je nagenoeg in elke grote animatiefilm terug. Deze snel om zich heen grijpende uniformiteit maakt de animatiefilm tot plat consumptievermaak. De uitstapjes naar simpelere animatie tijdens deze film en het fantasierijk vormgegeven verhaaltje geeft De Sneeuwkoningin nog net een beetje eigen gezicht. De 3D werkt in de reisscènes door gladde sneeuwlandschappen, maar is over het geheel genomen overbodig.

 

4 oktober 2013

 
ALLE RECENSIES

Het beste van Pixar: animated shorts 

Wendy de Bert – Disney-historicus

Wendy de Bert heeft zich tijdens haar studie gespecialiseerd in de geschiedenis van de 19e en 20e eeuw en is zelfbenoemde Disney-historicus. Werkt als freelancer (online marketing & communicatie), heeft haar eigen webshop in film- en televisiemerchandise en is redacteur bij PopcornCulture.

 

Het beste van Pixar: animated shorts 

Bijna iedereen houdt van de films van Pixar. De studio – tegenwoordig onderdeel van The Walt Disney Company – is groot geworden door computer animated films van hoge kwaliteit. De kunst die vooraf gaat aan deze films is de komende maanden in Amsterdam Expo te zien als eerbetoon aan het bedrijf dat van computeranimatie een serieuze business maakte. Hoewel Toy Story, Finding Nemo en WALL-E  absolute meesterwerkjes zijn, gaat mijn voorkeur uit naar de Pixar Shorts: korte animaties die de oorsprong zijn van tekenfilms.

Animatiefilms zijn tegenwoordig een belangrijk onderdeel van de bioscoopprogrammering en worden gezien als volwaardige films. In de begintijd van Hollywood was dat wel anders. Er werd bij de komst van film en fotografie flink geëxperimenteerd met het creëren van animaties, maar dat bleek een moeilijke klus om te klaren. In de jaren dertig van de twintigste eeuw produceerde een handjevol studio’s korte tekenfilmpjes die zelfs hun weg naar het witte doek vonden.

Steamboat Willie

Deze korte animatiefilms – ‘shorts’ genoemd – duurden vijf tot tien minuten en werden voorafgaand aan een speelfilm getoond. In het begin waren deze shorts zwart-wit en werden ze zonder geluid geleverd. Disney voegde voor het eerst gesynchroniseerd geluid toe en wel met de korte animatie Steamboat Willie uit 1928, dat tevens het debuut was van Mickey Mouse.

Van shorts naar avondvullende film
De snelle (technologische) ontwikkelingen rond animatiefilms zorgden ervoor dat dit medium steeds serieuzer genomen werd. In 1937 werd de eerste avondvullende tekenfilm in de bioscoop uitgebracht: Snow White and the Seven Dwarfs. En hoewel de shorts nooit helemaal verdwenen, kwam de nadruk steeds meer te liggen op lange animatiefilms. Shorts zijn de afgelopen eeuw volop gemaakt, maar vooral als kunstvorm en nauwelijks voor het grote publiek. Tot de komst van Pixar.

Pixar is ontstaan uit de computerafdeling van Lucasfilm. Ed Catmull wordt in 1979 aangenomen om computeranimaties en special effects voor de filmindustrie te ontwikkelen. Vier jaar later schuift ex-Disney-animator John Lasseter aan, waarna de Lucasfilm Graphics Division begint aan haar eerste korte animatiefilm: The Adventures of André & Wally B. De droom van beide heren om computeranimaties te blijven maken wordt werkelijkheid als Steve Jobs in 1986 investeert in de afsplitsing van het bedrijf. Pixar is geboren.

In die tijd waren computeranimaties puur experimenteel, net zoals de animated shorts dat aan het begin van de twintigste eeuw waren. Budgetten waren laag en het aantal manuren per animatie hoog. Maar door het talent van de Pixar-animatoren ontwikkelde het bedrijf zich in rap tempo. De techniek werd beter en Pixar kwam steeds meer in de picture te staan. In The Walt Disney Company vonden ze een partner die hen de mogelijkheid gaf om een volwaardige animatiefilm te ontwikkelen. Dat werd Toy Story (1995).

Van avondvullende tekenfilms weer terug naar shorts
Toy Story werd wereldwijd een ongelooflijk succes. Pixar had zichzelf echt op de kaart gezet en zou nu de mogelijkheid hebben om lange animatiefilms te blijven maken. Kwaliteit, experimenteren en storytelling hebben echter altijd voorop gestaan bij het bedrijf en daarom wilden ze niet kwijt wat hen groot had gemaakt: de shorts. De shorts waren de weg naar succes geweest en hadden ze geholpen om te definiëren wie ze waren. John Lasseter nam het initiatief om de shorts te blijven maken, naast de productie van lange bioscoopfilms. Wat de shorts voor hem als kunstenaar en regisseur hadden gedaan, zouden ze moeten blijven doen voor nieuw talent.

Quote van John Lasseter

Experimenteren met shorts
De shorts zijn vanaf dat moment ingezet om nieuw talent de vrijheid te geven om zich te ontplooien. Animators krijgen de kans om een short te regisseren of om supervisor te worden. Verantwoordelijkheid voor dergelijke animaties stimuleert niet alleen de creativiteit, het geeft iedere animator de kans om te laten zien wat hij of zij kan. Deze focus op creativiteit en research en development maakt Pixar een heel bijzonder bedrijf.

Maar de ontwikkeling van eigen medewerkers is niet de enige reden om de animated shorts te blijven produceren. Volgens Pixar zijn de shorts ook belangrijk omdat ze simpelweg vermakelijk zijn. Het grote publiek smult van de korte filmpjes, die samen met iedere lange Pixar-film worden uitgebracht. De shorts zijn zelfs als verzameling op DVD en Blu-ray uitgebracht.

Bureaulamp met gekleurde bal

Bureaulamp
Het is een waar gemis als je de Pixar Shorts nog nooit gezien hebt. Hoewel ze allemaal de moeite waard zijn, zitten er toch een aantal opvallende pareltjes tussen, zoals Luxo Jr. Deze short is de eerste van Pixar en werd in 1986 gemaakt door John Lasseter. Deze animatie laat de kracht van Pixar heel duidelijk zien: het vermogen om sterke verhalen te vertellen en het alledaagse om te toveren tot iets heel bijzonders. Luxo Jr. gaat over twee bureaulampen een volwassen en een kind.

Deze short werd een icoon voor Pixar: de bureaulamp werd verwerkt in het logo en is tot op de dag van vandaag te zien aan het begin van iedere Pixar-film. Ook herkenbaar is de grote rol van de gekleurde bal. Leuk weetje is dat de bal een kleine cameo heeft in bijna iedere Pixar-film, met de grootste rol in de Toy Story-films. Probeer de bal maar te spotten!

For The Birds
Ik kan je mijn favoriet niet onthouden: For The Birds. Deze short werd in 2000 uitgebracht en won vele prijzen waaronder de Academy Award for Best Animated Short Film. Ook dit plot is gebaseerd op een alledaags verschijnsel. Het gaat over een groep vogels op een telefoondraad, zoals je ze bijvoorbeeld dagelijks langs de snelweg ziet zitten. De kracht zit weer in de eenvoud en de humoristische vogels.

For The Birds (Foto Wendy de Bert)

Persoonlijk ben ik blij om te zien hoe Pixar een goede balans heeft gevonden tussen grote, winstgevende animatiefilms en de meer experimentele shorts. De komende jaren kunnen we blijven genieten van Pixar-films in de bioscoop. Maar waar ik het meest naar uitkijk zijn de shorts die tegelijkertijd zullen worden uitgebracht.

 

13 juni 2013

 
 

MEER ESSAYS

HAFF 2013 – Deel 6

HAFF 2013 – Helaas, de laatste dag

door Ralph Evers

De laatste dag van het Holland Animation Film Festival 2013. Speciale aandacht voor Frankenweenie, Uma História de Amor e Fúria en O Apóstolo. 

Deze ochtend start ik met een competitievoorstelling. De film die indruk maakt is het prachtig georkestreerde, melancholische Edmond était un âne. Over een man die zich meer thuisvoelt in het lichaam van een ezel dan dat van een mens. Hij belandt vanwege deze ietwat eigenaardige voorkeur in een psychiatrische inrichting, waar hij onder meer een man ontmoet die zich thuisvoelt in het lichaam van een kip. Verstilde humor gedrenkt in wonderschone muziek.

Wil de echte Frankenstein opstaan
Gezien de drukte van mijn programma haast ik me met 3D brilletje naar de laatste film van Tim Burton. Frankenweenie is een geslaagde hommage aan Burtons jeugdliefdes als Hammer Horror  en Vincent Price. De film weet te overtuigen en contrasteert met uitglijders van de afgelopen jaren als Sweeney Todd, Alice in Wonderland, Corpse Bride en Charlie and the Chocolate Factory.

HAFF 2013 - Frankenweenie

Frankenweenie zit vol leuke beeldvondsten en woordgrappen. Wat te denken van de Poolse wetenschapsleraar, Rzykruski, die gemodelleerd is naar Vincent Price en wordt ingesproken door Martin Landau. Zo wordt opnieuw een van de grootste horrorhelden door Burton gereanimeerd. Landau wekte eerder in Ed Wood de horrorlegende Bela Lugosi tot leven. Je kunt je afvragen wie hier de echte Frankenstein is, Shelley of Burton?

Meester Rzykruski onthult de wonderen van het leven en elektriciteit. De jonge Victor Frankenstein is radeloos na de dood van zijn hond Sparky. De les van Rzykruski geeft hem de ‘spark of insight’ en op een gure nacht weten hemelse vonken Victors duivelse meesterplan tot een succes te brengen. Echter niet zonder gevolgen. Frankensparky wordt namelijk ontdekt en zoals Rzykruski uitlegde: wetenschap op zichzelf is niet goed of fout, het is slechts een natuurlijke nieuwsgierigheid van de onderzoekende mens. Wat iemand vervolgens met wetenschap doet bepaalt of het goed of slecht is.

Van de zwart-wit creatie van Burton volgt de weg naar de kleurenoverdaad van Pinocchio. Een dapper jongensverhaal met fantastische avonturen, speels geanimeerd, erg irritant ingesproken, waardoor de nadruk teveel op een kinderfilm komt te liggen.

Onsterfelijke liefde
Terwijl beneden in de foyer van ’t Hoogt een jazzbandje enthousiast staat te spelen, betreedt bovengetekende opnieuw een donkere bioscoopzaal. Uma História de Amor e Fúria vertelt het liefdesverhaal tussen een onsterfelijke man en een vrouw Janaína. De film beslaat 600 jaar Braziliaanse geschiedenis, waarin de onsterfelijke man telkens op een belangrijk historisch moment terugkeert. De film begint in de 16e eeuw, als het land wordt ontdekt door de Portugezen, die een bloedige slag leveren met de inheemse bevolking en de stad Rio de Janeiro stichten.

Uma História de Amor e Fúri

In 1825, ten tijde van de onafhankelijkheidsoorlog tegen de Portugese overheersers, en in 1968 bij de studentenopstand komt de onsterfelijke man in een nieuwe gedaante terug om ten slotte te reïncarneren in 2096. In al deze belangrijke episodes van de Braziliaanse geschiedenis vindt hij zijn eeuwige geliefde Janaína.

Een geschiedenis vol strijd en weerstand; slaven tegenover overheersers; verbondenheid en broederschap tegenover fragmentatie en verraad in revolutionaire tijden. Een portret van een land waarin het weinig uitmaakt of een dictatuur of een democratie de dienst uitmaakt. Opstand, (burger)oorlog en bloedvergieten maken deel uit van het DNA van de Braziliaanse cultuur, die tegelijkertijd een onsterfelijke liefde kan laten bloeien.

Gothic detective
O Apostólo weet direct te overtuigen door zijn prachtige design. Een sfeervolle claymation over twee ontsnapte dieven, Ramon en Xavier, van wie een op zoek gaat naar een oude schat in een dorpje bij Santiago de Compostella. Xavier vertelt Ramon waar de schat te vinden is, maar let wel: er hangt een mysterieuze en unheimliche sfeer rondom de schat en het dorpje Xanaz, waar Ramon de schat destijds achterliet. Xavier wil de schat gebruiken om te breken met zijn bestaan en verleden (vader was ook een dief). Hij slaat de waarschuwingen van Ramon in de wind en trekt erop uit.

In Xanaz heerst de dood. Er is geen leven, op de inwoners na. Geen plant heeft groen en de schamele dieren die er zijn zien er uit alsof ze uitgekotst zijn door de hel. Het plaatsje wordt gedomineerd door een sinistere priester, die zelfs voor de aartsbisschop niet bang is. Met een jongensachtige naïveteit aanvaardt onze dief de enigszins bizarre uitnodigingen in het dorp. Een dorp, zo ontdekt hij later, waaruit uiteindelijk niemand levend vertrekt. Xanaz is behekst door een onheilspellende mist en Ramon ontdekt in de bibliotheek van de priester een boek met middeleeuwse vertellingen.

HAAF 2013 - O Apóstolo

In dit boek ontdekt Ramon zijn noodlot (prachtig geanimeerd in 2D tekeningen) en staat hem een heel andere taak te wachten. Zo lijkt de schat niet een geldschat te zijn, maar een transformatieproces. De queeste krijgt vorm en wordt hier en daar afgewisseld met een humoristisch subplot. Een subplot waarin de kerk op de hak genomen wordt, verpersoonlijkt door een aan alcohol verslaafde aartsbisschop van Santiago de Compostella, die zijn parochianen laat barsten. Hij wordt bijgestaan door zijn slimme dienaar, die als een Sherlock Holmes alert blijft en de aartsbisschop behoedt voor groter verval.

Dappere dames
The Croods weet het festival met een komische noot af te sluiten. Na eerder een dappere roodharige op avontuur gezien te hebben in Brave, is het nu de beurt aan een puberende holbewoonster. Lees mijn uitgebreide recensie hier .

 

28 maart 2013

 

DEEL 1: Eerste festivaldag HAFF hapert, maar slaagt 

DEEL 2: Recensies Padak en Crulic

DEEL 3: Animatiefilm Junkyard wint Grote Prijs

DEEL 4: Masterclass, demo’s, docu’s en ratjetoe

DEEL 5: Levendige sfeer is eigen aan dit festival

Croods, The

***

recensie  The Croods

Aaibaar gevaar en gevaarlijke aaibaarheid

door Ralph Evers

In de nieuwe creatie van Dreamworks is maar weinig wat het lijkt. Schattige, bonte vogeltjes vreten in luttele seconden een walvis kaal en vervaarlijk lijkende sabeltandtijgers blijken de voorouders van onze luie huiskat.

Het avontuur begint wanneer Iep, de puberende dochter van vader Grug, op een nacht uit de grot ontsnapt. Hierbij breekt ze de belangrijkste regel van haar vader: het is goed om bang te zijn. En: de grot is de enige veilige plek. Haar nieuwsgierigheid wordt gewekt door een kleine ‘zon’. Niet veel later ontmoet ze Guy, een jongen die het vuur meester is en weet heeft van de wereld. Hij leeft niet meer in grotten, want van die tunnelvisie en duisternis word je niet wijzer.

The Croods

Daarbij zijn grotten gevaarlijk, nu de wereld op springen staat. Met zijn avontuurlijke inborst weet hij het hart van Iep te stelen. Wanneer door omstandigheden de rest van Ieps familie noodgedwongen op pad moet, omdat hun grot aan puin gaat, vallen ook zij al gauw voor de charmes van Guy. Behalve dan Grug, die blijft vasthouden aan zijn regels, die hem en zijn familie zo lang bescherming boden.

Dageraad van de mensheid
We tekenen de dageraad van de mensheid en ook de aarde is nog maar net ontwaakt in nieuw leven. In tegenstelling tot de protectionistische aard van de holbewoners trekken de continentale platen er op uit. Gevolg? Aardverschuivingen, vulkaanuitbarstingen, vluchtende dieren, chaos en paniek. Guy houdt zijn hoofd koel, dus Grug ook. De twee kemphanen houden de energie in de film levendig en zorgen voor de nodige kolderieke situaties.

The Croods

De tocht die de Croods hebben te maken breekt met het leven in de grot. De tijden van duisternis zijn voorbij, nieuw inzicht ontwaakt zich letterlijk in de zonovergoten nieuwe wereld. Tegelijkertijd wordt de familie, die jaren in angst geleefd heeft, overdonderd met nieuwe indrukken waarmee ze uit de voeten moeten zien te komen. Het geklungel van de familie levert dan ook lekker veel grappen op. Met een beetje pech zie je dan al de vervolgfilms aankomen. Wees gerustgesteld dat de luiaard in deze film een leukere rol speelt en dat de mammoeten vooral lomp en roekeloos zijn.

Heerlijk en komisch
We krijgen met The Croods een heerlijk en komisch heldenverhaal. De verplichte emoties in Amerikaanse films blijven enigszins achterwege, want ja, die holbewoners waren vooral bezig met overleven. De chemie tussen de personages en hun nieuwe omgeving, die fantasierijk en zinnenprikkelend weergegeven is, werkt goed. De film kent een hoge grapdichtheid en de humor is ‘Britser’(dank je wel, Cleese!) Naast slapstick is er voldoende ruimte voor running gags. Een zeer geslaagde running gag is de schoonmoeder Grannie, die met haar bijtende sarcasme Grug menigmaal tot het uiterste tergt. Zo is The Croods een film waarvan jong en oud kan genieten.

 

27 maart 2013

 

 

ALLE RECENSIES