Dorsvloer vol confetti

***

recensie  Dorsvloer vol confetti

Op zoek naar Gods gereformeerde gezicht 

door Joan Gebraad

Het leven van bevindingrijke gelovigen spreekt kennelijk bij veel Nederlanders tot de verbeelding. De verfilming van Franca Treurs Dorsvloer vol confetti  biedt een interessante blik op hun leven. 

Bij bevindingrijk gelovigen staan God, gezin en kerk voorop. Daarover vertelt Franca Treur in 2009 in haar debuutroman Dorsvloer vol confetti. Auteurs als Jan Siebelink, Maarten ’t Hart en Jan Wolkers gingen haar voor. Treur behoort echter niet tot de protestgeneratie van bovengenoemde heren en zet zich niet extreem af tegen haar gereformeerde wortels. De verfilming onderscheidt zich in dit opzicht ook van verfilmingen als Terug naar Oegstgeest.

Katelijne (Hendrikje Nieuwerf) is een fantasierijke, eigenzinnige en intelligente twaalfjarige die graag met haar neus in de boeken zit. Ze groeit eind jaren tachtig op in een boerengezin met vier broers. Haar nukkige moeder (Susan Boogaerdt) heeft een ietwat ‘ongepaste’ liefde voor tuinieren en blijkt later niet afkomstig te zijn uit een zeer streng christelijk milieu. Voor Katelijne’s vader (Steven van Watermeulen) is de belangrijkste taak van de vrouw het huishouden. De ouders interesseren zich ook opvallend weinig voor hun dochter. Katelijne’s band met haar grootouders is stukken beter.

Recensie Dorsvloer vol confetti

Net een documentaire
Dorsvloer vol confetti herinnert aan een documentaire. Een trage. Het tempo van de film lijkt het leeftempo van de bevindingrijke gereformeerden te symboliseren. Waar de ‘zondige’ buitenwereld als een stroomtrein doordendert, verandert hun leefwereld gestaag. In een aaneenschakeling van scènes verkent Katelijne de gereformeerde en niet-gereformeerde wereld. Door schade en schande ontwikkelt de naïeve twaalfjarige zich geleidelijk tot een meisje met een eigen visie op de wereld. De onwetende buitenstaander gluurt via de camera mee over haar schouder en verwondert zich mogelijk over dezelfde dingen.

Moet opa bang zijn dat de hel op hem wacht na zijn overlijden? De dominee predikt namelijk over de zondigheid van de mens en dat men ook na het leven God moet vrezen. Daarbij komt dat Katelijne’s vader sterft in een gierput. Dat kan een straf zijn.

Ook de wereldse verleidingen lokken Katelijne. Met haar broer gaat ze stiekem in een kermisattractie. Dat zijn ze niet gewend. Maar God straft onmiddellijk. Broer en zus stappen misselijk uit. En in het dorp gaat de roddel snel. Bij thuiskomst weet moeder al wat haar kroost heeft uitgespookt. Een pak slaag, dat verdienen ze.

Alle filmscènes behandelen belangrijke thema’s van het gereformeerde leven en kunnen prima op zichzelf staan. In dit opzicht is de film vergelijkbaar met het boek. Tegelijkertijd zie je Katelijne steeds meer een eigen mening vormen en een zelfbewustere houding aannemen. De film is dus ook een coming-of-ageverhaal. Als de mens de geheimzinnige puzzelstukken van het leven in elkaar past, ontstaan eenheid en inzicht.

Bevrijding
Dorsvloer vol confetti verwijst naar Katelijne’s geestelijke ‘bevrijding’ van de strengheid en soberheid van de gereformeerde cultuur en de ontdekking van haar eigen stem. Wanneer haar broer Christian verplicht trouwt omdat hij een meisje bezwangerde, besluit Katelijne confetti te maken. Hiervoor gebruikt ze onder meer christelijke bladen. Op de bruiloft daalt de confetti op het bruidspaar neer. Een daad van rebellie, want confetti is een teken van wereldse uitbundigheid en frivoliteit. En bladen als het Reformatorisch Dagblad  en TerDege  transformeren tot confetti en die over de orthodox gezindten uitkiepen is natuurlijk niet echt een teken van respect voor gereformeerde leeswaar.

Het Zeeuwse landschap als metafoor
De filmmakers hebben hun best gedaan het Zeeuwse landschap en belangrijke cultuurelementen waarheidsgetrouw in beeld te brengen. Krijsende meeuwen aan het water, dijkwegen vol zeeën groen gras, alwaar her en der een schaap blaat. Maar ook door de beelden van de boerderijen, het grauwe rijtjeshuis van Christian en Petra in het stille dorp, het wereldse vertier in de vorm van de dorpskermis, mossels van Dingemans en het traditionele ringrijden, waan je je in Zeeland. Het verhaal speelt zich af op Walcheren, maar qua landschap zou het bijvoorbeeld soms net zo goed Tholen kunnen zijn.

De rust en romantiek van het Zeeuwse landschap zijn echter maar schijn. Dit is de blik van de buitenstaander. De zee kan ook woest zijn, stormen kunnen over het land gieren. Zo is ook het gereformeerde leven: achter gesloten deuren is activiteit en worstelt men met vraagstukken over onder meer modernisering en ‘verwereldlijking’.

Recensie Dorsvloer vol confetti

In de details vind je de duivel
Dorsvloer vol confetti lijkt op het eerste gezicht een zeer realistisch beeld van bevindingrijke gelovigen te geven. De details onthullen echter een gebrek aan kennis. Zo verschijnt Petra op haar huwelijksdag in een monsterlijke lila jurk. De mouwen laten haar schouders onbedekt. Ook draagt ze een paarse sluier. Dit is ondenkbaar in streng geformeerde kringen. In het boek draagt Petra dan ook een huidskleurige jurk die haar armen bedekt en een hoed.

Verder valt op dat Katelijne’s vader en opa een baard hebben, terwijl bevindingrijke mannen zich moeten scheren en kort haar dragen. Maar kennelijk heeft de dominee daar geen bezwaar tegen. En spijkerkleding? Vrouwen in spijkerblouses en mannen in spijkerbroeken?

Al met al is Dorsvloer vol confetti een boeiende en bij vlagen grappige film. Voor onbekenden van de orthodox gereformeerde cultuur biedt de film een goede mogelijkheid iets van hun leefwereld te begrijpen. Een iets sneller verteltempo had de film pittiger gemaakt.

 

15 september 2014

 

MEER RECENSIES

Nena

***

recensie  Nena

Als je denkt, gaat het mis

door Nanda Aris

Coming of age film waarin een puber te maken krijgt met haar eerste verliefdheid, gescheiden ouders en een invalide depressieve vader.

Nena is de eerste speelfilm van Saskia Diesing. Het scenario van de film schreef ze samen met Esther Gerritsen. De film is gebaseerd op haar eigen leven in de puberteit, en dus speelt de film aan het einde van de jaren tachtig. Ware het niet dat de euthanasiewet in Nederland pas in 2001 van kracht werd.

Recensie Nena

Cynisme
Nena (Abbey Hoes) is een zestienjarige met donker haar en een ruim zittende zwart leren jas. Ze heeft een goede band met haar vader Martin, een voormalig Duits literatuurprofessor, die al jaren in een rolstoel zit vanwege MS. Een sterke rol van Uwe Ochsenknecht; met zijn cynische grappen weet hij de kijker op de juiste manier te raken. Dit doet ergens denken aan de komische bitterheid in Simon (van Eddy Terstall), hoewel de grappen en het taalgebruik in die film grover zijn. Door het luchtige cynisme, beseffen zowel Nena als de kijker niet direct hoe depressief Martin eigenlijk echt is. Des te harder is de werkelijkheid als blijkt dat Martin een zelfmoordpoging doet. Nena is dan ook diep gekwetst door het feit dat haar vader dood wil.

Leven heeft meerdere kanten
Zelf ontdekt Nena de liefde. Ze wordt verliefd op Carlo (Gijs Blom), de pitcher van het honkbalteam. Over het gooien van de bal moet je niet nadenken: ‘Als je denkt, gaat het mis’, zegt Carlo. Het blijkt een wijze uitspraak, niet alleen toepasselijk op honkbal.

Terwijl Nena haar eerste verliefdheid in alle hevigheid doormaakt, blijkt niet alles rozengeur en maneschijn. Abbey Hoes weet de dromerigheid van de liefde geloofwaardig te combineren met de angst en boosheid om haar vaders situatie. De machteloosheid om haar vader te helpen, en zijn uitzichtloosheid, doen haar beseffen dat het leven meerdere kanten heeft; haar levenslust staat in schril contrast met de doodswens van haar vader.

Tegelijkertijd betekent dit besef dat ze volwassen wordt. De wil om haar vader te helpen is groot, dus gaat ze de conversatie over de dood niet uit de weg. Dit op een bijna té luchtige manier, want het  koelbloedige gesprek over de verschillende manieren van zelfmoord komt niet geheel geloofwaardig over.

Recensie Nena

Plotontwikkeling
De film Supernova van Tamar van den Dop die eerder dit jaar verscheen, gaat ook over de volwassenwording van een jong meisje. Van den Dop is niet bang om een film te maken met weinig plotontwikkeling. Het betekent niet automatisch dat een film niet boeiend of interessant is daardoor. Een andere bevestiging hiervan is de nu in de bioscoop draaiende film Boyhood (Richard Linklater). Beide films kabbelen voort, net als het echte leven. Elke keer wanneer de kijker verwacht dat er iets groots gebeurt, gebeurt er niks. Zeer verfrissend dat de regisseurs van deze films zich niet aan de Hollywood-clichés houden en zo’n film durven maken.

Het was de film Nena ten goede gekomen als de regisseuse vertrouwd had op het maken van een boeiende film, zonder de behoefte te voelen af te moeten sluiten met een sterk einde. De film heeft dit einde niet nodig, zonder het slotstuk waren de impact en geloofwaardigheid vele malen groter geweest. Neemt niet weg dat de film, mede door goede acteurs (ook Fabian Jansen als Theo speelt een prachtige en bij vlagen zeer geestige rol), de moeite waard is.

 

6 september 2014

 
ALLE RECENSIES

Above Us All

***

recensie  Above Us All

De wereld draait door

door Ralph Evers

Above Us All vertelt ons verhalen over onze sterfelijkheid. De verschillende invalshoeken en ideeën hierover. De dood omringt ons ieder moment, want elk moment sterft en gaat over in een nieuw moment, in eindeloze beweging, tot de tijd stopt met tikken. 

De film begint met het scheppingsverhaal van de Aboriginals. We zijn op aarde en kijken uit over een uitgestrekt landschap. De grootsheid van moeder natuur stroomt via het scherm de zaal binnen. Dan doet een voice-over verslag van de schepping van de zon. Via een droom, een emoe-ei en de kampvuren van de geesten werd de zon geschapen. Onze tijd op aarde is tastbaar, wordt ervaren en geleefd. De dood is echter ongrijpbaar, ze is evenals de hemel boven ons. Ze bepaalt wie we zijn, en verschuilt zich ergens in de tijd, die verdwaald lijkt in de nachtelijke eindeloosheid van de sterrenhemel.

Recensie Above Us All 3D

Groote Oorlog
We leren Shay, Kelab, Koen en Maree kennen. Koen is een Vlaming die met Maree, een Aboriginal, twee kinderen heeft: Shay en Kelab. Maree overlijdt en Koen besluit met zijn kinderen terug te keren naar zijn geboorteplek: Ieper. De plek waar honderd jaar geleden onvoorstelbare gruwelijkheden plaatsvonden in de Groote Oorlog. Tegen deze achtergrond zoekt Shay naar troost in haar verwerking van het verlies van haar moeder.

De 53 shots die de film rijk is kenmerken zich door een 360 graden ronddraaiende camera. Om de illusie van beweging te behouden is gekozen voor een hoger aantal beeldjes per seconde, 50. Normaal gesproken zijn dit er 25, maar dat zou met de panningshots een flikkerend beeld opleveren. De camera draait rondom taferelen en overpeinzingen van de personages. Dit doet denken aan de overpeinzingen van de dealer en zijn klanten in de Hongaarse film Dealer van Benedek Fliegauf. Eveneens een film die in elk shot 360 graden rondom de scène draait en de contemplaties van de personages uitspreekt. De acteurs in Above Us All zijn geen professionals. Ze spelen zichzelf met hun ervaringen en emoties in een verzonnen verhaal.

Recensie Above Us All 3D

Last Post
De overpeinzingen in deze film gaan over het kapotgeschoten verleden van Ieper, wat nog altijd actueel is, en over de dood. Ieper is nog altijd zoekende naar hoe om te gaan met het verleden en hoe betekenis te geven aan de wreedheden in de drie slagen om Ieper. Nog elke dag wordt om 20 uur de Last Post geblazen ter nagedachtenis aan de vele gevallenen. Shay probeert te midden van haar nieuwe omgeving betekenis te geven aan de dood van haar moeder. Onder voortdurend grijze luchten waar maar regen uitvalt, valt dit haar zwaar.

De film op zijn beurt portretteert verschillende mensen, die hun ideeën rondom de dood uitspreken. Zo denkt de vader dat de dood definitief is, waar een jongen overtuigd is van een hemel en een hel. Een oudere vrouw vertelt over hoe de potjes jam die ze met haar man maakte haar doen denken aan de relatie die ze met hem had. Die potjes jam zijn als een relikwie, vasthoudend aan de liefde van de vrouw naar haar overleden man. Eenzelfde magie zit hem in het beroep van Koen. Hij is astronoom en kijkt in adembenemende shots naar de sterrenhemel, waar volgens de Aboriginals de geesten verblijven. En zo is de cirkel rond, ondanks hun verschillende opvattingen.

5 september 2014

 
ALLE RECENSIES

Never a Dull Moment

***

recensie  Never a Dull Moment

Tussen de as en de haarspelden

door Cor Oliemeulen

Sam Waagenaar was een nieuwsgierige, optimistische en onbevangen levensgenieter. Bekend van zijn biografie over Mata Hari, maar in vergetelheid geraakt als fotograaf die de halve wereld bereisde. Pim Zwier werd getroffen door diens ongepubliceerd levensverhaal en maakte een documentaire, waarin Waagenaars beleving van de Tweede Wereldoorlog centraal staat.  

Never a Dull Moment is een chronologische opsomming van de levenswandel van de in 1908 geboren Amsterdammer. De tekst van de film is geheel gebaseerd op de woorden van de avonturier en wordt ondersteund door authentiek filmmateriaal en foto’s van Sam Waagenaar zelf. De geselecteerde passages uit zijn autobiografie komen tot leven door een voice-over. Hoewel de toon soms nonchalant of afstandelijk is, blijft het beeld van een oprechte en veerkrachtige persoon hangen.

Recensie Never a Dull Moment

Drang tot reizen
Sam Waagenaar had al vroeg een drang tot reizen en het bezoeken van vreemde landen. Na de middelbare school vertrok hij in 1930 naar New York waar hij publiciteitsmanager van filmmaatschappij MGM werd. Een half jaar later keerde hij terug en werd Hoofd Publiciteit & Reclame van Europa. Hij noemt het de beste tijd van zijn leven. In Parijs waren ‘de meisjes aangenaam brutaal’. Hij nam zangles, ging operette zingen, vestigde zich in Zuid-Frankrijk en vertrok in 1939 weer naar Amerika.

Na de Japanse aanval op Pearl Harbor werden heel veel oorlogsfilms gemaakt. Als Europeaan was ‘Samuel’ Waagenaar geknipt om de rol van nazi te spelen. Terwijl hij figureerde als Duitse soldaat werden bijna gelijktijdig zijn ouders gedeporteerd, via Westerbork naar Auschwitz voor ‘een gedwongen dood’. Later in de documentaire zal hij de gaskamer bezoeken. Alleen nog het trapje naar beneden is te zien. Hij maakt er foto’s en staat ’tussen de as en de haarspelden’.

Voortdurend gekkenhuis
Niet minder indrukwekkend is zijn persoonlijke verhaal over de invasie van de Geallieerden. Samen met de Amerikaanse stoottroepen beleeft hij de uitzinnig wuivende mensen in kapot geschoten Franse dorpen, de overgave van de Duitsers en de bevrijding van Parijs. De authentieke beelden zijn prachtig, de foto’s van Sam Waagenaar, geschoten vanaf het dak van een hotel aan de Champs-Élysées, geven een unieke kijk op ‘een voortdurend gekkenhuis’.

Recensie Never a Dull Moment

Als oorlogscorrespondent bezoekt hij het totaal vernielde Berlijn. ‘De ellende liep over straat en de dood zat op de stoep.’ In heel de stad was geen boom meer te vinden, want de murw geslagen inwoners hadden niets anders om te stoken. We zien foto’s van boomstompen en ‘de overgebleven standbeelden die vroeger in dichte struiken stonden en nu in absurde naaktheid uit de kale grond oprezen’.

Goed voor Sam Waagenaar dat hij de oorlogsellende uiteindelijk kon achterlaten. Nu was het tijd om als fotograaf / correspondent de wijde wereld in te trekken: Europa, Azië, Afrika, waar is hij in zijn vijftigjarige loopbaan eigenlijk niet geweest? Het maakt van Never a Dull Moment een bewogen portret zonder saaie momenten. Zonder de authentieke stem van de hoofdpersoon of een enkel interview blijft het wel moeilijk de mens achter de fotograferende avonturier te ontdekken.

 

17 augustus 2014

 
ALLE RECENSIES

Zombie; The Resurrection of Tim Zom

***

recensie  Zombie; The Resurrection of Tim Zom

Pleurisjong wordt sportheld

door Cor Oliemeulen

Persoonlijk, evenwichtig portret van een irritant Rotterdams straatschoffie dat uitgroeit tot een gerespecteerde skateboarder.  

Lange blonde haren, petje, bleek gezicht met baardje, littekens op de handen en ellebogen. Onder op zijn skateboard prijkt de niets verhullende tekst: ‘Show me your tits’. We zien oude opnames van de jonge getalenteerde Tim op zijn skateboard. Overal waar het maar kan balanceert hij op een plankje met wieltjes. Metrotrappen, railings, leuningen, muurtjes, brievenbussen, niks is hem te gek. Hij steekt graag zijn middelvinger(s) op en laat zich niet snel wegsturen door een buurtbewoner of winkelier, want Tim moet nu eenmaal die sprong maken. Hoe heftiger hoe beter, steeds weer een nieuwe uitdaging. Hij valt regelmatig, vloekt, smijt zijn plank op de grond en maakt de volgende jump.

Recensie Zombie; The Resurrection of Tim Zom

Machteloos
Regisseur Billy Pols kwam twaalf jaar geleden in contact met Tim Zom en raakte geïntrigeerd door diens volwassen instelling van steeds vallen en weer opstaan. Hij maakte een documentaire van de in Zuid geboren en getogen Rotterdammer, die op het punt staat internationaal door te breken als professioneel skateboarder. Aan het woord komen sponsors, vrienden en familie. Er ontstaat een beeld van een jongen met een grote mond en een klein hartje. Gesloten, gefrustreerd en soms opgefokt. In de film zit een fragment van een vechtpartij waarvan de slachtoffers op last van de rechter onherkenbaar moesten worden gemaakt.

Zijn stiefvader noemt Tim een eikel en een moeilijk mannetje. Zijn moeder vertelt dat ze vroeger regelmatig werd aangesproken door andere ouders. “Ben jij de moeder van dat pleurisjong?” Ze voelde zich machteloos. “Tim vocht vier keer per dag op het schoolplein en was een lopende tijdbom.” Volgens oma is het feit dat haar kleinzoon wel eens gestolen heeft de schuld van de regering, want die moet maar voor werk zorgen. “Hij is eigenwijs, maar een hartstikke lieve jongen, je moet hem gewoon kennen.” En Tims vriendin vond hem een “mongool” toen ze hem voor het eerst ontmoette. “Ik vond zijn doen en laten leuk. Hij had al tien jaar geen verjaardagscadeau gehad en was erg blij met zijn T-shirt met een naakte vrouw erop.”

Recensie Zombie; The Resurrection of Tim Zom

Stunts
De interviews worden afgewisseld door sfeervolle opnames van straten, bruggen en industrieel Rotterdam bij avond. Het geluid van een skateboard, een flits en op de achtergrond de lichtjes van de flats. Er zijn prachtig gefilmde actiescènes waarbij skaters met camera’s de skills en stunts feilloos vastleggen. Tom kickt op de actie. “Ik voel de adrenaline. Je hart bonkt in je keel, je lichaam zegt: fuck it! Als je twijfelt ben je de lul, gaan je benen rare dingen doen.”

Het aardige van de documentaire is dat Zombie, zoals zijn fans hem noemen, zich langzaam ontwikkelt van vervelend mannetje tot een gepassioneerde sportheld. Als Tim praat over zijn overleden vader is hij voor de afwisseling niet stoer, maar aandoenlijk en aardig. De toon van het portret gaat van rauw en grimmig naar vrolijk en hoopgevend. In het eindshot geeft Tim zijn vriendin grimassend een hele lange zoen onder de zoetgevooisde klanken van Sugar Baby Love. De wederopstanding van Zombie lijkt een feit.

 

8 mei 2014

 
ALLE RECENSIES

Happily Ever After

****

recensie  Happily Ever After

Filmisch monument voor gebroken harten

door George Vermij 

Liefde is niet makkelijk. Althans dat idee krijg je na het zien van Tatjana Božics’ onthullende en zeer persoonlijke documentaire Happily Ever After. In de film reist Božic Europa af om haar exen weer te spreken. Daarbij stelt zij keer op keer de pijnlijke vraag: Waarom is het misgegaan? 

De film begint confronterend als de Kroatische Božic een echtelijke ruzie met haar Nederlandse man filmt. De relatie is op een precair punt beland en je voelt dat het einde nabij is. Vervolgens gaat zij graven in het verleden om tot inzichten te komen over haar teleurstellingen in de liefde. 

Recensie Happily Ever After

Verliefd door Europa
Als Božic door Europa reist om haar exen op te zoeken, ontstaat er een mooie verzameling observaties van culturele verschillen. Een van haar eerste echte liefdes had Božic met een gepassioneerde Rus. Zij praat er overdreven over, ook al voel je dat zij het gevoel met enige zelfspot aandikt omdat hij het uiteindelijk uitmaakte. Na de Rus heeft zij relaties gehad met een melancholische Duitser, een stoere Tsjech en een nette Brit.

Božic toont hoe zij zelf schipperde tussen haar eigen identiteit en die van haar veranderende geliefden. Het zet je als kijker aan het denken in hoeverre je in een geliefde de dingen zoekt die je zelf niet bent of juist de dingen die overlappen. Wat ook blijkt is dat Božic met haar boheemse lifestyle erg veel waarde hecht aan verliefdheid en passie. Geen onbelangrijke elementen maar zoals blijkt uit haar gestrande relaties zijn het zeker niet de enige bouwstenen voor een gelukkig samenzijn.

Božic verrast met ontroerende maar ook komische observaties over zichzelf en haar soms onrealistische wensen. Ze vertelt hoe zij al jong aan het dagdromen was en hoe haar leven is getekend door de conservatieve relatie van haar ouders in het voormalige Joegoslavië. Een van haar tieneridolen was een communistische popster en ze gebruikt archiefbeelden die nu iets fouts en nostalgisch hebben. Het toont hoe onze romantische perceptie en daarmee onze romantische wensen veranderen door de tijd. 

Pijnlijk oprecht
Voor een Nederlands publiek zal vooral het laatste segment het meest confronterend maar ook het grappigst zijn. Božic toont namelijk hoe zij valt op de oer-Hollandse Rogier die in Amsterdam woont en in de film symbool staat voor de Nederlandse man. Ze besluit een kind met hem te nemen en na een periode van geluk, brokkelt de relatie langzaam af wegens onderlinge verschillen. Ook hier weer momenten die herkenbaar en komisch zijn zoals Božic’ eerste ervaring met een Nederlandse familiereünie waar ze verbaasd is over het gebrek aan eten en niet kan begrijpen waarom iedereen in een kring moet zitten. 

Recensie Happily Ever After

Happily Ever After valt in de traditie van persoonlijke filmessays, zoals het oeuvre van de Amerikaan Ross McElwee die in zijn films pijnlijk oprecht is over zijn leven en de soms foute keuzes die hij gemaakt heeft. Ook in Božics film zijn er momenten waarin de kijker wordt geconfronteerd met haar relationele fouten en romantische overmoed. Božic weet dat te vermengen met komische elementen die relativeren, terwijl de stijl wisselt tussen poëtisch en documentair.  

Uiteindelijk geeft Happily Ever After niet een eenduidig antwoord op de vraag waarom Božic ongelukkig is in de liefde. De film is wel een gepast monument voor mislukte menselijke relaties en voor de hoop dat je ooit nog eens die ware tegen zal komen hoe complex dat soms ook kan zijn.

 

1 april 2014

 

 

ALLE RECENSIES

 

Hartenstraat

***

recensie  Hartenstraat

De ideale date-film

door Simone Vogel 

Het aanbod van Nederlandse romantische komedies films groeit fors. Het is dus niet verrassend dat actrice Sanne Vogel voor haar regiedebuut kiest voor dit genre. Hartenstraat weet te verrassen en verovert een plaatsje in de top tien van beste Nederlandse romantische komedies.  

De Negen Straatjes in Amsterdam. Een ‘dorp’ binnen de grote stad. Iedereen in de Hartenstraat, één van de negen straatjes, is op zoek naar de liefde. Behalve Daan (Marwan Kenzari). Samen met zijn dochter Saar (Nadia Koetje) leidt hij een rustig leven. Tot modezaak Neuf  wordt geopend naast de winkel van Daan. De knappe maar oppervlakkige Katje (Bracha van Doesburgh) zet de Hartenstraat op zijn kop.  

Recensie Hartenstraat

Afwisseling
Sanne Vogel, die vooral bekend is van romantische komedies als Verliefd op Ibiza, heeft met Hartenstraat haar eerste grote film als regisseur te pakken. De opbouw van het verhaal is, zoals bij de meeste romantische komedies, nogal standaard. We krijgen een introductie van alle karakters en zien hoofdpersoon Daan. Wanneer Katje ten tonele verschijnt, wordt al snel duidelijk dat deze twee tegenpolen elkaar zullen vinden aan het einde van de film. Het is echter de weg naar het ‘happy end’ die verrast. De karakters zijn goed uitgewerkt en weten de kijker te emotioneren. De film voelt hierdoor intenser aan dan de gemiddelde romantische komedie.  

Humor
Ook in Hartenstraat is gekozen voor populaire acteurs als Bracha van Doesburgh en Georgina Verbaan. Jan Kooijman, die steevast wordt ingezet als knappe vrijgezel en veelal shirtloos door het beeld beweegt, speelt in deze film slechts een kleine rol als homo. Een rol die hij geloofwaardig en vol humor weet neer te zetten. Verbaan vertolkt de rol van de tikkeltje gestoorde stalker Mara, die zo gek is, dat een ieder moet lachen.  

Recensie Hartenstraat

Humor is de rode draad in Hartenstraat. Van de overdreven seksistische Bas (Tygo Gernandt), de verveelde, roddelende Mirjam (Susan Visser) tot het overdreven jaloerse homostel Rein (Egbert-Jan Weeber) en Jacob (Sieger Sloot). Het zijn allemaal uitvergrote karakters die los van elkaar erg vreemd en ongeloofwaardig overkomen. Wanneer deze types worden samengevoegd, met als achtergrond de Negen Straatjes, krijg je een hilarische cast die doet denken aan een film als Chez Nous.  

Hartenstraat is de ideale date-film. Sanne Vogel heeft een film afgeleverd om trots op te zijn. Binnen de Nederlandse filmwereld, die wordt gedomineerd door producties van Johan Nijenhuis, is Hartenstraat  een lichtpuntje aan de romcom-horizon.

 

7 maart 2014

 

 

ALLE RECENSIES

Kenau

***

recensie  Kenau

Feeks temt furie, voor even

door Alfred Bos 

De aandacht voor de historische figuur Kenau Simonsdochter Hasselaer – boeken, tentoonstellingen, zelfs een opera – mondt uit in een filmepos rond een legendarische episode uit de vaderlandse historie. Op zijn Hollands gebracht, dat ook. 

De vaderlandse geschiedenis zit vol met meeslepende verhalen die smeken om vertelling via het filmdoek, maar het duurde tot 2011 eer een regisseur – Reinout Oerlemans – zich eraan waagde. Diens Nova Zembla is om uiteenlopende redenen niet helemaal je dat, dus Kenau kon op voorhand, bij deze kijker althans, rekenen op hoopvolle belangstelling. Zou er een jeugddroom, een spannend filmepos over (een episode uit) de Tachtigjarige Oorlog, in vervulling gaan? 

Recensie Kenau

Niet helemaal. De film is er en Kenau doet een gooi naar allure – en mist. Het gegeven is spectaculair: het Beleg van Haarlem door Fadrique Álvarez de Toledo, zoon van de infame landvoogd Alva. Het is de meest spraakmakende episode van de Spaanse veldtocht van 1572-73, die als de Spaanse Furie (bloedbad in Zutphen, Naarden uitgemoord) bekend is geworden. Haarlem hield lang stand, maar werd uiteindelijk opgeofferd om Alkmaar te redden, waar vervolgens de victorie begon. Politieke intrige, massale vechtscènes, duivelse dilemma’s, persoonlijke offers – daar zit een megafilm in. Maar daar moet je dan wel het budget voor hebben. 

Gelaagd personage
Aan de acteurs ligt het niet. Monic Hendrickx doet wat ze in de tv-serie Penoza eerder deed: ze speelt een sterke vrouw met gewonde ogen die door omstandigheden wordt gedwongen van zich af te bijten. Haar Kenau is een mengeling van woede en mededogen, een gelaagd personage dat Hendrickx ondanks de beperkingen van het scenario – zo zijn veel scènes nogal karig met dialoog bedeeld – overtuigend neerzet. Barry Atsma vertolkt adequaat de gezant van de Prins van Oranje, Wigbolt Ripperda, terwijl betrekkelijke nieuwkomer Sallie Harmsen als Kenau’s oudste dochter Kathelijne de camera als het ware naar zich toe zuigt. 

De makke van Kenau, dat om kostenredenen werd gefilmd in Hongarije, zit hem in het gat tussen pretentie en realisering. Regisseur Maarten Treurniet oogstte veel lof voor De Heineken ontvoering (2011), maar het voor een historisch epos schamele budget van (naar verluidt) zes miljoen euro slaat hem de middelen uit handen om zijn bedoelingen recht te doen. De computerbeelden van het beleg en de zestiende-eeuwse binnenstad ogen onaf en zijn niet overtuigend in de live action geïntegreerd. Ook valt het op dat alle stadscènes maar op twee of drie locaties zijn gedraaid. En dan de dialogen, als ze er al zijn: zo praten mensen alleen op papier. 

Recensie Kenau

Overval op het ijs
Er valt ondanks die beperkingen het een en ander te genieten. Al is het niet optimaal in beeld gebracht – je moet er niet aan denken wat een Ridley Scott met zo’n scène had gedaan – de episode waarin de vrouwen tijdens de barre winter van 1573 een Spaans voedseltransport op de bevroren Haarlemmermeer, in het wit gekleed en op de schaats, slinks beroven is origineel en nog niet eerder op het witte doek vertoond. Dan weten regisseur en scenaristen met beperkte middelen wel te verrassen en bij de kijker diens ‘suspension of disbelief’ te activeren. Er hadden meer van zulke momenten mogen zijn. 

Kenau biedt geen geschiedenisles, maar romantische verdichting rond een historisch gegeven. Zo werd Kenau in werkelijkheid door de Spanjolen niet in het Spaarne gekieperd, een lot dat veel Oranje-soldaten wel ondergingen. Ook komt de boertige scène rond Kenau’s vrouwenleger op de stadswallen waar, om de Spaanse soldaten af te leiden, de rokken omhoog en de buizen uit gaan, uit de verbeelding van de schrijvers. We kijken naar de zestiende eeuw met eenentwintigste-eeuwse ogen. Was Kenau een feministe avant la lettre? Om het pedante slotwoord van de filmmakers te citeren: wij weten beter.

 

3 maart 2014

 

ALLE RECENSIES

Toscaanse Bruiloft

**

recensie  Toscaanse Bruiloft

Mierzoete ode aan het huwelijk

door Simone Vogel

Sommige zaken veranderen nooit. Vrouwen kijken verlekkerd naar het lijf van Jan Kooijman, Nederlanders zien in de winter graag films uit warmere oorden en Johan Nijenhuis maakt enkel nog romantische komedies volgens hetzelfde concept. Toscaanse Bruiloft, het jongste werk van de regisseur, is in dat opzicht dan ook weinig verrassend.  

Nijenhuis neemt de kijker mee naar het prachtige Toscane. Net als bij kaskraker Verliefd op Ibiza is er de juiste sfeer met shots van het landschap, ditmaal begeleid door muziek van André Rieu. In een klassieke villa runnen Sanne (Sophie van Oers), haar vader Tom (Ernst Daniël Smid) en stiefmoeder Marla (Simone Kleinsma) trouwlocatie Casa Matrimonio. Als wedding planner verzorgt Sanne voor verliefde stellen de mooiste dag van hun leven. Zelf heeft ze de ware nog niet kunnen vinden, maar daar komt verandering in als Lisa (Lieke van Lexmond) en Bob (Diederik Ebbinge) hun familie meenemen om de liefde en het leven te vieren.

Recensie Toscaanse Bruiloft

Modderschuit
De basisformule van zon, liefde en vakantie, eerder toegepast in Costa!, Volle maan en Verliefd op Ibiza, komt terug in Toscaanse Bruiloft. Waar in zijn laatste filmhit meerdere verhaallijnen door elkaar lopen om uiteindelijk te vervlechten, kent dit ‘Italiaanse drama’ een meer eenduidige vertelling. De ontwikkelingen van de hoofdpersonen lopen min of meer gelijk aan elkaar en spelen zich praktisch de gehele film af in het kleine Italiaanse dorp. Levens raken al snel met elkaar verstrikt tot op een haast incestueus niveau. Intiem, maar een tikje oubollig.

Nijenhuis put voor zijn films grotendeels uit de kweekvijver van televisieserie Goede Tijden, Slechte Tijden. Het komt misschien daardoor dat het gros van de personages niet echt weet te prikkelen. Het niveau van de film overstijgt nauwelijks het niveau van de soap. Het verhaal kabbelt voort, zonder echt te verrassen. Martine Sandifort, die met verve de rol van doorgedraaide (schoon)moeder Bella weet neer te zetten, is een aangename verrassing. Haar acteerwerk en humor staan als een vlag op een modderschuit, doordat de rest van de karakters verschrikkelijk voorspelbaar zijn.

Recensie Toscaanse Bruiloft

Hoeren en snoeren
Toscaanse Bruiloft is een luchtige feelgoodfilm met simpele, herkenbare personages. Jan Kooijman speelt de rol van bad boy  Jeroen met bezieling. Zijn karakter van echtscheidingsadvocaat is erg verfrissend, want Jeroen is de enige in het verhaal die met een nuchtere blik naar het huwelijk kijkt. Dit zorgt voor bijna de enige nuance in een mierzoete film.

De film is bedoeld als een ode aan het huwelijk in alle soorten en maten. Best ironisch, gezien het feit dat het gezelschap in de film niet vies is van een beetje hoeren en snoeren. Het glooiende Italiaanse landschap, de overdaad aan bruiloften en het onvermijdelijke happy end  zullen weer veel bioscoopbezoekers een warm gevoel geven. Een nieuw succes uit de Nijenhuis-fabriek is geboren.

 

27 januari 2014

 
ALLE RECENSIES

Hemel op Aarde

****

recensie  Hemel op Aarde

In Lèmbörg draait het om de leefde

door Simone Vogel 

Limburg, de plek waar heuvels en rivieren het landschap tekenen. De mensen zijn vriendelijk en houden vast aan ouderwetse idealen. Hemel op Aarde toont een pittoresk Limburgs dorp uit de jaren ’70, met klassieke Limburgers, gekke Brabanders en een misdienaar die twijfelt aan zijn geloof. Het meest zuidelijke stukje van ons land op zijn best.  

Bart (Bram van Schie) groeit op in een klein dorp. Hij leidt een rustig leven samen met zijn vader en moeder. Binnen het gezin leven ze volgens de regels van God. Bart helpt als misdienaar in de kerk bij zijn onkel Zef (Huub Stapel). De komst van een nieuw gezin in het dorp gooit dit uitgestippelde leven overhoop. Barts dromen en toekomst staan op het punt te veranderen. En dat allemaal door liefde.  

Recensie Hemel op Aarde

Iconisch
De jaren ’70 zijn iconisch. Films uit deze tijd, zoals Grease, zijn tot op de dag van vandaag beroemd en de kledingstijl en het taalgebruik zijn retro en hip. Niet zo vreemd dus dat de makers van Hemel op Aarde teruggrijpen op deze periode. Regisseur Pieter Kuijpers en scenarist Edward Stelder groeiden beiden op in het Limburg van de jaren ’70 en haalden inspiratie uit hun jeugd. Het hele script is gebaseerd op hun uitvergrote jeugdherinneringen. Dat geeft de film een persoonlijk karakter. De gebeurtenissen zijn realistisch en voelen intiem aan. 

De ontluikende liefde tussen Bart en Moniek (Ella-June Henrard) is, zoals elke eerste liefde, onhandig, onzeker en naïef, maar ook puur. Van Schie weet perfect de jonge gelovige dorpsjongen te spelen, zelfs zonder te spreken. Henrards persoonlijkheid spat van het doek. De muziek van de Limburgse band Rowwen Hèze, speciaal geschreven voor de film, bepaalt van begin tot eind voortreffelijk de sfeer. De ontluikende liefde wordt nog sprookjesachtiger. De kijker krijgt weer vlinders in de buik, net als bij een eerste verliefdheid. 

Onderbuikgevoel
Natuurlijk is Limburgs de voertaal. Een uniek aspect, over het algemeen wordt in Nederlandse films niet in zo’n zwaar dialect gesproken. De niet-Limburgse kijker hoeft zich geen zorgen te maken: voor ondertiteling is gezorgd. De keuze voor het dialect is fantastisch: het geeft de film een eigen karakter en een persoonlijk sausje. 

Recensie Hemel op Aarde

Hemel op Aarde voelt als een comfortabele stoel. Je gaat achterover zitten en ontspant. Dat komt in eerste instantie door de rustige manier van filmen. De camera komt ook dicht bij de acteurs en laat alle emoties tot in detail zien. Grote namen als Huub Stapel, Jeroen van Koningsbrugge en Lies Visschedijk tillen jonge, onervaren acteurs als Aäron Roggeman, Ella-June Henrard en Bram van Schie naar een hoger niveau. De kijker wordt ontroerd, verrast, verdrietig en warm onthaald, maar bovenal verliefd. Niemand zal de zaal verlaten zonder een warm onderbuikgevoel.

 

6 januari 2014

 

ALLE RECENSIES