Alléluia

***

recensie Alléluia
De gladjanus en het jaloerse secreet

door Cor Oliemeulen

Fabrice du Welz staat te boek als Belgische suspense-meester. Zijn dramatische thriller Alléluia heeft weinig te maken met een lofzang aan een hogere macht – of het moet de duivel zijn.

In zijn speelfilmdebuut Calvaire (2004) vertelt de talentvolle, driftig experimenterende regisseur het horrorverhaal van een orkestbandzanger die vooral populair is bij oudere dames, na een optreden in een dorpshuis panne krijgt en belandt in een voormalig hotelletje nabij een dorpje waar sodomie en achterlijke dansjes de normaalste zaak van de wereld zijn.

Recensie Alléluia

De hoteleigenaar loopt aanvankelijk over van goede bedoelingen, maar ontwikkelt zich tot een volstrekt gestoorde malloot die de zanger aanziet voor zijn overleden vrouw en niet nalaat hem te martelen om wat respect en discipline bij te brengen. Aan iedereen in Calvaire zit minimaal een steekje los, zelfs de zanger laat zich wel heel gemakkelijk naar de slachtbank leiden. Deze lowbudgetfilm wijkt door zijn vormgeving en incidentele knipoog wel af van de gebaande suspense-paden, maar van de gepresenteerde zieke geesten en absurde voorvallen moet je wel houden.

Lonely Hearts Killers
De zanger van Calvaire (Laurent Lucas) zien we terug in Alléluia, ook geen alledaagse rolprent, maar wel gesteund door het klassieke gegeven van de lonely hearts killer: man plaatst advertentie – vrouw reageert – man pikt haar geld in en vermoordt haar. Fabrice du Welz neemt als uitgangspunt de legendarische Lonely Hearts Killers: Raymond Fernandez en Martha Beck, die in de jaren ’40 van de vorige eeuw zeventien bewezen moorden pleegden en op de elektrische stoel eindigden. In Alléluia speelt Laurent Lucas de rokkenjagende gladjanus Michel die in Gloria (Lola Dueñas: Mar adentro, Volver) zijn kompaan vindt. Het feit dat Gloria obsessief verliefd op Michel is, blijkt al snel voor- en nadelen te hebben.

Recensie Alléluia

De procedure lijkt eenvoudig. Michel verleidt een welgestelde, naar liefde en seks hunkerende, meestal oudere vrouw. Gloria is zogenaamd zijn zus, ze troggelen hun slachtoffer geld af en doden haar zo nodig. Er is echter een wezenlijk probleem: Gloria is zo intens jaloers als zij ziet hoe Michel haar concurrente verwent dat zij in acute woede ontsteekt en de betreffende vrouw in mum van tijd naar de andere wereld helpt, terwijl Michel verlamd in een hoekje het bloedbad aanschouwt. De dodelijke kilheid van Gloria wordt treffend verbeeld in een scène waarin zij onbewogen in de camera spreekt en vervolgens een voet van de vermoorde vrouw afzaagt.

Geen greintje sympathie
Alléluia gaat dus over extreme toewijding met alle afschuwelijke gevolgen van dien. Fabrice du Welz speelt goed met licht en donker, en de dans rond het vreugdevuur is artistiek in beeld gebracht, maar hij gunt je geen greintje sympathie voor het bedriegende en moordende koppel, hoe voortreffelijk vooral Lola Dueñas ook acteert. Narratief ondergeschikt aan cinematografie en soundtrack – op de grappige missionarisscène na – mag je als kijker wel iets meer diepgang en betekenis verlangen, zodat je niet zomaar als een geslagen hond het theater verlaat.

 

10 juli 2015

 

 
ALLE RECENSIES
 

Age of Adaline, The

**

recensie The Age of Adaline
Ontsnappen aan onsterfelijkheid

door Suzan Groothuis

Na een auto-ongeluk blijft Adaline Bowman 29 jaar oud. Terwijl de tijd als een geschiedenisles vervliegt, brengt zij haar dagen eenzaam door. Tot de liefde op haar pad komt…

Een mannelijke voice-over introduceert het leven van Adaline Bowman (Blake Lively, bekend uit de serie Gossip Girl), geboren in 1908 en gezegend met een serene schoonheid en hoge intelligentie. Wanneer haar man na een incident om het leven komt, blijft Adaline achter met haar dochter Flemming. Maar het lot beslist dat Adaline na een auto-ongeluk, waarbij zij tijdens een storm door de bliksem geraakt wordt, voor eeuwig 29 jaar jong blijft. Terwijl de jaren verstrijken blijft zij haar jonge uiterlijk houden, wat argwaan wekt bij de FBI. Om zichzelf en haar dochter te beschermen besluit Adaline om de tien jaar een andere identiteit aan te nemen en haar heil elders te zoeken.

Recensie The Age of Adaline

En zo belanden we in het heden en is Adaline al flink wat jaartjes verder. In de identiteit van Jennifer Larson leidt ze een teruggetrokken leven in San Francisco. Voor de buitenwereld is ze een aantrekkelijke, gesloten jonge vrouw. Haar thuis verraadt subtiel haar werkelijke zijn: relikwieën als een oude typemachine sieren het huis en fotoalbums tonen het verloop van de jaren. Dochter Flemming is inmiddels bejaard en hondje Reese blijkt de zoveelste generatie die rondsnuffelt in huize Bowman.

Niet meer alleen
Op een oudejaarsavond krijgt het leven van Adaline een andere wending. Ze ontmoet Ellis (Michiel Huisman), een romantische filantroop die haar al snel weet te beroeren. Maar hoe kan Adaline toegeven aan een liefde, terwijl ze een leven van ontsnapping leidt?

Op die vraag bouwt The Age of Adaline voort. Terwijl haar gevoelens voor Ellis toenemen, zegt haar verstand dat ze hem moet laten gaan. De enige met wie Adaline haar verwarring kan bespreken is Flemming (Ellen Burstyn), die haar aanspoort niet langer een eenzaam leven te leiden (“You don’t have to be alone forever” ).

The Age of Adaline, van de hand van de jonge regisseur Lee Toland Krieger, doet in meerdere opzichten denken aan David Fincher’s The Curious Case of Benjamin Button (hierin wordt het titelpersonage steeds jonger). Een verhalende voice-over, niet vanzelfsprekend ouder worden en een liefde die daardoor onmogelijk is. De film is, net als in The Curious Case, dramatisch opgezet met verwijzingen naar de geschiedenis van de twintigste eeuw. Overigens doet Krieger dat met een minder groot gebaar: dat Adaline bijna de gehele twintigste eeuw heeft meegemaakt maakt zij duidelijk in een potje Trivial Pursuit.

Recensie The Age of Adaline

Kuise Huisman
De film is prachtig geschoten, maar stelt op inhoudelijk vlak teleur. Waar Blake Lively’s tijdloze schoonheid, decors en kostuums overtuigen, is het scenario zwak en voorspelbaar. Zoete en bedachte dialogen (Ellis: “Years, lovers and glasses of wine. These are things that should never be counted.” Adaline: “ You have no idea” ), voorziene plotwendingen en de onwaarschijnlijkheid van leven, dood en de krachten der natuur maken van The Age of Adaline  een misbaar sprookje. Daarbij ontbreekt de chemie die Brad Pitt en Cate Blanchett in The Curious Case of Benjamin Button wel hadden.  Lively’s spel is ondanks Adaline’s grondige verlangen lief te hebben en een normaal leven te leiden vlak; Huisman is de grote romanticus die vastbijt en niet meer loslaat. De scène dat de twee elkaar voor het eerst ontmoeten maakt opzichtig duidelijk dat ze voorbestemd zijn voor elkaar.

Om er nog wat spanning in te mengen volgt de introductie van de vader van Ellis (Harrison Ford), met wie Adaline een verleden deelt. Maar het clichématige verloop ziet de kijker al van verre aankomen. Ook Anna Kendrick (Pitch Perfect) zal teleurgesteld zijn: haar ‘hunk’ Michiel Huisman (momenteel ook te bewonderen in het vijfde seizoen van Game of Thrones) paradeert ondanks haar verzoek op Twitter om meer mannelijk naakt – “Madonna kissed Drake, Hilary’s running for president, but HBO STILL hasn’t shown this dude’s dick??”  – in The Age of Adaline slechts in ontbloot bovenlijf rond.

15 juni 2015

ALLE RECENSIES
 

Avengers: Age of Ultron

***

recensie Avengers: Age of Ultron
Familiegeheimen? Altijd gezeik!

door Karina Meerman

Avengers: Age of Ultron is het tweede feestje van de Avengers-familie met Joss Whedon aan het roer. Een vermoeiende bijeenkomst waar alle familieleden hun gezicht laten zien. Hun gezicht, hun vuisten, hun superkrachten, hun jeugdtrauma’s en hun emoties. 

Regisseur Joss Whedon heeft iets te vieren en wij zijn allemaal uitgenodigd. We hadden er zin in, want meestal zijn de feestjes van ome Joss hartstikke leuk. Wanneer we arriveren is het nog gezellig. De Avengers-familieleden uit de vorige film werken soepel samen om een foute Duitse buurman op zijn kop te geven. Hij had iets gestolen dat gevaarlijk was en het moest worden teruggehaald. Iedereen luistert naar Captain America (Chris Evans) en zelfs de Hulk (Mark Ruffalo) doet goed mee.

Recensie Avengers: Age of Ultron

Labiele ome Tony
Maar dan moet ome Tony (Robert Downey Jr.) het weer verknoeien. Hij is een van onze liefste ooms, omdat hij zo geestig is, kan vliegen en de coolste speeltjes ter wereld heeft. Hij is tegenwoordig goede vriendjes met oom Bruce. Die kan nog steeds heel groen en heel boos worden, maar omdat hij en tante Natalia (Scarlett Johansson) elkaar leuk vinden, kalmeert hij ook weer snel. Maar toen moesten Bruce en Tony zich zo nodig in de kelder opsluiten om een slimme computer te bouwen.

We wisten wel dat ome Tony een beetje labiel was. Dat hadden we al gezien in Iron Man 3. Nou, die angstaanvallen heeft hij kennelijk nog steeds. Hij is bang dat de hele wereld stuk gaat en daarom wil hij een schild om de planeet bouwen dat buitenaardse slechteriken ook daadwerkelijk buitenaards houdt. En oom Bruce is ook een wetenschapper, dus die wil wel meebouwen aan iets dat nieuw en groot en intelligent is. Dat doen die sukkels stiekem, zonder de rest van de familie te vertellen. Terwijl wij weten: familiegeheimen? Altijd gezeik.

Knettergekke oom Ultron
Dus toen hadden we opeens een oom Ultron (James Spader). Die is nieuw in de familie en begrijpt het allemaal niet zo goed. Hij heeft een veel te stellige mening over alles en hij verkondigt die luidkeels. Hij weet alles beter en iedereen rolt met de ogen wanneer hij zijn eindeloze verhalen ophangt. Wat een vervelende vent. En dan gaat hij natuurlijk andere familieleden beledigen en sneuvelt er meubilair. En auto’s en gebouwen.

Oom Ultron blijkt knettergek. Hij gaat een beetje rondhangen met die tweeling die altijd chagrijnig zijn en de boel verzieken. Als Wanda (Elizabeth Olsen) voorbij komt en haar hypnodingetje doet, dan kan je erop rekenen dat het mis gaat. En ja hoor, iedereen krijgt ruzie. Zelfs oom Thor (Chris Hemsworth) moet er even tussenuit. Gelukkig kunnen wij daardoor even zwaaien naar zijn vriend Erik (Stellan Skarsgård). Je weet wel, die samenwerkte met het vriendinnetje van Thor en ooit in het gekkenhuis zat. Eén ding is zeker: het is nooit saai op de familiebijeenkomsten van ome Joss.

Recensie Avengers: Age of Ultron

En dan zo’n Vision…
Enfin, neef Hawkeye (Jeremy Renner) blijkt een bron van rust en Captain America is ook niet gek te krijgen. Oudoom Nick-met-het-piratenoog (Samuel L. Jackson) spreekt iedereen ferm toe en dan gaat de hele familie nog een keer naar het buitenland om de boel op orde te zetten. Wel een gedoe hoor, de hoeveelheid gevecht en gevlieg en alles-moet-stuk. En dan al die zware gesprekken tussendoor. En zo veel nieuwe gasten erbij, zoals zo’n Vision (Paul Bettany) die eigenlijk een soort transgender is. Wat moeten we daar nou mee? Het wordt een beetje te druk allemaal. En om nou te zeggen goh, wat was het gezellig… Het leek meer op familietherapie met een combinatie van praat- en slooptechnieken. Maar misschien heeft het geholpen en is het volgende feestje weer helemaal top.

 

22 april 2015

 
ALLE RECENSIES
 

American Sniper

****

recensie American Sniper
Schaapshond met messiascomplex

door Alfred Bos

Veteraan-regisseur Clint Eastwood verfilmde het levensverhaal van Chris Kyle, de dodelijkste sluipschutter in de Amerikaanse legerhistorie, opmerkelijk ingetogen. In deze realistische oorlogsfilm zijn psychologie en actie in evenwicht.

De Amerikaanse militaire interventies in het Midden-Oosten hebben een stoet films over stoere mannen in stoffige zandbakken opgeleverd en tussen de kleine veertig titels die Clint Eastwood regisseerde zit ook het oorlogstweeluik Letters from Iwo Jima en Flags of Our Fathers; daarin toont hij de oorlog in de Pacific (1941-1945) zowel vanuit Amerikaans als vanuit Japans perspectief. Het is niet vreemd dat de inmiddels 84-jarige acteur/regisseur/producer en jazzliefhebber zich heeft gewijd aan de verfilming van het levensverhaal van Chris Kyle, de Navy SEAL scherpschutter die op 2 februari 2013 op een Texaanse schietbaan door een Irak-veteraan werd doodgeschoten.

Recensie American Sniper

Het is een zeer Amerikaans verhaal, over een zeer Amerikaanse oorlog, met een zeer Amerikaanse hoofdpersoon die wordt gedreven door een zeer Amerikaans patriottisme (‘Dit is het beste land op aarde, ik doe alles om het te beschermen’), en een zeer Amerikaanse reactie op geweld (nog veel meer geweld), uitmondend in een zeer Amerikaanse ontkenning van de trauma’s waarmee soldaten uit Irak terugkeren. Het is géén succesverhaal.

Eastwood heeft zich, als acteur en als regisseur, in zijn lange loopbaan immer betrokken getoond met geplaagde individualisten die zich inzetten voor de goede zaak. Amerika is zijn onderwerp, zo handelen zijn laatste films over The Four Seasons, Amerikaanse muziekhelden uit de jaren zestig, en FBI-oprichter J. Edgar Hoover. Hij is wellicht de meest Amerikaanse van alle actieve Amerikaanse filmregisseurs en het verhaal van Kyle is bij hem in onverdachte handen.

Bradley Cooper bijna onherkenbaar fors
Eastwood maakt van Kyle geen lieverdje, eerder een simpele ziel die de werkelijkheid ziet door het vizier van een geweer; het grotere beeld ontgaat hem. Maar Eastwood portretteert Kyle, overtuigend neergezet door een bijna onherkenbaar forse Bradley Cooper, ook niet als eendimensionale mannetjesputter. In de twee uur van de film zien we hem langzaam uiteenvallen, van gemotiveerde vrijwilliger tot getraumatiseerde vreemdeling in zijn eigen huis.

Van huis uit heeft de Texaanse volksjongen eenvoudige waarden meegekregen. Er zijn drie soorten mensen: schapen, wolven en schaapshonden; die laatste beschermen de schapen tegen de wolven. Wanneer Kyle, de schaapshond, tijdens zijn dienst in Irak niet ergens op een dak achter zijn scherpschuttersgeweer ligt om mariniers op de grond te ondersteunen, meldt hij zich aan voor gevaarlijke huiszoekingen. ‘Heb je soms een doodswens’, wil zijn vrouw (Sienna Miller) weten wanneer hij voor de vierde keer naar Irak afreist. ‘Heb je een messiascomplex?’, vraagt een collega-marinier als hij extra taken aanpakt. De scherpschutter doet wat hij als zijn plicht beschouwt, negeert zijn emoties en raakt sluipenderwijs van zichzelf vervreemd.

Recensie American Sniper

Drama met vaart
Eastwood tekent dat verval op realistische, maar onderkoelde wijze. Regie en cameravoering zijn bijzonder efficiënt, zonder poespas, en de elegante montage geeft dit oorlogsdrama de vaart van een actiefilm. De camera zit de mariniers in het stuk geschoten Ramada dicht op de huid; het doet denken aan Kubricks Full Metal Jacket. Het scherpschuttersduel tussen Kyle en zijn Arabische tegenhanger herinnert aan Enemy at the Gates en de climaxscène waarin een groep mariniers uit een omsingeld gebouw moet worden bevrijd zou niet hebben misstaan in Black Hawk Down.

Het best is American Sniper evenwel in de verbeelding van Kyle’s langzame psychische onttakeling. Zijn recht-door-zee waarden zijn te eendimensionaal voor de complexe realiteit van een guerrilla-oorlog op exotisch grondgebied. Hij is teveel vechter en te weinig denker, en betaalt dat met zijn menselijkheid en uiteindelijk, door de hand van iemand die hij wil helpen, met zijn leven. Eastwood maakt geen held van hem en wijst nergens met een beschuldigende vinger. Juist door die afstandelijke benadering komt de tragiek des te scherper over. Ouderwets vakwerk over een actueel onderwerp van een meesterregisseur.

 

28 februari 2015

 
ALLE RECENSIES
 

Annie

***

recensie Annie

Zingende wijsneus zoekt ouders

door Cor Oliemeulen

Het beroemde weesmeisje Annie weet ditmaal het hart van een stugge politicus te raken. Een geboren ster in een eigentijds kerstverhaal.

In de originele film van John Huston uit 1982 vertolkt Aileen Quinn de rol van het weesmeisje Annie. Zij speelde hierna nog in enkele films om in de vergetelheid te geraken. Anders zal het Quvenzhané Wallis vergaan. Twee jaar geleden sensationeel doorgebroken in het curieuze drama Beasts of the Southern Wild wacht het nu pas elfjarige talent een grootse toekomst. In de remake van Annie, geregisseerd door Will Gluck, is het guitige meisje met de rode krullenbol (een pruik) vervangen door een even vlot Afro-Amerikaans dametje met bruine haren. Ook de arrangementen van de beroemde liedjes (It’s a Hard Knock Life, Tomorrow en Opportunity) zijn in een modern jasje gestoken. Het is een kwestie van smaak of Wallis beter of met meer ontroering zingt dan Quinn, maar het acteren gaat haar beter af.

Recensie Annie

Een week op proef
Het verhaal van Annie is gebaseerd op de strikboekenreeks Little Orphan Annie uit de jaren ’20 van de vorige eeuw. In 1977 verscheen een musical, daarna een boek en toen de film. De kleine Annie woont in een weeshuis dat wordt geleid door de alcoholistische Miss Hanigan. In het origineel belandt Annie bij miljardair Oliver Warbucks (Albert Finney) die een wees wil adopteren en Annie een week op proef neemt; in de remake komt ze in het kader van public relations terecht bij burgemeesterskandidaat Will Stacks (Jamie Foxx). In beide gevallen lukt het Annie uiteindelijk het ijs in het stoere mannenhart te laten smelten.

Het is geen onaardig idee om het enigszins gedateerde origineel in de huidige tijd te plaatsen. Annie opent met een knipoog: voor het schoolbord staat een meisje met het uiterlijk van de oorspronkelijke Annie. Dan verplaatsen we ons snel naar het kleine weeshuis in Harlem, New York waar Annie met vijf andere meiden de boel op stelten zet, wachtend op adoptieouders, terwijl de door Cameron Diaz gespeelde huisbazin zich onderdompelt in alcoholistische versnaperingen en frustraties over een mislukte carrière als popzangeres (In de film blijkt ze in ieder geval geen groot zangtalent). Ze is dan ook ronduit jaloers als Annie een week mag logeren bij Will Stacks.

Recensie Annie

Luxe en avontuur
Als haar huisgenootjes aan Annie vragen of Stacks aardig is, antwoordt Annie: “Ja, maar dat weet hij zelf nog niet.” De meiden mogen een dagje ruiken aan de luxe en mee op avontuur met Annie en de burgemeesterskandidaat, die goede sier moet maken nadat hij publiekelijk blunderde bij een voedselbank. Media en publiek zijn zeer gecharmeerd van de ontwapenende Annie (die in een mum van tijd 1,3 miljoen Twitter-volgers heeft) en Stacks plukt in de polls de vruchten van de ‘samenwerking’. Maar als Annie door Stacks’ publiciteitsmanager wordt geforceerd een speech op autocue te houden, haakt het weesmeisje verdrietig af.

Annie is een familiefilm bij uitstek die in de kerstvakantie volle zalen zal trekken, ondanks het feit dat de film op het internet uitlekte nadat (Noord-Koreaanse?) hackers een computer van Sony Pictures hadden gekraakt. Een muzikale film met een lach en een traan die net als het origineel spannend en voorspelbaar eindigt nadat onverlaten zich met de adoptiekwestie gaan bemoeien. De remake van Annie is amusant, maar we missen wat chemie tussen het weesmeisje en de rijkaard, alsook de choreografie en musicalsetting van het origineel.

 

12 december 2014

 

Vijf remakes die je beter kunt mijden

 
ALLE RECENSIES
 

Alphabet

***

recensie Alphabet
Modern onderwijs als grote boosdoener

door Karina Meerman

Ontluisterend beeld van het huidige onderwijssysteem, dat mensen opleidt tot gehoorzame werkers en ze hun creatieve vermogen ontneemt. 

In 2006 gaf Sir Ken Robinson een lezing bij TED, genaamd ‘Do school kills creativity?’ Zijn antwoord was een onderbouwd en overtuigd ‘ja’. Deze monoloog was de inspiratie voor Alphabet, een documentaire van filmmaker Erwin Wagenhofer over het huidige onderwijssysteem, dat de nadruk legt op scores en resultaten en niet op het ontplooien van talenten. Sterker nog, onderwijst beperkt het denken van kinderen omdat ze worden gedrild in het geven van het juiste antwoord op de juiste vraag.

Recensie Alphabet

Afgericht
Alphabet opent met het voorbeeld van China, waar de druk om goede cijfers te halen steeds hoger wordt. Bedrijven die kinderen helpen hun examens goed te maken, verdienen grof geld en een aantal is zelfs beursgenoteerd. Examens zijn een economische factor geworden. De beelden suggereren dat de kinderen op een bijna militaristische manier worden afgericht. Dat idee wordt versterkt door Duitse neurobioloog Gerald Hüther, die uitlegt dat scholen van nu een afspiegeling zijn van vroegere tijden. De industrialisatie had jonge mensen nodig die machines konden bedienen en daar werden ze ook voor opgeleid: voor het opvolgen van instructies. Loyale werkers, dat is wat de economie nodig had. En de terminologie van moderne bedrijven lijkt wel afkomstig uit het leger van toen: markten veroveren, tegenslagen incasseren, strategieën aanpassen en middelen inzetten (lees: mensen).

Angst
Scores en toetsen, daarop worden jonge mensen gestuurd. De internationale graadmeter voor educatieve kwaliteit is de PISA-score. De OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) test 15-jarigen in zestig landen op het gebied van lees – en rekenvaardigheid en wetenschap, met een nadruk op wiskunde. Een relatief lage PISA-score was aanleiding voor Duitsland om in 2002 zijn hele onderwijssysteem te herzien. Wanneer in de media wordt gesproken over de teruglopende kwaliteit van Nederlandse educatie, bedoelt men over het algemeen onze dalende positie op de PISA-ladder. De achtergrond is angst, aldus de neurobioloog, angst die we erven van onze ouders.

Werk
Wie niet de juiste papieren kan laten zien, heeft moeite om te overleven. Dat was het verhaal van de Duitse jongen die alleen stages kan krijgen en acht euro per dag verdient. Wat je talenten zijn is niet belangrijk, maar wat je hebt gescoord op school. Een Duitse studente leest een brief voor, waarin ze zegt dat haar opleiding ten koste gaat van haar jeugd. Zij en haar vrienden hebben nooit meer tijd om te spelen of om in de zon te liggen. Studeren moeten ze en hoog scoren, anders verliezen ze de kans op een goede baan. Banen die in een veranderende wereld juist vragen om creatief denken en analytisch vermogen, maar die steeds moeilijker te vinden zijn.

Recensie Alphabet

Liefde
In deze deprimerende documentaire vinden we twee verheugende verhalen. Gitaarmaker André Stern heeft geen opleiding, maar kreeg van een meester de kans om zich te ontwikkelen tot excellente gitaarbouwer. Hij heeft zijn zelfvertrouwen te danken aan het feit dat hij nooit naar school is gegaan, zegt hij zelf. Dit is een echo van Pablo Pineda (Yo, También), de enige Europeaan met Downsyndroom die een universitair diploma behaalde. “Omdat ik een paar leraren had die me behandelden als iemand met potentieel. Zo eindigt de angstcultuur en begint een cultuur van liefde.”

Misschien dat Alphabet onderwijsdeskundigen aanspoort tot verandering. Dat dit nodig is, brengt de documentaire wel over, zij het in traag tempo. Echte oplossingen worden niet gegeven, maar misschien zijn die er ook nog niet. Wie alleen zijdelings interesse heeft in de kwaadaardige kant van onderwijs, kan volstaan met de ontroerende TED-talk van Sir Robinson. URL: https://www.youtube.com/watch?v=iG9CE55wbtY

 

12 september 2014

 
ALLE RECENSIES

Above Us All

***

recensie  Above Us All

De wereld draait door

door Ralph Evers

Above Us All vertelt ons verhalen over onze sterfelijkheid. De verschillende invalshoeken en ideeën hierover. De dood omringt ons ieder moment, want elk moment sterft en gaat over in een nieuw moment, in eindeloze beweging, tot de tijd stopt met tikken. 

De film begint met het scheppingsverhaal van de Aboriginals. We zijn op aarde en kijken uit over een uitgestrekt landschap. De grootsheid van moeder natuur stroomt via het scherm de zaal binnen. Dan doet een voice-over verslag van de schepping van de zon. Via een droom, een emoe-ei en de kampvuren van de geesten werd de zon geschapen. Onze tijd op aarde is tastbaar, wordt ervaren en geleefd. De dood is echter ongrijpbaar, ze is evenals de hemel boven ons. Ze bepaalt wie we zijn, en verschuilt zich ergens in de tijd, die verdwaald lijkt in de nachtelijke eindeloosheid van de sterrenhemel.

Recensie Above Us All 3D

Groote Oorlog
We leren Shay, Kelab, Koen en Maree kennen. Koen is een Vlaming die met Maree, een Aboriginal, twee kinderen heeft: Shay en Kelab. Maree overlijdt en Koen besluit met zijn kinderen terug te keren naar zijn geboorteplek: Ieper. De plek waar honderd jaar geleden onvoorstelbare gruwelijkheden plaatsvonden in de Groote Oorlog. Tegen deze achtergrond zoekt Shay naar troost in haar verwerking van het verlies van haar moeder.

De 53 shots die de film rijk is kenmerken zich door een 360 graden ronddraaiende camera. Om de illusie van beweging te behouden is gekozen voor een hoger aantal beeldjes per seconde, 50. Normaal gesproken zijn dit er 25, maar dat zou met de panningshots een flikkerend beeld opleveren. De camera draait rondom taferelen en overpeinzingen van de personages. Dit doet denken aan de overpeinzingen van de dealer en zijn klanten in de Hongaarse film Dealer van Benedek Fliegauf. Eveneens een film die in elk shot 360 graden rondom de scène draait en de contemplaties van de personages uitspreekt. De acteurs in Above Us All zijn geen professionals. Ze spelen zichzelf met hun ervaringen en emoties in een verzonnen verhaal.

Recensie Above Us All 3D

Last Post
De overpeinzingen in deze film gaan over het kapotgeschoten verleden van Ieper, wat nog altijd actueel is, en over de dood. Ieper is nog altijd zoekende naar hoe om te gaan met het verleden en hoe betekenis te geven aan de wreedheden in de drie slagen om Ieper. Nog elke dag wordt om 20 uur de Last Post geblazen ter nagedachtenis aan de vele gevallenen. Shay probeert te midden van haar nieuwe omgeving betekenis te geven aan de dood van haar moeder. Onder voortdurend grijze luchten waar maar regen uitvalt, valt dit haar zwaar.

De film op zijn beurt portretteert verschillende mensen, die hun ideeën rondom de dood uitspreken. Zo denkt de vader dat de dood definitief is, waar een jongen overtuigd is van een hemel en een hel. Een oudere vrouw vertelt over hoe de potjes jam die ze met haar man maakte haar doen denken aan de relatie die ze met hem had. Die potjes jam zijn als een relikwie, vasthoudend aan de liefde van de vrouw naar haar overleden man. Eenzelfde magie zit hem in het beroep van Koen. Hij is astronoom en kijkt in adembenemende shots naar de sterrenhemel, waar volgens de Aboriginals de geesten verblijven. En zo is de cirkel rond, ondanks hun verschillende opvattingen.

5 september 2014

 
ALLE RECENSIES

Aftermath

****

recensie  Aftermath

Het verleden laten rusten?

door Cor Oliemeulen 

De terugkomst van een dorpsbewoner veroorzaakt een spannende, tumultueuze nasleep van een oorlogsperiode waarin je ‘goed’ of ‘fout’ was.  

Aftermath (Poklosi) is gebaseerd op Jedwabne in het noordoosten van Polen. In 1939 werd het dorp door de Sovjets bezet en twee jaar later waren de nazi’s er de baas. Er werden meer dan 1.600 Joden vermoord. Het filmdrama van regisseur Wladyslaw Pasikoswki, in eigen land bekend van succesvolle misdaadthrillers, laat zien hoe het zover kwam. Hij neemt in het eerste uur ruim de tijd voor karakterduidingen en het schetsen van achtergronden om vervolgens alle puzzelstukjes in elkaar te schuiven en af te sluiten met een gebeurtenis, die even controversieel is als zijn film sinds de Poolse première twee jaar geleden.

Recensie Aftermath

Joodse grafstenen
Twintig jaar geleden emigreerde Franciszek Kalina (Ireneusz Czop) naar Amerika, totdat hij in 2005 onaangekondigd terugkeert in het ouderlijke huis. De vrouw van zijn broer Józef (Maciej Stuhr) bleek ook naar Amerika vertrokken, maar wilde niet vertellen waarom ze haar man heeft verlaten. Aldus komt Franciszek poolshoogte nemen en wordt door zijn broer met gemengde gevoelens onthaald. Józef neemt het zijn broer kwalijk dat hij hem destijds alleen heeft achtergelaten om het land te bewerken en dat hij niet is komen opdagen op de begrafenissen van hun ouders. Niet veel later vliegt er een steen door een keukenruit en blijkt snel dat de familie Kalina niet populair is in deze contreien.

Józef heeft dan ook een typische bezigheid: hij verzamelt Joodse grafstenen, zet ze op zijn land en maakt ze schoon. Als blijkt waarom hij dit doet, gaat Franciszek op onderzoek uit en ontdekt beetje voor beetje, geïntimideerd en bedreigd, waarom zijn broer een Jodenbegraafplaats bouwt en wat de rol is van de plaatselijke kerk, politie en bewoners. Gewone, katholieke mensen die niets hebben met politiek, keuzes hebben gemaakt en zwijgen omdat je het verleden toch niet kunt – en wilt – veranderen.

Recensie Aftermath

Tijd staat hier stil
De tijd lijkt hier sinds de Tweede Wereldoorlog stil te staan, enige moderniteiten zijn nergens te bespeuren. De boerenbevolking is chagrijnig, het is grauw en modderig. Maar als je verder kijkt, zie je mooie landschappen en breekt zelfs soms de zon door, waarna je wordt terug geworpen op zoek naar resten uit het verleden en komt op duistere plaatsen die voorheen werden gemeden. Alles kundig in beeld gebracht door Pawel Edelman, die zijn sporen verdiende bij de Poolse topregisseurs Roman Polanski (Oscarnominatie fotografie The Pianist, 2002) en Andrzej Wajda.

De beelden en de schokkende historische ontdekkingen worden gepast begeleid door ingehouden, klassieke muziek van Zbigniew Preisner, in de jaren ’90 huiscomponist van Krzysztof Kieslowski (Dekalog, La double vie de Véronique en de Trois Couleurs-trilogie). Vooral de broers acteren goed en zijn volkomen geloofwaardig in hun rollen. Aftermath bouwt traag op en blijft mysterieus tot aan de tikkeltje pathetische, religieus symbolische finale. Een geslaagd filmdrama over een vergeten geschiedenis, realistisch en onwerkelijk tegelijk.

15 mei 2014

ALLE RECENSIES

Anni felici

***

recensie Anni felici
Lampen van vrouwentorso’s

door Cor Oliemeulen

Aardig tijdsbeeld van de jaren zeventig waarin kunstenaars smeten met verf en open relaties vanzelfsprekend werden.  

Na Mio fratello è figlio unico (2007) en La nostra vita (2010) portretteert de Italiaanse regisseur Daniele Luchetti opnieuw een gezin, maar ditmaal is het filmdrama geïnspireerd op zijn eigen familie. In Anni felici groeien twee broertjes begin jaren zeventig op in een sterk veranderende maatschappij met nieuwe menselijke verhoudingen en morele waarden. Zo noemen ze hun ouders bij hun voornamen. Vader Guido (Kim Rossi Stuart) maakt met avant-gardistisch elan lampen van vrouwentorso’s. Moeder Serena (Micaela Ramazzotti) kan alleen maar gissen of Guido nog meer uitspookt met zijn modellen dan hen alleen maar met gips insmeren.

Recensie Anni Felici

Geklieder met verf
Volgens Serena’s moeder hoeft ze niet jaloers te zijn. ‘Laat ze lol hebben’, adviseert ze. ‘Jij hebt hem twee kinderen gegeven, je zult andere vrouwen altijd verslaan. Jouw vader heeft mij zo vaak bedrogen, maar uiteindelijk hield hij alleen maar van mij.’ Haar woorden helpen niet veel en zowel Guido als hun twee zoontjes, die op de hoogte zijn van vaders fysieke uitingen, laten niets los over de avonturen van de kunstenmaker. Dus rijdt Serena als verrassing met haar kroost in hun Deux-Chevaux naar Milaan waar Guido een performance geeft. Ze komen juist binnen op het moment dat Guido op het toneel zit en zich door zeven eveneens naakte modellen laat vol kliederen met verf.

Galeriehoudster Heike (Martina Gedeck) stimuleert Serena om meer voor zichzelf op te komen. Samen vertrekken ze naar een feministisch zomerkamp in Zuid-Frankrijk waar Serena leert over onderdrukking, seksisme en vrijheid om vervolgens temperamentvol haar onschuld te verliezen. Net als in haar bekroonde rol van La prima cosa bella (2010) weet Micaela Ramazzotti te overtuigen en te ontroeren en ontdekt ze dat het huwelijk meer is dan het slaafs volgen van een narcistische echtgenoot. En ook hier geschiedt haar metamorfose met een lach en een traan.

Recensie Anni Felici

Relaties en seksuele vrijheden
Uiteindelijk gaat Anni felici over relaties en seksuele vrijheden. Neergezet in een tijd waarin alles in theorie moest kunnen, maar in de praktijk soms verdraaid lastig was. Ook voor Serena en Guido. Zij lijken teveel bezig met hun eigen beslommeringen en vinden het gewoon om hun kinderen getuige te laten zijn van hun intieme gesprekken en ruzies. Totdat hun oudste zoon Dario er genoeg van heeft, schreeuwt dat ze allebei klootzakken zijn en demonstratief in het water springt.

Als Dario jaren later terugkijkt op de persoonlijke ontdekkingstochten van zijn ouders en zijn eigen ervaringen concludeert hij dat het gelukkige tijden waren, maar niemand realiseerde zich dat toen.

 

4 mei 2014

 
ALLE RECENSIES

Anchorman 2: The Legend Continues

***

recensie Anchorman 2: The Legend Continues
Willekeur is koning

door Wouter Spillebeen

De hype rond het lang geanticipeerde vervolg op de legende van Ron Burgundy was groot. Het is moeilijk aan zo’n hoge verwachtingen te voldoen, maar Anchorman 2: The Legend Continues is een verdienstelijke poging.  

Anchorman: The Legend of Ron Burgundy (2004) geniet een cultstatus onder fans van Will Ferrell en zijn medesterren. De karikaturale personages waren hilarisch en de veelal geïmproviseerde, willekeurige en absurde grappen bleken eindeloos citeerbaar. ‘I love lamp’, ‘60% of the time, it works everytime’ en ‘Boy, that escalated quickly’ zijn nog steeds geliefd op het internet. Toen regisseur Adam McKay besloot een vervolg te maken, waren de verwachtingen torenhoog.

Recensie Anchorman 2: The Legend Continues

Ron Burgundy en Veronica Corningstone (Will Ferrell en Christina Applegate) zijn getrouwd en hebben een zoon van zeven jaar. Wanneer zij gepromoveerd wordt tot het eerste vrouwelijke fulltime nieuwsanker en hij zijn ontslag krijgt, gaan de twee uit elkaar. Veronica begint een relatie met psycholoog Gary (Greg Kinnear) en Ron begint na een korte job in een waterpark te werken als anker op het eerste 24-uur nieuwskanaal. Hij verzamelt zijn oude team en de strijd om kijkcijfers barst los. Ron is eigenhandig verantwoordelijk voor de popularisering van het nieuws wanneer hij als eerste brengt wat de mensen willen horen in plaats van wat ze moeten horen.

Improvisatie
Het verhaal van Anchorman 2 kent enkele gelijkenissen met de eerste film – Ron zit in de put en klimt er weer uit – maar neemt nog meer vreemde wendingen. Het is vrij warrig, maar naar Anchorman­ -gewoonte is het verhaal niet wat de film drijft. Alles draait om de grappen, die nog steeds vaak geïmproviseerd zijn door de hoofdrolspelers. Het valt nog af te wachten of de nieuwe citaten ook een eigen leven zullen leiden, maar reken er maar niet op. Voor wie niet genoeg kan krijgen van Burgundy is er een director’s cut met maar liefst 763 nieuwe grappen. Die verschijnt voorlopig niet in de Lage Landen.

Anchorman 2 doet alles dat een vervolg moet doen en niets meer. De stijl en het gevoel van de eerste film zijn gerecreëerd. De meeste grappen draaien rond Ron Burgundy en de naïeve weerman Brick Tamland (Steve Carell). De referenties naar nieuwsfeiten en politieke situaties zijn terug, net als het over-the-top gevecht tussen nieuwsteams. De pogingen om de absurde en willekeurige humor te repliceren zijn niet slecht, maar kunnen qua originaliteit en gevatheid niet tippen aan Anchorman. Meer van hetzelfde.

In Anchorman 2  zitten zoveel cameo’s dat het bijna vreemd is een onbekend gezicht te zien. Onder andere Harrison Ford, Jim Carrey, John C. Riley, Sacha Baron Cohen, Liam Neeson, Tina Fey en Amy Poehler tonen hun gezicht. Ook Vince Vaughn keert even terug als Wes Mantooth, Burgundy’s rivaal uit Anchorman.

Recensie Anchorman 2: The Legend Continues

Promotie
Will Ferrell speelde als Ron Burgundy het anker van enkele lokale journaals, verscheen op talkshows en maakte reclamespots voor de Dodge Durango om Anchorman 2 te promoten. De enorme hype zorgde in Amerika voor een groter financieel succes dan de eerste film, ondanks een teleurstellend openingsweekend. Sommigen zeggen dat de hype te groot werd en het publiek al genoeg had van Burgundy voordat de film verscheen.

Anchorman 2  laat een dubbel gevoel achter. De film doet succesvol denken aan de eerste Anchorman, maar herinnert de kijker er meteen aan dat die beter was. Wie meer Burgundy wil en vond dat de eerste film niet absurd genoeg was, krijgt zijn zin in The Legend Continues.

 

21 maart 2014

 
ALLE RECENSIES