Categorie: RECENSIE

Félix & Meira

Posted on

****

recensie  Félix & Meira

Wat verboden is, is aantrekkelijk

door Nanda Aris

In deze Canadese film twijfelt een ultraorthodoxe Joodse vrouw aan haar bestaan in de strenge gemeenschap. Ze ontmoet Félix, een atheïstische, alleenstaande man, en voelt zich tot hem en zijn vrije bestaan aangetrokken. 

Maxime Giroux maakte met Félix & Meira zijn derde speelfilm, die op een aantal festivals in de prijzen viel. Geheel terecht, het romantische verhaal laat de kijker op geheel eigen wijze nadenken over liefde. Giroux raakte geïntrigeerd door de ultraorthodoxe joden in de wijk in Montreal waar hij woonde en schetst een ontmoeting tussen twee werelden: de francofone samenleving en de ultraorthodoxe gemeenschap.

Meira, gespeeld door Hadas Yaron, sleepte ook een aantal prijzen in de wacht; haar breekbare, soms licht optimistisch, soms melodramatische personage, waar we vele close-ups van zien, speelt ze knap.

Recensie Félix & Meira

Gelovig
Meira is niet gelukkig meer met het leven dat ze leidt in de ultraorthodoxe gemeenschap en met haar man Shulem (Luzer Twersky). De verleidingen van de buitenwereld lonken. Ze kan pas platen draaien, wanneer haar man van huis is. Muziek luisteren, net als tekenen en de pil slikken, is zondig binnen de gemeenschap, dus wanneer haar man haar betrapt, vindt hij dat niet leuk. Ze valt op de grond, en speelt dood. Een grapje, haar vraag om vergiffenis, waar haar man stiekem om kan lachen, Meira doet dit vaker. Het wordt subtiel gespeeld, zodat we de eerste keer niet begrijpen dat Shulem, ondanks dat hij boos is, veel houdt van zijn rebelse vrouw. Maar waardoor het later, wanneer hij de scène in z’n eentje herhaalt, des te meer impact heeft.

Liefde
Meira’s roep naar vrijheid is groter dan het draaien van muziek. Ze ontmoet Félix (Martin Dubreuil), een man van middelbare leeftijd, die op zoek is naar liefde. Hij had een niet erg warme relatie met zijn onlangs overleden vader en moet nog verwerken wat diens dood voor hem betekent. Félix leidt het leven waarnaar Meira nieuwsgierig is, en Meira intrigeert Félix omdat ze zo’n ander leven leidt dan het zijne. Wat de nieuwsgierigheid versterkt is de onmogelijkheid van hun liefde. Voorzichtig ontwikkelen ze gevoelens voor elkaar, en dat ontgaat ook Shulem niet.

Humaan
De film begint wat langzaam en is grijs en troosteloos. Het minimale karakteriseren van de personages zorgt er niet voor dat we ze niet begrijpen, integendeel. We worden heel blij van het gelukzalige gezicht van Meira wanneer ze voor het eerst een spijkerbroek aantrekt.

Recensie Félix & Meira

Het succes van de film zit hem in het niet-tegenover elkaar zetten van de personages. Ze zijn humaan, zoals wanneer Shulem Félix en Meira achtervolgt, en hij Félix niet met gebalde vuist, maar met vlakke hand slaat. We begrijpen Shulems frustratie, maar hij is geen gewelddadige man.

Ook de relatie tussen Félix en Meira is menselijk. We zien geen grootse meeslepende Hollywood-liefde, maar twee mensen die elkaar heel erg interessant vinden, en ook soms twijfelen.

Het einde van de film is niet gesloten, maar geeft de kijker stof tot nadenken. Is het gras altijd groener aan de andere kant? Het doet er in deze niet toe. Wendy Rene bezong het op de plaat die Meira draaide: ‘After laughter, comes tears’.

 

20 september 2015

 

 

ALLE RECENSIES

 

Slow West

Posted on

****

recensie  Slow West

Onschuld in het wilde Westen

door Alfred Bos

Knappe debuutfilm van de Schotse regisseur en scenarist John Maclean, die een originele toon weet te treffen en de westernclichés inruilt voor een tijdloos drama met een ironische draai.

De charme van het westerngenre is niet in de laatste plaats de schoonheid van de landschappen waarin en waartegen het verhaal zich afspeelt. In dat opzicht is Slow West, gesitueerd in de Amerikaanse (berg)staat Colorado, maar gedraaid in Nieuw Zeeland, bovengemiddeld sterk. En niet alleen in dat opzicht: Slow West  is een niet-generiek genrestuk waarin klassieke thema’s over goed, kwaad en de menselijke natuur op oorspronkelijke wijze worden uitgebeeld.

Recensie Slow West

De 16-jarige Schot Jay Cavendish (gespeeld door de jonge Australische acteur Kodi Smit-McPhee, we zagen hem vorig jaar in Dawn of the Planet of the Apes) reist richting Rocky Mountains op zoek naar zijn geliefde Rose Ross (Caren Pistorius). Die is met haar vader de Schotse heuvels ontvlucht na een fataal verlopen handgemeen. Het kuiken Jay wordt onder de vleugels genomen van de eenzame haan Silas Selleck (Michael Fassbinder), een outlaw met een dubbele agenda. Het tweetal moet zich onder meer de bende van Payne (Ben Mendelsohn, die wederom treft als morsige crimineel) van het lijf houden.

Romantische dromer
Slow West  is het werk van de uit Edinburgh afkomstige muzikant, schilder en nu ook filmmaker John Maclean, ooit medeoprichter van de bij Radiohead-fans niet onbekende Beta Band (drie albums tussen 1997 en 2004, warm aanbevolen). Was The Beta Band nimmer stijlvast, doch eclectisch en avontuurlijk, ook in zijn zelfgeschreven debuutfilm heeft Maclean lak aan genreclichés of stijlmiddelen, zonder à la Godard de filmgrammatica te herschrijven. Slow West is anders, maar niet té anders.

De regisseur heeft bovendien grip op zijn materiaal, het verhaal wordt met achteloze zwier neergezet. We leren Jay kennen als een romantische dromer, op zijn rug naar de sterren starend, en dat beeld keert als een refrein terug. Onderbroken door flashbacks die de voorgeschiedenis in Schotland toelichten, snijdt de film in slechts 84 minuten enkele gewichtige thema’s aan, zoals: liefde maakt blind, idealisten gooien altijd eigen en andermans glazen in, en hebzucht vernauwt de geest. In de Darwinistische jungle van het Wilde Westen is niemand te vertrouwen. ‘Een jurk maakt nog geen dame’, zoals Silas bij de kennismaking met Jay opmerkt.

Recensie Slow West

Verpletterende ironie
De finale, met een shoot-out die herinnert aan de opening van The Proposition, de Australische western van John Hillcoat, is van een verpletterende ironie. We zullen de clou hier niet verklappen, maar volstaan met de opmerking dat regisseur Maclean het slot al in het begin van de film, in een van de flashbacks, heeft opgezet. Waartoe liefde kan leiden, laat de camera zien wanneer de kruitdampen zijn opgetrokken. De film heeft een tijdloze kwaliteit, al is de hang naar roem, ook van desperado’s, een typisch trekje van het Facebook-tijdperk. De botsende culturen wellicht ook.

Slow West, zowel script als film, getuigen van veel zelfvertrouwen en een onafhankelijke creatieve geest. Het tempo is sloom maar vol onderhuidse spanning; de dialogen levendig, met rake terzijdes; de vorm eigenwijs maar niet gekunsteld; het verhaal vol wereldwijze ironie; en de fotografie passend bij de intimiderende schoonheid van de wildernis. Niet vreemd dat zowel het British Film Institute als acteur Michael Fassbinder de portemonnee trokken om dit debuut te realiseren. Er dient zich niet iedere week zo’n veelbelovend filmtalent aan.

 

15 september 2015

 
ALLE RECENSIES

Knight of Cups

Posted on

*****

recensie  Knight of Cups

Leve de leegte

door Alfred Bos

In de zevende film van Terrence Malick trekt een imposante groep acteurs van naam en faam over het scherm. Dat is het enige houvast dat de regisseur de kijker biedt. Die wordt ondergedompeld in een visuele maalstroom die wagenziek kan maken.

De films van Terrence Malick zijn een verworven smaak. Het zijn eerder beeldgedichten dan visuele vertellingen, collages van niet zelden verbluffend fraaie beelden waar de kijker zelf lijn of betekenis in moet aanbrengen. Alles wat men associeert met film – personages, dialogen, een verhaal – is grotendeels afwezig. Wat rest is textuur, in feite maakt de Amerikaanse regisseur ambient films. Malick, afgestudeerd op Heidegger, presenteert filosofische traktaten in een medium dat daar volkomen ongeschikt voor lijkt. Het resultaat is, zacht gezegd, ongewoon. De ene kijker ondergaat een louterende ervaring, waar een ander zucht over een zenuwtergend zoekplaatje.

Recensie Knight of Cups

Met zijn zevende werkstuk is het niet anders. Rick (Christian Bale, hij werkte eerder met Malick in The New World  uit 2005) leeft als scriptschrijver een glamoureus leven in Hollywood. Hij bezoekt feestjes in luxe landhuizen, verkeert met beeldschone vrouwen, reist de wereld over. Maar Ricks ziel is leeg, want zijn wereld is leeg (verbeeld door een verlaten filmset). In de twee uur durende film zien we Rick op zoek naar verlossing. Wat de climax zou moeten zijn, lijkt een anticlimax. Of toch niet? De leegte is niet het probleem, maar de oplossing. Het leven is een canvas, door Rick te beschilderen.

Tarotkaarten
Ricks zoektocht wordt door Malick opgedeeld in zeven fases, elk vernoemd naar een tarotkaart. De schildknaap van bekers uit de titel staat voor romantische gevoelens, sensitiviteit en intimiteit – zaken waarmee Rick worstelt. ‘Je wilt geen liefde, je wilt de liefdeservaring’, zegt Della (Imogen Poots) tegen hem in de eerste fase, The Moon (reis naar de psyche). Rick beleeft niet, want in het leven is hij een toerist. Hij is niet geëngageerd, alles blijft bij hem buitenkant. Zijn innerlijk is onbewogen.

De kaarten markeren Ricks spirituele queeste.Via The Hanged Man (vastgelopen, ommekeer gewenst), The Hermit (innerlijke inkeer), Judgement (doordacht oordeel), The Tower (traumatische verandering), The High Priestess (intuïtie, begrip) en Death (afscheid) bereikt hij in het achtste en laatste deel de vrijheid. Onderweg komt hij zijn ex, Nancy (Cate Blanchett), tegen en realiseert zich dat zij zijn ware liefde is, maar het is te laat. Een nieuwe liefde, met Elizabeth (Natalie Portman), loopt op niets uit. In een nachtclub in Las Vegas ontmoet hij bij een paaldanseres begrip en een zenmeester maant hem te stoppen met zoeken, ‘want alles is er al’. Dat is de les die Rick moet leren: het leven is een proces, geen product.

Recensie Knight of Cups

Onder water-sfeer
De visuele trip – want dat is de film –  heeft een afwezige ‘onder water’ sfeer, alsof een onzichtbaar medium Rick van de wereld afsluit. Hij is er wel, maar ook weer niet. Malick grossiert met mooifotografie in de van hem bekende stijl: associatief, intuïtief, lyrisch. Soms adembenemend, soms verwarrend. Er is geen dialoog, de hoofdpersoon van elke fase levert via voice-over commentaar op de handeling. Voor de schitterende soundtrack heeft de regisseur gekozen voor Noord-Europese componisten als Grieg, Arvo Pärt en Vaughn Willams. Diens opera The Pilgrim’s Progress fungeert als raamwerk van de geluidsband. Ook zijn er soundscapes van de Noorse producer Geir Jenssen (Biospere) te horen.

Wat te maken van Knight of Cups? Je kunt er een bespiegeling over het belang van schoonheid à la Sorrentino’s La grande bellezza in zien. Of een half geslaagd werkstuk van een buitenbeetje dat in herhaling begint te vervallen. Je kunt weglopen uit de bioscoop (zoals enkele filmscribenten tijdens de persvoorstelling deden) of uren napraten over een grandioos visueel vertoog over zaken die zich nauwelijks in beelden laten uitdrukken. Feit is het zonder script gedraaide Knight of Cups, ondanks zijn associatieve vorm, strakker gecomponeerd en beter in balans is dan ’s mans monumentale The Tree of Life. Wie van film echter bevestiging of vermaak verwacht, kan zijn tijd beter besteden.

 

15 september 2015

 

ALLE RECENSIES

Everest

Posted on

***

recensie  Everest

Visueel spektakelstuk blijft aan de oppervlakte

door Ashar Medina

Indrukwekkend in beeld gebracht natuurgeweld staat aan de basis van deze enerverende, doch enigszins vlakke avonturen/rampenfilm die realisme verkiest boven het persoonlijke drama van een gedoemde expeditie. En het is nog allemaal waargebeurd ook.

Everest  volgt een ensemble-cast van topacteurs (Jason Clarke, Josh Brolin, Jake Gyllenhaal, Emily Watson, Robin Wright) die, verdeeld over twee rivaliserende teams, de barre tocht naar de top van ’s werelds hoogste en meest beruchte berg ondernemen. De teams, met de prikkelende namen Adventure Consultants en Mountain Madness, worden geleid door Rob Hall (Clarke) en Fischer (Gyllenhaal), twee klim-pro’s die de omgeving kennen als hun handpalm.

Het zijn thrillseekers die de fascinerende drang hebben altijd de menselijke grens op te zoeken, net als de stoere mannen, en vrouw, die goed geld betalen voor een uitzicht en een ervaring die je nergens anders zal vinden. Maar dit zou geen waargebeurd verhaal zijn als er niet een aantal dingen gruwelijk mis zouden gaan, met alle angstaanjagende gevolgen van dien.

Recensie Everest

Man versus Berg
Regisseur Baltasar Kormákur gaat dus voor realisme. Dat valt enerzijds te prijzen omdat we het hier hebben over echte mensen en hun families die in sommige gevallen te maken kregen met het tragische overlijden van hun dierbaren. Anderzijds ondermijnt deze keuze hier en daar de intrigerende psychologie die mensen ertoe drijft hun leven in de waagschaal te leggen. Kormákur investeert veel tijd in het introduceren van de personages, maar dit zijn er zoveel dat we ze nooit écht goed leren kennen.

Waarom iemand ervoor zou kiezen om dit bijna buitenaardse natuurgeweld te trotseren is een buitengewoon interessante vraag die nooit bevredigend wordt beantwoord. Dit zorgt er wel voor dat we ons als kijker al snel overgeven aan de achtbaanrit die vooral in de tweede helft van de film wordt voorgeschoteld. Visueel gezien is de film dan ook meer dan geslaagd: strijkende helikoptershots geven indrukwekkende impressies van de schijnbare oneindigheid van de Himalaya en de overdonderende lawines zijn huiveringwekkend. De primaire overlevingsdrang die zich van bergbeklimmers meester maakt is vele malen beter neergezet dan in popcornflicks als Vertical Limit of Cliffhanger, wat dat betreft is Everest een uitschieter binnen het genre.

Recensie Everest

Het geluid van de wind
Naast het visuele aspect is er terecht veel aandacht besteed aan hoe het daar op de top van zo’n berg moet klinken. De razende wind is alomtegenwoordig en zorgt samen met het vervaarlijk krakende ijs voor een dreigende atmosfeer die de klimmers nooit met rust laat. Het is alsof de berg constant op hen inpraat en laat weten dat ze niet zullen ontsnappen. Wanneer een van de meedogenloze lawines onder een hangbrug door raast, trilt het geluid van tonnen voorbij woedend sneeuw en ijs ons bijna uit onze stoel. In contrast voelen scènes die zich elders afspelen, zoals wanneer Hall belt met zijn zwangere vrouw die thuis achterblijft (gespeeld door Keira Knightley), uiterst sereen. Het maakt duidelijk dat onze helden zich haast letterlijk in een ‘andere wereld’ bevinden.

Dergelijke scènes leggen echter ook meteen de vinger op de zere plek. Knightley speelt de loyale echtgenote die nooit helemaal zal snappen waarom haar man doet wat hij doet en moet toekijken vanaf de zijlijn. Dit geldt ook voor ons als publiek. De vraag waarom je vrijwillig die monsterachtige berg zou willen beklimmen wordt het best beantwoord met de oneliner ‘Because it’s there’.

 

14 september 2015

 

 

ALLE RECENSIES

 

Lesson, The

Posted on

****

recensie  The Lesson (Urok)

Morele dilemma’s

door Ralph Evers

The Lesson van Kristina Grozeva en Peter Valchanov vertelt een universeel drama. Wanneer de deurwaarder op de stoep staat om de inboedel en het huis te veilen, komt Nadezhda erachter dat haar man een lening had. Ze gaat tot het uiterste om huis en haard te behouden. 

De Finse regisseur Aki Kaurismäki blinkt uit in kleine scripts, meestal vermoedelijk niet meer dan een A4-tje. The Lesson (Urok) kenmerkt zich eveneens door een vrij klein script. In beide gevallen doet dit echter geen afbreuk aan de kracht van het verhaal. The Lesson is overigens gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Dat maakt het einde geloofwaardiger, omdat de keuze die Nadezhda maakt, op z’n zachtst gezegd wat ver gaat. Maar een kat in het nauw maakt rare sprongen.

Recensie The Lesson

Moraalles
De film vangt aan met een meisje dat ontdekt dat haar geld gestolen is. Vermoedelijk door iemand in de klas – een milde versie van wat Nadezhda nog te wachten staat. Aangezien de dief zich niet laat kennen besluit lerares Nadezhda dat iedereen tien stotinki aan het slachtoffer geeft, zodat de dief nu iedereen geld verschuldigd is. Dit gegeven van schuld en boete wordt op meerdere lagen uitgewerkt in de film. De thematiek wordt niet spectaculair uitgepakt, maar naturel en documentaire-achtig ontvouwd.

Dat de film zo naturel overkomt is omdat er gekozen is de film te schieten in een provinciestadje met de bewoners aldaar. Nauwelijks mensen met acteerervaring, behalve hoofdrolspeelster Margita Gosheva (Nadezhda). Zonder moeite draagt zij de film. Doordat de camera als het ware verdekt filmt, lijkt het alsof je als kijker onderdeel bent, zij het passief, van het gebeuren. Niet alleen de personages in de film worden voor morele keuzes gesteld, jij als kijker ook. Hetgeen je van arthouse-films mag verwachten. Geen simpel vermaak, maar vermaak plus.

Reality tv
In het geval van The Lesson is er niet zoveel vermaak, meer een kijkje achter de schermen van hoe alledaagse ellende in landen als Bulgarije gaat. Een soort actualiteitenprogramma met een item over het rurale leven in Bulgarije, dat op zich niet zoveel verschilt met hoe zich dat hier afspeelt, doch wel verschillend in hoe men problemen aanpakt.

Recensie The Lesson

Filosoof Thomas Hobbes gebruikte het concept van een uitgeholde Leviathan (een mythisch bijbels monster uit de oertijd) als symbool voor de wanhoop die ontstaat bij een minder sterke wettelijke macht. Zie in dit kader de poster van de recente Russische film Leviathan van Andrey Zvyagintsev: hierop staat een tot op het skelet uitgeholde Leviathan die verwijst naar gecorrumpeerde wettelijke macht.

In het sterke wij-zij denken dat onze media gijzelt en de zucht naar ramptoerisme is deze film een welkome ontnuchtering: het zijn net mensen, daar in Bulgarije. En ja, ontnuchteren is een van de taken van kwaliteitscinema. De reden dat we naar dit soort films gaan, is om te zien hoe het andere culturen met universele morele kwesties afgaat. Soms raken we geschokt, soms verrast. Soms doet het ons niets en soms komen we in actie. We zien dat allerlei andere culturen ook bestaan uit mensen van vlees en bloed, hun eigen creatieve aanpassing op hun problemen hebben en dat onze westerse bril lang niet altijd toereikend is en in de meeste gevallen zelfs gekleurd. Zo biedt The Lesson, ondanks enkele afgedwaalde momenten, een akelig realistisch beeld van het nieuwe Europa.

 

12 september 2015

 
ALLE RECENSIES

Underdog

Posted on

***

recensie  Underdog

Iedereen kan een winnaar zijn

door Cor Oliemeulen

Underdog is een licht drama over liefde, verlangen, macht en onzekerheid. Een klein verhaal over emoties met een rauw randje als ingrediënt van een groot politiek-maatschappelijk verhaal dat zich in Scandinavië voltrekt.

Vroeger was Noorwegen het kleine broertje van Zweden, maar sinds de oliewinsten zich opstapelen zijn de rollen omgedraaid. Zeker nu ook Zweden gebukt gaat onder een economische crisis en de hoge jeugdwerkloosheid jongeren aanspoort om in Noorwegen (ongeschoold) werk te vinden. De Zweden zijn de bedienden van de Noren geworden. De 23-jarige Dino is één van de honderdduizenden die de grens oversteekt in een poging om de uitzichtloosheid te ontlopen.

Recensie Underdog

Heimelijke liefde en affectie
Een baantje vinden met een gebroken arm, als uitwas van dronkenschap, valt niet mee. Dat blijkt als Dino (Bianca Kronlöf) solliciteert bij het sushirestaurant van Steffen (Henrik Rafaelsen), die uiteraard een voorkeur heeft voor iemand die wel beide handen uit de mouwen kan steken. Met haar innemendheid lukt het Dino om een keer op te passen op Steffens dochtertje Siri, en voor ze het weet verblijft ze de halve zomer als au-pair bij het middenklassegezin in Oslo. Het klikt namelijk goed met Siri en Ida, haar introverte zus, maar vooral met Steffen, die Dino voor haar diensten betaalt.

Met Steffen ontstaat een onvermijdelijke, heimelijke liefdesrelatie, terwijl een voorzichtige vriendschap met zijn tienerdochter op de loer ligt. Ida durft op school niet mee te doen met gym, heeft eetproblemen en staat opvallend vaak op een brug naar beneden te kijken. Ida raakt geïntrigeerd door de portrettekeningen die Dino maakt en hunkert in alle stilte naar haar affectie. Dat wordt gecompliceerder als Ida vermoedt dat er zich onder hetzelfde dak seksescapades afspelen.

Gelukkig biedt het realistische script ook wat luchtigheid, bijvoorbeeld als Steffen tijdens een etentje met vrienden met Dino wil pronken en tijdens discussies stiekem met haar aan tafel zit te appen. Een (Noorse) vriend zegt: “Mijn ontbijt en mijn lunch smaken een stuk beter sinds een Zweed die serveert.” Dino reageert gehaaid: “Wij Zweden zien jullie als het achterlijke neefje dat de loterij heeft gewonnen.”

Recensie Underdog

Persoonlijke groei
Op de casting van Underdog valt niets aan te merken. Bianca Kronlöf, die de zoekende Dino speelt, werd in Zweden zeer populair op YouTube door haar radicale stand-up comedy over seksisme en racisme en blijkt ook in een speelfilm te kunnen overtuigen. Henrik Rafaelsen als Steffen is een van de bekendste Noorse acteurs die net als in Happy Happy (2010) en Blind (2014) een bepaalde kwetsbaarheid etaleert en graag in zijn blote kont mag rond paraderen. Mona Kristiansen maakt een prima debuut als buitenbeentje. Drie personages die vast zitten in hun ontwikkeling en emoties.

Een underdog is iemand die weinig kans heeft om te winnen. Deze kwalificatie slaat op Dino: haar toekomst blijft onbestemd, maar er gloort perspectief. In haar hoedanigheid van vervloekte Zweed (de vrije vertaling van de oorspronkelijke Noorse filmtitel Svenskjævel) is het haar in deze onalledaagse driehoeksverhouding in ieder geval wel gelukt de vastgeroeste patronen van zichzelf en de andere twee te doorbreken. Dat is de verdienste van debuterend speelfilmregisseur Ronnie Sandahl die met zijn evenwichtige script de netelige situatie subtiel weet op te lossen.

 

11 september 2015

 
ALLE RECENSIES

Visit, The

Posted on

***

recensie  The Visit

Van je familie moet je het hebben

door Ashar Medina

Regisseur M. Night Shyamalan keert met The Visit terug naar zijn roots en creëert met minimale middelen een beklemmende atmosfeer die als een donkere wolk boven zijn jonge hoofdrolspelers hangt. Oh, en er is een verrassende twist op het einde. Maar dat hadden we niet anders verwacht. 

Puberende amateurregisseur Rebecca en haar broertje Tyler gaan een weekje op bezoek bij hun grootouders die ze nog nooit hebben ontmoet. Moeder Paula ontvluchtte als moeilijke tiener het ouderlijk huis om vervolgens nooit meer achterom te kijken en heeft al jaren geen contact meer met haar ouders. Tot opa en oma de kinderen uitnodigen om een weekje door te brengen op het platteland en elkaar beter te leren kennen.

Recensie The Visit

Rebecca grijpt de kans met beide handen aan om een documentaire te maken over de plek waar haar moeder opgroeide en erachter te komen waarom ze zo halsoverkop vertrok. Maar ze krijgt meer dan waar ze om vroeg. Nana en Pop Pop blijken namelijk nogal wereldvreemd en vertonen bizar gedrag waarmee ze de kinderen onbedoeld de stuipen op het lijf jagen. Rebecca en Tyler beginnen te vermoeden dat hun grootouders een donker geheim verbergen en gaan op onderzoek uit. Maar willen ze de waarheid wel echt weten..?

Less is more
Shyamalan gaf in interviews aan dat hij na grote, geflopte CG-blockbusters als The Last Airbender en After Earth bij zichzelf te rade ging. Hij besloot dat dergelijke gigantische studioproducties weinig ruimte overlaten voor spontaniteit en zag in dat hij zijn eigen stem aan het verliezen was. Die eigen stem vindt zijn oorsprong in geslaagde ingetogen thrillers als Unbreakable en natuurlijk The Sixth Sense, waarmee hij eind jaren negentig zowel publiek als critici voor zich wist te winnen. Dus schreef Shyamalan een kleine horrorkomedie over een broer en zus die op bezoek gaan bij de opa en oma from hell.

The Visit is gedraaid als een found footage documentaire en maakt dankbaar gebruik van de mogelijkheden die het genre biedt. De vaak statische camera blijft objectief toeschouwer van de angstaanjagende taferelen die de kinderen krijgen voorgeschoteld en creëert zo een gevoel van realisme. Anderzijds zorgen kinetische handheld  achtervolgingen ervoor dat de vaart er in blijft en dat de spanning wordt opgevoerd, het blijft tenslotte horror. Een echte vondst is het besluit Rebecca en Tyler allebei een eigen camera te geven, zo krijgen we niet alleen twee totaal verschillende perspectieven te zien, het biedt de filmmakers ook de mogelijkheid om in de montage te cross-cutten, wat vooral tijdens de actie-sequenties een grote plus is ten opzichte van andere mockumentaries.

The Visit

Horror of komedie?
De centrale vraag – of er nou wel of niet iets bovennatuurlijk aan de hand is –  houdt The Visit tot het einde spannend en de creepy grootouders zijn uitstekend nachtmerrievoer. Het komische gedeelte komt echter wat minder goed uit de verf. Zo ambieert Tyler een rapcarrière, maar werken zijn slechte vrouwonvriendelijke raps eerder op de zenuwen dan op de lachspieren. Rebecca’s flauwe grappen over het feit dat hij als dertienjarig blank jongetje zwart probeert te zijn slaan ook de plank mis en laten zien dat Shyamalan niet echt dicht bij de jeugd staat. De personages blijven daardoor een beetje vlak, ook al worden er verwoede pogingen gedaan om driedimensionale karakters neer te zetten.

Een van de plotlijnen richt zich bijvoorbeeld op het gemis van hun vader, die het gezin in de steek liet voor een andere vrouw. Via interviews leren we dat Rebecca en Tyler allebei op hun eigen destructieve manier omgaan met dit verlies. Hoewel een interessant gegeven, wordt dit vooral in vluchtige monologen duidelijk gemaakt, waardoor het jammer genoeg een beetje aanvoelt als psychologie van de koude grond.

Dit alles maakt The Visit een spannende, originele thriller die onvermijdelijk vergeleken zal worden met The Sixth Sense, maar die strijd helaas niet zal winnen. Het is echter wel Shyamalans beste film sinds jaren, en die leuke twist op het einde maakt het kijken meer dan waard.

 

8 september 2015

 
ALLE RECENSIES

Southpaw

Posted on

**

recensie  Southpaw

Comeback Kid uit de goot

door Ashar Medina

In de nieuwste van regisseur Antoine Fuqua (Training Day) krijgt Jake Gyllenhaal als getroebleerde bokser tegenslag na tegenslag te verwerken. Helaas is een van die obstakels het soms wel erg voorspelbare script. 

Billy Hope (Gyllenhaal) heeft zichzelf omhoog gevochten van de armlastige pleeggezinnen uit zijn probleemjeugd naar de top van de bokswereld. Hij is de onbetwiste licht zwaargewicht-kampioen, maar heeft één groot probleem: zijn zelfbeheersing. Gelukkig is daar altijd zijn vrouw Maureen (Rachel McAdams) die onvoorwaardelijk van hem houdt en hem in toom weet te houden. Tot het noodlot toeslaat en Billy door zijn onbeheersbare woede alles verliest waarvoor hij zo hard heeft gewerkt. Hij moet helemaal opnieuw beginnen en bewijzen dat hij zich niet alleen kan aanpassen aan zijn nieuwe tegenstanders, maar ook dat hij een goede vader kan zijn voor zijn dochtertje. Wat volgt is de loodzware route naar een broodnodige comeback, een die we wel vaker hebben gezien.

Recensie Southpaw

Hopeloos
De titel Southpaw verwijst naar de onorthodoxe vechthouding van linkshandige boksers die Billy zichzelf moet aanleren om zijn aartsvijand te kunnen verslaan. Zo vertegenwoordigt Billy als underdog een bekend fenomeen in de bokswereld: The Great White Hope. De witte bokser die eindelijk weer eens de titel claimt, na een eindeloze reeks zwarte en Latino-kampioenen. De filmmakers gaan niet erg subtiel om met dit gegeven en het feit dat ze Billy ook nog de achternaam Hope meegeven ligt er nogal dik bovenop. Het resulteert in een eindeloze reeks woordgrappen van de bokscommentatoren die de spectaculair in beeld gebrachte gevechten van extra jus voorzien.

Zo maakt Southpaw dankbaar gebruik van de clichés die lijken te horen bij het genre: de op geld beluste manager die onze held in de steek laat zodra het minder gaat, de norse trainer met een mysterieus verleden en de verplichte montagesequenties waarin de boksers ’tot het gaatje gaan’. Regisseur Fuqua gaat de clichés niet uit de weg en gebruikt deze momenten juist om visueel uit te pakken. Dat is alleen niet altijd een garantie voor succes.

Winnen op punten
De cast van Southpaw doet meer dan zijn best. Gyllenhaal heeft een De Niro-achtige transformatie ondergaan en is volledig geloofwaardig als ongecontroleerde klerenkast. McAdams is het hart van de film en Forest Whitaker is indrukwekkend als kreupele coach met vervlogen dromen, inclusief glazen oog en alcoholverslaving. Een speciale vermelding verdient de 13-jarige Oona Laurence, die als vroeg-volwassen dochter uitstekend tegenspel biedt wanneer Billy zijn dieptepunt bereikt. De acteurs krijgen alleen te weinig om mee te werken. Fuqua verliest zich richting het einde in melodramatische scènes waarin personages óf elkaar de huid vol schelden óf bedrukt voor zich uit staren.

Southpaw

Daarnaast ziet de film er té gelikt uit. De materie is zo rauw dat de manier waarop de gevechten in beeld zijn gebracht soms afleidt. Gyllenhaal schreeuwt net iets te vaak in schitterende slow motion naar zijn tegenstanders en spuugt net iets te vaak grote klodders bloed richting de camera. Waar David O. Russel in The Fighter slim gebruik maakte van gesimuleerde tv-beelden om een gevoel van authenticiteit te creëren zit Southpaw er eigenlijk juist te dicht op. Deze techniek werkte geweldig in Raging Bull, maar daar zaten we soms letterlijk in het hoofd van bokser Jake LaMotta en bovendien werd die film geregisseerd door maestro Martin Scorsese. Onvergelijkbaar.

Southpaw is alles behalve saai, er gebeurt een hoop. Jammer genoeg gebeurt alles bijna zonder uitzondering volgens het boekje, waardoor de film niet echt iets toevoegt aan het rijke genre van de boksfilm.

In memoriam
De bombastische, doch geslaagde score van Southpaw vormt helaas de zwanenzang van de zeer productieve filmcomponist James Horner, die een maand voor de première verongelukte in zijn privévliegtuig. Horner werkte aan meer dan honderd films, was onder andere verantwoordelijk voor de legendarische soundtrack van Titanic en drukte zo zijn onuitwisbare stempel op het moderne geluid van Hollywood. Hij zal worden gemist.

 

7 september 2015

 
ALLE RECENSIES

Mia Madre

Posted on

****

recensie  Mia Madre

Het verdriet van Italië

door Alfred Bos

Alsof het neorealisme nooit is verdwenen uit de Italiaanse cinema: na Sorrentino en Virzì geeft regisseur (annex acteur, scenarist en producer) Nanni Moretti commentaar op zijn vaderland via een film over familierelaties. De Amerikaanse acteur John Turturro blijkt een aardig mondje Italiaans te spreken.

Films die naar andere films verwijzen – ooit was het een teken van gewichtigheid, nu bijkans een cliché. Of nog incestueuzer: films die gaan over het maken van een film. De Italiaanse regisseur Nanni Moretti doet het in door hem geschreven, geproduceerde en geregisseerde Mia Madre (Mijn moeder) beide en het ligt er zo dik bovenop dat het irritatie zou kunnen wekken. Toch overtuigt de film, niet in de laatste plaats door de sterke hoofdrol van de Italiaanse karakteractrice Margherita Buy. Ze weet een niet bijster sympathiek personage invoelbaar te maken.

Recensie Mia Madre

Buy speelt Margherita, een regisseuse met reputatie. Op de set van haar film in wording – over arbeiders die in verzet komen tegen de nieuwe eigenaar van het voormalige familiebedrijf, geheel volgens het neorealistische boekje – ligt ze in de clinch met de Amerikaanse steracteur Barry Huggins (John Turturro). Die is vooral ster en pas daarna acteur. Buiten de filmset hangt over haar privéleven, net los van haar ex, de wolk van haar moeders ziekte. Die blijkt onbehandelbaar. Mooie metafoor: haar hart is te groot geworden.

Otto e Mezzo
Mia Madre is een film over het accepteren van een ongemakkelijke waarheid. En over verandering, want het leven staat nooit stil. Al volgt de film Margherita, in feite is haar moeder Ada (Giulia Lazzarini) de hoofdpersoon. De voormalige lerares Latijn staat voor een vorm van beschaving die stilaan uit de (niet alleen Italiaanse) samenleving is verdwenen. Latijn is het fundament van de Italiaanse taal en dito cultuur, en zonder Latijn is Italië zijn ziel kwijt, luidt de boodschap van de regisseur. Naast de rouw om de stervende moeder is er het verdriet over een land dat niet meer bestaat.

Dat is het Italië van de jaren zestig en zeventig, met zijn baanbrekende popsterren (Mina, Patti Pravo) en zijn innovatieve cinema (Antonioni, Fellini), waarin regisseur Moretti, van bouwjaar 1953, is opgegroeid. Hij voelt zich een kind van die traditie en verwijst wel heel openlijk naar Fellini’s Otto e Mezzo: getroebleerde regisseur als hoofdpersoon, film over het maken van een film. Ook laat hij Marguerita, net als in Fellini’s voorbeeld, via droomscènes communiceren met personen die uit haar leven zijn verdwenen, inclusief haar vroegere zelf.

Recensie Mia Madre

Verloren paradijs
Moretti zelf speelt Giovanni, de broer van Margherita; hij is de bemiddelaar tussen de realiteit van zijn moeders sterfbed en de illusie van zijn zusters kunstenaarsfantasieën. Ook als regisseur speelt hij een ironisch spel met de werkelijkheid, op meerdere niveaus. (Moretti’s moeder overleed tijdens de opname van zijn vorige film, Habemus Papam.) Tussen de flashbacks en droomscènes door worstelen regisseuse Margherita en acteur Huggins met hun realiteit. De regisseur wil te veel, ze wil het personage én de acteur zien, en keurt figuranten af omdat ze ‘fake’ zijn. Ook de acteur leeft in dromenland (hij heeft met Stanley Kubrick gewerkt, pocht hij), maar gaat na de hilarische opname van een scène in een rijdende auto overstag: ‘Ik wil terug naar de werkelijkheid.’

Zoals Paolo Sorrentini in La grande bellezza een vernietigend commentaar geeft op het Italië van Berlusconi en Paolo Virzì in Il capitale umano het moment schetst waarop de leugen begint te scheuren, zo geeft Nanni Moretti in Mia Madre een eulogie van een verloren paradijs. Het sterke is dat zijn film, in hoge mate conceptueel en zelfs gemaniëreerd, dat grote verhaal uitbeeldt via de intimiteit van de familieband. Aan het slot van de losjes vertelde film ben je plat, ondanks alle bedenkingen. Moeder Ada verwoordt het motto van Moretti’s film het best: ‘Er is een dwaas nodig om het moreel op te krikken.’

 

1 september 2015

 
ALLE RECENSIES

Straight Outta Compton

Posted on

***

recensie  Straight Outta Compton

Verbaal geweld als kunstvorm

door Cor Oliemeulen

Bitches, dope, guns… De gangsta rap zorgde medio jaren tachtig voor veel onrust en creatief talent. Straight Outta Compton is de boeiende biografie van een hiphop-generatie die door iets teveel romantisering geleidelijk wat aan kracht verliest.

De muzikale beschouwing lijkt vooral een eerbetoon aan voormalig drugsdealer Eric “Eazy-E” Wright die in Compton, een voorstad van Los Angeles, met Ice Cube en Dr. Dre de rapgroep N.W.A. vormde en samen met zijn blanke compagnon Jerry Heller het label Ruthless Records oprichtte. Als antwoord op de East Coast-hiphop zetten deze ‘Niggaz Wit Attitudes’ met muzikale steun van MC Ren en DJ Yella aan de westkust de gangsta rap definitief op de kaart.

Recensie Straight Outta Compton

De grote doorbraak kwam na het uitbrengen van het album Straight Outta Compton: niet eerder verscheen het rauwe straatleven van gewelddadige buurten zo realistisch en voorzien van een vette beat op het vinyl. Niet zozeer het expliciete taalgebruik als wel het over de top neerzetten van vrouwen (‘alleen goed voor seks, schiet ze anders maar dood’), maar de openlijke afkeer van de politie werd het onderwerp van nationale controverse.

Fuck de politie
Als Eazy-E (Jason Mitchell), Jerry Heller (Paul Giamatti), Ice Cube (O’Shea Jackson Jr., zoon van de echte rapper!) en Dr. Dre (Corey Hawkins) in een brief van de FBI hebben gelezen dat zij het nummer Fuck tha Police alleen nog maar geheel op eigen risico kunnen spelen, raakt de groep vastbesloten niet te zwichten voor ‘intimidatie en discriminatie’. Vrijheid van meningsuiting staat hoog in het vaandel en bovendien zal de extra publiciteit geen windeieren leggen, denkt Dr. Dre. (Het gevolg was wel dat grote muziekstations, inclusief MTV, de rapband gingen boycotten)

Tijdens het eerstvolgende concert van N.W.A. in Detroit loopt het dan ook danig uit de hand: nadat rappers en publiek uit volle borst en met opgestoken middelvinger de gewraakte titeltekst zingen, klinken schoten, veegt de halve plaatselijke politiemacht de zaal leeg en verdwijnen de artiesten tijdelijk achter de tralies. “Hoezo verheerlijken wij geweld?”, aldus de rappers tijdens een persconferentie. “Our art is a reflection of our reality.”

Het thema van politiegeweld tegen minderheden ligt er in Straight Outta Compton soms dik bovenop. Bijvoorbeeld als de leden van N.W.A. tijdens studio-opnames even op het trottoir een luchtje gaan scheppen en ze binnen een paar minuten door de politie hard tegen de grond worden gewerkt. En als later in het verhaal de overbekende beelden van de dood gemepte Rodney King opduiken en na de onthutsende vrijspraak van de verantwoordelijke agenten in veel steden brandstichtende en plunderende menigten door de straten trekken.

Straight Outta Compton

Wannabe gangsters
F. Gary Gray begon in 1995 als regisseur met de videoclip Natural Born Killaz van Snoop Doggy Dog, wiens schrandere personage in Straight Outta Compton in een grappige flits voorbijkomt. Ook leuk is de scène waarin Dr. Dre, inmiddels actief als producent van het beruchte Death Row Records, ene Tupac voor het eerst de muziek van de latere klassieker California Love laat horen. Voor een film over legendarische rappers gebruikt Gray (die zijn vorige speelfilm Law Abiding Citizen in 2009 maakte) opvallend weinig langere muziekfragmenten, maar de liefhebber kan zich laven aan een grote hoeveelheid bekende samples.

Naast een leerzame muziekgeschiedenis is Straight Outta Compton vooral een biografie over vriendschap en conflicten (met Ice Cube als spil) tussen rebellerende talentvolle jongens die maar al te graag stoer gevonden willen worden. Hoewel ze zich omringen met gangsterachtige types en zelf een enkele keer het geweld niet schuwen, worden de rapartiesten in de film soms bijna als ideale schoonzonen afgeschilderd. Zo komt pas na bijna twee uur de eerste joint voorbij en van wit poeder is helemaal geen sprake. In de gecensureerde versie die bij ons in de bioscoop draait, fungeren de vermaarde pool party’s met schaars geklede bikinidames eerder als gelegenheidsbehang dan als uitzinnige orgies. De weggeknipte seksscènes zouden wel beter hebben verklaard waarom Eazy-E geen lang leven was beschoren.

 

31 augustus 2015

 
ALLE RECENSIES