Parkland

**

recensie  Parkland

Onder de Texaanse zon

door Cor Oliemeulen

Wat gebeurde er direct nadat John F. Kennedy op 22 november 1963 werd vermoord? Het docudrama Parkland reconstrueert de drie dagen die volgden. Verwarring, chaos en ongeloof na de aanslag zijn meeslepend, maar niet genoeg. 

Het gros van de Amerikanen gelooft niet dat Lee Harvey Oswald de (enige) moordenaar is van de vijfendertigste president van de Verenigde Staten. De laatste halve eeuw zijn tal van zinnige en onzinnige complottheorieën de revue gepasseerd. CIA, FBI, banken, maffia, Israël, Fidel Castro, Aristoteles Onassis, de Sovjet-Unie en zelfs vicepresident Lyndon B. Johnson, allen zouden hun eigen motieven hebben gehad om zich van Kennedy te ontdoen. Parkland gaat uit van de officiële versie van de Commissie Warren die concludeerde dat één schutter drie kogels afvuurde vanuit de Texas Book Depository. Oliver Stone legt in JFK (1991) de nodige tegenstrijdigheden en aannames bloot, onder meer de mysterieuze baan van één van de projectielen.

Recensie Parkland

Complotdenkers
Parkland  biedt geen enkel voer voor complotdenkers, maar richt zich op de hulpverleners, de geheime dienst, de familie Oswald en op Abraham Zapruder die per toeval de beroemdste homevideo aller tijden maakte. Debuterend regisseur Peter Landesman schept met schokkerige beelden een vergelijkbare dramatische, realistische sfeer zoals te zien in de docudrama’s van Paul Greengrass. De slachtpartij van het Britse leger in Noord-Ierland in Bloody Sunday (2002) en de vliegtuigkaping op 9/11 in United 93 (2006) kennen dezelfde authentieke, historische context als de gebeurtenissen vanaf het moment dat Kennedy het Parkland Memorial Hospital in Dallas wordt binnengebracht.

Het grootste verschil en gemis is echter dat Landesman zich in zijn beeldverslag te veel focust op de diverse handelingen en discussies, waarmee hij identificatie met de personages bijna onmogelijk maakt. Dat is zonde als je de beschikking hebt over de indringend ernstige blik van Marcia Gay Harden (hoofdzuster), het sentimentele hoofd van Zac Efron (reanimatiedokter) en de onmiskenbare talenten van Paul Giamatti (Zapruder) en Billy Bob Thornton (CIA-baas). Ondergedompeld in een mix van archiefmateriaal en documentaire-achtige opnames spreken ook de (gelaten) broer en (maffe) moeder van Oswald te weinig tot de verbeelding.

Recensie Parkland

Geen onthullingen
Wat rest is een steriele boekverfilming zonder noemenswaardige spanning en onthullingen. Zo zal het niemand verbazen dat de operatiekamer is gevuld met nerveuze zwaar bewapende agenten. Of dat de zuster op een gegeven moment een stukje schedel en hersenen van Kennedy in haar hand heeft; dat de doktersjassen opvallend rood kleuren; dat de reanimatiepogingen tevergeefs zijn en het medische team twee dagen later vecht voor het leven van Oswald. Ook de heisa rondom het confisqueren van JFK’s stoffelijke overschot, waardoor de patholoog in Dallas geen autopsie kan plegen, brengt niets nieuws onder de Texaanse zon.

 

25 januari 2014

 
ALLE RECENSIES

Fruitvale Station

****

recensie  Fruitvale Station

Fatale klunzigheid

door Cor Oliemeulen

Tijdens nieuwjaarsnacht worden normaliter hulpverleners gehinderd en uitgedaagd. In het aangrijpende Fruitvale Station is het andersom.  

Op de laatste dag van 2008 ontwaakt de 22-jarige Oscar Grant (Michael B. Jordan) met goede voornemens. Hij belooft zijn vriendin Sophina (Melonie Diaz) trouw, gooit zijn zak weed leeg in de rivier, wil definitief afrekenen met zijn bajesverleden, probeert zijn baan in een supermarkt terug te krijgen en is extra lief voor zijn vierjarige dochtertje Tatiana (Ariana Neal) en zijn moeder Wanda (Octavia Spencer – The Help, 2011). Een dag later is hij dood als gevolg van een schotwond in zijn rug. Een politieagent maakte een fatale inschattingsfout toen Oscar en zijn vrienden in de vroege ochtend van nieuwjaarsdag werden gearresteerd na een vechtpartijtje op het station van Fruitvale in Oakland, Californië. Je mag dan direct weten hoe dit drama afloopt, het maakt de film alleen maar spannender en realistischer.

Recensie Fruitvale Station

Mobieltjes
Fruitvale Station begint met authentieke opnames van mobiele telefoons en videocamera’s vanuit de stilstaande trein waaruit Oscar zojuist door een tikkeltje agressieve politieagent is gehaald. We zien hoe hij ruw in toom wordt gehouden door twee agenten en horen de reacties van het verontwaardigde publiek. Even later klinkt een schot. Nadat tientallen opnames op het internet zijn gezet en televisiestations de beelden uitzenden, breken op verschillende plaatsen demonstraties en rellen uit. Een half jaar later begint het omstreden en langdurige proces tegen de politieagent met de losse handjes. Elke nieuwjaarsdag wordt het slachtoffer herdacht op Fruitvale Station.

De film voelt als een docudrama met fictieve verhaalelementen en is een reconstructie van het laatste etmaal van Oscar Grant. Debuutregisseur Ryan Coogler schreef zelf het script en slaagt er in de protagonist te laten overkomen als een levensechte persoon in plaats van het karakter uit de media. Een man met hoop, dromen en nieuwe doelen in het leven. Hoofdrolspeler Michael B. Jordan lijkt qua uiterlijk op de echte Oscar Grant. Hij speelt bovendien zo naturel en ontwapenend dat een nieuw aanstormend acteertalent van het kaliber Gordon-Levitt en Gosling is opgestaan.

Filmschool
Ryan Coogler zat nog op de filmschool toen hij in contact kwam met Significant Productions van Forest Whitaker (The Last King of Scotland, 2006). De acteur, die bekend staat vanwege zijn maatschappelijke engagement, raakte enthousiast en gaf groen licht voor het project. Coogler nam contact op met Grants familie, regelde de rechten, castte enkele van zijn eigen vrienden, kreeg toestemming om op Fruitvale Station te filmen en fabriceerde binnen twintig dagen een warme, realistische rolprent (ofschoon sommigen vinden dat Oscar Grants verzet tegen zijn arrestatie onderbelicht is gebleven).

Recensie Fruitvale Station

Fruitvale Station is de zoveelste film over zinloos (politie)geweld. Hij is wel bijzonder pakkend en ontroerend, zonder maar één keer klef te worden. Zelfs niet als Oscars moeder in het ziekenhuis verzucht waarom zij haar zoon in godsnaam had aangeraden om met de trein naar de vuurwerkshow te gaan, of zijn dochtertje aan haar moeder vraagt: ‘Waar is papa?’

 

31 december 2013

 
ALLE RECENSIES

Top 3 2013

Top 3 2013

Recensenten van Indebioscoop bespreken hun drie favoriete films die dit jaar in Nederland in première gingen. Ook vallen er enorme missers te noteren.

DEEL 1: Cor Oliemeulen

Veel boeiends in de verschillende genres. De prachtig zwart wit gefotografeerde Spaanse stomme film  Blancanieves is een zeer meeslepend modern sprookje (wel jammer van het stierenvechten, anders was het in de top 3 beland).

De lang verwachte sciencefictionfilm  Elysium ziet er prachtig uit, schetst een realistische verre toekomst en sluit heerlijk sentimenteel.

Rhino Season

Lore laat zien dat in een intens oorlogsdrama  de ledematen niet in de rondte hoeven te vliegen. Terwijl Tarantino’s eerste western, Django Unchained, het mág hebben van overdadig expliciet bloedvergieten (met de bekende dikke knipoog natuurlijk).

Trance is een oorspronkelijke, intelligente thriller, The Conjuring een meer dan verdienstelijke ode aan de klassieke horror, The Croods een erg geestige animatiefilm  met een boodschap en The World’s End de leukste komedie  (op het nippertje tot de vaderlandse theaters toegelaten).

Een Van Warmerdam vind je geweldig of juist niet. Zijn ultieme Borgman lonkt naar grote filmprijzen, maar net zo’n opvallende Nederlandse film  is de tragikomedie Matterhorn.

O ja, de beste (en de enige) Nederlandse natuurfilm  is De Nieuwe Wildernis.

De (zelf)verheerlijking van Indonesische massamoordenaars in de documentaire  The Act of Killing is een zeldzaam verbijsterende kijkervaring.  

Top 3 in willekeurige volgorde:
Rhino Season (Fasle kargadan ) gaat over de schrikbarende gevolgen van de Islamitische Revolutie in Iran. Inderdaad, de sterk acterende Monica Bellucci moet dan wel weer zo nodig even uit de kleren en de opbouw naar de climax lijkt wat gekunsteld, het verhindert Bahman Ghobadi niet de tragische liefdesgeschiedenis, poëzie en droombeelden tot een memorabel visueel kunstwerk te smeden.

Gangs of Wasseypur draaide in slechts enkele Nederlandse bioscopen vanwege de extreme lengte. Met zoveel toewijding, perfectionisme en talent vat Hindi-regisseur Anurag Kashyap zeventig jaar Indiase kolenmaffia meesterlijk samen in ruim vijf uur pure cinema. Een mix van grof geweld, zwarte humor en vette soundtrack, overgoten met een dikke Bollywood-saus.

La grande bellezza luidt de renaissance van de gouden periode van de Italiaanse film in. Met veel flair brengt cineast Paolo Sorrentino een direct eerbetoon aan de grote Fellini. Feesten totdat je erbij neervalt en filosoferen met illustere types op het dakterras, dat uitkijkt op de vergane glorie van het Colosseum. De moderne tijd lijkt zo weinig te bieden, maar ook verval kent een grote schoonheid.  


Miskleun van het Jaar
Dit jaar is de grote doorbraak van de 3D-film. Het blijkt een winstgevende trend die Hollywood al snel met een dwangneurose zal opschepen en bijna per definitie ten koste gaat van het artistieke niveau. Ook de brilloos te bekijken wanproducties zijn niet aan te slepen. Meestal speelfilms die als komedie zijn geafficheerd. Zwakke en oeverloos herhaalde formules met veel tenenkrommend gedoe schoppen het soms zelfs tot kaskraker. Stephen Frears werd er in ieder geval niet rijker van. Met zijn humorloze brouwsel vol grote namen Lay the Favorite gokt én verliest hij. Gelukkig zal de gerenommeerde Britse regisseur zich spoedig revancheren met het drama Philomena.

18 december 2013 

DEEL 2

DEEL 3

DEEL 4

DEEL 5

DEEL 6

DEEL 7

 

Carrie

**

recensie  Carrie

Het bloed kruipt waar het niet gaan kan

door Cor Oliemeulen

Volstrekt overbodige remake over een zonderling meisje dat door het paranormaal bewegen van voorwerpen haar belagers een gedenkwaardig lesje leert.  

Over pesten zijn heel wat films gemaakt. Het ene kind kruipt in een hoekje, het andere begaat een wanhoopsdaad of roept desnoods de hulp in van een vampier. Het personage Carrie uit het gelijknamige verhaal van horrorschrijver Stephen King neemt zelf wraak. Als Jochem in de Carry Slee-verfilming Spijt! ook telekinetische gaven zou bezitten, had hij de treiteraars allang met rondvliegende attributen de mond kunnen snoeren. Maar goed, dan hadden we natuurlijk niet lekker massaal kunnen snotteren in de bioscoop.

Gemakzucht
Van remakes gruwel je soms meer dan van de engste horrorfilms. Al jaren is een deel van Hollywood behept met een lamlendige gemakzucht die leidt tot het schaamteloos reproduceren van succesvolle films. Het kopiëren van vaak artistieke Europese films is verdedigbaar, omdat hele werelddelen een verhaal nu eenmaal in de eigen taal en cultuur willen beleven, maar de kwaliteit is bijna zonder uitzondering van een bedenkelijk niveau. Ook remakes van films van eigen (Amerikaanse) bodem falen meestal jammerlijk, ondanks – en soms dankzij – een hoger budget. Zelfs de eigenzinnige filmmaker Gus Van Sant, die de horrorklassieker Psycho (1960) van Hitchcock beeldje voor beeldje en woordje voor woordje overdeed, ging met zijn experiment pijnlijk op zijn gezicht.

Recensie Carrie

Wat nu te denken van de remake van Carrie? Als je opnieuw kijkt naar het origineel van Brian De Palma uit 1976 (ook op blu-ray) lijkt de film met foute kapsels, grote brillen, korte sportbroekjes en een rokende gymlerares in eerste instantie een tikkeltje gedateerd. Bovendien zie je in het reguliere filmcircuit niet vaak meer dat pubermeisjes na het sporten naakt door de kleedruimte paraderen. De scène waarin het buitenbeentje Carrie aanvankelijk opvallend sensueel is gefilmd onder de douche loopt meesterlijk over in het moment dat ze voor het eerst menstrueert en geen idee heeft wat haar overkomt. De jonge Sissy Spacek is grandioos in elke scène en het zou nog jaren duren voordat ze niet meer automatisch werd geassocieerd met het onzekere roodharige meisje dat allengs haar identiteit en verborgen krachten ontdekt.

Hit-Girl is geen Carrie
Hoe anders vergaat het Chloë Grace Moretz als Carrie. In de remake van Kimberly Peirce, die in het biografische drama Boys Don’t Cry (1999) Hilary Swank naar een Oscar regisseerde, maakt Hit-Girl geen schijn van kans om haar getormenteerde karakter geloofwaardig te maken. Ze mist niet alleen de juiste uitstraling, haar acteerkwaliteiten en dramatische diepgang maken haar rol tot een typisch geval van miscasting. En dan heeft ze ook nog te maken met scenarioschrijvers die weinig kaas hebben gegeten van spanningsopbouw. In het origineel word je pas helemaal op het eind totaal overrompeld door Carrie’s vernietigende gaven, in de remake laat ze als een Poltergeist al vrij vroeg boeken in de rondte vliegen en tilt ze als ze boos is met haar geest mensen van de grond.

Recensie Carrie

Alles aan het origineel is beter: drama, romantiek, sfeer, intensiteit, muziek, creativiteit, fotografie, belichting, symboliek, suspense en subtiliteit (en dat van De Palma die in die tijd heus niet keek op een litertje tomatenketchup meer of minder). De acteurs van toen staan in je geheugen gegrift: Nancy Allen als de heerlijk dellerige onruststoker Chris, Amie Irving als haar vriendin Sue die in gewetensnood komt, de blonde krulletjes van de aardige sportbink Tommy (William Katt) en de onvergetelijke jonge John Travolta die als de gemanipuleerde Billy het benodigde varken de hersens inslaat. De cast van de remake acteert ronduit belabberd. Behalve dan natuurlijk Julianne Moore als Margaret White, de godsdienst waanzinnige moeder van Carrie.

Krankzinnige
Maar ook zij komt niet in de buurt van de archetypische rol van Piper Laurie, die net als Sissy Spacek, is verankerd in haar personage. Laurie spéélt niet de harde, meedogenloze krankzinnige die zichzelf kastijdt en ter aarde stort om hysterisch de Heer aan te roepen en de duivel te vervloeken, zij ís het. De crew van de remake heeft nog geprobeerd om met een nieuwe openingsscène de toon te zetten, echter het fragment dat Margaret onder veel gepers en geschreeuw, kennelijk niet vermoedend wat haar overkomt, het levende wezentje Carrie tussen haar benen aantreft, valt eerder uít de toon. Ook het allerlaatste shot stelt teleur. Iedereen die het origineel heeft gezien, herinnert zich de slotscène bij het graf. Je vraagt je af waarom juist dit onsterfelijke kippenvelmoment niet is gekopieerd.

 

2 november 2013
 
ALLE RECENSIES
 

Workers

***

recensie  Workers

Arbeider neemt wraak

door Cor Oliemeulen

Je ganse leven trouw werken voor een baas om vervolgens te worden afgedankt. In de bedaarde Mexicaanse tragikomedie Workers proberen twee werknemers op hun eigen manier het tij te keren.  

In zijn regiedebuut schetst Jose Luis Valle een parallel plot over een gescheiden man en vrouw op de vooravond van hun pensioen. Sinds een tragische gebeurtenis lang geleden zijn ze verstoken van enig contact, zoals het opening- en eindshot van Workers symbolisch tonen. Op een strand proberen een man en een vrouw lijfelijk contact te maken door een spleetje in een lange muur die Mexico van Amerika scheidt en doorloopt tot in de oceaan. Het tafereel wordt eerst van de ene kant, later van de andere kant gadegeslagen.

Het lot van Rafael en Lidia
Rafael (Jesus Padilla) werkt al bijna dertig jaar als schoonmaker bij Philips. Hij zuivert de wc-potten, krabt kauwgom van de vloer en eet moederziel alleen aan een tafel in de grote kantine van de gloeilampenfabriek zijn boterhammen. Hij bereidt zich voor op zijn laatste werkdag, koopt nieuwe schoenen, gaat naar de kapper en doet wat boodschappen. Maar zijn chef zegt dat hij geen officiële datum van Rafaels indiensttreding heeft omdat hij destijds illegaal is overgekomen uit El Salvador. De analfabete werknemer heeft geen keus: hij zal nog jaren moeten doorschrobben.

Recensie Workers

Zijn ex-vrouw Lidia (Susan Salazar) is sinds ze zich kan heugen huishoudster van een bekakte, rijke dame. Na haar overlijden komt haar drugs dealende zoon niet in aanmerking voor de erfenis, maar ook de teleurgestelde Lidia en haar collega’s kunnen fluiten naar het geld. De enige erfgenaam is namelijk Princesa. Deze strontverwende greyhound, die kennelijk te verwaand is om te blaffen, drinkt en eet (precies 250 gram van het beste vlees) uit doublé gouden kommen en neemt een bad bij exact de juiste watertemperatuur. Pas als de viervoeter een natuurlijke dood is gestorven, mag het personeel de erfenis verdelen. Dat lijkt een kwestie van tijd.

Webcam
Workers heeft dezelfde beschouwende traagheid als van veel Zuid-Amerikaanse drama’s. Regisseur Valle neemt in lange, statische shots ruim baan voor observaties: de dagelijkse sleur, gelardeerd met komische en absurde details, maar ook van de omgeving. Alsof hij aan de overkant van de straat een webcam heeft geplaatst en afwacht wat er staat te gebeuren: Rafael die komt aanlopen, met één van de uitdagend geklede vrouwen naar binnen gaat, terwijl enkele mannen buiten de boel in de gaten houden. In het kleurrijke beeldkader komt een snelle auto aanrijden, een scharenslijper passeert met zijn karretje, een politieauto rijdt langzaam voorbij, en terwijl de schemer langzaam intreedt komen twee jongens aangereden op een fiets, waarna eentje met een spuitbus iets grappigs op een muur kalkt.

De film is een eerbetoon aan de harde werker die na een leven lang noeste arbeid aan de kant wordt geschoven. Het lot van de arbeider die, al dan niet postuum, revanche neemt op de werkgever die deels verantwoordelijk is voor zijn eenzijdige bestaan. Workers is verdienstelijk, maar uiteindelijk iets te lang van stof, te monotoon en biedt weinig verrassingen. Een treffende vergelijking met het bestaan van de doorsnee ongeschoolde arbeider.

 

21 oktober 2013

 
ALLE RECENSIES

Gangs of Wasseypur

*****

recensie  Gangs of Wasseypur

Indiase kolenmaffia

door Cor Oliemeulen

Alle mannen van de familie Khan zijn gewelddadige rotzakken. Dit gegeven maakt een misdaaddrama nog niet onsympathiek. Gangs of Wasseypur is de geschiedenis van zeventig jaar Indiase kolenmaffia samengevat in ruim vijf uur pure cinema.  

In een flashforward naar de tegenwoordige tijd verschaft een gewapende bende zich nietsontziend de toegang tot de woning van Faizal Khan (Nawazuddin Siddiqui), de machtigste gangster van Wasseypur. De overvallers doorzeven het onderkomen en denken hun tegenstander gedood te hebben. Direct hierna gaan we terug naar begin jaren veertig van de vorige eeuw. In de Bengalen houdt Faizals grootvader, Shahid Khan, zich bezig met het beroven van Britse treinen. Als lid van de moslimgroep Pathans geeft hij zich uit voor de mythische treinrover Sultana Daku, de leider van de concurrerende moslimgroep Quershis. Er lijkt geen sprake van godsdienststrijd, de voortdurende rivaliteit gaat over macht en geld.

Recensie Gangs of Wasseypur

Zodra Shahid is ontmaskerd, ontvlucht hij Wasseypur en wordt tewerkgesteld in de kolenmijnen van Dhanbad. Na de onafhankelijkheid van India komen de mijnen in handen van vrienden van de Engelse kolonisten. In deze streek gaat Ramadhir Singh de scepter zwaaien. Hij benoemt Shahid Khan als ‘muscle man’, die de arbeiders in toom moet houden. Echter Ramadhir laat de meedogenloze opzichter vermoorden als deze te lastig wordt. Shahids zoon Sardar zweert wraak, scheert zijn hoofd kaal en zal pas na de dood van Ramadhir – die het zal schoppen tot minister – zijn haren weer laten groeien.

Bloedwraak
Werd Gangs of Wasseypur in India nog in twee delen in de bioscoop uitgebracht, bij ons is een extra zitkussentje vanwege de totaallengte van 320 minuten geen overbodige luxe. Langdradig is de film van regisseur Anurag Kashyap allerminst. In de overstelpende aaneenschakeling van scènes is alles raak en zijn nagenoeg alle aspecten van de filmkunst tot in de puntjes verzorgd. Een vlot verteld en onderhoudend verhaal met realistische dialogen, goede acteurs, mooie cinematografie, perfecte cameravoering en soepele montage. Vooral het eerste uur mag een geschiedenisles met een duizelingwekkende stoet van personages zijn, als de premisse en de sfeer eenmaal zijn neergezet, maakt Kashyap van elk fragment pure cinema.

De regisseur heeft goed gekeken naar de spaghettiwesterns van Leone, het door Coppola geschetste gangsterleven en naar de mix van grof geweld, zwarte humor en vette soundtrack van Tarantino. Hij overgiet het met een Bollywood-saus van liedjes met lyrische teksten, vrolijke dansjes door mooie vrouwen in veelkleurige kleden en registreert en passant de Indiase cultuur en gebruiken. Een voice over loodst ons door de zeventig jaar lange geschiedenis waarin bloedwraak centraal staat en de notoire rokkenjager Sardar Khan (Manoj Bajpayee) zich ontwikkelt tot hoofdpersonage. Hij krijgt vijf zonen bij twee vrouwen. Alle kinderen groeien uit tot gangsters.

Gangs of Wasseypur

Ultieme Godfather
Hoewel het niet altijd meevalt de drie generaties durende vete te integreren in de industriële ontwikkelingen van Oost-India, slaagt Kashyap er in een duidelijk beeld te geven hoe politiek, macht, corruptie en moord al die tijd hand in hand gaan. Geleidelijk wordt het taalgebruik intenser en gevatter – volgens Hindi-kenners ongekend vulgair. De techniek schrijdt voort en de personages worden ouder en grijzer. Soms zijn de taferelen kort, videoclipachtig, gelardeerd met humor, absurditeiten en populaire muziekdeuntjes. Het geweld evolueert mee.

De voortdurend aan een hasjpijp lurkende Faizal, die zijn vader Sardar uiteindelijk zal opvolgen, toont zich de ultieme Godfather. Vond een tegenstander van Don Corleone destijds een afgesneden paardenhoofd in zijn bed, in Gangs of Wasseypur snijdt Faizal persoonlijk (buiten beeld) het hoofd van een onbetrouwbare vriend af en hangt het bij de voordeur van diens familie. In deze contreien moet iedereen op zijn hoede zijn. Ook de politie. Zoals blijkt als een agent een mensenvinger vindt, ter plekke poolshoogte gaat nemen en te horen krijgt: ‘In Wasseypur vliegt zelfs een duif met één vleugel, met de andere vleugel beschermt hij zijn rug.’

 

11 oktober 2013

 
ALLE RECENSIES
 

Controverse rond lesbisch drama

Controverse rond lesbisch drama 

door Cor Oliemeulen

Op 26 mei knuffelden regisseur Abdellatif Kechiche en actrices Léa Seydoux en Adèle Exarchopoulos elkaar nog bijna dood toen ze voor hun drie uur durende lesbische romance La Vie d’Adèle in Cannes alle drie een Gouden Palm in ontvangst mochten nemen. Enkele maanden en vele positieve recensies later is een felle woordenstrijd ontstaan tussen Kechiche en Seydoux.  

‘Naar mijn mening zou de film niet moeten worden uitgebracht. Ik voel me vernederd, onteerd en afgewezen – alsof ik vervloekt ben’, zo laat de regisseur in een Frans magazine weten.

De 52-jarige Frans-Tunesisch regisseur Abdellatif Kechiche baseerde zijn film op een komisch stripverhaal van Julie Maroh. Het leven van het 15-jarige meisje Adèle (Adèle Exarchopoulos) wordt op zijn kop gezet als ze Emma (Léa Seydoux), een jonge vrouw met blauw haar, ontmoet. Ze wordt verliefd, ontdekt haar verlangens en beleeft het geluk en verdriet van haar eerste grote liefde.

Mening bijgesteld
Voordat de opnames begonnen, was ook de regisseur nog danig onder de indruk van de uitstraling van Seydoux: ‘Toen ik haar ontmoette, deelde ze de schoonheid van haar karakter, stem, intelligentie en vrijheid’, aldus Kechiche. ‘Ze is goed afgestemd op de wereld om haar heen. Ze bezit een echte sociale betrokkenheid, die ik nog meer ontdekte vanaf het moment dat ze was gekozen voor de rol tot het eind van de opnames een jaar later.’

La Vie d'Adele

De regisseur krijgt nu vast het schaamrood op de kaken als hij zijn mening over Seydoux moet bijstellen. De actrice vertelde de Amerikaanse nieuwssite The Daily Beast van haar verschrikkelijk slechte ervaringen tijdens de filmopnames. Als klap op de vuurpijl noemde ze dat Kechiche een woedeaanval kreeg nadat een scène, waarin Emma en Adèle tot bloedens toe vechten, wel honderd keer moest worden overgedaan. Maar er is nog meer kritiek op de veeleisende regisseur. Hij zou enkele crewleden onheus bejegend hebben. Beide hoofdrolspelers hebben verklaard nooit meer met Kechiche te willen samenwerken.

Gouden lepel in de mond
Léa Seyoux is niet alleen actrice, maar ook model én kleindochter van Jérôme Seydoux, voorzitter van het internationale bioscoopketen Pathé. Abdellatif Kechiche slaat hard terug door de actrice gebrek aan respect te verwijten. Volgens hem is Seydoux geboren met een gouden lepel in de mond. ‘Ze is onderdeel van een systeem dat niets met mij te maken wil hebben’, vertelde hij aan journalisten in Los Angeles.  Op een Franse tv-zender doet hij er een schepje bovenop: ‘Vanwege mijn economische en etnische achtergrond heb ik het altijd moeilijk gehad om mensen me te laten beoordelen als een artiest.’

Duidelijk is dat Kechiche met zijn Arabische afkomst zeker zijn nek heeft uitgestoken voor homoseksualiteit. Nadat de film gereed was, zei hij: ‘Dit gaat de Tunesische jeugd goed doen. Een revolutie is niet compleet als het ook geen seksuele revolutie is.’ Nu is de thematiek sinds Brokeback Mountain (2005) van Ang Lee voor Hollywood al lang geen discussiepunt meer. De lengte van de film en de vele seksscènes in La Vie d’Adèle zou je voor lief kunnen nemen. Maar de ontstane polemiek rond de film laat je mogelijk met andere ogen naar de film kijken en maakt de kans op een Oscar bij voorbaat nagenoeg kansloos.

La Vie d’Adèle draait vanaf 10 oktober in de Nederlandse bioscoop.

 

5 oktober 2013

 

Alle nieuws

Still Mine

****

recensie  Still Mine

Krasse knar

door Cor Oliemeulen

Vertederend portret van een levenslustige bejaarde die een nieuw huis bouwt voor zijn dementerende echtgenote en zichzelf, maar stuit op bureaucratie.  

Sinds hun huwelijk 61 jaar geleden wonen Craig en Irene Morrison in St. Martins nabij een prachtige baai aan de oostkust van Canada. Vroeger werden hier schepen gebouwd, nu is er veel toerisme. De tijden zijn veranderd. Het grote houten huis is toe aan reparaties en voldoet langzaamaan minder nu Irene de eerste tekenen van dementie begint te vertonen. Craig, die altijd heeft geleefd van de opbrengst van zijn grond, is gewend zijn eigen boontjes te doppen en voelt zich als 89-jarige nog mans genoeg om eigenhandig een nieuw, kleiner en functioneler huis te bouwen.

Recensie Still Mine

Vergeetachtig
Irene (Geneviève Bujold) hoeft niet zo nodig, maar net als haar man wil ze allesbehalve naar een tehuis. Ook al wordt ze wat vergeetachtig. Zo laat ze een keer de oven aanstaan, zodat Craig (James Cromwell) alle luciferdoosjes moet verstoppen. Ze loopt een keer weg naar het strand, wil spontaan ’s nachts beslist buiten op het gras slapen en valt zomaar van de trap. Net zo tragisch als in Amour (2012) wordt het nooit, ofschoon ook in Still Mine de wederzijdse liefde groot is en de vader zijn best doet de werkelijke toestand van zijn vrouw voor zijn dochter te verzwijgen.

Als Craig in de schuur gaat zagen en schaven, neemt hij de babyfoon mee zodat hij Irene in de gaten kan houden. Hij toont zich een bekwame ambachtsman. Zijn vader, een scheepsbouwer, leerde hem de kneepjes van het vak. Nauwelijks met enige hulp van zijn zeven kinderen en veertien kleinkinderen verrijzen vlakbij het oude huis de contouren van het nieuwe onderkomen. Tot ongenoegen van de overheid die een bouwstop oplegt, omdat de constructie niet aan de regels voldoet. Craig moet een bouwplan overleggen, heeft niet-goedgekeurd hout gebruikt en overtreedt volgens de bureaucraten maar liefst 26 keer de wet. Trots als hij altijd is geweest, zet Craig door en moet uiteindelijk voor de rechter verschijnen.

Krantenartikel
Regisseur Michael McGowan stuitte op een krantenartikel van de rechtszaak en besloot zich te verdiepen in de geschiedenis van de Morrisons. Still Mine is een uitstekend en aandoenlijk klein filmdrama geworden. Geneviève Bujold, die in de jaren zestig enige furore maakte in Franse films als tegenspeelster van bijvoorbeeld Yves Montand en Jean-Paul Belmondo, waren we al uit het oog verloren. Maar de actrice is nog steeds gezegend met een natuurlijke uitstraling, verstoken van make-up, en weet vooral in haar non-verbale communicatie te overtuigen. James Cromwell (schitterde bijna twintig jaar geleden als boer in Babe) speelt formidabel en draagt de film moeiteloos.

 

21 september 2013

 
ALLE RECENSIES

Yeralti

****

recensie  Yeralti

Liever sterven dan zwijgen

door Cor Oliemeulen

De meeste mensen zien hem liever gaan dan komen. Is hij gedoemd onder te gaan in eeuwige misère of heeft hij simpelweg aandacht, troost en liefde nodig?  

Muharrem is boos op zichzelf en op de wereld. Hij voelt zich verwaarloosd en gepasseerd. Hij houdt van compromisloze oprechtheid en haat hypocrisie. Tegelijkertijd is hij onzeker, want hij ruikt regelmatig of hij stinkt. Zijn bestaan draait om denken, iets doen vindt hij maar dom. Als ambtenaar zit hij dan ook de hele tijd duimen te draaien. ’s Avonds thuis dooft hij zijn sigarettenpeuken in de pan waaruit hij zojuist gebakken eieren heeft gegeten, waarna hij doelloos rondhangt in de stad Ankara om zichzelf en anderen te irriteren.

De ondergrondse mens
De Turkse regisseur Zeki Demirkubuz (Masumiyet, 1997; Kader, 2006) schuwt de tragiek nooit. Yeralti is een vrije bewerking van Aantekeningen uit het Ondergrondse van Fjodor Dostojevski uit 1864. Een existentialistisch portret van de ‘ondergrondse mens’ die zichzelf tot op het bot analyseert en alle zekerheden (zelfs wiskundige) in twijfel trekt. Muharrem – intens vertolkt door de populaire stand-up komiek Engin Günaydin – is verre van gemakkelijk voor zichzelf en ronduit moeilijk in de omgang met anderen. Hij spreekt in contradicties, provoceert en minacht. Soms hebben zijn cynisme en sarcasme een donker komische ondertoon. Maar dat Yeralti geen oergezellig filmavondje oplevert, zal niemand verbazen. Demirkubuz is zelfs wars van een enkel muziekje. Daarentegen zit hij Muharrem dicht op de huid en registreert de geluiden van zijn adem, het zuchten, slikken, trekken aan zijn sigaret en de manier waarop hij steeds wakker schrikt.

Recensie Yeralti

Aardappel
Geïsoleerd in zijn smerige, lelijke kamer aan de rand van de stad, is Muharrem zich bewust van zijn verwarring. Maar liever dít dan het leven van de schijnheilige ‘bovengrondse mens’. Als hij een keer ’s nachts niet kan slapen door de harde muziek in een kamer tegenover hem, gooit hij boos een aardappel door de ruit en maakt dat hij weg komt. Die aardappel wordt trouwens in de film zijn maatje.

’s Morgens besluit hij iets te willen doen tegen zijn plotselinge aanvallen van hysterie. Het oppikken van hoertjes, reciteren van Nietzsche, huilen bij een soap op tv, masturberen op de bank van de huishoudster en zich uitsloven op een loopband naast een knap meisje in de sportschool, zijn slechts korte opwellingen in zijn moeizame bestaan.

Beschuldigen van plagiaat
Voor Muharrem gaat de tijd tergend langzaam, getuige de lange stiltes met ergerlijke, zich herhalende geluiden en lange, statische shots, gevangen in dromerige en hallucinerende beelden. Bijvoorbeeld tijdens een scène met een vrouw in een hotelkamer, of in een restaurant tijdens het diner met zijn oude vrienden als hij van leer trekt tegen de schrijver Cervat. Diens boek is zojuist bekroond en de mislukte schrijver Muharrem wil hem openlijk beschuldigen van plagiaat. In een staat van dronkenschap maakt hij zich uiteindelijk volstrekt belachelijk. Echter, liever sterft hij dan te verzuimen de waarheid uit te schreeuwen. Zíjn waarheid.

 

19 september 2013

 
ALLE RECENSIES

White House Down

***

recensie  White House Down

Wonderbaarlijke overlevingen

door Cor Oliemeulen

Met het verstand op nul, watjes in de oren en het op de koop toe nemen van alle wonderbaarlijke overlevingen heb je soms best een onderhoudend filmavondje met een Amerikaanse actiefilm die bol staat van politieke en militaire propaganda.  

De gewelddadige inname van het best beveiligde gebouw ter wereld blijkt dit jaar een bron van inspiratie voor twee filmmakers. Olympus Has Fallen van Antoine Fuqua verscheen in mei in de bioscoop en nu mag Roland Emmerich met White House Down  er een schepje bovenop doen. Qua kapitaalvernietiging is dat gelukt. Want de man die al in Independence Day (1996) het Witte Huis liet opblazen – toen door aliens, nu door paramilitairen – had maar liefst 150 miljoen dollar tot zijn beschikking. Net als in Olympus Has Fallen modelleert Emmerich in White House Down een nieuwe John McClane, de held van Die Hard (1988) die in zijn eentje tegen wil en dank zijn medeburgers moet zien te verlossen van het kwaad. De vraag die nu rijst: Wie is de nieuwe Bruce Willis?

De nieuwe Bruce Willis?
Gerard Butler doet het in Olympus Has Fallen lang niet onverdienstelijk, aanvankelijk als hoofd van de presidentiële veiligheidsdienst. Hij valt in ongenade nadat de First Lady omkomt bij een auto-ongeluk. Als enkele jaren later het Witte Huis wordt bezet door een groep meedogenloze Noord-Koreanen is hij er als de kippen bij om zich binnen te wurmen met als doel de president (en natuurlijk diens zoontje) te redden en op het allerlaatste nippertje te voorkomen dat Zuid-Korea en de VS van de wereldkaart zullen worden geveegd. Regisseur Antoine Fuqua begint veelbelovend met een zeer spectaculaire aanval. Echter zijn jammerlijke vervolg bestaat uit een orgie van ongeloofwaardigheid met veel bloederige agressie, veel te veel lijken en scènes waarin mensen door het hoofd worden geschoten. Tegen zo’n achtergrond kan zelfs de echte John McClane niet floreren.

Recensie White House Down

De andere kandidaat om Bruce Willis op te volgen, heeft meer geluk. Was Olympus Has Fallen met Gerard Butler, Morgan Freeman, Aaron Eckhart en Melissa Leo al gezegend met een topcast, in White House Down mag Channing Tatum zich omringen met Jamie Foxx, Maggie Gyllenhaal en James Woods. In tegenstelling tot Eckhart is Foxx een veel relaxtere Amerikaanse president. Hij heeft een boek over Nelson Mandela op zijn nachtkastje liggen, neemt kauwgom tegen de stress, zet eerst rustig zijn bril op voordat hij een terrorist doodschiet, trekt zijn gympies aan om sneller te kunnen vluchten én veroorlooft zich met permissie één keer het f-woord. De chemie tussen president en held in White House Down is beter, het verhaal en de actie minder onzinnig en een knipoog wordt niet geschuwd.

Roodwit hemdje
Natuurlijk is er maar één Bruce Willis, met alle bravoure en meligheid van dien. Channing Tatum komt het meest in de buurt. Hij éindigt in ieder geval als John McClane: gehavend en bebloed door de strijd, nat gesproeid door een sprinklerinstallatie en het gespierde lijf slechts gehuld in een wit hemdje, onder tromgeroffel en blazoengeschal opdoemend uit de rookpluimen, vol trots gadegeslagen door een ex-vrouw die niets liever wil dan onze nationale held in de armen sluiten om ’s avonds direct voor nageslacht te zorgen.

 

6 september 2013

 
ALLE RECENSIES