Categorie: SUZAN

IDFA 2017 – Deel 4

Posted on

IDFA 2017 Deel 4:
Soms hoge verwachtingen, soms onverwachte verrassingen

door Suzan Groothuis

Het programma van IDFA doorspitten is nogal een klus. Ruim twintig zalen zijn er, de meeste in Tuschinski en Pathé Munt. En dan zijn er honderden documentaires om uit te kiezen. Van sommige heb je hoge verwachtingen, anderen verrassen onverwachts.

Zo zagen vrienden Lots of Kids, a Monkey and a Castle. Over een Spaanse vrouw die drie wensen had en er ook nog bepaalde gewoonten op na houdt. Met de belofte de ideale mix tussen komisch en tragisch te zijn, toch snel een kaartje gescoord. En inderdaad: een verrassing. Ook Filmworker, over de man die ruim 30 jaar met Stanley Kubrick heeft gewerkt, maakt indruk. In Quest volgen we het gezin Rainey uit Philadelphia in moeilijke tijden. En Habaneros van Julien Temple toont de geschiedenis van Havana in een duizelingwekkende 2 uur.

 

Lots of Kids, a Monkey and a Castle

Lots of Kids, a Monkey and a Castle – Voor en na de crisis
In dit intieme docudrama volgen we de 80-jarige Julia, een extraverte levensgenieter die drie wensen in vervulling zag gaan: heel veel kinderen, een aap en een kasteel. Geleidelijk aan vertelt ze haar verhaal aan de kijker, hoewel niet geheel van harte, want ze vraagt zich af waarom zoon Gustavo een film over haar wil maken. Ze is toch helemaal niet interessant? En waarom zou de kijker naar een stel homevideo’s van een Spaans gezin willen kijken?

Nou, misschien wel omdat het gezin van Julia niet alledaags is. Met de praatgrage Julia aan het roer, maken we kennis met haar man en haar zes kinderen. In Lots of Kids, a Monkey and a Castle is er een voor en een na de economische crisis. Julia en haar gezin hebben mooie tijden gekend, met als hoogtepunt de intrek in een kasteel. Een plek waar de verzamelgevoelige Julia al haar kostbare spullen kwijt kon – van een kunstgebit, zelfgemaakte poppenkleertjes tot de wervels van haar grootmoeder die in de Spaanse Burgeroorlog omkwam.  De crisis dwingt hen echter het kasteel te verlaten en elders hun intrek te nemen. Wat volgt is de ontruiming van een immense ruimte, wat leidt tot veel hilarische (waar zijn toch die wervels van oma?), mooie en ook verdrietige momenten en herinneringen.

Het is maar goed dat regisseur Gustavo Garciá Salmerón zijn project heeft doorgezet, ondanks de bezwaren van zijn moeder. Zijn film, in nonchalante stijl geschoten, is een mooi portret van een bijzonder gezin. En omvat ondertussen alle thema’s die het leven rijk is: van dromen en bezit tot liefde en de dood.

 

Filmworker

Filmworker – Een leven van toewijding
Stanley Kubrick kennen we allemaal. Maar wie heeft ooit van Leon Vitali gehoord? Buiten het feit dat hij in Kubricks film Barry Lyndon speelde, was hij jarenlang Kubricks assistent. Maar Leon noemt zichzelf liever filmworker. Na Barry Lyndon werd Leon een veelgevraagd acteur. Maar nieuwe acteerkansen sloeg hij af, want hij besloot zij aan zij met meesterfilmer Kubrick te werken. Na Barry Lyndon geen acteercarrière meer voor Leon, maar een dienstverband als assistent van Kubrick – van casting tot de restauratie van kopieën.

Leon was een mateloos bewonderaar van Kubrick. Zijn leven aan de zijlijn koos hij doelbewust, al was het er een van totale devotie: het was bijna 24-7 werken. Filmworker toont bijzondere opnames, zoals op de set van The Shining. Leon was degene die Danny castte. Ook koos hij voor de tweelingmeisjes Burns, terwijl het in eerste instantie om één rol zou gaan. Na het zien van Filmworker vraag je je af, wat Kubrick zonder Leon Vitali had gemoeten. De man heeft ongelooflijk veel kennis en inzicht als het gaat om film. Maar hij heeft al die jaren een bescheiden positie ingenomen – voor de opening van de Kubrick-expositie, na diens dood, was hij niet eens uitgenodigd.

Filmworker is een portret van een man die zich voor de volle honderd procent inzette voor zijn vak. Een film over adoratie en toewijding, met bijzonder beeldmateriaal dat laat zien hoezeer Leon Vitali betrokken was bij Kubricks projecten. Ondanks dat Leon niet rijk en beroemd is geworden en hij amper thuis bij zijn gezin was, heeft hij nooit spijt gehad van zijn besluit. Filmworker brengt Leon Vitali terecht voor het voetlicht – maar heeft ook oog voor het vak film maken. Een inclusief inkijkje vol anekdotes in de wereld van een meesterfilmer en zijn devote filmworker. Een must voor Kubrick-fans en voor wie van film houdt.

 

Quest

Quest – The streets of Philadelphia
Vanaf 2008 volgen we, slechts met één camera gefilmd, Christopher en Christine Rainey en hun jongste dochter PJ.  Ze wonen in een buurt waar geweld en criminaliteit aan de orde van de dag zijn. Is er nog hoop op verbetering met de inauguratie van Obama, dan wordt die teniet gedaan wanneer PJ plots in een gruwelijke schietpartij belandt.

Filmmaker Jonathan Olshefski volgt het gezin tot de verkiezingscampagne van Trump. De Raineys zien er op toe hoe scholen plaats maken voor casino’s en hoe criminaliteit een bepalende rol heeft in hun wijk. Maar ze geven niet op: samen met buurtgenoten besluiten ze hun stem te laten horen. Letterlijk gebeurt dat in hun muziekstudio, hun veilige thuishaven, alwaar muzikanten samenkomen en gedachten en gevoelens gedeeld worden. Maar Christopher heeft als radiopersoonlijkheid ook een belangrijke rol in de wijk – en na het ongeluk met zijn dochter laat hij alleen maar meer van zich horen.

Een rauw, eerlijk portret van mensen die het niet makkelijk hebben en moeten opboksen tegen de harde bureaucratie en leidende politiek. Ook is Quest een mooi, indringend portret van de Raineys, die er ondanks de tegenslagen het beste van maken. Woeste ernst versus streetwise humor.

 

Habaneros

Habaneros – Havana breed uitgemeten
In Julien Temples (bekend van The Filth and the Fury) twee uur durende documentaire volop aandacht voor de geschiedenis van Havana in Cuba. De regisseur grijpt terug op eind negentiende eeuw, ten tijde van de afschaffing van de slavernij, tot nu. We zien hoe Havana als welvarende, maar corrupte wereldstad onder het bewind van generaal Batista verwordt tot de stad van de revolutionairen onder Fidel Castro.

Temple roept de vraag op wat de geschiedenis, en dan met name Castro’s revolutie, de stad gebracht heeft. Het antwoord is tweestrijdig, zoals ook veel inwoners gemengde gevoelens hebben over Castro. Er kwam meer gelijkheid, de zorg verbeterde en mensen (zowel mannen als vrouwen) werden gestimuleerd om te studeren. Maar veel idealen gingen ook verloren door de invloed van Rusland en de VS. Het Amerikaanse embargo dat sinds 1962 aan Cuba is opgelegd, zorgde voor veel moeilijkheden onder de Cubaanse inwoners, zoals restricties om te reizen.

Habaneros is met zijn ruim twee uur een daverende historische rit, vergezeld van een dynamische soundtrack van salsa, jazz en Cubaanse hiphop. Toch valt de film richting einde in herhaling (wat brengt de toekomst?) en doet met zijn speelduur te lang aan. Bovendien is de film volgestopt met beelden – interviews, archiefmateriaal, animaties en fragmenten uit speelfilms. Een overdaad voor het oog. Maar wie meer van Havana en de geschiedenis van Cuba wil weten, een leerzame blik op een unieke stad.
 

27 november 2017

 
IDFA 2017, deel 1
IDFA 2017, deel 2
IDFA 2017, deel 3
IDFA 2017, deel 5 (slot)

 
 
MEER FILMFESTIVAL

IDFA 2017 – Deel 2

Posted on

IDFA 2017 Deel 2:
Flamenco, punk en milieuactivisme 

door Suzan Groothuis

InDeBioscoop blikt terug op drie uiteenlopende documentaires: van improvisatie-flamenco en woeste Britse electropunk naar de idealen van een milieuactivist in Liberia.

 

Impulso

Impulso – Eigenzinnig en gewaagd
Vorig jaar won het prachtige La Chana, over het leven van de beroemde flamencodanseres Antonia Santiago Amador, de IDFA Publieksprijs. Dit jaar is er Impulso van regisseur Emilio Belmonte, ook een film over flamenco –  maar dan de moderne variant. Gedurende de film volgen we de jonge danseres Rocío Molina en het gezelschap waarmee ze optreedt. Rocío is de grondlegger van wat wel improvisatieflamenco genoemd kan worden. Ze verkent de grenzen van dans en performance en heeft optredens op bijzondere plekken, zoals musea voor moderne kunst.

Impulso toont de voorbereiding op haar nieuwe show in het Parijse danstheater Chaillot. Een show die het moet hebben van improvisatie en die het uiterste vraagt van de kleine, gedrongen ster. Beelden van repetities, optredens en interviews met betrokkenen wisselen elkaar af. Verwacht geen intiem, persoonlijk portret zoals in La Chana, want Impulso is geen biografie. Wel een krachtige verbeelding van een gedreven artiest met vernieuwende en verrassende inzichten. Terwijl we Rocío vooral aan het werk zien, vertelt haar moeder hoe ze zover is gekomen. Haar Rocío was altijd al een vreemde eend in de bijt, maar wist van jongs af aan wat ze wilde. De oerkracht die in haar zit is tevens een angst van moeder, die emotioneel vertelt hoe haar dochter op het podium verandert in een monster. Een vergelijking die doet denken aan wat La Chana’s dochter over haar moeder vertelde. La Chana is overigens kort in de film te zien, een mooi moment waarop beide danseressen hun bewondering voor elkaar laten blijken.

Impulso verlangt na het zien ervan naar een live performance van een danseres die alle kneepjes van de flamenco beheerst, maar er een volkomen eigen draai aan geeft. En steeds een stapje verder gaat en extremen verkent, waaronder haar eigen kracht versus uitputting.  Bijzonder en intens portret van de Lady Gaga van de flamenco.

 

Bunch of Kunst

Bunch of Kunst – Spervuur van de working class
Intens op een heel andere wijze is de documentaire Bunch of Kunst van Christine Franz over het Britse Sleaford Mods. Sleafords is een tweetal bestaande uit Andrew Fearns en Jason Williamson. Twee veertigers die besloten hun gal te spuwen over alle ellende die Groot-Brittannië rijk is. Beiden afkomstig uit de working class geven ze hun visie op thema’s als werkloosheid, dagelijkse sleur en managers:

I work my dreams off for two bits of ravioli
And a warm bottle of Smirnoff
Under a manager that doesn’t have a fuckin’ clue
Do you want me to tell you what I think about you, Cunt?

Het principe is simpel: Andrew verzorgt de rauwe electropunk-beats, Jason spuwt zijn teksten. Franz, die het duo tegenkwam tijdens een optreden in Berlijn, was onder de indruk en besloot een documentaire te maken. Gedurende twee jaar volgt ze de Sleafords en hun betrokken manager. Van kleine, donkere optredens in grauwe Britse stadjes tot grote festivaloptredens in Glastonbury. Sleaford Mods is voor veel Britten wat Sex Pistols ooit was. Een vijftigjarige fan noemt het optreden van Sleaford Mods zelfs het beste sinds The Sex Pistols in 1977. Ondertussen zien we het duo steeds groter worden, met als hoogtepunt het tekenen van een contract bij platenlabel Rough Trade.

Een film over hoe maatschappelijke en politieke onvrede op creatieve en authentieke wijze verbeeld wordt in intense, rauwe en niets verhullende muziek. Bunch of Kunst is een aanstekelijke documentaire met de nodige, bijtende humor. Vraag is wel hoe lang de Sleafords nog kunnen doen waar ze goed in zijn en hun eigenheid kunnen behouden. Want er is altijd een keerzijde van succes.

 

Silas

Silas – De strijd van een activist
Van de creatieve talenten van Rocío Molina en de Sleafords over naar Liberia, waar een milieuactivist vecht voor de goede zaak. We volgen Silas Siakor, die zich vol overgave stort op de corruptie in zijn land. Zijn doel is de rechten van de lokale gemeenschappen  beschermen en corruptie – voor zover dat gaat – tegengaan. Silas heeft al het nodige meegemaakt en gezien tijdens het bewind van warlord Charles Taylor. En nu de in 2005 democratisch verkozen president Ellen Johnson Sirleaf aan de macht is, zijn er dingen veranderd, maar de corruptie is niet verdwenen.

Vanuit de regering is er te weinig zicht op de milieuverwoestende bedrijven, hongerig naar waardevolle grondstoffen. Terwijl de lokale bevolking steeds minder zelfvoorzienend wordt, vecht Silas samen met zijn collega’s van Sustainable Development Institute voor hun rechten en gaat via een ontwikkelde app de strijd aan tegen de grootmachten in zijn land. Alles wat ruikt naar of wijst op corruptie, kan via die app gefilmd en gemeld worden. Op die manier verzamelt Silas bewijs van wat er werkelijk gaande is in zijn land, in de hoop dat de regering met andere regels en wetten komt.

Silas is een gepassioneerd portret van een man die niet opgeeft. Ook al drukt zijn grote betrokkenheid op zijn eigen gezondheid en gezinsleven. Filmmakers Anjali Nayar en Hawa Essuman volgden Silas vijf jaar lang , wat resulteert in een bijzonder document: ondanks de stroom aan problemen in zijn land (er is iets verbeterd en er doemt weer een nieuwe situatie op om aan te vechten) blijft hij hoop houden op verbetering. Tegelijkertijd is er de realisatie van wat macht met een mens kan doen en de hoop dat je trouw kan blijven aan je idealen. Inspirerend en confronterend.
 

24 november 2017

 
IDFA 2017, deel 1
IDFA 2017, deel 3
IDFA 2017, deel 4
IDFA 2017, deel 5 (slot)

 
MEER FILMFESTIVAL

Ghost Story, A

Posted on

recensie A Ghost Story

Een eenzaam hiernamaals

door Suzan Groothuis

A Ghost Story is een verhaal over een geest, maar anders dan je zou verwachten. Casey Affleck is een groot deel van de film gehuld onder een wit laken met twee gaten. Waarachter hij zijn geliefde, alleen achtergelaten, gadeslaat. Een subtiele, kosmische film over liefhebben, loslaten en weer opnieuw beginnen.

Voordat Casey Affleck (broer van en bekend van Manchester by the Sea en I’m Still Here) als spook te zien is, zien we hem in het echte leven als C, een wat verstrooide muzikant. Samen met zijn vrouw M (Rooney Mara, Carol) in hun huis op het platteland in Texas, waar zij graag weg wil maar hij niet. ’s Nachts worden ze opgeschrikt door de oude piano die plots geluid geeft. Een teken van andere, kosmische aanwezigheid?

Kort daarna komt C om bij een auto-ongeluk. Nadat M hem geïdentificeerd heeft, zien we hoe zijn in witte laken gehulde lichaam weer tot leven komt. Als spook keert hij terug naar zijn geliefde woning en zijn rouwende echtgenote. Rouw die niet is verbeeld als verscheurd verdriet, wat je zou verwachten als je als jonge vrouw je echtgenoot verliest. In plaats daarvan zien we minutenlang hoe M een taart, achtergelaten door een kennis, verorbert. Zittend op de grond, met een vork in de taartvorm hakkend, het leven toonbaar leeg. Ondertussen, subtiel in beeld gebracht, bekijkt het spook dat eens haar echtgenoot was M van een afstand.

A Ghost Story

Minimaal maar veelzeggend
Lowery, bekend van het broeierige Ain’t Them Body Saints (waarin Casey Affleck en Rooney Mara ook elkaars echtgenoten spelen) neemt de tijd voor zijn film. Traag van opzet, waarin de beelden leidend zijn. Gekozen is voor een beeldverhouding van 4:3 aspect ratio met ronde hoeken, wat de film een nostalgische sfeer geeft. Dialogen zijn er amper en toch zegt de regisseur veel met dit intieme drama.

De keuze voor de boeken die het jonge stel in huis heeft, bijvoorbeeld. De camera toont een kort, maar in het oog springend shot van titels als Virginia Woolfs A Haunted House And Other Stories en een boek van Nietzsche dat handelt over de eeuwige terugkeer. Terwijl de tijd geruisloos verstrijkt, ziet het spook toe op hoe M weer grip op haar leven krijgt. En wanneer er een nieuwe partner in haar leven is, laat het spook zijn aanwezigheid verraden door lampen te laten flikkeren en boeken uit de kast te laten springen. Eén valt open met de tekst “He left it, left her” vluchtig in beeld. Een zin die M een moment van bevreemding geeft.

De cirkel van het bestaan
De film zit vol met subtiele verwijzingen naar het hiernamaals en de cirkel van het leven. In één scène is een voorspeller (gespeeld door de singer-songwriter Will Oldham) aan het woord. Hij voert een monoloog over de eindigheid van het bestaan. Hoe zinvol zijn onze daden? Voor wie schrijf je een boek, of een lied? Wie herinnert zich jouw nalatenschap? Zijn uiteindelijke boodschap is dat de planeet eindig is en alles verdwijnt en verbrandt. “It’ll all go” zijn woorden die het spook echter niet wil horen. Met zoemende elektriciteit legt hij de voorziener het zwijgen op.

A Ghost Story

Poëtisch en kosmisch
Lowery durft met A Ghost Story risico te nemen. Het trage tempo, de lange shots en de minimale dialogen vragen geduld van de kijker. Wie een horror verwacht, komt bedrogen uit. Evenmin als dat Casey Affleck in spookkostuum grappig is. A Ghost Story is een film die je moet ondergaan. De beelden zijn prachtig en doen wel denken aan films van Terrence Malick (The Tree Of Life).  Verstild, poëtisch en kosmisch. De dissonante soundtrack, met als hoogtepunt het beklemmend mooie I Get Overwhelmed van Dark Rooms, vult de sfeer van de film goed aan.

Affleck verbeeldt als spook zowel dreiging, melancholie als eenzaamheid. Het is knap hoe slechts een laken met twee gaten de angst voor vergetelheid invoelbaar maakt. Prachtig is de onverstaanbare dialoog die hij met een spook aan de overkant van zijn huis voert. I’m waiting for someone. Who? I don’t remember.

Aan de hand van sprongen in tijd – verleden, heden en toekomst – zien we hoe het spook krampachtig probeert een herinnering te zijn. Niet vergeten, maar levend. Om, uiteindelijk, los te kunnen laten. Lowery’s film resoneert na het zien ervan nog lang, als flikkeringen van licht. Cinema zoals je die weinig tegenkomt en die de kijker in verwondering achterlaat.
 

15 november 2017

 
MEER RECENSIES

LIFF 2017 – Deel 4

Posted on

Leiden International Film Festival (LIFF) 2017 Deel 4 (slot):
Gevarieerd en internationaal georiënteerd

door Suzan Groothuis

Tien dagen stond Leiden in het teken van cinema. In dit laatste deel van LIFF aandacht voor American Indie-deelnemer Brigsby Bear, over een jongen geobsedeerd door een serie met een beer. Becoming Bond is een vermakelijke documentaire over de man die eenmaal Bond speelde: de Australiër George Lazenby. Ruben Östlund verrast met zijn nieuwste film The Square, waarin een museumdirecteur na een publiciteitsstunt voor een nieuwe expositie in een existentiële crisis belandt. En dan zijn er nog de voorpremières On Body and Soul, Thelma en The Killing of a Sacred Deer.

Gevarieerd weer, het programma van LIFF 2017. En sterk internationaal georiënteerd, met films uit Thailand, Oost Europa, Scandinavië en de VS. Een festival waar je naast de grote voorpremières (Suburbicon, de het nieuwste verhaal van de Coen-broertjes) kan genieten van kleine pareltjes. Zoals het Hongaarse On Body and Soul,  over twee heel verschillende mensen die op een haast surreële manier tot elkaar komen. Een film die overtuigt met een origineel script, fijn acteerwerk, mooi geschoten camerawerk en die, bovenal, weet te raken. In december draait On Body and Soul in de Nederlandse bioscopen en wie hem niet gezien heeft in Leiden, moet zeker de kans grijpen de film in de koude wintermaand te gaan zien. Alleen al om de beelden van een sereen, prachtig winterlandschap, waarin twee herten elkaar vinden.

 

Thelma

Thelma – doodse verleiding
Thelma van Joachim Trier (Oslo, August 31st, Louder Than Bombs) schiep hoge verwachtingen, maar stelt teleur. Dat ligt niet aan hoofdrolspeelster Eili Harboe, die de jonge, gekwelde Thelma sterk neerzet. Kort gezegd gaat het verhaal over studente Thelma, afkomstig uit een streng gelovig gezin. Het is wennen, het studentenleven vol verlokkingen. De verleidingen van alcohol en seks brengen stress met zich mee, wat zich uit in aanvallen die lijken op epilepsie. Maar gekunstelde verwijzingen naar het geloof maken duidelijk dat er meer en iets anders speelt.

Vergelijkingen met Brian de Palma’s Carrie liggen voor de hand, maar denk ook aan films als Requiem en Let The Right One In. Thelma opent sterk, maar houdt de spanning niet vast. De filosofische levensvragen, die in Triers eerdere films zo prominent aanwezig zijn en dwongen tot nadenken, blijven in Thelma achterwege. De film heeft pretenties, maar is uiteindelijk vlak en voorspelbaar. En doet niet wat de beelden te opzichtig willen: onder de huid kruipen. Thelma draait vanaf 7 december in de bioscoop.

 

The Killing of a Sacred Deer

The Killing of a Sacred Deer – gevonden evenwicht
Met The Killing of a Sacred Deer van de Griekse regisseur Yorgos Lanthimos kan het twee kanten op: een film die briljant begint, maar in zijn tweede helft verzandt, of een meesterwerk dat er langer in zit? Van een meesterwerk wil ik niet spreken, maar Lanthimos’ laatste is zijn meest evenwichtige. Alps en The Lobster hadden beiden het probleem over een geweldige eerste helft te beschikken en vervolgens in te zakken. Te vreemd, te absurd, te rommelig.

The Killing of a Sacred Deer houdt controle. De film, die handelt over een chirurg die een sinistere keuze moet maken, bouwt rustig op en werkt toe naar een suspense-volle thriller. Een moderne Sophie’s Choice gemengd met de naargeestigheid van Haneke. Met sterke rollen van Nicole Kidman, Colin Farrell en Barry Keoghan (Dunkirk) als onheilspellende tiener. Van wie we vast nog wel meer gaan horen. The Killing of a Sacred Deer draait vanaf 29 november in de bioscoop.

 

The Square

The Square – maar is het kunst?
Van een heel ander kaliber is The Square van Ruben Östlund. Een droge, satirische kijk op de hedendaagse samenleving. Een museum voor moderne kunst, onder leiding van directeur Christian, vormt het uitgangspunt. Het museum staat op het punt om een nieuwe expositie, met kunstwerk The Square als publiekstrekker, te onthullen.

The Square toont een inkijkje in de artistieke wereld, met die typische ongemakkelijkheid die ook in Östlunds eerdere films (Turist, Play) zo aanwezig is. Ondertussen stelt de regisseur van alles aan de kaak: de essentie van kunst, morele grenzen en gemeenschapszin. Met bijrollen van Elisabeth Moss (Mad Men, The Handmaid’s Tale) en Dominic West (The Wire). Verrassend, hilarisch en soms met het schaamrood op de kaken. Een film die dan weer stemt tot een lach en dan weer tot nadenken. Een mooie aanvulling op een inmiddels indrukwekkend oeuvre. The Square draait vanaf 9 november in de bioscoop.

 

Becoming Bond

Becoming Bond – eenmalige roem
En dan over naar Becoming Bond van Josh Greenbaum, waarin we terugblikken op het leven van George Lazenby. Wie? O ja, de man die maar één keer James Bond speelde, in het legendarische On Her Majesty’s Secret Service (ook vertoond op LIFF). Becoming Bond toont Lazenby in het hier en nu en laat hem vertellen over zijn leven. Met gevoel voor humor vertelt de Australiër hoe hij het schopte van autoverkoper tot Bond. En uiteindelijk een leven leidde van vrouwen, drugs en het grote geld. Toch wees Lazenby, ondanks het grote succes van On Her Majesty’s Secret Service, een miljoenencontract af. Uiteindelijk koos hij voor zijn eigen vrijheid, waar hij tot op heden geen spijt van heeft.

Lazenby’s leven wordt op gevatte en kleurrijke wijze nagespeeld door acteurs. Een heerlijke documentaire, een tikje over the top, net als de roerige perioden die Lazenby heeft meegemaakt. Een man die niet altijd goede keuzes maakte, maar wel bij zichzelf bleef en daarmee respect afdwingt. My name is Lazenby, George Lazenby!

 

Brigsby Bear

Brigsby Bear – groot knuffelkind
En tot slot Brigsby Bear, een film uit de American Indie Competition die wedijverde met winnaar Menashe. Het is het speelfilmdebuut van Dave McCary, die als regisseur wat episoden van Epic Rap Battles Of History op zijn naam heeft staan. Brigsby Bear gaat over James, die samen met zijn ouders in een afgeschermde, afgelegen woning leeft. Hij vult zijn dagen met lessen die zijn ouders geven en het kijken naar de serie Brigsby Bear. Een favoriet van James. Niet alleen draagt hij steevast een Brigsby-shirt, ook zijn kamer is gevuld met Brigsby-prullaria. Wanneer de serie plots stopt, staat het leven van James op zijn kop. In een nieuwe fase in zijn leven is hij vastbesloten zijn lievelingsserie af te maken.

Brigsby Bear is een film met een hoog Me and Earl and the Dying Girl-gehalte. Een sympathieke, zij het wat zonderlinge hoofdpersoon (teveel verklappen over zijn achtergrond doen we maar niet) moet weer richting aan zijn leven geven. Brigsby Bear is innemend, maar werkt netjes en voorspelbaar  de kaders van de typische “indie”-film af. Denk aan creatieve decors, de rol van de outsider (hoewel James niet echt moeite hoeft te doen om bij de jonge hipsters te horen), de nodige humor en het nodige drama. Een leuk tussendoortje, maar meer toch echt niet. Brigsby Bear draait sinds 19 oktober in de bioscoop.
 

7 november 2017

 

DEEL 1 LIFF 2017
DEEL 2 LIFF 2017
DEEL 3 LIFF 2017

 

 
MEER FILMFESTIVAL

LIFF 2017 – Deel 2

Posted on

Leiden International Film Festival (LIFF) 2017 Deel 2:
Ruim baan voor de American Indie

door Suzan Groothuis

In dit tweede deel van het Leiden International Film Festival staan we stil bij de American Indie Competition. Wederom heeft de organisatie verrassende, prikkelende en ontroerende films in dit programmaonderdeel weten te stoppen.

Een ruziënd stel ontdekt in Band Aid dat hun relatie-perikelen uitstekend dienen als inspiratie voor popsongs. Een dronken, verveelde Anne Hathaway blijkt in Colossal banden te hebben met een gigantisch monster dat de boel op stelten zet in Seoul. In The Lovers volgen we een uitgeblust koppel dat weer jeu aan hun relatie weet te geven. En in Menashe zitten we dicht op de huid van een vader die vecht voor de voogdij over zijn zoontje, maar de orthodox-joodse gemeenschap waaruit hij komt maakt het hem niet gemakkelijk.

 

Band Aid

Band Aid – liedjes over ruzie
We beginnen met Band Aid, waarin Anna (Zoe Lister-Jones, tevens de regisseur en scriptschrijver) en Ben (Adam Pally) constant ruziën. Over de afwas bijvoorbeeld, die zich maar opstapelt in de zink. Tot Anna op het geniale idee komt om hun ruzies te gebruiken als inspiratie voor het schrijven van popsongs. Ze pakken gitaar en basgitaar uit de garage en vragen hun vreemde buurman Dave (Fred Armisen, Portlandia) als drummer.

Band Aid doet wat denken aan films als Humpday en Your Sister’s Sister, waarin de hoofdpersonen, vaak worstelende creatievelingen, twijfelen over hun leven en de te nemen stappen.  De film is een mooie mix van drama en komedie, met gevatte dialogen, prikkelende humor en een wijze les van Bens moeder (Susie Essman, die we kennen als Susie Greene uit Curb Your Enthusiasm) over wat mannen en vrouwen nou zo van elkaar doet verschillen. Een film die tot het eind toe geboeid blijft, mede door de goede chemie tussen de twee hoofdpersonen. Origineel, verfrissend en warm. Gaat dat zien!

 

Collossal

Collossal – van nietig naar reusachtig
Colossal, alhoewel die geen deel uitmaakt van de American Indie Competition, is ook een originele film, maar dan heel anders. Het begint met een relatie die strandt: Tim (Dan Stevens) heeft genoeg van zijn party girl vriendin Gloria (Anne Hathaway) en zet er een punt achter. Zij vertrekt naar haar geboortedorp om de draad weer op te pakken. Voor zover je daarvan kan spreken als je alleen maar alcohol drinkt en slaapt. Ze krijgt een baantje aangeboden in de kroeg van jeugdvriend Oscar (Jason Sudeikis) en dan wordt de slapende routine van werk en drinken opgeschrikt door opzienbarend nieuws. Een gigantisch monster zorgt voor ophef in Seoul en Gloria ontdekt per toeval banden met dit wezen te hebben.

Colossal is indie-sciencefiction, waarbij realisme wordt afgewisseld met de vreemde ontwikkelingen in de Zuid-Koreaanse hoofdstad. Die weer verband houden met het nietige bestaan van Gloria, die tot het besef komt tot grootse veranderingen in staat te zijn. Colossal is van de hand van de Spaanse regisseur Nacho Vigalondo, eerder verantwoordelijk voor Extraterrestrial (2011), ook een liefdesverhaal waarin sciencefiction verweven zit. Colossal is zo’n film die de kijker op het verkeerde been zet (o, zit het zo?), beschikt over een verrassend scenario, fijn acteerwerk en de nodige humor.

 

The Lovers

The Lovers – schipperen tussen huwelijk en vreemdgaan
En dan The Lovers van Azazel Jacobs, waarin Debra Winger (haar roem lag in de jaren ’80, met films als An Officer and a Gentleman) eindelijk weer in een hoofdrol te zien is. Ze speelt Mary, echtgenote van Michael (Tracy Letts, voornamelijk bekend als scriptschrijver van Killer Joe en August: Osage County). Het koppel bevindt zich op een uitgeblust punt in hun jarenlange relatie. De passie is er in alle opzichten uit. Beiden hebben een manier gevonden om nog ergens geluk uit te halen: vreemdgaan. Dat weten ze niet van elkaar, nog niet. Want hun nieuwe partners voeren de druk op en dwingen hen eerlijk te zijn over hun affaire. En dan, plots, verandert er iets en ontdekken Michael en Mary een wederzijdse affectie.

The Lovers laat zien hoe complex relaties kunnen zijn. Met elkaar is onmogelijk, maar zonder ook. En met een ander lijkt het beter, maar dat kan ook een ontsnapping zijn. De film houdt midden tussen drama en droge komedie, met mooie rollen van Debra Winger en Tracy Letts. De uitgeblustheid van hun relatie is van hun gezichten af te lezen. Vermoeid, geïrriteerd en steevast te laat op een werkplek die niet inspireert. Maar geleidelijk aan is daar een transformatie, als een bedwelmend afrodisiacum. Met een supermarktscène als hoogtepunt, waarbij Tracy Letts zijn gezicht laat spreken en de kijker eventjes kippenvel bezorgt.

 

Menashe

Menashe – strijden voor je kind
Menashe van Joshua Z. Weinstein is een film die zich afspeelt in een orthodox-joods milieu in Brooklyn. Menashe is de naam van de hoofdpersoon, een goedzak maar tevens outsider. Zijn vrouw is overleden en om die reden is er door de “Ruv”, de geestelijk leider, besloten dat haar broer voor Menashes’ zoontje zorgt. Een man hoort namelijk niet alleen te zijn en wanneer Menashe weer een vrouw aan zijn zijde heeft kan zijn zoontje bij hem wonen. Menashe zelf laat het daar niet bij zitten en strijdt om de voogdij. Maar in plaats van dat hij vertrouwen wint, gaan er dingen mis en wordt de voogdij-kwestie steeds gecompliceerder.

Menashe is volledig in het Jiddisch gesproken en geeft een goed beeld van het reilen en zeilen in een orthodox-joodse gemeenschap. Tevens laat de film zien hoe moeilijk het is als je net buiten de geijkte paden valt. Menashe heeft een goed hart, maar hij kan, hoezeer hij ook probeert, niet om de regels en waarden van de gemeenschap heen. De camera zit hem dicht op de huid, waarmee zijn onmacht voelbaar wordt voor de kijker. Regisseur Joshua Z. Weinstein houdt zijn film intiem en ingetogen. Een mooi drama, met subtiel gebruik van humor en een man die zijn strijdbaarheid en hoop gelukkig niet kwijtraakt.
 

2 november 2017

 

DEEL 1 LIFF 2017
DEEL 3 LIFF 2017
DEEL 4 LIFF 2017

 

 
MEER FILMFESTIVAL

Leatherface

Posted on

**

recensie Leatherface

Jong en verdorven

door Suzan Groothuis

In 1974 was daar Tobe Hoopers The Texas Chain Saw Massacre. Rauw, intens, hysterisch en vooral ziek. In de laatste scène, waarin de vrouwelijke held heeft weten te ontsnappen, zien we een uitzinnige Leatherface met zijn ronkende kettingzaag slingeren. En nu is er dan de film Leatherface, waarin we terugblikken op zijn tienerjaren. Een aanvulling is het niet.

The Texas Chain Saw Massacre dateert van 1974 en was toen, maar ook nu nog een schokkende kijkervaring. Zelden werd hysterische gekte zo treffend verbeeld. Moordende en kannibalistische hillbilly trash, hun huis een ware val voor mensen die zich er in wanen. Vleeshaken aan de muur en de eeuwig snorrende kettingzaag van reus Leatherface, zijn gezicht bedekt achter een masker van mensenhuid.

Leatherface

Sadistische familie
De horrorklassieker is nooit geëvenaard. En kent inmiddels een flinke rij sequels, een remake en een prequel. En nu is er Leatherface, een prequel van The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning, waarin we teruggaan naar de jonge jaren van de man met de kettingzaag. De film opent met Jed’s verjaardag. Hij is de jongste van het gezin Sawyer, aangevoerd door matriarch Verna (Lili Taylor, The Conjuring). Als cadeau mag hij met een kettingzaag een man martelen, die een van hun varkens gestolen heeft. Maar Jed weigert. Is er toch nog sprake van goedheid binnen dit sadistische familieverbond?

In een volgende scène is Jed letterlijk lokaas. Een jong stel in een passerende auto meent in hem een verwond dier te zien, maar de jongen – een runderkop over zijn gezicht getrokken – leidt de vrouw naar zijn huis waar haar een gruwelijke dood wacht. Het blijkt de dochter van sheriff Hartman (Stephen Dorff, Blade), die niets kan bewijzen maar weet dat de Sawyers er achter zitten. Uit wraak zorgt hij dat Jed opgenomen wordt in een gesticht voor jongeren met een moeilijke jeugd.

En dan springt de film tien jaar vooruit. Het is 1965 en Jed zit nog steeds in het gesticht. Alleen heeft hij een andere naam gekregen, zoals alle jongeren die er zitten. We volgen Bud en Jackson, twee jongens die in niets op elkaar lijken. De lompe, stille Bud tegenover de charmante, respectvolle Jackson. Wanneer Verna het gesticht bezoekt en haar zoon terug eist, loopt het uit de klauwen.  Een ware opstand volgt, waarbij Bud en Jackson samen met twee andere jongeren en een zuster op de vlucht slaan.

De kloof tussen goed en kwaad
Tot zover het verhaal. Wat volgt is een zieke opsomming van gebeurtenissen, waarbij lustig gerefereerd wordt aan andere films. Het schuilen in een dierenkarkas bijvoorbeeld (Leonardo deed hetzelfde in The Revenant), lusten botvieren op een lijk (de aanstootgevende necrofiliescène uit The Neon Demon) en iemands kaak kapot trappen (a la American History X). Ondertussen pogen de filmmakers de vraag te stellen of er nog “goed” zit in iemand, die in een door en door verrotte omgeving is opgegroeid. Wie de Texas Chain Saw-films kent, weet het antwoord al.

Leatherface

Die vraag, van goed of kwaad, wordt overigens zijdelings gesteld. De makers lijken vooral te willen choqueren met beelden van hongerige varkens, een maaiende kettingzaag en ga zo maar door. En dan is er nog de slappe verhaallijn van de wraaklustige sheriff die een moordzuchtige familie op de hielen zit. Weinig acteeruitdaging voor Stephen Dorff en Lili Taylor, die vooral karikaturen neerzetten. Hoe anders was het duo als Candy Darling en Valerie Solanas in I Shot Andy Warhol.

Voorspelbaar pad van verdorvenheid
Leatherface biedt geen verrassende inzichten, maar volgt een voorspelbaar pad van verdorvenheid zonder de oprechte rauwheid en hysterie van het origineel. Zonde, want van regisseurs Alexandre Bustillo en Julien Maury zou je meer verwachten. Het duo maakte eerder het extreme Inside (2007), een film die verraste met zijn mix van psychologie en bodyhorror.

Wie echt wil weten wat moordenaars drijft tot hun bizarre daden, doet er beter aan de serie Mindhunter te kijken. Toeval of niet, hoofdpersoon Sam Strike speelt in een aflevering een jonge seriemoordenaar. De duisternis en machteloosheid die hem omgeven, voel je in die serie wel, terwijl Leatherface niet meer is dan lege horrorprovocatie..
 

31 oktober 2017

 
MEER RECENSIES

LIFF 2017 – Preview

Posted on

Preview: Leiden International Film Festival 2017
LIFF ziet er veelbelovend uit

door Suzan Groothuis

Van 27 oktober tot en met 5 november staat Leiden volop in het teken van cinema. Het programma van de twaalfde editie van het Leiden International Film Festival (LIFF) belooft ook dit jaar veel goeds. InDeBioscoop doet traditioneel uitgebreid verslag.

Leiden onderscheidt zich al jaren met de American Indie Competition: films waarachter geen grote producers en geldstromen zitten. Deze onafhankelijke Amerikaanse cinema levert vaak pareltjes op, zoals Whiplash en Short Term 12 die eerdere edities te zien waren. Ook dit jaar zijn er wat veelbelovende titels, zoals Golden Exits van Alex Ross Perry. In 2015 was hij aanwezig op het LIFF met Listen Up Philip, waarin Jason Schwartzman een geagiteerde, zelfingenomen schrijver speelt.

The Lovers

Familieperikelen
In Golden Exits schept een jonge Australische (Emily Browning) wanorde in het bestaan van twee New Yorkse families. Een film die net als zijn voorganger neuroses en ongemakkelijkheid belooft. In The Lovers zien we hoe een getrouwd koppel, na het besluit te gaan scheiden, onverwacht weer passie in elkaar vindt. Met Debra Winger en Tracy Letts, die behalve acteur ook bekend is als scriptschrijver van August: Osage County en Killer Joe.

Brigsby Bear is zo’n typische American Indie, waarin creativiteit en ontroering samengaan. Het leven van de 35-jarige James komt op zijn kop te staan wanneer zijn favoriete televisieserie abrupt eindigt. Er zit maar één ding op: het verhaal zelf afmaken! En dan hebben we Band Aid, waarin een getrouwd stel dat constant ruzie maakt op het idee komt een band te beginnen en hun ruzies als inspiratie te gebruiken. Een creatieve manier om uit je huwelijkscrisis te komen.

Grote regisseurs
Het Panorama-onderdeel richt zich op de nieuwste films van de grote regisseurs. De nieuwe Michael Haneke bijvoorbeeld, de man die ons ook The Piano Teacher, Caché en The White Ribbon bracht. Hij hanteert een realistische, confronterende stijl en weet de kijker met regelmaat met zijn films te verontrusten. In Happy End siert Isabelle Huppert het doek en haar personage heeft het zwaar te verduren met haar familieleden. Verder met Jean-Louis Trintignant (Haneke castte hem eerder in het aangrijpende Amour) en Matthieu Kassovitz. Een vrolijke film zal het niet zijn, maar wellicht wel een indringende en onvergetelijke.

The Killing of a Sacred Deer

The Killing of a Sacred Deer belooft weer een bijzondere filmervaring. De film is namelijk van de hand van regisseur Yorgos Lanthimos, bekend van Dogtooth, Alps en The Lobster. Cinema die zich kenmerkt door humor, absurdisme en knotsgekke scenario’s. Lanthimos’ films beginnen vaak ijzersterk en verzanden in de tweede helft. Hopelijk is The Killing of a Sacred Deer het meesterwerk dat er in zit. Colin Farrell speelt na The Lobster opnieuw een hoofdrol, evenals Nicole Kidman, recent nog te zien in Sophia Coppola’s The Beguiled.

Het Britse The Party belooft een zwarte, levendige comedy, met een topcast bestaande uit Kristin Scott Thomas, Timothy Spall en Bruno Ganz. Je promotie vieren doe je met een etentje, niet wetende dat die volledig ontspoort. In zwart-wit geschoten en van Sally Potter, bekend van Orlando en Ginger & Rosa.

En dan is er nog Battle of the Sexes, tevens de openingsfilm. De makers van Little Miss Sunshine komen met het waargebeurde verhaal van de tennismatch tussen de vrouwelijke nummer één, Billie Jean King (Emma Stone) en ex-kampioen met groot ego Bobby Riggs (een rol die Steve Carell vast en zeker op het lijf geschreven is!).

Cinema-ervaring
Buiten de American Indie Competition en de grote premièrefilms, biedt LIFF nog veel meer. Grijp je kans om de slechtste film ooit in Trianon 1 te zien: Tommy Wiseau’s The Room uit 2003, uitgegroeid tot cultklassieker, met hilarische oneliners als: I did not hit her, it’s not true! It’s bullshit! I did not hit her!

Voorafgaand aan The Room kan je kijken naar James Franco’s The Disaster Artist, voor een kijkje achter de schermen bij… The Room! Met Franco als Tommy Wiseau.

The Shining

Nog niet voldoende lekker gemaakt? Here’s Johnny, again! ofwel een vertoning van horrormeesterwerk The Shining, inclusief een exclusieve introductie. Zou toch wat zijn als het doek zich opent en er een golf bloed tevoorschijn komt. Ook waagt LIFF zich aan de enige echte Bond-film met George Lazenby in de hoofdrol: On Her Majesty’s Secret Service. In de documentaire Becoming Bond zien we hoe de autoverkoper uit Australië de nieuwe Bond werd en vervolgens de eeuwige roem liet schieten.

LIFF zou LIFF niet zijn om de cinema-ervaring nog eens te versterken met een echt The Big Lebowski-biertje. Bewaar die fles, wordt vast nog een collectors item. Hier lees je het hele LIFF-programma.
 

23 oktober 2017

 
MEER NIEUWS EN ACHTERGROND

Kedi

Posted on

***

recensie Kedi

Istanbul door de ogen van de kat

door Suzan Groothuis

Istanbul kennen we van De Blauwe Moskee en de Aya Sofia. Maar Istanbul is ook onlosmakelijk verbonden met katten. Eén van Istanbuls inwoners in Ceyda Toruns documentaire zegt het mooi: “Zonder de kat zou Istanbul een deel van zijn ziel verliezen.”

Kedi gaat over de vele straatkatten die Istanbul rijk is. Er zijn er duizenden en als je goed oplet zie je ze overal: bij marktkraampjes, de vissershaven, in magazijnen (heerlijke plek voor een nestje) en bij restaurants of bij mensen thuis.

Kedi

Sterke persoonlijkheid
De camera volgt verschillende katten met een sterke persoonlijkheid. Katten die onmiskenbaar verbonden zijn met Istanbul en zijn inwoners. Sari, Bengü, Psikopat, Deniz, Aslan Parçasi, Duman en Gamsiz heten ze. Allen met een eigen karakter: de één een verleider, de ander een ware psychopaat die zelfs pitbulls verjaagt.

Met de oortjes gespitst sluipen ze door de stad. Op zoek naar eten, naar aandacht en naar liefde. Ondertussen vertellen inwoners van Istanbul over hun band met katten, of met een specifieke kat in het bijzonder. Al zijn het straatkatten, de beestjes die in beeld zijn gebracht, hebben toch een soort van thuis. Psikopat bijvoorbeeld, die “harde” liefde ontvangt van de man die zich over haar ontfermt. Geknuffeld worden vindt ze maar niks, maar ruwe streken over haar vacht doen haar genieten. Ondertussen laten beelden zien dat zij de baas is en zich niets laat vertellen. Ze heeft een partner, maar als ze gevoerd worden wijkt hij opzij en eet zij als eerste. Vrouwelijke concurrentie blaast ze weg. En als visdief is zij iedereen te slim en te snel af.

Katten als zingeving
Veel geïnterviewden hebben een moeilijke tijd doorgemaakt en zijn voor de straatkatten gaan zorgen uit zingeving en troost. Een man die dagelijks met hen in de weer is zegt dat als je kan genieten van een kat, de wereld aan je voeten ligt. Een ander heeft het weer over een magisch moment waarin een straatkat een grote rol speelde. Zo staat de kat symbool voor mysterie, geluk en troost.

In Kedi zijn stad en dier verbonden met elkaar, waarbij de kat selectief is in het kiezen van plek en mens. Een mooi voorbeeld is de adellijke Duman, die al twee jaar bij een delicatessenzaak “woont”. Duman is een kat met manieren, maar weet heel goed wat hij wil en hoe hij het kan krijgen. Hij komt de zaak niet binnen, maar krabbelt als hij honger heeft met zijn pootjes tegen het raam. Nog enthousiaster wordt hij als het personeel naar zijn favoriete hapjes loopt: manchego en kalkoen. Achter zijn verzorgde en charmante uiterlijk schuilt nog steeds een straatkat.

Kedi

Vermakelijk met een boodschap
De verhalen van de inwoners over de katten komen grotendeels op hetzelfde neer, waarmee Kedi naar het einde toe in herhaling valt. De liefde voor de dieren leidt tot hoge rekeningen bij de dierenarts, bij wie menigeen inmiddels een schuld open heeft staan. Maar de katten zorgen ook voor verrijking. Ze worden als probleem gezien, maar Kedi toont een andere blik op de straatkat: namelijk die van cultureel symbool.

Zo hartverwarmend als de prachtige documentaire The Wild Parrots of Telegraph Hill, waarin een man zorg draagt voor wilde parkieten in San Francisco, wordt het niet in Kedi. Omdat gekozen is voor een fragmentarisch karakter, blijft de film wat vrijblijvend. Het is vooral een blik op stad, mens en dier en hoe die in verhouding staan tot elkaar. Vermakelijk met een boodschap: mens en dier moeten leren samenleven, in plaats van de conclusie stellen dat er voor de straatkat in de stad geen plek meer is.
 

20 augustus 2017

 
MEER RECENSIES

Aquarius

Posted on

****

recensie Aquarius
Strijdlustig standhouden

door Suzan Groothuis

Aquarius speelt in Recife, Brazilië, en draait om de 65 jarige Clara. Een weduwe die al jaren in het prachtige Aquarius-gebouw woont, maar nog de enige bewoonster is. In drie hoofdstukken krijgen we een impressie van Clara’s leven, waarbij haar band met haar geliefde woning centraal staat. Een band die onder druk komt te staan door een projectontwikkelaar die Clara wil uitkopen.

De film opent met prachtige zwart-wit beelden van de stad Recife, om vervolgens over te gaan in kleur en de beats van Queens ‘Another One Bites The Dust’. Een nieuwe ontdekking van de jonge Clara, voor wie muziek een grote passie is. Na dit muzikale tripje aan het strand belanden we in het Aquarius-gebouw, waar de verjaardag van tante Lucia gevierd wordt. Terwijl Clara’s kinderen lovende woorden uitspreken, kijkt Lucia naar een oud dressoir en hoe zij daar ooit wilde seks op had.

Aquarius

Terwijl Lucia’s leven gevierd wordt, staat Clara’s man stil bij 1979, het jaar dat Clara moest strijden tegen kanker. Een ziekte die overwonnen is, maar Clara haar lange haren en een borst kostte. Lange haren die ze jaren laten gracieus losschudt op het strand in hetzelfde Recife. De stad waar ze is blijven wonen, in het tweelaagse Aquarius-gebouw waar het kastje van tante Lucia nog steeds een prominente plek heeft.

Alleen in een verlaten gebouw
In drie hoofdstukken toont regisseur Kleber Mendonça Filho de jaren na 1980. Een ziekte overwonnen, haar man overleden en kinderen die volwassen zijn geworden. En ondertussen is Clara de enige bewoonster van Aquarius, want het pand is doelwit geworden van een projectontwikkelaar die iedereen behalve de trotse Clara heeft uitgekocht.

Waarom Clara graag in haar woning wil blijven, maken beelden duidelijk. Gelegen aan een zonnig strand en prachtig ingericht met een imposante platencollectie en zorgvuldig gekozen meubels en accessoires.  En natuurlijk het kastje van tante Lucia, waarop de camera subtiel rust om aan te tonen dat dit huis een geschiedenis, een ziel heeft.

Ook Clara wordt benaderd door de projectontwikkelaars, maar hun aanbod om haar uit te kopen wijst ze resoluut af. In haar woning zal ze sterven. En zo ontstaat een grimmige situatie, waarbij Clara moet opboksen tegen de macht van de harde bureaucratie. En hoewel Clara het hoofd fier rechtop blijft houden, ontstaan er zorgen bij haar kinderen of ze wel zo moet doorgaan. Want wat kan je in je eentje tegen een van de machtigste projectontwikkelaars van het land?

Aquarius

Ingetogen, maar gevoelsrijke film
Aquarius is Kleber Mendonça Filho’s tweede speelfilm. Zijn debuut Neighboring Sounds (2012) speelt zich ook af in Recife, in een middenstandswijk waar onrust groeit en een beveiligingsbedrijf net op het juiste moment zijn diensten aanbiedt. Een broeierige film die toont hoe woongenot negatief beïnvloed wordt en de rol van geld, macht en corruptie. Daarmee is er een link met het ingetogenere Aquarius, waar de praktijken van de projectontwikkelaars allerminst zuiver zijn en er vuile spelletjes ontstaan.

Neighboring Sounds is fragmentarisch van opzet, met een zekere afstand tot de personages. In tegenstelling tot Aquarius die drijft op de hoofdpersoon, een prachtige rol van Sonia Braga (Kiss of the Spider Woman). Als Clara is zij bevlogen, standvastig en koppig. Ofwel in haar eigen woorden: “I am a woman and a child”.

Maar Aquarius is meer dan een film over een vrouw die een eenzame strijd tegen een machtig bedrijf voert. Hij gaat over nostalgie, ouder worden, liefhebben, passie en verlangens. Met muziek als middelpunt: Clara, immer omgeven door haar omvangrijke platencollectie, is muziekrecensent geweest en heeft haar passie kunnen overdragen aan haar neef. In een prachtige scène laten hij en zijn vriendin Clara een Braziliaans nummer horen en zie je hoe gevoel overmeestert en muziek samenbrengt. Clara’s muzikale erfgoed zal voortleven.

Met Aquarius levert Kleber Mendonça Filho een ingetogen, maar gevoelsrijke film, die handelt over menselijke waarden en behoeften en ondertussen subtiel de verschillen laat zien: tussen arm en rijk, individu en bureaucratie, veiligheid en onrust en zuiverheid en corruptie. En, vooral, het niet opgeven van een geliefde plek, een plek waar je als kijker de ziel voelt en die je doet verlangen naar een tripje exotisch Brazilië.
 

14 augustus 2017

 

MEER RECENSIES

Maudite Poutine

Posted on

**

recensie Maudite Poutine

Experimentele rauwheid in Quebec

door Suzan Groothuis

De jonge Vincent is op de vlucht voor een bende, nadat hij met zijn maten hun wiet gestolen heeft. Een onverwacht weerzien met zijn oudere broer leidt tot een vicieuze cirkel van geweld, waar beiden uit willen, maar niet kunnen ontsnappen.

Maudite Poutine verwelkomt de kijker met een flikkerend zwart-wit beeld. Om vervolgens over te gaan in beelden van een concert, waar ruige hardcore gasten met bivakmutsen zich uitleven op hun gitaar. Dan pas begint de film, met een reis die uitmondt in een negatieve spiraal.

In Lemieux’ film, waar dialogen spaarzaam zijn en het meer gaat om het beeld – in zwart-wit geschoten – en de geluidsband, draait het om de jonge Vincent die op de vlucht is. Met zijn bandleden heeft hij wiet gestolen van de zogeheten “the bikers”, een bende die je liever vermijdt. Vooral als je iets hebt uitgehaald. Iemand zegt het nog tegen Vincent: “ze vergeven je nooit, mijn vriend”.

Maudite Poutine

Broers en tegenpolen
Om duidelijk te maken dat je niet met “the bikers” moet sollen ranselen zij Vincents maten af. Vincent zelf blijft gespaard, dankzij een plotse aanwezigheid die hem in bescherming neemt: zijn oudere broer Michel, die connecties heeft met de bende. Maar Vincent is nog niet van zijn belagers af: er moet een schuld vereffend worden. Geld dat er niet is.

Vanaf dat moment draait het om de twee broers, die elkaars tegenpolen zijn, en een situatie die steeds uitzichtlozer wordt. Terwijl Vincent een leven wil opbouwen, met werk en zijn liefde voor muziek en zijn band, trekt de gekwelde Michel hem onbedoeld naar beneden. Als kijker voel je van verre aankomen dat er opoffering in het spel is: de oudere broer voelt zich verantwoordelijk en wil voorkomen dat zijn jonge broertje nog meer in de problemen raakt.

Soundscapes en vervorming
Maudite Poutine is een film die sfeer en geluid centraal stelt. Niet verwonderlijk als je weet dat regisseur Karl Lemieux gewerkt heeft aan live-performances van Godspeed You! Black Emperor, een band die bekend staat om zijn hypnotiserende soundscapes. Vervormde shots, contrasterend zwart-wit en de muziek – inderdaad hypnotiserende soundscapes – gaan samen en voeren de boventoon. De beelden tonen uitzichtloosheid in Quebec, Canada – industrieterreinen, trailers, ruwe landschappen en concerten waar de arbeidersklasse zich uitleeft op voor de kijker onhoorbare harde klanken. De hardcore die Vincent maakt is slechts in zachte tonen op te vangen – als achtergrond, om over te gaan in een soundtrack van minimalistische geluidsgolven.

Maudite Poutine

Rauw en intens zonder gevoel
Lemieux zet een rauwe, intense sfeer neer, maar inhoudelijk schiet zijn film tekort. De complexe broederlijke band – je voelt ‘m niet. Vincent is vooral de mooie, getroebleerde jongen en Michel de einzelgänger zonder toekomst. Wie ze echt zijn en wat er speelt laat zich raden. Als er al een emotioneel moment is, zoals een broederlijk samenzijn bij een kampvuur, zie je de twee praten zonder ze te horen. In een zwakke scène verklaart Vincents moeder een situatie van vroeger, die de tegenstellingen tussen de twee broers duidt.

Uiteindelijk laat Lemieux zich teveel verleiden door de opzichtige thema’s van de neerwaartse spiraal van geweld en opoffering. Je voelt een grimmige climax aankomen en die krijg je ook, getoond in uitgesponnen shots. Resulterend in een lege film, waarbij het visuele en auditieve aspect aanvoelen als kunstje in plaats van als prikkelende toevoeging.
 

7 augustus 2017

 
MEER RECENSIES