White Bird in a Blizzard

*

recensie  White Bird in a Blizzard 

Per ongeluk grappig

door Wouter Spillebeen

Gregg Araki, die in 2004 het tienerdrama Mysterious Skin regisseerde, is gedeeltelijk verantwoordelijk voor het lanceren van Joseph Gordon-Levitts carrière na 3rd Rock from the Sun. Daarna slaagde hij er nooit in dat succes te herhalen en dat is met White Bird in a Blizzard niet anders. 

In 1988 verdwijnt Eve Connor (geportretteerd door Eva Green, die ook in die andere teleurstelling Sin City: A Dame to Kill For speelt) zonder enig spoor. Haar rebelse dochter Kat (Shailene Woodley, The Descendants) gaat ervan uit dat ze met een minnaar is gaan lopen, haar huwelijk loopt namelijk al zo lang als ze zich kan herinneren erg stroef. Ze is bezorgd over haar vriendje die haar niet meer neukt zoals vroeger en over of ze al dan niet iets zou beginnen met de rechercheur die haar moeder zoekt. Enkel vreemde dromen over sneeuwstormen en haar moeder weerhouden de zeventienjarige ervan zorgeloos door het leven te gaan.

Recensie White Bird in a Blizzard

Tienermeisjes
“Als Fincher Gone Girl verfilmt, dan verfilm ik de tienerversie”, moet Araki gedacht hebben. De film is namelijk gebaseerd op het gelijknamige boek van Laura Kasischke, dat de psyche van een tienermeisje in een traumatische situatie poogt te ontleden. Natuurlijk met gelijkaardige tienermeisjes (met als enige leeservaring de Twilight-reeks) als doelpubliek. Het bronmateriaal was bij Fincher al niet van de bovenste plank, het mag geen verrassing wezen dat het White Bird in a Blizzard niet beter afgaat.

Laten we duidelijk zijn: White Bird in a Blizzard is een komedie. Het was niet Araki’s bedoeling, maar zijn film is hilarisch voor wie cynisch is en de humor van een slechte film kan inzien. Wie echter een diepgaand emotioneel drama verwacht, kan op de kin kloppen. De ontwikkelingen zijn voorspelbaar, de symboliek ligt er net als de stroop vingerdik op, de personages maken belachelijk domme keuzes en de acteurs zijn net bordkarton. Jammer, want als deze film enkele minuten korter was, dan was dit misschien wel mijn persoonlijke favoriete film van 2014.

Recensie White Bird in a Blizzard

Enkele plotwendingen teveel
Na ongeveer een uur en twintig minuten worstelen door een verhaal dat maar niet op gang komt en een plot die ongeveer zo interessant is als kijken naar drogende verf, schotelt Araki zijn publiek warempel een plotwending voor! En niet eens één, maar meerdere (denk aan Loft, maar dan met minder samenhang en meer voorspelbaarheid)!

Had Araki het bij zijn eerste twee twists gehouden, dan kon zijn hele film gezien worden als een dikke middelvinger naar het filmlandschap, naar films met een enorm budget die proberen kunstig te zijn en meerwaarde proberen te hebben. Hij zou het statement gemaakt hebben dat de kracht van dromen de meest luie manier is om een verhaal af te ronden, dat de magie van de liefde geen geldige motivatie voor personages is. De hele film kon een grap met een ellenlange aanleiding en een heerlijk droge punchline worden, een commentaar op de tienerfilm met het gezapige slot waarin alles netjes opgelost wordt. Jammer genoeg kon Araki daar niet stoppen en nog enkele plotwendingen later is White Bird niet meer de film die de cynicus al jaren wil zien, maar eerder anderhalf uur tijdverlies.

 

16 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Wiplala

***

recensie  Wiplala

Kinder-kersthit vol actie

door Nanda Aris

Wiplala is een fijne kinderfilm, die een groot beroep doet op de fantasie. Het kleine mannetje Wiplala brengt de familie Blom zowel problemen als avontuur. 

Wiplala is de vijfde bioscoopfilm van Tim Oliehoek sinds hij in 2005 debuteerde met Vet Hard. Spectaculaire films maakt Oliehoek, hij is niet van het zachtzinnige werk. Geschikt blijkt hij dus ook als maker van een fantasievolle kinderfilm, de boekverfilming van Annie M.G. Schmidts Wiplala. Het drukt ook gelijk een Oliehoek-stempel op de film, want bijvoorbeeld de achtervolging door de stad typeert hem als filmmaker.

Recensie Wiplala

Géza Weisz speelt de kleine Wiplala, zijn tweede hoofdrol sinds Alleen maar nette mensen  in 2012. Soms speelt hij net iets te dik aangezet, maar soms is hij ook erg grappig. Zoals wanneer hij in de pot pindakaas rolt en uitroept: ‘Wat is dit voor oppersmurrie!’ Weisz is zelf met zijn 1.65 meter een kleine verschijning, en lijkt daarmee geknipt voor de vertolking van de kleine Wiplala. Toch zijn alle hoofdpersonages grotendeels van de tijd zelfs maar tien centimeters groot. Door de ontwikkelingen op special effects gebied, was het mogelijk de film anno nu wel te maken, en was dat een tiental jaren geleden nog vrijwel (financieel) onmogelijk.

Tinkelen
De film vertelt het verhaal van de kleine Wiplala, een klein mannetje uit een land waarin iedereen kan toveren. ‘Tinkelen’ noemen ze het daar, maar Wiplala was er niet heel goed in. Door het tinkelen van Wiplala ontstaan er lastige situaties. Zo tinkelt hij de dromerige poëet Arthur Hollidee (Paul R. Kooij) naar een metershoog standbeeld, maar krijgt hij hem niet meer terug getinkeld.

Door een lange gang komt Wiplala bij de jonge Johannes (Sacha Mylanus) terecht. De nadruk in het begin ligt op de introductie van de personages, de actie speelt later in de film. De race door de stad in een speelgoedauto is spectaculair, niet altijd geloofwaardig, maar voor kinderen vast heel spannend.

Door de introductie van de personages valt het acteren meer op – soms ietwat houterig. De verklaring zou kunnen zijn dat de film chronologisch opgenomen is, doordat de jonge acteurs zich dan beter emotioneel in kunnen leven in de film. Peter Paul Muller als verstrooide vader Blom is goed gecast. Hij straalt de warmte en bezorgdheid van een vader uit, maar is als alleenstaande vader af en toe ook behoorlijk verstrooid.

Recensie Wiplala

Fantasie
De film is geïnspireerd op films als ET, Honey, I Shrunk the Kids en Jumanji. De vergelijking met Honey, I Shrunk the Kids behoeft geen verdere uitleg, en eigenlijk de andere twee films ook niet. Jumanji is een heerlijk fantasierijke kinderfilm (met Robin Williams in de hoofdrol), waarin de actie snel opvolgt. Niet heel geloofwaardig allemaal, maar voor kinderen hoeft dit ook niet. Dit geldt ook voor Wiplala. ET ertelt over de vriendschap tussen een klein jongetje en een buitenaards wezen. Wiplala is geen alien, maar wel van een ander denkbeeldig land. In beide films werkt de verboden vriendschap goed als spanningsboog.

Wiplala  peelt vanaf 19 november in de bioscoop en zou wel eens een kersthit kunnen worden. Een fijne film voor ouders met kinderen in de vakantie.

 

14 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Whiplash

****

recensie  Whiplash

Bloed, zweet en drums

door Suzan Groothuis

Om tot een van de beste jazzdrummers te horen moet je tot het uiterste gaan. Immers, saxofonist Charlie Parker werd pas Bird toen Philly Joe Jones een bekken naar zijn hoofd gooide.

Andrew (Miles Teller, Rabbit Hole, The Spectacular Now) is een jonge jazzmuzikant die de beste drummer van zijn prestigieuze conservatorium wil worden.  Wanneer hij aan het oefenen is wordt hij opgemerkt door Terence Fletcher (J.K. Simmons, Spider-Man, Juno). Fletcher is een briljante docent die er om bekend staat muzikanten tot grote hoogten te brengen. Maar zijn lesmethoden zijn ook omstreden.

Van Andrews drumsessie lijkt hij niet onder de indruk. De man is zelfs al vertrokken, voordat Andrew er erg in heeft. Maar dat zijn spel wel zeker opgemerkt is, blijkt wanneer Fletcher hem op een later moment uit een les plukt. Hij vraagt Andrew voor zijn jazzband te drummen en te laten zien wat hij in huis heeft.

Recensie Whiplash

Tot het uiterste
Vanaf dat moment ontwikkelt zich een gespannen verhouding tussen een jonge, getalenteerde jazzdrummer die de beste wil zijn en een docent die het maximale uit zijn studenten wil halen. Fletcher zoekt herhaaldelijk Andrews grenzen op door het uiterste van hem te vragen. En Andrew onderwerpt zich aan de grillen van zijn leermeester, maar balanceert daarbij op het randje van zijn fysieke en psychische kunnen.

In zijn thematiek doet Whiplash wat denken aan films als Black Swan en The Wrestler (beiden van Darren Aronofsky), waarin het lijntje tussen passie en waanzin dun is. Hoewel Whiplash lichter is van toon en uiteindelijk ook optimistischer, zijn er overeenkomsten: de lichamelijke en psychische opoffering van een passie of sport die volledige toewijding vraagt.

Aronofsky deinsde in zijn films niet terug voor het tonen van de gevolgen van de fysieke inspanningen, zoals de krakende pezen en uitputting van Natalie Portman in Black Swan. In Whiplash drumt Andrew tot bloedens toe. Overigens niet geënsceneerd: acteur Miles Teller, die al vanaf zijn vijftiende drumt, kreeg blaren op zijn handen dankzij de krachtige en onconventionele stijl van jazz drummen. Daarbij werd hij in de meest intense scènes door regisseur Damien Chazelle aangemoedigd om door te gaan totdat hij uitgeput was.

Goed is niet goed genoeg
Whiplash is echter meer dan een fysieke en psychische uitputtingsslag. De passie voor muziek en daarin willen excelleren en van betekenis willen zijn staan op de voorgrond. Hoezeer Fletcher ook brult, drilt en zijn studenten tot het uiterste drijft, zijn beweegredenen zijn helder: “I push people beyond what’s expected of them. I believe that’s an absolute necessity.”

Recensie Whiplash

Niet dat dit van Fletcher een sympathiek personage maakt, want de man is in zijn vak een omstreden, manipulerende klootzak. Maar hij is wel iemand die zichzelf ten doel heeft gesteld het beste in de ander naar boven te halen. Het vinden van een nieuwe Charlie “Bird” Parker. Daar tegenover staat de getalenteerde jonge Andrew: “I want to be one of the greats”.

Miles Teller en J.K. Simmons zijn in hun rollen volledig aan elkaar gewaagd. Twee gedreven, gepassioneerde karakters die de beste in hun vak willen zijn en het elkaar daarin niet gemakkelijk maken. In de zinderende slotscène wordt feilloos duidelijk hoe de verhoudingen liggen en bovendien een knap staaltje drummen weg gegeven. Whiplash  is een film over absolute toewijding, waarin “goed gedaan” niet goed genoeg is. Of in Fletchers treffende bewoordingen: “There are no two words in the English language more harmful than ‘good job’.”

Whiplash won op het Sundance Festival in Amerika zowel de jury- als de publieksprijs. Recent werd de film op het Leids Filmfestival vertoond, waar hij de American Indie Competition won. En dan te bedenken dat regisseur Damien Chazelle de financiering voor zijn film maar met moeite rond kreeg. Daarvoor was eerst een korte versie van Whiplash (2013) nodig.

 

11 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Wakolda

**

recensie  Wakolda

Poppentheater

door Ralph Evers

Een verhaal gebaseerd op de waargebeurde feiten rondom nazi-dokter Josef Mengele gepresenteerd als plattelandsdrama weet niet te overtuigen. 

De beruchte nazi-dokter Josef Mengele stond bekend om zijn gruwelijke experimenten. In de film Wakolda, ook bekend als The German Doctor, wordt een sympathieke Mengele neergezet. Hij ontfermt zich over de jonge Lilith.

Recensie Wakolda

Charmante Duitser
Wanneer Eva en Enzo met hun kinderen neerzijgen in een klein dorpje in Patagonië om het hotel van Eva’s moeder te heropenen komen ze in contact met een charmante Duitser. Hij ontfermt zich over hun jongste dochter, Lilith. Die kampt met een groeiachterstand en wordt om haar lengte gepest. Hij dringt aan om haar te helpen, ondanks de weerstand van Enzo. Het experimenteren houdt echter niet op bij Lilith. Wanneer Mengele ontdekt dat Eva zwanger is van een tweeling en er complicaties bij de geboorte zijn, dringt hij opnieuw aan zich te mogen ontfermen over de baby’tjes. Door zijn zorg voor Lilith ontwikkelt zich een band tussen hen, zonder dat de familie op de hoogte is van de gruwelijke geschiedenis van hun Duitse ‘vriend’.

Het verhaal is tegen de prachtige natuur van Patagonië afgezet en is gebaseerd op feiten. Josef Mengele is destijds ternauwernood aan de Israëlische geheime dienst, de Mossad, ontsnapt. De Joodse fotografe Nora Eldoc komt hem op het spoor en probeert hem in haar val te laten lopen. Hij weet echter op tijd te ontkomen.

Mythologie
Indien je enige kennis hebt van mythologie is de naam van Lilith in dit verhaal interessant. De ‘Doodsengel’ Mengele, tegenover de Hebreeuwse ‘Godin van het Kwaad’, Lilith. Zij was het symbool van de zinnelijke begeerten en eiste gelijkheid van de seksen bij Adam. In de Sumerische mythologie stond zij symbool voor de zuivere, heilige vrouw. Van hieruit zou een interessante verwijzing kunnen ontspruiten naar de manipulatie van Lilith door Mengele. Echter een dergelijke verwijzing blijft in Wakolda uit.

Recensie Wakolda

En daarmee zijn we op een belangrijk probleem terechtgekomen. De Argentijnse regisseur Lucía Puenzo heeft niet het juiste tempo te pakken weten te krijgen. De personages en het verhaal lijken zoekende naar hun timing. De diepgang komt overeen met de poppen die Enzo maakt. Mechanisch. Men lijkt verdwaald in de scènes tegen een schilderachtig en verstild landschap van Zuid-Argentinië. Die vervreemdende zoektocht naar de juiste balans in deze film wordt nog eens versterkt door de mooie muziek van Nick Cave.

Wat dan overblijft, is de verrassende overeenkomst met het uiterlijk van Mengele die vertolkt wordt door de Spaans / Duitse acteur Àlex Brendemühl. Echter qua spel moet hij het duidelijk afleggen tegen Gregory Peck die dezelfde horrordokter speelde in The Boys from Brazil (1978).

 

31 oktober 2014

 
ALLE RECENSIES

Wild Tales

***

recensie  Wild Tales

Zes woeste ritten door het leven

door Suzan Groothuis

In zes korte verhalen volgen we diverse personages omgeven door pech, geweld of corruptie. Op humoristische én wrede wijze speelt regisseur Damián Szifrón met hun lot in een maatschappij waar het hen niet gemakkelijk wordt gemaakt.

In het eerste filmpje neemt een vrouw haar intrede in een vliegtuigcoupé en raakt aan de praat met de man naast haar. Beiden blijken iemand van vroeger te kennen. Zij heeft een relatie met hem gehad, hij heeft zijn muzikale kunsten genadeloos afgekraakt. Hoe zou het deze jongeman verder vergaan zijn? Dan mengt de een na de ander zich in het gesprek, want – toeval of niet – alle reizigers blijken wel een connectie met deze persoon te hebben. Maar er is een hoger plan, een waarin afgerekend wordt met kwelgeesten vanuit het verleden. Dat blijkt wel uit de verrassende eindshot van dit korte verhaal, waarin verwardheid, absurdisme en tragiek samenkomen.

Recensie Wild Tales

Wild Tales (Relatos salvajes) is een bundeling van zes verhaaltjes, waarin een lijn van geweld, corruptie, wraak en opoffering te ontdekken valt. Allemaal luchtig gebracht overigens, want de nodige portie humor ontbreekt er niet in.

Het weerzien met een ongenode gast loopt slecht af, een ingenieur raakt steeds meer in de problemen na een incident met een parkeerboete, een man die jarenlang in dienst is bij een rijk gezin moet opdraaien voor een auto-ongeluk dat de zoon des huizes heeft veroorzaakt. Straffe zaken dus, waarin buiten de wispelturigheid en hardheid van mensen de Argentijnse maatschappij onder de loep wordt genomen. Omkoping en onrecht zijn aan de orde van de dag.

Bloed op de bruidstaart
De finale wordt ingezet met een bruisend huwelijksfeest, maar ook dat is van korte duur. De gelukzalige bruid komt erachter dat manlief er een affaire op na hield met zijn sensuele collega. Vanaf het moment dat hij toegeeft is het feest een slagveld van gebroken glas, omgevallen taart en bloedsporen.

Szifrón hanteert een mix van tragikomedie en wreedheid. Zijn korte verhaaltjes doen wat denken aan die van Roald Dahl, in wiens Kiss Kiss en Someone Like You een macabere kwaadwilligheid de toon voert en de mens wordt afgeschilderd als zelfzuchtig wezen. Ieder filmpje, overigens in speelduur verschillend, laat zien dat geluk en stabiliteit geen vanzelfsprekendheid zijn. Je leven kan plots veranderen, waarbij spanning, onrecht en irritatie het beest in de mens naar boven halen. Ofwel getriggerd door een corrupte maatschappij, ofwel door op macht en wraak beluste mensen om je heen, ofwel vanuit je eigen ontembaarheid.

Recensie Wild Tales

Onverschillig leedvermaak
In de korte verhaaltjes domineert een zwartkomische toon boven de problemen die daadwerkelijk spelen. Echt naargeestig en indringend (zoals Dahls korte verhalen) wordt het daardoor niet, waarbij ook speelt dat niet ieder filmpje inhoudelijk even sterk is. Zo werkt het verhaal van de ingenieur (met acteur Ricardo Darín, bekend van The Secret in Their Eyes (2009) en Nine Queens (2000)) naar een geforceerde en wat voorspelbare climax toe.

In ieder verhaal draait het om een plotse, dik aangezette ontknoping. Invoelen met de personages is er niet bij, daarvoor zijn ze te eendimensionaal neergezet. Wild Tales is vooral een dolle, op momenten hilarische rit door het leven. Origineel en verfrissend, dat wel, maar wat blijft hangen is het gevoel van onverschillig leedvermaak.

 

29 oktober 2014

 
ALLE RECENSIES

Wolf at the Door, A

****

recensie  A Wolf at the Door

Rampspoed in Rio

door Alfred Bos

Gelauwerde debuutfilm uit Brazilië maakt indruk met onderkoeld verteld verhaal over overspel dat gruwelijk ontspoort.

A Wolf at the Door (O Lobo atrás da Porta), de debuutfilm van de Braziliaanse regisseur Fernando Coimbra, heeft op diverse Latijns-Amerikaanse en Europese filmfestivals prijzen gewonnen. Vertolkt door buiten Brazilië onbekende acteurs is het een onderkoeld verteld relatiedrama over een overspelige echtgenoot die gokt in de liefde en alles dreigt te verliezen. En hij niet alleen.

Recensie A Wolf at the Door

Sylvia, een huisvrouw in Rio de Janeiro, komt haar zesjarige dochtertje Clarinha van school halen en krijgt van de lerares te horen dat ze al is vertrokken met een bekende. Welke bekende dan? Dat weet de lerares ook niet, maar Clarinha kende haar, ze was heel vertrouwd. Het is de opmaat van een tragedie rond de eeuwenoude thema’s lust en bedrog. De regisseur, die tevens tekent voor het scenario, noemt het een voorstedelijke variant op het Griekse treurspel Medea.

Kind van de rekening
De wolf aan de deur blijkt een ravissante verschijning, waar buschauffeur Bernardo als een blok voor valt. Na zeven jaar is de bruis uit zijn huwelijk met Sylvia en zoekt hij vertier bij een scharrel. De mid-twintiger Rosa woont nog thuis en weet niet zo goed wat ze met haar leven aan moet. Bernardo heeft een mooie sportauto. Hij zou beter moeten weten, deze Rosa heeft doorns, maar de leugen is verleidelijker dan de waarheid.

Dat kan niet goed gaan en het gaat dan ook goed fout. Op Rosa’s aandringen, vrijt hij een keer zonder condoom en presto, Rosa blijkt bezwangerd. Dan botsen de verwachtingen, met fatale gevolgen. Het kind van de rekening is Clarinha en zij niet alleen. Wanneer alle emoties tot een taboedoorbrekende – en barbaarse – climax komen, blijken er uitsluitend slachtoffers te zijn.

Recensie A Wolf at the Door

Semi-documentaire stijl
De inspiratie deed Coimbra op in een tijdschriftartikel over een vergelijkbare, waargebeurde zaak uit de jaren zestig. Hij brengt het verhaal via flashbacks, in een rauw-realistische, semi-documentaire stijl. Veel scènes zijn vanaf de schouder gedraaid en de mimiek van de acteurs wordt via telelens in close-up getoond. Dialogen draait Coimbra in lange statische shots.

Het is een manier van filmen die herinnert aan het Italiaanse neorealisme en de Japanse cinema van de jaren vijftig, toen film uit de studio stapte, de wereld in, en zijn toneelmatigheid verloor. Daarnaast vertelt de film à la Rashômon hetzelfde verhaal vanuit verschillende gezichtspunten, zowel van het slachtoffer als de dader. Ze komen op meesterlijke wijze samen aan het slot, wanneer de kijker zijn donkere vermoedens bevestigd ziet.

A Wolf at the Door ging vorige maand in Nederland in première tijdens het Film by the Sea Festival in Vlissingen en is nu in roulatie. Overigens is Nederland, buiten Brazilië en Spanje, een van de weinige landen waar deze opvallende debuutfilm in de bioscoop draait. Zonder computeranimaties en met levensechte personages is het de antithese van de Hollywood-blockbuster. Fernando Coimbra is een regisseur om in de gaten te houden.

 

27 oktober 2014

 
ALLE RECENSIES

Winter Sleep

*****

recensie  Winter Sleep (Kış Uykusu) 

Verveling legt diepste gevoelens bloot

door Cor Oliemeulen

Winter Sleep is een intrigerend drama over subtiele confrontaties: tussen man en vrouw, broer en zus, baas en arbeider, huisbaas en huurder. Levensecht, sfeerrijk, literair en aangenaam traag.

Sinds zijn eerste grote filmfestivalsucces Uzak (2000) is Nuri Bilge Ceylan een graag geziene, en consequent bejubelde, gast in Cannes. Ook met Climates (2006), Three Monkeys (2008) en Once Upon a Time in Anatolia (2011) viel de Turkse regisseur, een van de beste Europese filmmakers van deze eeuw, daar in de prijzen. Met zijn jongste opus, Winter Sleep (Kış Uykusu), veroverde hij dit jaar de Gouden Palm.

Recensie Winter Sleep

Stem van de steppe
Net als in zijn vorige films vormt de overweldigende natuur met bijna oneindige landschappen het decor van de intriges, echter ditmaal is er veel meer dialoog en verbaal huiselijk geweld dan we gewend zijn. Ceylan construeerde samen met zijn vrouw Erbu het filmscenario op drie korte verhalen van Anton Tsjechov. De dialogen in Winter Sleep zijn dan ook superbe, het declameren van de acteurs bij vlagen weergaloos.

De plot draait om Aydin (Haluk Bilgener), een onverdienstelijke toneelspeler die tegenwoordig een oud familiehotel in de bergen van Cappadocië runt. Het is winter en de laatste gasten vertrekken: een jong Japans stel en een avontuurlijke motorrijder. Aydin doodt de tijd met het neerkrabbelen van opiniestukken voor het onbeduidende krantje De Stem van de Steppe en koestert de ambitie om een boek over de geschiedenis van het Turkse theater te schrijven.

Zijn vrouw Nihal (Melisa Sözen) woont aan de andere kant van het hotel. Zij wil niet enkel teren op de zak van haar welgestelde echtgenoot en houdt zich bezig met liefdadigheidswerk, momenteel het inzamelen van geld voor arme scholen in de regio. Aydins zus Necla (Demet Akbag) is gescheiden, ligt voornamelijk op de sofa met een goed boek en mag gerust worden wakker gemaakt voor een potje filosoferen. Waar Ceylan in zijn eerdere films voornamelijk werkte met acteurs uit zijn directe omgeving, beschikt hij nu over drie protagonisten die hun sporen in eigen land ruimschoots hebben verdiend.

Literair toneel op het witte doek
Absolute hoogtepunten van Winter Sleep zijn de discussies die Aydin heeft met de twee vrouwen. Een vol kwartier lang volgt de kijker de schermutselingen van Aydin met zijn zus Necla die het niveau van zijn artikelen ter discussie stelt. ‘Experts moeten over bepaalde onderwerpen schrijven, niet amateurs’, zo daagt zij hem uit. ‘Het onderwerp kiest jou’, stelt hij. Broer en zus vertrekken nauwelijks een spier tijdens de dialoog en laten zich lastig emotioneel uit de tent lokken. De scène begint ingehouden en bouwt op tot meesterlijk kibbelwerk dat sterk doet denken aan de intense relatiedrama’s van Ingmar Bergman, ook omdat het hele fragment met slechts één camera is opgenomen. Heel geleidelijk wordt de intellectuele toon cynischer, bijtender en zelfs beledigend, maar tegelijkertijd doen ze alsof het allemaal niet deert. Het is literair toneel op het witte doek met een grote amusementswaarde.

Recensie Winter Sleep

Ook Nihal kom aan de beurt. Aydin bemoeit zich in de ogen van zijn geliefde met haar filantropische activiteiten. Het is het enige dat ze helemaal voor zichzelf heeft en dat wil ze graag zo houden. Maar met zijn ‘geweldige’ ondernemingservaring leest Aydin haar maar al te graag de les, bijvoorbeeld over het gevaar van oplichting en haar gebrekkige administratie. Ook deze discussie begint ogenschijnlijk als een goed bedoeld gesprek tussen twee beschaafde, intelligente mensen, echter Aydins minachting, egoïsme en arrogantie liggen voortdurend op de loer. Het toont wat verveling met een mens kan doen: gevoelens van twijfel en zinloosheid sijpelen zomaar door een vorstelijk laagje van oprechtheid, trots en moraliteit.

De rode draad in Winter Sleep wordt gesponnen door een aanvaring tussen Aydin en de familie van een imam. Diens neefje heeft namelijk een autoruit ingegooid nadat huizenbezitter Aydin beslag heeft laten leggen op hun tv omdat de huur niet tijdig is betaald. Van de kruiperige spijtbetuigingen van de imam en het neefje dat flauwvalt als hij Aydins hand moet kussen tot en met de geheime compensatiepoging van Nihal – het hele drama is subliem opgebouwd en eindigt drie uur later zoals het begon: in een diepe winterslaap.

 

19 september 2014

 
ALLE RECENSIES

Watermark

****

recensie  Watermark

Eindeloze stroom van het leven

door Wouter Spillebeen

De mens vormt het water en het water vormt de mens. Dat zeggen regisseur Jennifer Baichwal en fotograaf Edward Burtynsky in Watermark, een prachtig document over de verbintenis tussen de samenleving en de noodzakelijke nattigheid. 

De cameraploeg van de Canadezen Baichwal en Burtynsky volgt verscheidene mensen die beroepshalve van of op het water leven. Poolreizigers in Groenland die klimaatschommelingen in kaart brengen aan de hand van eeuwenoud ijs, landbouwers in Texas die met hun revolutionair irrigatiesysteem het lokale grondwater hebben uitgeput en een visser uit een paaldorp die leeft van wat de zee hem brengt.

Recensie Watermark

Eward Burtynsky zelf, wereldwijd bekend van zijn grootformaat foto’s van industriële landschappen, fotografeert oude Indische waterputten en rivierdelta’s voor zijn boek ‘Water’. Ook zien we de bouw van de controversiële Drieklovendam in de Chinese Jangtsekiangrivier, de grootste waterkrachtcentrale ter wereld. Elke ontmoeting toont aan dat de manier waarop de mens met water omspringt zowel leven als verwoesting in de hand werkt.

Controverse
Ondanks de sociaal- en milieubewuste boodschap over het vervuilde of verdwijnende water die de rode draad van deze documentaire vormt, zijn de makers verrassend onkritisch wanneer het gaat over de Drieklovendam. Door de enorme impact op het landschap is die zeer omstreden, maar wanneer Baichwal een leider van het bouwproject ondervraagt, rept ze er met geen woord over. Wie geen voorkennis heeft over de dam zou zich niet van controverse gewaar zijn. Het ene moment voeren de makers met plezier een oude Indiaanse vrouw op die klaagt over een opgedroogde lokale rivier, het andere moment is de camera een vlieg op de muur, de kijker krijgt de kans zelf een mening te vormen.

Milieubewust
Watermark is een logisch vervolg op de vorige samenwerking van de documentairemaakster en de fotograaf: het indrukwekkende Manufactured Landscapes. Daarin reisden de twee naar China om aan te tonen dat de opkomende industrie veel drastische veranderingen in het landschap teweeg brengt. Door het tonen van e-waste vuilnishopen, vervuilde gronden en enorme fabrieken klagen ze de vuilheid van de industrialisering aan.

Ook in Watermark zit een milieubewuste boodschap, die is in de interviews veelal overduidelijk. Gelukkig zijn die (licht prekerige) gesprekken niet in overdaad aanwezig. Enkel de meest relevante citaten zijn behouden. De boodschap staat niet in de weg van unieke en spectaculaire beelden.

Recensie Watermark

Zoektocht naar het perfecte beeld
De krachtigste shots van de film zijn overdonderend en zouden niet misstaan in een film als Samsara, die door enkel beelden en muziek de mooiste en lelijkste kanten van onze samenleving toont. In de documentaire is te zien hoe Burtynsky de kleinste details en oneffenheden uit zijn foto’s mijdt. Zijn zoektocht naar het perfecte beeld is inspirerend en zelfs vertederend. In Watermark vertaalt zijn passie zich in beeldschone shots van rivieren, stromen, watervallen en opgedroogde woestijnen.

Stroompjes kabbelen en watervallen donderen over het scherm om tegelijk de voedende en verwoestende kracht van het water aan te tonen. Wie een gevoelige blaas heeft, gaat best voor de voorstelling even naar het toilet.

 

7 september 2014

 
ALLE RECENSIES

Wochenende, Das

**

recensie  Das Wochenende

Uitje zonder schwung

door Cor Oliemeulen

Een lid van de Rote Armee Fraktion weet zich na zijn vrijlating geconfronteerd met familieleden en vrienden. Psychologisch drama met een aardige setting, goede acteurs en onderhuidse spanningen had een beter lot verdiend.  

Nina Grosse verfilmde Das Wochenende, de gelijknamige roman van Bernhard Schlink, de auteur van The Reader, waarvan ook een filmdrama (met Kate Winslet) is verschenen. De regisseur maakte eerder tv-films in haar moederland Duitsland, zoals een aantal afleveringen van de politieserie Tatort. In het begin van haar speelfilm merk je dat: een licht onheilspellende atmosfeer, alsof er elk moment een moord kan worden gepleegd.

Recensie Das Wochenende

Terrorist of revolutionair?
Dat is niet het geval, want de laatste dode viel meer dan achttien jaar geleden. Zoveel jaar later zien we dat de medeschuldige wordt ontslagen uit de gevangenis en wordt opgehaald door zijn zus, die blij en bezorgd is om hem weer te zien. De man heet Jens (Sebastian Koch, Das Leben der Anderen), een RAF-terrorist, al laat hij zich liever reactionair, of nog beter: revolutionair noemen. De Rote Armee Fraktion was een links-extremistische terreurorganisatie die vanaf de jaren zeventig in Duitsland verantwoordelijk was voor tientallen moorden, bomaanslagen en bankovervallen. Jens vindt nog steeds dat hij streed voor de goede zaak: het omverwerpen van de ‘kapitalistische staat’ en ‘het systeem’.

De zus van Jens heeft een aantal mensen uitgenodigd in haar weekendhuis. Dat klinkt gezellig, maar zal het niet worden. Onder het gezelschap bevinden zich een oude kameraad die al lang geleden zijn RAF-verleden heeft afgezworen en hierover een boek schreef, de man van zijn ex-geliefde die al even afkeurend over Jens praat en liever opschept over zijn zelfgemaakte truffels, en natuurlijk zijn oude vlam zelf. De volgende dag zullen zich nog twee kinderen melden. Een ieder kan zich uiten over een vervlogen politieke ideologie en de sociaalpsychologische gevolgen van verstoorde relaties en familiebanden.

Recensie Das Wochenende

Oude liefde
Das Wochenende is een typisch voorbeeld van een roman waarvan de vertelling minder werkt op het witte doek. Het filmverhaal kabbelt teveel voort zonder hoogtepunten, ondanks sfeervolle opnames, overtuigende acteurs en enkele mooie confrontaties. Tijdens zo’n reünie mis je intrigerende elementen zoals de schokkerige camerabeelden en de verpletterende uitsmijter van Festen (1998). Of recenter, de bijtend zure dialogen van August: Osage County (2013). Misschien had de regisseur de gereserveerde Duitse inborst wat moeten afschudden om haar rolprent meer schwung te geven.

In Das Wochenende is het wachten op Blauer Montag. Naast relationele problemen en wat gekibbel over wie Jens destijds heeft verraden en waarom, gaat het uiteindelijk om de vraag: zal de oude liefde opbloeien, of gaat die net als de film als een nachtkaars uit?

 

17 juni 2014

 
ALLE RECENSIES

We Are What We Are

*

recensie  We Are What We Are

Griezelen met kannibalen

door Wouter Spillebeen

Vampieren en zombies zijn al lang niets nieuws meer, horrormakers zoeken het tegenwoordig vaak elders. Jim Mickle probeert te griezelen met kannibalen, wat niet meteen een juiste keuze blijkt.  

Mexicaanse cinema scheert hoge toppen. Alfonso Cuaróns Gravity domineerde op de jongste editie van de Oscars en Alejandro González Iñárritus films Amores Perros (2000), Babel (2004) en Biutiful (2010) zetten het land op de filmische kaart.

Recensie We Are What We Are

In 2010 probeerde de Mexicaan Jorge Michel Grau met zijn horrorfilm Somos lo que hay een graantje mee te pikken. Zijn speelfilmdebuut werd zeer lauw ontvangen. Toch vond Amerikaans regisseur Jim Mickle, die tot nu toe zijn grootste succes kende met vampierfilm Stake Land (2010), dat een remake aan de orde was. Het resultaat is We Are What We Are, een waterig afkooksel van een horrordrama dat zowel horrorfans als dramaliefhebbers niet zal bekoren.

Vaste gewoonten
De familie Parker woont op geïsoleerde landerijen in een door overstromingen geplaagd ruraal Amerikaans dorp. Wanneer hun moeder sterft door een ongeluk, worden Iris (Ambyr Childers) en Rose (Julia Garner) verantwoordelijk voor de gewoonten van de familie. Ze moeten zorgen voor hun kleine broer, de vastenperiode respecteren en de duistere jaarlijkse rituelen laten doorgaan. Vader Frank (Bill Sage) rouwt om zijn vrouw, maar zal niet dulden dat ze van die gewoonten afwijken. Ze moeten God immers tevreden stellen, offers brengen en op zondag vers vlees op tafel zetten.

Mickle heeft voor We Are What We Are duidelijk zijn research gedaan. Hij heeft gelezen dat horrorfilms donker en sfeervol moeten zijn. Dat vertaalt hij naar een gebrek aan kleur, veel regen, weinig elektronische apparaten en kledij uit de negentiende eeuw (ondanks dat de film zich in een recent verleden afspeelt). Hij heeft gelezen dat mensen beter in een verhaal gezogen worden als ze er de moraliserende elementen, zoals religie en familietraditie, uit kennen. Hij volgt die vaste waarden (lees: clichés) uit het genre tot in de puntjes op. Eén ding heeft hij jammer genoeg niet begrepen: dat een horrorfilm spannend, interessant en vooral eng moet zijn.

Recensie We Are What We Are

Oersaai
We Are What We Are is oersaai. De gemiddelde actiefilm bevat meer gruwelijke elementen dan deze miskleun. Het verhaal ontwikkelt zich pijnlijk traag – terwijl de kijker lang op voorhand weet wat te gebeuren staat – en er gebeurt het grootste deel van de tijd gewoon niets. Er is een enkel echt schrikmoment, dat dan nog eens teleurstellend en voorspelbaar is. De verhaalelementen die het publiek konden doen walgen, komen niet in beeld en er is geen gevoel van angst. De muziek probeert nu en dan wat spanning op te bouwen, maar kondigt alleen aan wanneer iets zal gebeuren dat we eng zouden moeten vinden. De acteurs lijken wel verveeld, het jonge broertje kan niet eens een echt personage genoemd worden. We Are What We Are stelt teleur op zowat elk vlak.

 

14 juni 2014

 
ALLE RECENSIES