Categorie: S

Shaun het Schaap

Posted on

****

recensie  Shaun het Schaap: de film

Door de wol geverfd

door Ralph Evers

De nieuwste speelfilm van de Aardman Studio’s: Shaun the Sheep is weer een ouderwets vermakelijk verhaal. Ditmaal met een tamelijk intelligent schaap in de hoofdrol. Diens wens voor ‘just a day off ‘ loopt volledig uit de hand, resulterend in een doldwaas avontuur. Het idyllische boerenleven versus de gestreste grote stad. 

Drie jaar zijn regisseurs Mark Burton en Richard Starzack bezig geweest met de film. Tezamen met een heel team animatoren. De tijd en zorg die in dit proces is gestopt is terug te zien in de film. Naast het hoofdverhaal over onze wollige held Shaun, zijn er talloze zijplots die doen hopen op spin-offs.

Recensie Shaun het Schaap

De universele taal die deze film spreekt, zal een groot publiek weten te betoveren. Die taal bevat overigens geen onvertogen woord, laat staan een woord. Ze zit meer in de herkenbare gezichtsuitdrukkingen en ruim honderd jaar filmgeschiedenis. Een scène bevat al gauw naast beeldgrappen, ook slapstick of verwijzingen naar films en boeken. Een scène met een corrupte eend, doet bijvoorbeeld denken aan Animal Farm.

Er was eens…
Een naïeve boer en zijn neurotisch punctuele hond. Samen runden ze een klein boerderijtje in het prachtige Engelse landschap. Hun dagelijkse routine legden ze ook hun schaapjes op. Eén daarvan, Shaun, werd op een gegeven moment verleid tot een relax-dagje. De andere schaapjes zagen dit ook wel zitten. Ze smeedden een plan, voerden dit uit en een toevalligheidje zorgde niet zozeer voor een rustig dagje op de hei, maar een hels avontuur in de grote stad. Achterna gezeten door een maniakale ongediertebestrijder en geholpen door de Miss Piggy der straathonden, weten de inmiddels door de wol geverfde schapen de grootste gevaren te trotseren. Ondertussen maakt hun boer furore als kapper en rammelt er van alles aan de gezondheidszorg in Engeland.

Leuke vondsten
Het is Aardman-eigen om onalledaagse oplossingen voor aanvankelijk relatief kleine problemen te bedenken. Dat maakt het kijken naar Shaun ook zo leuk. Je ziet een situatie, waarbij je als het ware wordt uitgenodigd de gevaren en oplossingen te zoeken. Als je dan al iets voordehands ziet liggen, dan gebeurt er altijd wel iets, waardoor juist die oplossing afgestreept kan worden. Of er komt iets tussen waardoor die simpele oplossing plotseling voor nog grotere problemen zorgt.

Recensie Shaun het Schaap

Het is genieten voor jong en oud om te zien hoe onverschrokken de personages voortdurend met de nieuwe, veranderende situaties blijven omgaan. Neem bijvoorbeeld Bixter, de hond, die zijn baasje achterna gaat de grote stad in. Zijn baasje belandt in het ziekenhuis en een duidelijk ‘verboden-voor-honden’-sticker zorgt ervoor dat de hond al snel buiten staat. Een moment later staat hij op het punt een spoedeisende operatie uit te voeren, ware het niet dat een skelet, aanwezig in de OK, voor de nodige afleiding zorgt.

Shaun the Sheep is een film met het hart op de juiste plaats en zoveel aaibaarder dan alle varianten met intelligente dieren uit de Pixar- of Dreamworks-stal. Daarnaast is de verhaallijn gewoon net iets gestoorder, en daarmee leuker. Het is te hopen dat deze film genoeg publiek trekt, gezien de plannen van de makers om bij voldoende bekijks een vervolg te maken. Gaat dus zien!

 

24 maart 2015

 

MEER RECENSIES

 

Second Best Exotic Marigold Hotel, The

Posted on

****

recensie  The Second Best Exotic Marigold Hotel

Het leven begint bij zestig

door Alfred Bos

Er zit onverwacht leven in The Best Exotic Marigold Hotel. Het internationale succes van de komedie over Britse bejaarden in India dwong een vervolg af. Regisseur, scenarist en acteurs presteren iets bijzonders: de tweede film overtreft het origineel.

The Second Best Exotic Marigold Hotel is het vervolg op, het zal niemand verbazen, The Best Marigold Hotel uit 2012. De komedie over een aantal Engelse pensionado’s die in Jaipur, India de regen en de wachtlijsten van de nationale zorginstellingen ontvluchten, veroverde de harten van een internationaal publiek. Een ensemble-rolverdeling van topacteurs, de juiste mix van ironie en emotie, plus een aantal terloops gebrachte levenslessen, dat alles tegen het decor van een dynamische, exotische cultuur, bleek een winnende combinatie.

Recensie The Second Best Exotic Marigold Hotel

Dus doen regisseur John Madden (Shakespeare In Love, Captain Corelli’s Mandolin), scenarist Ol Parker en de stoet gekende Engelse acteurs het nog eens dunnetjes over. Ditmaal niet als verfilming van een roman (Deborah Moggachs These Foolish Things) maar op basis van eigen fantasie, met de karakters en situatie van de eerste film als vertrekpunt. En wat denk je? Het nimmer geplande vervolg is beter dan de oorspronkelijke film, alsof regisseur en acteurs, ditmaal volkomen vrij om hun fantasie loos te laten gaan, zichzelf een cadeau geven. Het plezier spat er van af.

Nieuw begin
Je hoeft deel één niet gezien te hebben om The Second Best Exotic Marigold Hotel te kunnen waarderen—of echo’s van Fawlty Towers te herkennen. Ditmaal is Muriel Donnely (Maggie Smith) de as waar het ensemble rond draait. Ze heeft het management van het hotel voor de ‘elderly and the beautiful’ overgenomen van de overenthousiaste kluns Sonny (Dev Patel, met Brits-Indiaas accent). Smith speelt Muriel met hetzelfde gortdroge aplomb waarmee ze haar rol van Violet Crawley, de douairière uit Downton Abbey, invult. Ze grossiert in ironische ripostes.

Nu de hotelgasten hebben gekozen voor een levensherfst en troupes, in hun exotische commune, komt de interactie tussen de personages tot bloei. Waar in de eerste film afscheid en dood de toon bepaalden, staat nu het nieuwe begin centraal. Ook in de liefde: Evelyn (Judi Dench, M uit Skyfall) en Douglas (Bill Nighy) schutteren als tieners; Norman (Ronald Pickup) en Carol (Diana Hardcastle) onderzoeken de voors en tegens van een open relatie: Madge (Celia Imrie) jaagt op eenzame miljonairs; en Sonny wint de hand van zijn verbijsterend mooie bruid, Sunaina (Tina Desae). Het biedt acteur Dev Patel de kans een John Travolta te doen via enkele spetterende Bollywood-style dansscènes.

Recensie The Second Best Exotic Marigold Hotel

Italiaanse familiekomedie
Zelfs Douglas’ ex-vrouw, Jean (Penelope Wilton, eveneens bekend van Downton Abbey), keert terug voor een paar hilarisch onhandige scènes, zo sterk is de aantrekkingskracht van het Marigold Hotel—en het groepsgevoel van cast en productieteam. Nieuw in het ensemble zijn Guy (Richard Gere) en Lavinia (Tamsin Greig), die het hotel infiltreren als bedrijfsspionnen. Ook zij gaan op in de zuiging van het gezelschap dat alles probeert te persen uit de jaren die hen nog resten. Je bent nooit te oud voor avontuur en zo is het maar net.

Met zijn toon en sfeer van een ‘ouderwetse’ Italiaanse familiekomedie – denk Gooische Vrouwen, maar dan met stijl en klasse – bedient de film een publiek dat in de bioscoop vaak over het hoofd wordt gezien, maar inmiddels in absolute aantallen de traditionele filmdoelgroep van de tieners en jongvolwassenen overtreft. De humor, verwikkelingen en reflecties op het bestaan zijn echter invoelbaar voor iedereen. Er zit onverwacht leven in het Best Exotic Marigold Hotel, dus wat nu? De karakters en de setting zijn geknipt voor een sit-com. Een tv-serie misschien?

 

16 maart 2015

 
ALLE RECENSIES

Still Alice

Posted on

****

recensie  Still Alice

Het leven glipt door de vingers

door Nanda Aris

Diep ontroerend drama over de worsteling van een vrouw van middelbare leeftijd die haar geheugen, en daarmee haar leven, verliest. 

Richard Glatzer and Wash Westmoreland schreven en regisseerden Still Alice, gebaseerd op het boek van Lisa Genova. De film belicht tot op welke hoogte Alice zichzelf blijft tijdens de ziekte van Alzheimer. Hoeveel kan een mens verliezen, voordat de oorspronkelijke ‘ik’ er niet meer is?

Recensie Still Alice

Wat als een arts tegen je zegt: ‘Ik wil zien of de resultaten (van een PET scan) overeenkomen met Alzheimer. Dat zou zeldzaam zijn voor iemand zo jong als jij, maar je voldoet aan de criteria.’

Controle
Je wereld stort in. Toch voeren velen zo’n slechtnieuwsgesprek met een dokter. In Nederland zijn er zo’n 12.000 mensen met vroege dementie. Deze mensen staan vaak nog middenin de maatschappij, maar worden door hun ziekte ‘belachelijk, onbekwaam en komisch’, zo spreekt Alice Howland (Julianne Moore) op een bijeenkomst van de Alzheimervereniging. Terwijl ze haar verhaal met veel gevoel voorleest, arceert ze de gelezen tekst met een marker, zodat ze ziet waar ze gebleven is.

Ook Alice heeft last van deze typering. Ooit een belangrijke taalkundige professor aan de universiteit, met boektitels op haar naam, verliest ze langzaamaan de controle op haar geheugen, en dus op haar leven. Soms is ze zich niet bewust dat haar geheugen haar in de steek laat, bijvoorbeeld wanneer ze zich tweemaal voorstelt aan de nieuwe vriendin van haar zoon. Ze wenst dat ze kanker had, zodat ze zich niet zo beschaamd zou voelen.

In voor- en tegenspoed
De film begint bij de gelukkige viering van Alice haar vijftigste verjaardag in een restaurant. Haar man John (Alec Baldwin) en twee van de drie kinderen zijn daarbij aanwezig, alleen haar jongste dochter Lydia (Kristen Stewart) mist. Dat wordt haar kwalijk genomen vooral door haar zus. Misschien is Lydia in voorspoed afwezig, maar in tegenspoed blijkt ze later een grote steun. Ze is de dochter die dwarsligt, tot haar moeders ongenoegen niet wil studeren, maar graag theater speelt. Doordat zij het leven meer waardeert op gevoel, en niet op status, blijkt ze beter om te kunnen gaan met haar moeder en haar situatie dan de rest van de familie.

Ondanks deze sterke rol van Stewart, en andere goede acteurs in de film, is het natuurlijk Julianne Moore die de film draagt. Terecht heeft ze dit jaar de Oscar voor beste vrouwelijke hoofdrol ontvangen. Driemaal eerder kreeg ze deze nominatie (voor Boogie Nights (1997), The End of the Affair (1999), Far from Heaven (2002) én een nominatie voor beste vrouwelijke bijrol in The Hours (ook 2002).

Recensie Still Alice

Doordat de camera zo gefocust is op Moore zien we haar worsteling en aftakeling, en raakt het diep. Wanneer haar zicht vertroebelt, wordt het ook de kijker wazig voor de ogen, en beleven we hoe het is voor Alice. De beelden worden vergezeld van prachtige fragiele muziek. Vele close-ups van Moore wisselen elkaar af, we volgen echt háár leven.

Menselijk
Tegelijkertijd is dit ook het enige zwakke punt van de film. De andere personages worden niet erg belicht, waardoor het soms lastig inschatten is hoe het voor hen is om met de ziekte om te gaan. Een ding is duidelijk: ze zijn niet allen goed in het omgaan met de ziekte van Alice, maar zeker menselijk.

Allen zijn machteloos, inclusief Alice. ‘Mijn hele leven heb ik herinneringen opgebouwd. Ze zijn als het ware mijn meest kostbare bezittingen’, spreekt Alice tijdens de bijeenkomst, en juist die bezittingen worden haar afgenomen.

 

2 maart 2015

 
ALLE RECENSIES

Selma

Posted on

***

recensie  Selma

King op een hoogtepunt

door Wouter Spillebeen

Regisseuse Ava DuVernay is niet aan haar proefstuk toe als het aankomt op sociaal bewogen films over de zwarte gemeenschap. Haar portret van Martin Luther King levert haar wel een eerste Oscarnominatie op. 

In de jaren ‘60 ondernam Dr. Martin Luther King Jr. (intussen de voorzitter van de Southern Christian Leadership Conference, ontvanger van de Nobelprijs voor de Vrede en brenger van de beroemde “I have a dream”-speech) verschillende pogingen om met een karavaan zwarten door de Zuidelijke Amerikaanse staten te wandelen, van Selma naar Montgomery. Dat om te protesteren tegen het racisme, de segregatie en de onderdrukking van de niet-blanke bevolking aan de stemhokjes. De opmerkelijke tocht was in 1999 al het onderwerp van de Disneyfilm Selma, Lord, Selma. Deze versie mikt eerder op een volwassen publiek.

Recensie Selma

Segregatie
Tegenwoordig is het bijna ondenkbaar dat zwarten slechts vijftig jaar geleden in “The land of the free” consequent geweigerd werden aan de stembureaus – hoewel Eisenhower de segregatie al had afgeschaft en stemmen een grondwettelijk recht was voor elke Amerikaanse burger – en dat politie vredevolle protesten met stokken en traangas beëindigde. Te denken dat een agent in de Zuidelijke Amerikaanse staten een zwarte jongeman in een restaurant kon neerschieten omdat die ervan verdacht werd aan een geweldloze protestactie deel te nemen. Mocht zoiets nu gebeuren in een stadje als, zeg maar, Ferguson in Missouri, dan zou die agent daar niet mee wegkomen, toch? Selma  toont in de eerste plaats aan hoe ver we als maatschappij nog steeds staan van de idealen die King wilde bereiken.

Selma is niet zomaar een portret van Martin Luther King en zijn strijd om het stemrecht voor zwarten te verwezenlijken in Alabama. Het is ook een film over gewone mannen en vrouwen die dagelijks met het onrecht worden geconfronteerd, over de studenten wiens protesten tegen hun zin overgenomen worden door King, over de politieke acties om King tegelijk te steunen en in het gareel te houden, zijn vrouw die thuis doodsangsten uitstaat en nog veel meer. Het wordt te veel. De subplots zijn aanwezig en hun ontwikkeling is geïmpliceerd, maar uiteindelijk te weinig uitgewerkt. DeVernay neemt te veel hooi op de vork, ook al gaat Selma  slechts over een korte periode in de carrière van King.

Recensie Selma

Hoogtepunten
Een deel van het acteerwerk en de cinematografie zijn niets bijzonders, maar David Oyelowo, die King neerzet alsof zijn leven ervan afhangt, schittert tijdens gepassioneerde speeches. In sommige scènes blinkt het camerawerk evenzeer uit: de scène waarin de kerk tegen de grond gaat, de imposante shots van de mars op de befaamde Edmund Pettus Bridge… Die hoogtepunten maken Selma’s mindere scènes de moeite waard. Wat makkelijk een brave, voorzichtige en risicovrije biopic kon worden, is gered door het ontwijken van clichés, een oog voor detail en slimme casting.

 

14 februari 2015

 
ALLE RECENSIES

Salvation, The

Posted on

***

recensie  The Salvation

Cowboy aan het kruis

door Alfred Bos

In zijn eerste Engelstalige film introduceert de Deense regisseur Kristian Levring een nieuw subgenre: de calvinistische western. Mooifilmerij verhult gebrek aan psychologische diepgang.

Hij is onverwoestbaar, de western. In de jaren tachtig leek het ooit oppermachtige genre – eind jaren vijftig was een op de drie Amerikaanse tv-series een western – een curiosum te zijn geworden, maar na Clint Eastwoods Unforgiven uit 1992 druppelen de rolprenten over bestobbelde vrijbuiters in gevecht met natuur en medemens de bioscoop weer binnen. The Salvation is na The Homesman van Tommy Lee Jones de tweede western die het filmpubliek  dit jaar krijgt voorgeschoteld.

De slordige achtduizend westerns die er sinds de jaren twintig in Hollywood en ver daarbuiten, tot in Rusland en Zuid-Korea aan toe, zijn gemaakt komen in vele soorten en maten. We noemen de wraakwestern, de cattle drive western, de eigentijdse western, de revisionistische western, de spaghettiwestern, de acid western en de komische western. Daar voegt de Deense regisseur Kristian Levring een nieuw subgenre aan toe, de calvinistische western. ‘Bad men will bleed’, meldt de poster.

Recensie The Salvation

Wraakmotief
Levring windt er geen doekjes om dat John Ford, Akira Kurosawa en Sergio Leone (allen regisseurs van klassieke westerns, in Kurosawa’s geval van de samoeraivariant) zijn grote voorbeelden zijn en dat laat zich aan The Salvation afzien. Het ontbreekt slechts aan een finale die is gesitueerd in Monument Valley, John Fords favoriete westernlocatie.

De film opent in een winderig treinstation op een godverlaten vlakte en ook de muziek herinnert aan Once Upon A Time In The West. Jon (Mads Mikkelsen) en Peter (Mikael Persbrandt) zijn na de tweede Duits-Deense oorlog, van 1864, naar de Amerikaanse prairie vertrokken om een nieuw leven op te bouwen. Jon wacht op zijn vrouw en zoon, hij heeft hen zeven jaar niet gezien. De hereniging is evenwel van korte duur.

The Salvation combineert verschillende stijlfiguren van de western. Er is het wraakmotief: Jon gaat op zoek naar de moordenaar van vrouw en kind. En er is wat we de High Noon-verhaallijn kunnen noemen: hij staat er alleen voor. De belager van Jons familie blijkt gelieerd aan Delarue (Jeffrey Dean Morgan), leider van de lokale boevenbende, en het dorp wordt door hem effectief geterroriseerd; niemand durft Jon te helpen. Heel modern: op de achtergrond loert het grootkapitaal dat het op de olie heeft voorzien.

Recensie The Salvation

Geaarde held
Deze door de studio van Lars von Trier geproduceerde, Engelstalige (en deels Deens gesproken) film heeft een paar onmiskenbaar Scandinavische trekjes. De lokale sheriff dubbelt als dominee (of is het andersom?) en de begrafenisondernemer klust bij als makelaar; het zijn politiek-correcte kwezels, hun piëteit maskeert een laffe inborst. Jon – en niet de schurken noch de angsthazen – betaalt zijn integriteit met bloed, in een pose die aan een kruisiging herinnert, en de enige vrouw in het verhaal, Delarue’s schoonzus Madelaine (Eva Green), heeft geheuld met de vijand, de indianen, en is letterlijk monddood. Ze blijkt Jons Maria Magdalena. De camera heeft opvallend veel aandacht voor voeten en Jon knalt liggend op de grond het geboefte af. Geen idee wat dat te betekenen heeft.

The Salvation ziet er gelikt, maar ook gekunsteld uit. De nachtscènes zijn prachtig doch volstrekt onnatuurlijk uitgelicht en Levring grijpt zo vaak naar dolly- en crane shots dat de meer gevoelige kijker moet waken voor wagenziekte. De plot points (van Denemarkens meest gevierde scenarist, Anders Thomas Jensen) worden subtiel gebracht en de shoot-out climax is Howard ‘Rio Bravo’ Hawks waardig en toch ontbreekt er iets. Het is de psychologische diepgang: de personages interacteren nauwelijks. Iedereen vecht zijn eigen gevecht. Zie, de western is met zijn tijd meegegaan.

 

11 december 2014

 
ALLE RECENSIES

Salt of the Earth, The

Posted on

****

recensie  The Salt of the Earth

Meesterfotograaf toont inzage in zijn bewogen leven

door Nanda Aris

Documentairemaker Wim Wenders portretteert op prachtige wijze het leven en werk van fotograaf Sebastiao Salgado. In samenwerking met diens zoon Juliano Ribeiro Salgado weet hij van foto’s een levendige film te maken.

Sebastiao Salgado heeft een indrukwekkende staat van dienst; hij reisde door meer dan 100 landen en fotografeerde vooral veel schitterende zwart/wit foto’s en met veel empathie voor hetgeen dat voor zijn camera verscheen humanitaire rampen, de werkende mens, volksverhuizingen, en in een later stadium ook natuurschoon. Opgeleid tot econoom, en na gewerkt te hebben voor onder andere een internationale koffieorganisatie, waarvoor hij meermaals naar Afrika afreist, besluit hij in 1973 zich toe te leggen op fotografie.

Recensie The Salt of the Earth

Wim Wenders maakte met The Salt of the Earth een ontroerend portret van een fotograaf die hij zeer bewondert – dat blijkt duidelijk uit de film. Ook in zijn vorige film, Pina (2011), zit een eerbetoon: gemaakt voor een grootse danseres en kunstenares.

Workers
De film vertelt niet chronologisch en start met de rapportage Workers die Salgado maakte tussen 1986 en 1992. Hierin richt hij zich op het tonen van de handenarbeid van de werkende mens. Een van de foto’s doet denken aan groteske scènes uit Lord of the Rings, waarin Orcs in een mijn rond krioelen.

Ook zien we beelden van brandweermannen in Koeweit, die na de beëindiging van de eerste Golfoorlog in 1991 brandende oliebronnen proberen te doven. Gevaarlijk werk, niet alleen voor de brandweermannen, maar zeker ook voor Salgado zelf.

Verschrikkingen
Voor de rapportage Workers maakte Salgado al in samenwerking met Artsen Zonder Grenzen een serie over de Sahel-regio, die in 1984/1985 te kampen had met grote droogte. Door het contact dat hij weet te leggen met de mens voor zijn camera, zijn de foto’s zeer sociaal bewogen.

Recensie The Salt of the Earth

Halverwege de jaren ’90 reist hij af naar Rwanda, Afrika, waar een burgeroorlog tussen de Hutu’s en de Tutsi’s plaatsvindt. De genocide en wreedheden laten hem niet ongedaan, en aangeslagen en teleurgesteld in de mensheid keert hij terug naar huis.

De jaren daarna plant hij samen met zijn vrouw Lélia Wanick Salgado opnieuw de grond aan rondom het ouderlijk huis in Brazilië die door droogte en erosie weinig groen meer kent. Na verscheidene jaren slaat dit aan. Instituto Terra is een voorbeeld voor andere soortgelijke initiatieven. Salgado besluit de natuur en mens van zijn beste en meest pure kant te tonen in zijn nieuwste rapportage Genesis, een prachtige zwart/wit serie, een ode aan de aarde.

Oogcontact
Waar Wenders zeer goed in slaagt, is het verbeelden van een verhaal, het leven van Salgado aan de hand van de schitterende foto’s. Hij plaatst het gezicht van Salgado tussen zijn eigen foto’s, wanneer hij geïnterviewd wordt en commentaar geeft bij de foto’s. Door het zien van Salgado begrijpen we nog beter zijn motivering. Doordat je hem soms geëmotioneerd naar zijn foto’s ziet kijken en hij bijna tegelijkertijd in de camera kijkt, raakt het verhaal je diep. De film komt weg met de soms wat clichématige teksten. Het is niet ergerlijk, we geloven ze. Een geweldig mooie film, niet te missen.

 

30 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Still the Water

Posted on

***

recensie  Still the Water

Het temmen van de golf

door Joan Gebraad

De Japanse film Still the Water (Futatsume no mado) is doortrokken van een lading zen. De gebeurtenissen hebben eerder de kracht van een tsunami. 

Op het subtropische Japanse eiland Amami-Oshima woont de 16-jarige Kaito (Nijirô Murakami). De tiener heeft een onverklaarde angst voor de zee. Plakkerig, dat vindt hij de onberekenbare oceaan. Wanneer hij een lijk van een vermoorde man met een drakentattoo op het strand aantreft, groeit zijn angst nog groter. Deze man heeft Kaito namelijk al eerder gezien.

Zijn intelligente en zelfverzekerde buurmeisje Kyoko (Jun Yoshinaga) begrijpt niets van Kaito’s angst. Zij omarmt de zee. Het water kalmeert haar, windt haar op, zoals seks. Ze vindt dat de knorrige Kaito zijn angst moet overwinnen. Gedurende de film blijkt dat niet zijn enige angst te zijn.

Recensie Still the Water

Beide tieners hebben een vat vol familieproblemen. Kaito’s ouders zijn gescheiden. Met zijn moeder woont hij op het eiland. Hun band is slecht. Vaak is ze aan het werk of uit met een van haar lovers, terwijl ze Kaito aan zijn lot overlaat. Hij verlangt ondertussen soms bij zijn vader te zijn, een tatoeëerder die in Tokyo woont.

Kyoko’s sjamaanmoeder (Miyuki Matsuda) is terminaal ziek en stervende. Hoewel haar ziekte niet genoemd wordt, lijdt ze hoogstwaarschijnlijk aan kanker. Na een opname in het ziekenhuis komt ze naar huis om haar laatste dagen bij haar gezin door te brengen.

Filosofische golf
Still the Water is doorspekt met talrijke aspecten van de Japanse cultuur en filosofie. Kyoko’s vader (Fujio Tokita) vertelt bijvoorbeeld over zijn surfbeleving. Als hij tijdens het surfen een golf pakt is dat een magisch moment. De golf heeft al een heel ‘leven’ achter zich; hij is stervende. Op dat hoogtepunt is de golf hoog en woest en pakt de surfer hem. Het is zijn doel om de golf te temmen tot er niets overblijft dan leegte (nothingness) en kalmte en roerloosheid (stillness). Een soort meditatieve staat van zen. De mooiste golf die hij in zijn leven is tegengekomen vindt hij Kyoko’s moeder.

Het kalmeren van de golf kan ook staan voor de relatie tussen mens en natuur. Zoals de surfer de golf probeert te temmen, probeert de mens al eeuwen heer en meester te worden over de natuur. Hoewel Kyoko’s vader kennelijk meent dat de mens dit kan, laten de gebeurtenissen in de film het tegengestelde zien. Kyoko’s moeder ondergaat behandelingen tegen haar ziekte, maar uiteindelijk heeft de natuur, niet de mens, het laatste woord. Ze sterft.

Gedurende de film hangt de dreiging van een storm boven het eiland. Een stevige storm die een grote vloedgolf teweeg brengt en Amami-Oshima overspoelt. Na afloop is er veel verwoest. Maar in stilte na de storm is er ook ruimte voor bezinning, nieuwe inzichten en een nieuw begin.

Cyclisch verloop
De hele symboliek rondom water, zee en golven benadrukt ook het cyclische verloop van het leven en alle processen en emoties die daarbij horen. Een mens kan net als de zee het ene moment kalm, het ander moment woest zijn. Het leven kan rustig, zonder al te veel drama zijn. Wanneer we te maken krijgen met tragedie, wordt de zee onstuimig, groeien de golven groter tot deze episode in ons leven voorbij gaat. Op dat moment is er stilte en leegte. Ruimte voor bezinning. Daarna keert de rust weder. Een nieuwe, kleine golf wordt geboren.

Recensie Still the Water

Mogelijk te filosofisch
Cinematografisch is Still the Water prachtig. De locatie is sprookjesachtig, de beelden van het water mysterieus, de muziek past goed bij het verhaal en de sfeer van de film. De acteurs komen geloofwaardig over en weten op sommige momenten bij velen waarschijnlijk een gevoelige snaar te raken. Zoals in de scène waar Kyoko met haar ouders op de veranda zit. Zij legt haar hoofd op haar moeders schoot. Daarna legt haar moeder haar hoofd te rusten op de schoot van haar man. Dit liefdevolle moment laat zien hoe hecht het gezin is.

Het verhaal bevat echter wat rotte plekken. Zo worden diverse verhaallijnen niet uitgewerkt, duren sommige scènes (zoals de sterfscènes van Kyoko’s moeder) wel erg lang en worden de filosofische ideeën die als een tsunami over de film uitgegoten worden vaak niet of nauwelijks uitgelegd. Heerlijk voor de geoefende diehard filosofen, maar waarschijnlijk niet voor het grote publiek, dat baat zal hebben bij enige kennis van de Japanse cultuur. Still the Water is een mooie, maar soms iets te hersen krakende film.

 

17 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Still Life

Posted on

****

recensie  Still Life

Eerbetoon aan de eenzame zielen

door Cor Oliemeulen

Er bestaan niet veel films over het sterven in eenzaamheid. Still Life weet op een respectvolle en troostende manier om te gaan met een lastig thema en bereikt een voortreffelijke balans tussen drama en komedie. 

De 44-jarige John May (Eddie Marsan) organiseert uitvaartdiensten voor mensen zonder familie en vrienden. Aan de hand van foto’s en persoonlijke bezittingen probeert hij te achterhalen of er nabestaanden zijn. John werkt uitermate gedisciplineerd en zorgvuldig. Hij trekt de standaardprocedures moeiteloos door naar zijn eigen leven. Dat heeft hem eenzaam gemaakt, maar hij heeft gewoonweg niet in de gaten dat je ook op een andere manier kunt leven. John vindt zijn bestaan zinvol vanwege zijn grote toewijding aan zijn vak en empathie voor mensen die in alle eenzaamheid zijn overleden. Thuis mag hij graag bladeren in zijn verzamelalbum met foto’s van deze mensen.

Recensie Still Life

Een nieuwe uitdaging
Zijn baas is een regelrechte hufter die vindt dat John te langzaam werkt. Na 22 jaar trouwe dienst mag John elders ‘een nieuwe uitdaging’ zoeken. Iemand anders zou minimaal boos zijn, echter John vraagt of hij nog een paar dagen onbetaald mag doorwerken om zijn laatste klus af te ronden. Zijn nauwgezette zoektocht naar eventuele nabestaanden van een alcoholist die in de flat tegenover hem woonde, veroorzaakt een behoedzame verandering in Johns visie op de werkelijkheid. Hij rekent af met de routines in zijn leven. Hij eet dingen die hij nog nooit heeft geproefd, bestelt hete chocolade in plaats van zwarte thee, doet zijn stropdas af, deelt een fles whisky met twee daklozen en kijkt niet meer een paar keer naar links en naar rechts voordat hij een straat oversteekt. Uiteindelijk vindt John de dochter van de alcoholist en ontstaat er voorzichtig een band tussen deze twee eenzame zielen.

Regisseur Uberto Pasolini (geen familie van) – na twaalf jaar werkzaam te zijn geweest als investeringsbankier en in 1997 internationaal gelauwerd als producer en bedenker van The Full Monthy – legt in zijn pas tweede speelfilm de vinger op een zere plek in de hedendaagse samenleving. Hoe komt het dat zoveel mensen zijn vergeten en moederziel alleen sterven? Wat zegt dit over de westerse maatschappij? Veel andere culturen gaan anders om met de dood. Dit blijkt bijvoorbeeld in het Japanse meesterwerk Okuribito (2008) waarin een ontslagen cellist zijn nieuwe uitdaging vindt door de lichamen van overledenen in een indrukwekkend ritueel te prepareren voor hun uitvaart.

Recensie Still Life

Rustig en sereen
In Still Life geeft het rustige en serene leven van John May betekenis aan de filmtitel, gesteund door de ingetogen en subtiele mise-en-scène. Met zijn visuele stijl verwijst Pasolini naar films van de grote Japanse cineast Yasujirô Ozu die door bijna onbewogen cameraperspectieven krachtige beelden van het alledaagse leven wist te schetsen. Ook de cinematografie van Still Life is kalm; de camera beweegt als het ware mee met Johns kijk op de werkelijkheid en zijn ontmoetingen met andere mensen.

Eddie Marsan is vooral in eigen land een zeer gerespecteerde film- en tv-acteur met meer dan honderd titels op zijn naam. Hij speelde onder tal van grote regisseurs en maakte zich vooral verdienstelijk als bijrolacteur. Zo is hij te zien in drie films van zijn landgenoot Mike Leigh – voor zijn optredens in zowel Vera Drake (2004) als Happy-Go-Lucky (2008) won hij de British Independent Film Award for Best Supporting Actor. Still Life bevestigt dat Marsan een film kan dragen. Hij is perfect als de onopvallende veertiger met een bewonderenswaardige compassie voor de eenzame medemens. Zijn laatste klus moet zijn belangrijkste klus worden. De verstrekkende persoonlijke gevolgen, cumulerend in ontroerende pracht, laten de kijker met een dubbel gevoel achter.

 

15 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Song from the Forest

Posted on

****

recensie  Song from the Forest

Terug naar hypnotiserende eenvoud

door Suzan Groothuis

Gegrepen door hun muziek en de ongereptheid van de natuur besloot de Amerikaan Louis Sarno zich 25 jaar geleden bij de Bayaka, een Pygmeestam, te voegen. Song from the Forest toont een man die zich laat leiden door passie, maar tegelijkertijd dringt de vraag zich op hoe lang hij nog in zijn dorp kan blijven wonen. 

Michael Obert (Duits auteur en journalist die voornamelijk verslag doet vanuit Afrika) toont in zijn eerste film hoe de Amerikaan Louis Sarno koos voor een leven in Centraal-Afrika tussen de Bayaka, een Pygmeestam van jagers en verzamelaars.

Recensie Song from the Forest

Meer dan 25 jaar geleden werd Louis gegrepen door een lied op de radio. Hij volgde het geluid tot in de regenwouden van Centraal-Afrika, waar hij uitkwam bij de Bayaka, een van de oudste stammen op aarde. Louis, onder de indruk van hun cultuur en muzikaliteit, besloot er te blijven. Nu is hij een van hen, spreekt de taal en heeft een vrouw en een zoon, Samedi. De muziek, ‘polyphonic singing’, vormt een essentieel onderdeel van het bestaan van de Bayaka. Een mix van zang, repetitieve ritmes en de geluiden die de natuur rijk is. Louis maakte afgelopen jaren zo’n duizend uur aan unieke muziekopnames.

Bevoorrechte positie
De film is in twee helften op te delen: de eerste helft volgt Louis in Afrika, waar de camera het leven dat hij leidt vastlegt. Een leven van eenvoud, waarbij de relatie tussen mens en natuur centraal staat. Louis vertelt hoe hij tot zijn keuze kwam om naar Afrika en deze specifieke Pygmeestam te trekken. De muziek, het jagen en de blijdschap van de mensen hadden een hypnotiserende werking op hem. Dat hij zijn leven voor een deel bij de Bayaka heeft mogen doorbrengen ziet Louis als bevoorrecht.

Het tweede deel van de film volgt Louis in Amerika. Toen zijn zoontje ernstig ziek was, beloofde Louis hem zijn thuisland te laten zien. Tijdens zijn bezoek ziet hij zijn goede vriend Jim Jarmusch en zijn broer. Zij vertellen over Louis’ beweegredenen om naar Afrika te trekken, een keuze die zij respecteren. Maar een keuze die voor zijn ouders moeilijk te begrijpen was – pas op zijn sterfbed liet Louis’ vader het idee los dat Louis ooit nog terug zou keren.

Contrast van culturen
De twee culturen vormen een groot contrast met elkaar. In Amerika lijkt Louis te beseffen dat hij geen gemakkelijke keuze heeft gemaakt door in Afrika in eenvoud te leven. Zijn gezondheid staat op het spel, hij heeft schulden en de toekomst van zijn zoontje is onzeker. Tegelijkertijd blijft hij gepassioneerd over zijn ware thuis, de Centraal –Afrikaanse Republiek, waar hij zijn spirituele rust vindt.

Toch blijkt ook Louis ontvankelijk voor de verlokkingen van de Amerikaanse consumptiemaatschappij. In een scène maakt Samedi zich boos over het speelgoed dat hij van zijn vader krijgt. Hoe kan je nou speelgoed meenemen naar het dorp, terwijl mensen bruikbare dingen als schoenen en ondergoed nodig hebben? Samedi’s overpeinzingen roepen vragen op en laten goed de verwarring zien die de reis bij de twee teweegbrengt.

Recensie Song from the Forest

Passie en tragiek
Song from the Forest doet in zijn thematiek denken aan het Mexicaanse Alamar (2009), waar een jongen alvorens hij bij zijn Italiaanse moeder in Rome gaat wonen tijd met zijn vader doorbrengt en teruggeworpen is op een eenvoudig vissersbestaan. De schoonheid van de natuur en repetitieve handelingen brengen een hypnotiserend effect teweeg. Maar tegelijkertijd wacht er een druk en rijker leven op hem. Of Beware of Mr. Baker (2012), waar drummer Ginger Baker van Cream alles achter zich laat en naar Afrika trekt om op te gaan in verslavende ritmes.

Passie, eenvoud en tragiek gaan samen in Song from the Forest. Enerzijds de hypnotiserende schoonheid van een stam die in puurheid leeft, anderzijds de grauwe werkelijkheid van toekomst en rondkomen, die als een grijze sluier van zorgen om Louis heen hangt.

 

26 oktober 2016

 
ALLE RECENSIES

Stonehearst Asylum

Posted on

**

recensie  Stonehearst Asylum

De relativiteit van waanzin

door Suzan Groothuis

Dat je niet zomaar alles moet geloven wat je ziet, wordt duidelijk na de proloog in Stonehearst Asylum. De film, waarin een jonge, gedreven arts klinische ervaring opdoet in een psychiatrisch ziekenhuis, speelt met gezondheid, waanzin en macht. En dat allemaal met een groot gebaar. 

De film opent met een medische les, waar een chirurg (een korte rol van Brendan Gleeson) een voorbeeld van hysterie laat zien. Een scène die wat doet denken aan de vertoning van The Elephant Man in From Hell (2001). Het is het Victoriaanse tijdperk, waar de psychiatrische ziektebeelden zoals wij die nu kennen nog een mysterie waren. ‘Krankzinnigen’ werden opgesloten in een gesticht, ver weg van de samenleving, terwijl artsen zich over hun problematiek bogen en dubieuze behandelmethoden toepasten.

Recensie Stonehearst Asylum

Onorthodoxe behandelmethoden
Stonehearst Asylum is zo’n gesticht: een imposant, angstaanjagend gebouw ver weg van alles en iedereen. De jonge arts Edward Newgate (Jim Sturgess) is als arts afgestudeerd aan Oxford en wil er klinische ervaring opdoen. Zijn verzoek wordt gehonoreerd, maar bij aankomst is het toch even slikken. Het gesticht, omgeven door zwaar hekwerk, wordt beveiligd door een vervaarlijk uitziende crew onder leiding van Mickey Finn (David Thewlis, Naked). Na de wat vreemde en niet bepaald vriendelijke ontvangst wordt Edward het pand ingeleid, waar hij de hoofdarts, dr. Lamb (Ben Kingsley), ontmoet.

Lamb staat wat achterdochtig tegenover de intenties van de jonge arts. Verbetermethoden zijn niet nodig, het gesticht functioneert immers prima! Maar een rondleiding door het gebouw en een kennismaking met zijn bewoners roept op zijn minst vragen op. Lamb houdt er namelijk onconventionele en onorthodoxe methoden op na. Van een behandeling lijkt nauwelijks sprake: de patiënten worden in hun wanen gelaten en daarin zelfs aangemoedigd.

Schoonheid en intriges
Maar dan wordt Edward gegrepen door de schone Eliza Graves (Kate Beckinsale), een jonge vrouw die de kijker herkent als hysterische patiënte uit de openingsscène. Gefascineerd door haar besluit Edward zijn verblijf op Stonehearst Asylum een kans te geven. Al snel raakt hij verwikkeld in intriges en duurt het niet lang voordat hij de ware bedoelingen van de diabolische dr. Lamb en zijn crew achterhaalt.

Stonehearst Asylum (oorspronkelijke titel Eliza Graves) is gebaseerd op een kort verhaal van Edgar Allan Poe. In handen van regisseur Brad Anderson, bekend van de donkere thrillers Session 9 (2001) en The Machinist (2004), is het een zwaar aangezette mix van thriller, horror, kostuumdrama en satire geworden. Prachtig geschoten, dat wel, met veel oog voor decors en setting. De opnamen vonden plaats in Bulgarije, waarin het statige, spookachtige gebouw een goede keuze is, maar het bergachtige landschap weinig overeenkomsten vertoont met het Britse platteland.

Recensie Stonehearst Asylum

Bombastisch en gladgestreken
Net als in zijn vorige films speelt Anderson met plottwists, die voor de kijker in Stonehearst Asylum echter onverrassend zijn. “Believe nothing you hear, and only one half that you see”, horen we niet voor niets meerdere malen als quote in de film terug. Het van meet af aan geforceerd op je hoede zijn (denk d’r om, niets is wat het lijkt!) in combinatie met een voorspelbaar narratief verloop maken dat mindfucks ontbreken, in tegenstelling tot het sterkere Shutter Island (2010) van Scorsese of de recente horrorserie American Horror Story: Asylum (2011).

Het gevoel dat de kijker overmeestert is dat van bombast, alsof Anderson alles uit de kast heeft moeten trekken om met zijn film te overtuigen. De topcast (Ben Kingsley en Michael Caine zijn aangetrokken als grote namen) en de dure productie ten spijt, gaat Stonehearst Asylum gebukt onder zijn eigen pretenties. Het duistere randje aan het begin maakt plaats voor een zoete happy ending, waarbij waanzin maar een relatief begrip blijkt te zijn.

 

20 oktober 2014

 
ALLE RECENSIES