LIFF 2015 – Deel 4

Deel 4 (slot): Van getroebleerde schrijvers tot een eindigende wereld

door Suzan Groothuis

De tiende editie van het Leids Filmfestival zit er op en in dit laatste deel blikken we terug op vier uiteenlopende films: de gespannen relatie tussen een schrijver en een journalist, het einde van de wereld, cadeaus met een boodschap en Franse animatie.

The End of the Tour

The End of the Tour – Het literaire leven
In 2013 verraste regisseur James Ponsoldt met zijn tragikomedie The Spectacular Now, waarin een vrijgevochten high school senior en een ogenschijnlijk braaf meisje verliefd worden. Nu is er The End of the Tour, gebaseerd op het vijf dagen durende interview dat Rolling Stone-journalist David Lipsky had met schrijver David Foster Wallace. Ponsoldts film focust vooral op de gespannen relatie die ontstaat naarmate de twee meer tijd met elkaar doorbrengen.

Wallace, die bejubeld werd door de media na de publicatie van zijn baanbrekende boek Infinite Jest, is voer voor de pers. Hij is dé schrijver van het moment en voorspellingen luiden dat hij alle awards binnen zal slepen. Een kans dus voor de gretige, jonge journalist David Lipsky om hem te interviewen en zichzelf op de kaart te zetten. Hij moet er wel om smeken bij zijn baas, maar dan zegt Rolling Stone toe. Lipsky kan het interview in zijn zak steken.

Eenmaal aangekomen bij Wallace moeten de twee zichtbaar aan elkaar wennen. Wallace, een verlegen en bescheiden ogende man met bandana als handelsmerk, is mensen om zich heen niet gewend. Hij is niet makkelijk, zo vertelt hij, maar zijn humorvolle en innemende karakter doet anders overkomen. Maar Lipsky is er niet om vrienden te worden: hij werkt voor Rolling Stone en het blad wil verdieping en confrontatie.

Uitgangspunt van de film vormt de relatie tussen de schrijver en de journalist, die naarmate de dagen vorderen onder druk komt te staan. Van oprecht en integer naar aanvallend en ontlopend zijn de spanningen steeds meer voelbaar, wat leidt tot een kat-en-muisspel tussen de twee. De film laveert tussen komedie en drama, met Jesse Eisenberg (ook te zien in Louder Than Bombs) en Jason Segel (How I Met Your Mother, Forgetting Sarah Marshall) in de hoofdrollen. Beiden overtuigen, maar vooral Segel zet een knappe prestatie neer als de complexe, getroebleerde  schrijver. The End of the Tour maakt nieuwsgierig naar Infinite Jest, waarmee je ook als lezer even in Wallace’ hoofd kan kruipen.

Z For Zacharia

Z For Zacharia – De wereld onder druk
Tja, films die zich afspelen in een post-apocalyptische maatschappij, het zijn er de laatste tijd nogal wat. Ook Z For Zacharia speelt er op in, maar doet dat aan de hand van een idyllisch landschap waarin de jonge Ann met haar hond overleeft. Wat er precies gebeurd is weten we niet – en doet er ook niet veel toe. De mensheid is op zijn eind, zoveel is duidelijk. Maar Ann is niet alleen en ziet zich in de film al snel geconfronteerd met nog twee overlevenden. Eerst ontmoet ze wetenschapper John. Dankzij hem ontdekt ze wat foefjes om apparaten weer aan de praat te krijgen. Net als de twee hun plek gevonden hebben, dient Caleb zich aan, een vrijgevochten mijnwerker. Met zijn komst moeten de drie opnieuw zoeken naar hun plek, wat de onderlinge relaties onder druk zet.

Z For Zacharia is een film over verhoudingen in een wereld die ophoudt met bestaan. Het plaatje dat regisseur Craig Zobel van de eindigende mensheid schetst is niet het troosteloze, grauwe beeld dat we in een film als The Road of zombie-serie The Walking Dead terugzien. Z for Zacharia toont een prachtig landschap in het noorden van de VS, waar alles puur lijkt. Maar jezelf wassen in een beek is uit den boze. De film moet het hebben van het spel van de acteurs en de spanning die geleidelijk aan ontstaat als ze aangewezen zijn op elkaar. Helaas biedt Z for Zacharia weinig verrassingen en doet wat je van een film binnen dit genre verwacht: in een eindigende wereld vecht je voor je plek. Zelfs al ben je maar met zijn drieën.

The Gift

The Gift – Wraak vanuit een verleden
Een deelnemer aan de American Indie Competition, maar de film is van de hand van de Australische acteur Joel Edgerton (Animal Kingdom). The Gift is zijn speelfilmdebuut, waarin de acteur zelf ook een rol vertolkt. Hij is Gordon, Gordo voor vrienden, een wat sociaal onhandige man die oud-klasgenoot Simon tegen het lijf loopt. Simon heeft alleen geen idee wie hij voor zich heeft en pas later begint er een belletje te rinkelen. Natuurlijk, Gordo The Weirdo, een impopulaire jongen die in die tijd gepest werd. Maar het blijft niet tot een eenmalige ontmoeting: Gordon infiltreert geleidelijk aan in de levens van Simon en zijn vrouw Robyn, wat onschuldig begint met cadeaus maar een diepere bedoeling lijkt te hebben.

The Gift is een film die thuishoort in het rijtje wraakfilms. De thematiek zal de kijker niet vreemd voorkomen: twee mensen kennen elkaar vanuit een verleden, waarbij de een gepest is en de ander de pestkop was. Tijd voor vergelding! In het geval van The Gift speelt Edgerton knap met wat er daadwerkelijk gebeurd is en wie er nou de echte bully is. Dat de komst van Gordo de relatie tussen Simon en Robyn niet ten goede komt, zal voor zich spreken. Een onderhoudende film die de kijker van begin tot eind geboeid houdt.

April and the Extraordinary World

April and the Extraordinary World – Maffe wetenschappers en een pratende kat
Ook voor Franse animatie is er plek op het LIFF. Met April and the Extraordinary World duiken we in een wereld waarin Napoleon V aan de macht is en er geen plek meer is voor wetenschappers. In een vervuild Parijs, waar machines werken op steenkool en stoomkracht en de lucht eeuwig grijs is, zien we hoe de laatste wetenschappers in de stad aan het werk zijn. Maar de politie heeft ze op het oog en het duurt niet lang eer hun vertrek wordt binnengevallen. Gelukkig kan een belangrijk serum gered worden en is het aan de jonge April om de wereld te bevrijden van zijn grauwe ondergang. We volgen de fantasierijke tocht van April, haar pratende kat Darwin, haar opa Pop en een straatjongen naar haar gevangen genomen ouders. Die hebben namelijk het serum gemaakt, waarmee dode organismen weer tot leven komen.

April  is een steampunk film vol gekke vondsten; de tekenstijl (van de bekende Franse striptekenaar Jacques Tardi) archaïsch en donker. Het laat een wereld zien waar wetenschap is uitgebannen en toont tegelijkertijd de mogelijkheden van wetenschap zoals wandelende huizen en eeuwigdurend leven. Toch wil de film inhoudelijk niet echt beklijven; de vlakke karakters (uitgezonderd pratende charmeur Darwin) ben je al vrij snel vergeten. Het plot, compleet met pratende reptielen die de macht hebben overgenomen, gooit er nog wat dramatisch effect tegenaan voordat de wereld weer wat aangenamer en kleurrijker is.

 

9 november 2015

 

VERSLAG LIFF 2015 DEEL 1
VERSLAG LIFF 2015 DEEL 2
VERSLAG LIFF 2015 DEEL 3

LIFF 2015 – Deel 2

Deel 2: Van een IJslandse maagd tot het meisje dat doodgaat

door Suzan Groothuis

Dat LIFF een veelzijdig festival is, blijkt wederom uit een gevarieerd programma van misdaadfilms (Black Mass, Cop Car), American Indie (Me and Earl and the Dying Girl, The End of the Tour) en een selectie uit internationale cinema waaronder de nieuwste Paolo Sorrentino en Michel Gondry.

Me and Earl and the Dying Girl

Me and Earl and the Dying Girl – Liefde voor film tot de dood
The American Indie Competition staat centraal in het LIFF-programma en belooft ook dit jaar weer veel goeds. We trappen af met Me and Earl and the Dying Girl, een coming of age meets highschool drama over creatieve buitenstaander Greg die een vriendschap sluit met de ongeneeslijk zieke Rachel. Niet dat die vriendschap spontaan ontstaat, want Gregs moeder dringt er op aan dat Greg Rachel opzoekt en een bijdrage levert aan die moeilijke laatste dagen in haar leven.

Wat aarzelend op gang komt, verwordt tot een mooie vriendschap, waarin de liefde voor film een gezamenlijke passie vormt. Greg maakt namelijk met zijn “co-worker” Earl, van wie hij benadrukt dat hij geen vriend is, films naar films. En dan niet de bekende Hollywood-grootheden, maar de beminde arthouse cinema waarvan Gregs vader zo houdt. Zo zijn er eigen interpretaties van Herzog, Jean-Luc Godard en klassiekers als A Clockwork Orange en Midnight Cowboy.

En hoewel het films zijn waarop Greg niet trots is, maakt het Rachels moeilijke weg naar de dood wat luchtiger. Vooral dat creatieve aspect maakt Me and Earl  de moeite waard en doet denken aan films als Youth in Revolt en Submarine. Het einde mag dan niet verrassend zijn, Me and Earl is een vermakelijke en met momenten ontroerende film over vriendschap, eigenheid en de kansen die het leven biedt.

Results

Results – Mager resultaat
Een minder groot succes is American Indie-deelnemer Results. Van de hand van regisseur Andrew Bujalski, eerder verantwoordelijk voor het weirde Computer Chess (ook te zien op het LIFF) en mumblecore films Mutual Appreciation en Funny Haha. Results is een redelijk toegankelijke film van Bujalski en schippert tussen drama, absurdisme en realisme.

Kort gezegd verhaalt de film over miljonair Danny, die net is verhuisd en van gekheid niet weet wat hij met zijn geld moet doen. Omdat hij nogal uit vorm is besluit hij een personal trainer te nemen. En zo belandt hij in de sportschool van idealist Trevor (Guy Pearce), die de fanatieke trainster Kat op de verveelde Danny loslaat. De levens van de drie zijn al snel met elkaar verbonden.

Hoewel er wat grappige elementen aanwezig zijn (het jazztrio dat door Danny wordt ingehuurd wanneer Kat in sportoutfit langskomt en zorgt voor een gênant samenzijn) hangt Results van losse eindjes aan elkaar. Wat je kan verwachten: een film die alle kanten op stuitert, maar ergens in de leegte blijft hangen.

Louder Than Bombs

Louder Than Bombs – Zelfmoord oorlogsfotograaf
Van Amerikaanse independent gaan we naar de Noor Joachim Trier, die eerder verraste met Reprise en Oslo, August 31st. De verwachtingen zijn hooggespannen, maar zijn derde film Louder Than Bombs lossen die niet helemaal in. Breekbare, intellectuele mensen komen terug in zijn films en zo ook in Louder Than Bombs, waarin het draait om de zelfmoord van oorlogsfotograaf Isabelle Reed (Isabelle Huppert).

Het is een paar jaar later en het leven gaat verder: zoon Jonah (Jesse Eisenberg) is inmiddels getrouwd en heeft net een kind gekregen, vader Gene (Gabriel Byrne) is voorzichtig aan een nieuwe relatie begonnen en puber Conrad leeft in zijn eigen wereld. Maar de dood van Isabelle schemert door hun levens heen. Herinneringen komen in beeld, worden opgerakeld of gereconstrueerd. Zo beeldt de kwetsbare Conrad zich bijvoorbeeld haar dood in: was ze aan het wegdromen voordat ze geschept werd door een vrachtwagen? Het feit dat Isabelle zelfmoord heeft gepleegd wordt door zijn vader en broer voor hem verborgen gehouden, maar een artikel gewijd aan haar oeuvre wil de waarheid naar boven halen. Aan Gene dus de moeilijke taak om zijn jongste zoon te vertellen dat zijn moeder niet aan een ongeluk is overleden.

Louder Than Bombs heeft een ingetogen sfeer waarin herinneringen, dagdromen en realiteit samensmelten. Parallel aan rouwverwerking lopen thema’s van passie, zingeving, vervreemding en eenzaamheid. Waarom heeft Isabelle een einde aan haar leven gemaakt en hoe kan het gezin weer verder na deze tragische gebeurtenis? Triers film heeft momenten van betovering en schoonheid, maar blijft een zekere afstand tot zijn personages houden. Alsof ieder zich wil beschermen voor de ware emoties die achter een ogenschijnlijk geslaagd en succesvol leven schuil gaan. Echt raken of beklijven doet Louder Than Bombs niet, ondanks de mooie cinematografie en sterke acteerprestaties.

Virgin Mountain

Virgin Mountain – Een hart van goud
Van de Noor Joachim Trier gaan we naar de IJslandse regisseur Dagur Kári die verrast met zijn tragikomedie Virgin Mountain. De film, die erg doet denken aan het Deense Teddy Bear en het Amerikaanse Zero Charisma, gaat over de 43-jarige Fúsi die nog steeds bij zijn moeder woont. Zijn dagen bestaan uit een monotoon ritme, zoals zijn werk als bagageruimer bij een vliegveld, zijn vaste diner bij een Thais restaurant op de vrijdag en het aanvragen van metalhits in zijn auto. En niet te vergeten zijn passie voor de Tweede Wereldoorlog, waarvan de slag om El Alamein in miniatuur nagebootst staat op een grote tafel.

Er ontstaat een kentering in Fúsi’s leven wanneer hij een cursus line dance cadeau krijgt van zijn moeder en haar vriend. Hij ontmoet de innemende Sjöfn, die hem het gevoel geeft dat hij er toe doet. Tijd voor de onzekere Fúsi om zijn vleugels uit te slaan! Virgin Mountain is een heerlijke film die laveert tussen droge humor en ontroerend drama. Met een mooie rol van Gunnar Jónsson als de veel te zware, introverte Fúsi die beschikt over een hart van goud. Zo’n film waarbij je van de hoofdpersoon gaat houden. De uitverkochte zaal verraadt al een kleine publieksfavoriet.

 

5 november 2015

 

VERSLAG LIFF 2015 DEEL 1
VERSLAG LIFF 2015 DEEL 3
VERSLAG LIFF 2015 DEEL 4

Marguerite

****

recensie  Marguerite

De illusie van een valse sopraan

door Suzan Groothuis

Niets is mooier dan je grote passie delen met publiek. Voor Marguerite, een dame op stand in het Parijs van begin jaren 20, is dat zingen. Overtuigd van haar talent besluit ze een carrière als operazangeres aan te gaan. Alleen zingt ze zo vals als een kraai.

Parijs, begin jaren 20. De film opent met een huiskamerconcert, georganiseerd voor een goed doel. Marguerite (Catherine Frot, The Page Turner), behorend tot de aristocratische klasse, is gastvrouw maar ook eregast van dit evenement. Op haar “society”-feestje gaat alle aandacht uit naar de muziek: klassiek geschoolde muzikanten begeleiden operatalenten op bekende composities van klassieke meesters. Marguerite, gehuld in extravagante outfit en getooid met pauwenveer, sluit het evenement af. Mozart zet in, Marguerite zingt. Waar eerder sprake was van betovering, is er nu gêne alom: de sympathieke dame zingt namelijk vals.

Recensie Marguerite

Aanslag op de oren
Voor Hazel, een jonge Parijse die alle kansen benut om als operazangeres bekendheid te krijgen, is het een bizarre vertoning. Voor journalist en schrijver Lucien Beaumont en kunstenaar Kyrill een manier om aan geld te komen. Van Beaumonts hand verschijnt een lovende recensie, waarin hij de unieke stem van de barones prijkt. In alle kranten afgedaan als schande (“pauvre Mozart!”) roemt hij Marguerite vanwege haar eigenheid. En Marguerites toegewijde butler Madelbos houdt haar grote droom in stand door haar juist alleen Beaumonts artikel te laten lezen.

Geïnspireerd en verlangend naar meer neemt Marguerite contact op met Beaumont. Wanneer hij regelt dat ze kan optreden voor publiek (een ludieke scène met een grote knipoog naar Dada) is het hek van de dam. Marguerite wil alleen nog maar optreden, tot weerzin van haar man Georges Dumont (André Marcon). Buiten het feit dat hun relatie al jaren in het slop zit en hij er een maîtresse op nahoudt, staat Georges het schaamrood op de wangen als hij Marguerites zangkunsten aanhoort. En hij is niet de enige: de gehele “high society” waaronder zij zich bevinden moet niets van haar valse kreten hebben. Maar niemand durft Marguerite te zeggen waar het op staat.

Recensie Marguerite

Op naar de top
Marguerite, sfeervol geschoten, ademt in alles het Parijs van de jaren ‘20 – denk aan kostuums, interieur en details als een Comoedia (in die tijd een bekend Frans tijdschrift voor kunst en cultuur). Gehuld in extravagante kostuums die zij verzamelt van beroemde toneelstukken laat Marguerite zich fotograferen door haar butler. Ze waant zich een ster, maar is het niet – en laat dit nou net de kracht van Giannoli’s film zijn. Het komische aspect zit hem in Marguerites performances – haar gekrijs zorgt letterlijk voor de hilarische noot. Je ziet het publiek onrustig schuifelen, gniffelen en weglopen, zonder dat Marguerite het doorheeft. Als kijker betrap je jezelf er op dat je ongemakkelijk op je lip bijt. Zelfs wanneer operaster Atos Pezzini (Michel Fau in een dik aangezette rol) aangetrokken wordt als zangdocent, is er geen verbetering zichtbaar.

Pijnlijke passie
Van een transformatie als in George Bernard Shaws’ Pygmalion is geen sprake. Een happy end, waarin het lelijke eendje transformeert tot een mooie zwaan, krijgen we dan ook niet voorgeschoteld. Want als Marguerite dan eindelijk de juiste noot gevonden heeft, volgt haar tragische lot.

Het is aan Catherine Frot te danken dat zij haar personage niet tot een karikatuur maakt. Haar Marguerite is een vrouw die leeft in eenzame passie en het liefst gezien wil worden. Als kijker weet je niet of je moet lachen of huilen als je haar ziet optreden, maar de blik in haar ogen verraadt genoeg als je Marguerite ziet kijken naar de lege, gereserveerde stoel van haar man voor haar.

Losjes gebaseerd op het leven van Florence Foster Jenkins, die onder de gelijknamige titel onder regie van Stephen Frears (met Meryl Streep in de hoofdrol) nog een release moet krijgen.

 

12 oktober 2015

 
ALLE RECENSIES

Walk, The

***

recensie  The Walk

Up In The Air

door Suzan Groothuis

Natuurlijk moest het verhaal van Philippe Petit, een charismatische Franse koorddanser, verfilmd worden. Op zijn koord bewandelde hij de immense leegte tussen de Twin Towers. Door Robert Zemeckis vastgelegd in overweldigend 3D. Geschikt voor alle leeftijden, maar niet voor mensen met hoogtevrees.

Wie Man On Wire (James Marsh) gezien heeft, weet wat ‘m te wachten staat in The Walk. In Marsh’ bejubelde documentaire uit 2008 zien we het verhaal van Philippe Petit, een bevlogen, energieke man met een grote passie: koorddansen. Koorddansen met een missie, want hij heeft het gewaagd om in 1974, ten tijde van het aftreden van Nixon, de immense leegte tussen de Twin Towers van The World Trade Center te bewandelen.

Niet zonder poespas
Dat ging natuurlijk niet zonder poespas: Petit stelde een team samen om clandestien de nog in constructie zijnde torens binnen te dringen en vanaf 450 meter hoogte zijn koord te spannen. In Man on Wire zien we het uiteindelijke resultaat vanaf ground zero: een sereen beeld van een man die één is met zijn koord en de lucht rondom hem. Daarmee werd Petit de artiest die The World Trade Center een ziel gaf.

Recensie The Walk

Een prachtig uitgangspunt voor een speelfilm, zeker in een tijd dat CGI en 3D hoogtij vieren. Robert Zemeckis, de man van Back To The Future, Who Framed Roger Rabbit en Forrest Gump, op IMDb ook wel omschreven als ‘whiz-kid met special effects’, waagde het om Petits ongelofelijke verhaal te verfilmen. Hij doet dat met een groots gebaar: in het openingsshot zien we Joseph Gordon-Levitt (Inception, The Dark Knight Rises) als Philippe Petit op de top van het Vrijheidsbeeld staan, terwijl hij zijn avontuur introduceert en de twee torens achter hem schitteren.

Hoger doel
Waar “le coup”, zoals Petit de dag van zijn gewaagde stunt omschrijft, in Man on Wire direct aanvangt, is er in The Walk eerst aandacht voor Petits tijd in Frankrijk. Als straatartiest zien we hem, in karikaturaal Parijs, zijn brood verdienen. Wanneer hij leest over de bouw van de Twin Towers is het voor Petit zo klaar als een klontje. Die twee torens gaat hij op zijn koord bewandelen. Ofwel in zijn eigen woorden: “I’ve got to put a wire between those towers; I’ve got to walk”. En vanaf dat moment zien we hoe zijn passie voor het koorddansen ontstaan is en gevoed wordt door zijn leermeester Papa Rudy (Ben Kingsley).

De sprookjesachtige avontuurlijke sfeer van de film krijgt een andere wending als Petit met zijn team en zijn grote liefde Annie (Charlotte Le Bon) de dag van “le coup” voorbereidt. Alles is tot in de puntjes gepland en doet denken aan een strak beraamde bankoverval. Die overigens niet zonder problemen verloopt, wat een paar spanningsvolle momenten oplevert.

The Walk

Al het voorgaande verbleekt bij de langverwachte scène waarin een trefzekere Petit de eerste stappen op zijn koord zet. In overweldigend IMAX 3D toont Zemeckis de duizelingwekkende hoogte, maar bovenal hoe de kijker één wordt met de Fransman en zijn koord. Uiterst geconcentreerd, stapje voor stapje, kijken we door Petits ogen naar de overkant en uiteindelijk ook naar wat geen koorddanser ooit doet – naar beneden. Een prachtige, emotionele (door Philippe Petit zelf voorzien van voice-over!) maar ook huiveringwekkende ervaring: klamme handjes waardig.

Magisch avontuur
Daarmee is niet gezegd dat The Walk een geweldige film is. Zeker de eerste helft heeft een zoet en geromantiseerd karakter met dunne dialogen. En het is even wennen om Gordon-Levitt met een knullige pruik op en een dik Frans accent te horen praten. Anderzijds overtuigt hij wel als gedreven en charmante showman en toont hij de kijker dat alles mogelijk is – ook het onmogelijke. De acteur leerde zelfs koorddansen – hij kreeg persoonlijk les van Petit. De andere acteurs – Kingsley in een veilige rol als leermeester en Charlotte Le Bon als liefje wat eendimensionaal – steken af tegen die tomeloos energieke, gedreven Petit. Maar het is dan ook zijn film, zijn queeste.

Hoe je het wendt of keert, op filmisch gebied laat Zemeckis een knap staaltje CGI (de twee torens zijn levensecht in beeld gebracht) en 3D zien. Zijn The Walk is een duizelingwekkende ode aan het magische avontuur van een gedreven avonturier en een ode aan de torens die ooit waren.

 

5 oktober 2015

 
ALLE RECENSIES

Belle

***

recensie Belle
Tussen liefde en gerechtigheid

door Suzan Groothuis

Brits kostuumdrama gebaseerd op een waargebeurd verhaal, waarin een bastaarddochter in aristocratische kringen opgroeit en een belangrijke rol heeft in de toekomst van de Britse slavernij. Een mix van rechtbank- en liefdesdrama met een hoog moreel gehalte. 

Belle speelt zich af in 1769, toen Groot-Brittannië een koloniaal rijk was en in slaven handelde. We volgen de jonge Dido, bastaarddochter van een hooggeplaatste marineofficier (Matthew Goode) en een Afrikaanse slavin. Na de dood van haar moeder besluit haar vader Dido een goed leven te geven en brengt hij haar onder bij haar aristocratische oom Lord Mansfield (Tom Wilkinson), een van de hoogste rechters van het land. En zo leidt Dido Elizabeth Belle een leven tussen de lage en hoge rangen in: opgevoed als intelligente jongedame op stand, maar een diner met gasten van haar familie zit er niet in.

Recensie Belle

Als jong meisje staat zij samen met haar nichtje Elizabeth onbezorgd in het leven, spelend op het mooie landgoed in Hampstead. Maar eenmaal verworden tot jongedames komen de onzekerheden op hun pad. Zo is Dido’s familie ervan overtuigd dat geen gentleman haar wil trouwen vanwege haar gemengde ras. Om die reden zoeken ze alleen voor Elizabeth naar een geschikte huwelijkspartner. Dido heeft dan weer als meevaller dat ze een erfenis heeft, terwijl Elizabeth geen rooie cent krijgt van haar vader.

Terug naar de roots
En dan volgt een aantal verwikkelingen: de koppeling van Elizabeth aan de onsympathieke James Ashford, terwijl zijn broer Oliver aandacht heeft voor Dido’s exotische uiterlijk en welbespraaktheid. Maar de racistische, op status gerichte Lady Ashford (Miranda Richardson) moet niets van Dido “she is a mulatto” hebben. Totdat ze erachter komt dat Dido een grote erfenis heeft, in tegenstelling tot Elizabeth. Terwijl een huwelijk tussen Dido en Oliver gearrangeerd wordt, voelt Dido steeds meer voor John Davinier, een student van haar vader. Zijn bevlogenheid en gevoel voor rechtvaardigheid wakkeren haar ware afkomst aan, temeer omdat er een omstreden zaak speelt over slavernij waarover haar oom een uitspraak moet doen.

Belle

Degelijk maar veilig
Belle is rijk aan vele onderwerpen, waarin buitenstaanderschap, liefde en rechtvaardigheid centrale thema’s vormen. Regisseuse Amma Asante debuteerde met het rauwe lower class  drama A Way of Life (2004) en gooit het met Belle over een heel andere boeg. De film heeft een hoog Jane Austen-gehalte, waarin een bekende cast aan Britse acteurs opduikt en er veel aandacht is voor enscenering en kostuums. Da’s even iets anders dan haar kale speelfilmdebuut waarin de troosteloosheid van het bestaan onder de loep wordt gelegd.

Overeenkomstig met A Way Of Life is het vastberaden vrouwelijke personage, waarin we in Dido (een krachtige vertolking van Gugu Mbatha-Raw) een voorvechtster van mensenrechten zien. Overigens is haar personage niet gespeend van gevatte opmerkingen, zoals “It is not in my repertoire to keep company with beasts” wanneer ze zich in ongewild mannelijk gezelschap bevindt.

Inhoudelijk zal Belle niet veel stof doen opwaaien: het is een typisch geval van ‘playing it safe’, waarin toon, sfeer en drama netjes gedoseerd zijn. Laverend tussen rechtbankdrama (overigens weinig spannend) en liefdesdrama stevent de film op conventionele wijze af op de goede afloop. En laat het geen verrassing zijn dat je die al van verre ziet aankomen.

 

27 juli 2015

 
ALLE RECENSIES
 

Farewell Party, The

****

recensie  The Farewell Party

Eigen baas over de dood

door Suzan Groothuis

Ouder worden gaat niet zonder gebreken. In The Farewell Party nemen bejaarden het heft in eigen handen en rekenen af met pijn en lijden. Een zwartkomisch drama over vriendschap en afscheid. 

Het bejaarde stel Yehezkel en Levana woont in een verzorgingstehuis in Jeruzalem. Beiden ogen nog gezond en levendig, maar voor hoe lang nog? Gaandeweg zien ze vrienden en bekenden aftakelen, de dood tegemoet. Dan krijgen ze met wat vrienden het idee om het heft in eigen handen te nemen. Waarom lijden, als het anders kan?

Recensie The Farewell Party

De groep bouwt in het geheim een kleine machine voor zelfeuthanasie. Handig, als de een uitvinder is en de ander dierenarts. Al improviserend komen ze tot een werkend apparaat, dat voor het eerst – in het geniep natuurlijk – toegepast wordt op een terminale vriend. Al snel verspreidt het gerucht van hulp bij zelfdoding zich onder het bejaardentehuis en krijgt de groep diverse verzoeken ingediend.

Voor God spelen
Daarmee komt The Farewell Party (Mita Tova) tot het vraagstuk of je wel voor God kan spelen. De film speelt daar al vanaf de openingsscène op in door op ludieke wijze een telefoongesprek te tonen tussen twee oudjes. De een doet alsof hij God is en fluistert de ander toe dat er momenteel een lange wachtlijst is in de hemel. Toch nog maar even blijven leven dan.

Gedurende zijn – overigens korte – speelduur behoudt de film zijn droogkomische, luchtige karakter, maar snijdt intussen diepere levensvragen aan. Wanneer beslis je om een einde te maken aan het leven van een ander? En wat als het om een dierbare gaat die dichtbij je staat? Komt de persoonlijke behoefte – de ander niet willen missen – dan niet in de weg te staan?

Euthanasie als thematiek is een risico, want het zou een zwaar beladen film kunnen leveren. Zo niet in The Farewell Party, die op knappe wijze laveert tussen komisch, dramatisch en surrealistisch. Een scène die het karakter van de film goed illustreert is die waarin Levana – gerakend in een steeds dieper proces van dementie – naakt tussen haar medebewoners verschijnt. In een helder moment is er diepe schaamte. Maar haar vrienden vangen haar op ludieke en liefdevolle wijze op.

Recensie The Farewell Party

Een waardig einde
En zo is er meer moois te halen, zonder het drama de boventoon te laten voeren. De acteurs – iconen uit het Israëlische komediegenre – zetten hun rollen met een mix van bezieling en humor neer. Regisseurs Sharon Maymon en Tal Granit tonen hun eindige levens met een lach en een traan en verrassen regelmatig met hilarische, verfrissende momenten. Een (jawel!) zangscène waarin verschillende personages verlangen naar een betere plek doet zelfs denken aan Magnolia, waarin de acteurs op een andere plek maar hetzelfde moment ‘Wise Up’ van Aimee Mann ten gehore brengen.

In The Farewell Party laten de filmmakers op tegendraadse, zwartkomische en ontroerende wijze zien dat de dood niet ver weg is als je oud bent. Wat is er dan mooier dan waardig afscheid kunnen nemen, voordat het lijden zijn verwoestende intrede doet?

 

20 juli 2015

 

 

ALLE RECENSIES

 

One I Love, The

****

recensie  The One I Love

Je betere en slechtere wederhelft

door Suzan Groothuis

Debuut van de zoon van Malcolm McDowell waarin een relatiecrisis de spil vormt en leidt tot een surrealistische sci-fi comedy met een donker randje.

Het stel Ethan en Sophie verkeert in crisis. Hoe ze verliefd werden weten ze nog heel goed, maar de glans is van hun relatie af. Ofwel in Sophies woorden: “Happiness is something we have to re-create.” Maar zelfs het recreëren van mooie momenten geeft hun relatie niet de boost die zij nodig heeft.

Hun therapeut (een korte rol van Ted Danson) ziet maar één uitweg en dat is een weekend weg naar een idyllisch gelegen vakantiehuis. Een uitstapje dat hij eerder aangeraden heeft en vele stelletjes gered heeft van hun relatieproblemen.

Recensie The One I Love

Creatieve relatietherapie
Wanneer Ethan en Sophie er aankomen,  lijkt het verblijf te mooi om waar te zijn. Check die prachtige tuin en hip ingerichte woning met platenspeler! Tot hun verbazing is er ook nog een gastenverblijf, waar hun uitgedoofde romances weer opbloeien. Maar dan doen Ethan en Sophie een schokkende ontdekking, die hun romantisch bedoelde uitje op zijn kop zet.

The One I Love houdt midden tussen komedie, sciencefiction en thriller. De film bevat wat twists die je niet ziet aankomen. Debuterend regisseur Charlie McDowell (jawel, de zoon van!) en scenarioschrijver Justin Lader springen creatief om met de thematiek van een uitgebluste relatie. Wat als je partner twintig procent perfecter was? Zou dat dan tot een betere relatie leiden? Of zijn imperfecties nodig om een relatie spannend en gezond te houden?

Tijdens hun weekend weg worstelen Ethan en Sophie met het vraagstuk hoe ze hun relatie nieuw leven kunnen inblazen. Een fles wijn en wiet bieden tijdelijk uitkomst, maar wat echt pijn doet houden ze voor elkaar verborgen. Hoofdrolspelers Mark Duplass (tevens producent van de film en eerder te zien in de sci-fi comedy Safety Not Guaranteed) en Elisabeth Moss (Peggy uit de serie Mad Men), buiten de therapeut de enige twee karakters in de film, zijn goed op elkaar ingespeeld en geven hun moeizame relatie op natuurlijke wijze vorm: enerzijds zijn er de mooie herinneringen, liefde en humor, anderzijds de pijnpunten zoals vreemdgaan en niet voldoen aan elkaars verwachtingen.

Recensie The One I Love

Sci-Fi Virginia
Een “weird version of Who’s Afraid of Virginia Woolf?” noemt Ethan de vreemde situatie die zijn intrede doet tijdens hun weekendje weg. Een rake omschrijving van The One I Love, waarin herinneringen, fantasie en realiteit het beeld bepalen dat de een van de ander heeft. Gooi daar een sci-fi sausje overheen met een donker randje en je hebt een origineel, verfrissend debuut dat doet denken aan het werk van Charlie Kaufman (Adaptation., Being John Malkovich) en Michel Gondry (Eternal Sunshine of the Spotless Mind). Met de finale zal je wellicht met een andere blik naar je partner kijken. Want, zeg eens eerlijk, hoe goed ken je elkaar nou eigenlijk?

 

5 juli 2015

 
ALLE RECENSIES

Age of Adaline, The

**

recensie The Age of Adaline
Ontsnappen aan onsterfelijkheid

door Suzan Groothuis

Na een auto-ongeluk blijft Adaline Bowman 29 jaar oud. Terwijl de tijd als een geschiedenisles vervliegt, brengt zij haar dagen eenzaam door. Tot de liefde op haar pad komt…

Een mannelijke voice-over introduceert het leven van Adaline Bowman (Blake Lively, bekend uit de serie Gossip Girl), geboren in 1908 en gezegend met een serene schoonheid en hoge intelligentie. Wanneer haar man na een incident om het leven komt, blijft Adaline achter met haar dochter Flemming. Maar het lot beslist dat Adaline na een auto-ongeluk, waarbij zij tijdens een storm door de bliksem geraakt wordt, voor eeuwig 29 jaar jong blijft. Terwijl de jaren verstrijken blijft zij haar jonge uiterlijk houden, wat argwaan wekt bij de FBI. Om zichzelf en haar dochter te beschermen besluit Adaline om de tien jaar een andere identiteit aan te nemen en haar heil elders te zoeken.

Recensie The Age of Adaline

En zo belanden we in het heden en is Adaline al flink wat jaartjes verder. In de identiteit van Jennifer Larson leidt ze een teruggetrokken leven in San Francisco. Voor de buitenwereld is ze een aantrekkelijke, gesloten jonge vrouw. Haar thuis verraadt subtiel haar werkelijke zijn: relikwieën als een oude typemachine sieren het huis en fotoalbums tonen het verloop van de jaren. Dochter Flemming is inmiddels bejaard en hondje Reese blijkt de zoveelste generatie die rondsnuffelt in huize Bowman.

Niet meer alleen
Op een oudejaarsavond krijgt het leven van Adaline een andere wending. Ze ontmoet Ellis (Michiel Huisman), een romantische filantroop die haar al snel weet te beroeren. Maar hoe kan Adaline toegeven aan een liefde, terwijl ze een leven van ontsnapping leidt?

Op die vraag bouwt The Age of Adaline voort. Terwijl haar gevoelens voor Ellis toenemen, zegt haar verstand dat ze hem moet laten gaan. De enige met wie Adaline haar verwarring kan bespreken is Flemming (Ellen Burstyn), die haar aanspoort niet langer een eenzaam leven te leiden (“You don’t have to be alone forever” ).

The Age of Adaline, van de hand van de jonge regisseur Lee Toland Krieger, doet in meerdere opzichten denken aan David Fincher’s The Curious Case of Benjamin Button (hierin wordt het titelpersonage steeds jonger). Een verhalende voice-over, niet vanzelfsprekend ouder worden en een liefde die daardoor onmogelijk is. De film is, net als in The Curious Case, dramatisch opgezet met verwijzingen naar de geschiedenis van de twintigste eeuw. Overigens doet Krieger dat met een minder groot gebaar: dat Adaline bijna de gehele twintigste eeuw heeft meegemaakt maakt zij duidelijk in een potje Trivial Pursuit.

Recensie The Age of Adaline

Kuise Huisman
De film is prachtig geschoten, maar stelt op inhoudelijk vlak teleur. Waar Blake Lively’s tijdloze schoonheid, decors en kostuums overtuigen, is het scenario zwak en voorspelbaar. Zoete en bedachte dialogen (Ellis: “Years, lovers and glasses of wine. These are things that should never be counted.” Adaline: “ You have no idea” ), voorziene plotwendingen en de onwaarschijnlijkheid van leven, dood en de krachten der natuur maken van The Age of Adaline  een misbaar sprookje. Daarbij ontbreekt de chemie die Brad Pitt en Cate Blanchett in The Curious Case of Benjamin Button wel hadden.  Lively’s spel is ondanks Adaline’s grondige verlangen lief te hebben en een normaal leven te leiden vlak; Huisman is de grote romanticus die vastbijt en niet meer loslaat. De scène dat de twee elkaar voor het eerst ontmoeten maakt opzichtig duidelijk dat ze voorbestemd zijn voor elkaar.

Om er nog wat spanning in te mengen volgt de introductie van de vader van Ellis (Harrison Ford), met wie Adaline een verleden deelt. Maar het clichématige verloop ziet de kijker al van verre aankomen. Ook Anna Kendrick (Pitch Perfect) zal teleurgesteld zijn: haar ‘hunk’ Michiel Huisman (momenteel ook te bewonderen in het vijfde seizoen van Game of Thrones) paradeert ondanks haar verzoek op Twitter om meer mannelijk naakt – “Madonna kissed Drake, Hilary’s running for president, but HBO STILL hasn’t shown this dude’s dick??”  – in The Age of Adaline slechts in ontbloot bovenlijf rond.

15 juni 2015

ALLE RECENSIES
 

Taxi Teheran

****

recensie  Taxi Teheran

Blik op de Iraanse weg

door Suzan Groothuis

Ondanks een beroepsverbod kroop de Iraanse regisseur Jafar Panahi achter het stuur in een taxi met drie webcams. Waarmee de kijker vervolgens getrakteerd wordt op scherpe, humoristische en maatschappijkritische conversaties met zijn passagiers. 

De openingsscène toont een druk kruispunt, gefilmd vanaf de voorruit van een taxi. Dan draait de camera en toont de passagiers in de auto. Een man en een vrouw discussiëren hevig over het stelen van autobanden. Volgens de man moet de dader opgehangen worden, maar de vrouw bekijkt de situatie meer vanuit sociaal-maatschappelijk perspectief. Misschien had de dader er wel een reden voor. De chauffeur, niemand minder dan regisseur Jafar Panahi zelf (The Circle, Offside, This Is Not a Film) houdt zich op de achtergrond. Wanneer de twee uitstappen, herkent de derde passagier hem en begint er een anekdotische scène over buitenlandse arthouse films.

Recensie Taxi Teheran

En zo volgt de kijker diverse passagiers. Mannen en vrouwen, jong en oud, de een verkoper van illegale dvd’s, de ander een bevriend mensenrechtenadvocaat. En twee vrouwen met een kom met een goudvis, een subtiele verwijzing naar Panahi’s The White Balloon (1995). Tijdens de rit wordt gesproken over de rechten van een vrouw wanneer haar man overlijdt, bijgeloof en de restricties van film maken. Wanneer Panahi zijn jonge nichtje oppikt vertelt ze hem wat ze geleerd heeft over film maken. Natuurlijk volgens de huidige Iraanse maatstaven.

Subtiele maatschappijkritiek
Die Iraanse maatstaven schudt Panahi met Taxi, net als in zijn voorgaande films, van zich af. Want van restricties moet hij niets hebben. In Offside laat hij zien dat een groep meisjes zich er niet van laat weerhouden om een voetbalwedstrijd (alleen toegankelijk voor mannen) bij te wonen. En in The Circle toont hij het lot van vrouwen die zich staande moeten zien te houden in een door mannen gedomineerde maatschappij.

Taxi is, zeker in vergelijking met het claustrofobische The Circle, opvallend luchtig van toon. Er wordt wat af gebabbeld – passagiers onderling, tegen zichzelf of gericht aan Panahi. Maar ondertussen komen subtiel de restricties die Iran rijk is aan bod. Zo vrij bewegen is het niet in een land waar dat feitelijk gezien wel mogelijk is.

Recensie Taxi Teheran

Scherpzinnig en eigenwijs
Taxi is de derde film die Panahi clandestien Iran uit smokkelde. In 2010 werd hem een beroepsverbod opgelegd, wat betekent dat hij twintig jaar lang niet mag filmen. Dat hij zich niet uit het veld laat slaan, blijkt wel uit hoe hij Taxi heeft opgenomen. Gefilmd met drie webcams in de auto, op klaarlichte dag in de drukke, kleurrijke straten van Teheran. Panahi werkte met niet-professionele acteurs en vrienden, wiens identiteit anoniem blijft.

De regisseur beweert altijd films te zullen blijven maken, want cinema is de vorm waarin hij zich kan uitdrukken. Gelukkig maar, want Taxi vormt wederom een scherpzinnige visie op een land waarin vrijheid van meningsuiting geen vanzelfsprekendheid is.

 

7 juni 2015

 
ALLE RECENSIES

Desierto, El

***

recensie  El Desierto

Zombie-verveling

door Suzan Groothuis

In een post-apocalyptisch Argentinië volgen we een trio dat zich heeft opgesloten in een huis. Voor zombies, zo leren we later, maar de werkelijke dreiging lijkt toch in de mens zelf te zitten.

Axel, Ana en Jonathan: drie twintigers, opgesloten in een bouwvallig pand dat met de buitenwereld is verbonden via microfoons die signalen van buiten oppikken en versterkt laten horen. Ondertussen worden de drie overspoeld door een benauwende hitte en een horde aan vliegen.

Recensie  El Desierto

Ze doden de tijd met truth or dare, verveling en het inspreken van videoboodschappen in een privékamertje. Een idee van Ana en niet bedoeld om met de anderen te delen. Weet zij veel dat Axel haar bespiedt en haar ingesproken boodschappen afluistert.

Verloren verhoudingen
Eens vormden ze de perfecte liefdesdriehoek, maar daarin is verandering gekomen. Ana is nu met Jonathan en Axel is alleen. Hij tatoeëert zijn lichaam vol  met vliegjes en zal het huis verlaten als er geen vrij plekje op zijn lichaam meer over is. Intussen komen de verhoudingen steeds meer onder druk te staan, vooral wanneer Axel en Jonathan een zombie in huis halen.

Niet dat El Desierto een film is die inhaakt op het fenomeen van grommende, angstaanjagend uitziende zombies die zich hongerig storten op mensenvlees. Regisseur Christoph Behl richt zich met zijn eerste film juist op menselijke verhoudingen en hoe die onder druk komen te staan in een post-apocalyptische samenleving.

Veroordeeld tot elkaar
Nieuw is dit gegeven niet: Jeremy Gardner verraste in 2012 met zijn The Battery, waarin twee slackers op elkaar aangewezen zijn in een wereld gedomineerd door zombies. Dat leverde verfrissende cinema, waarin verveling, humor en natuurlijk ook vriendschap en overleven centraal staan. Zombies zijn amper te bekennen, buiten een claustrofobische scène in een auto.

El Desierto volgt die lijn, hoewel de sfeer en toon een stuk duisterder zijn. Gevangen in donkere, grauwe kleuren volgen we de drie, die zich vrijwel altijd in het gebarricadeerde huis bevinden. Het enige moment van vrijheid is wanneer het regent en Ana buiten opzoekt om de zinderende hitte gelukzalig van zich af te spoelen.

Recensie  El Desierto

Echte dreiging zit in de mens zelf
Welgeteld één zombie rijk volgen we het lot van drie mensen die als een Huis clos  tot elkaar veroordeeld zijn. Niet voor niets is de film gebaseerd op Sartres toneelstuk, waarin de hel gelijk staat aan de andere mensen. Zo ook in El Desierto: Axel komt gevaarlijk dicht bij Ana, aangespoord door Jonathan. De drie bedenken steeds nieuwe regels en uitdagingen, waaronder hun onderlinge relaties gebukt gaan.

Toch ademt de film ondanks zijn post-apocalyptische dreiging vooral leegte en verveling. De slotscène gaat vergezeld van het nummer ‘Love is a shield’ van de Duitse New Wave band Camouflage. Terwijl de tekst But nothing is quite forever, especially staying together uit de geïmproviseerde speakers klinkt, leren we dat liefde, mogelijk de laatste bron van overleven, uitgeput is. En, niet verrassend, dat de echte dreiging in de mens zelf zit.

 

29 mei 2015

 

 

ALLE RECENSIES