Zwei Leben

**

recensie  Zwei Leben

Noorse nazimysteries

door Wouter Spillebeen

Na NeuFundLand richt de Duitse regisseur Georg Maas zich opnieuw op de val van de Berlijnse Muur. In de thriller Zwei Leben graaft hij weinig bekende oorlogsmisdaden van het naziregime op.  

Een kleine geschiedenisles: Heinrich Himmler beval tijdens de Tweede Wereldoorlog dat de kinderen die Duitse soldaten bij Noorse burgers verwekten, opgenomen moesten worden in tehuizen in Duitsland. Als ‘noordelijk ras’ beschouwde hij hen namelijk als dragers van puur Arisch bloed. Onder de naam Lebensborn moesten de tehuizen de kinderen beschermen. Wanneer de Oost-Duitse veiligheidsdienst Stasi bij het aanbreken van de Koude Oorlog zich met de tehuizen ging bemoeien werd spionage via de kinderen niet ongewoon. Enkelen die in de instellingen opgroeiden, zochten na de oorlog hun familie weer op.

Duistere geschiedenis
De mysterieuze Katrine (Juliane Köhler) – die vele jaren geleden in een bootje naar haar thuisland terugkeerde, met haar moeder herenigde en een gezinsleven opbouwde – vermomt zich, glipt Duitsland binnen, vernietigt informatie over Lebensborn en gaat daarna terug naar Noorwegen om bij haar familie te doen alsof niet aan de hand is. Nu de muur gevallen is, krijgen Lebensborn-kinderen de kans om massaal rechtszaken aan te spannen (de kopstukken werden al veroordeeld in de Processen van Neurenberg, maar daarbij kregen de slachtoffers geen compensatie). Wanneer een advocaat met grootse plannen aanklopt bij Katrine, komen haar verleden en alle geheimen die ermee gepaard gaan, stilaan naar boven. In niet-chronologische volgorde komt Katrines duistere geschiedenis stukje bij beetje boven water.

Recensie Zwei Leben

In 1999 maakte Georg Maas de roadmovie/documentaire Pfadfinder en in 2011 verscheen zijn The Buddha Wallah, over Boeddhistisch leermeester Christopher Titmuss – documentairefilms zijn de Duitser niet vreemd. Zwei Leben kon dus net zo goed een documentaire over Lebensborn en de grimmige relatie tussen Duitsland en Noorwegen zijn, maar Maas opteerde voor de persoonlijkere aanpak van een individueel verhaal.

Omdat Lebensborn en alle praktijken op dat gebied niet zo bekend zijn als zeg maar de Holocaust, komen de waargebeurde elementen vaak over als documentair. Dat staat het verhaal in de weg: in plaats van meer informatie over relatief onbekende oorlogsmisdaden, krijgen we een traag ontwikkelende thriller met een hoop obligatoire plotwendingen.

Recensie Zwei Leben

Op enkele van de nevenpersonages na, is het acteerwerk weinig bijzonders. Köhler en Ken Duken (die de advocaat Sven Solbach portretteert) brengen hun boodschap over, maar meer ook niet, van beklijvende prestaties valt niet te spreken. Het familiedrama-aspect wordt gedragen door een overtuigende Liv Ullmann, die vooral bekend is van haar talrijke rollen in Ingmar Bergman-films (Autumn Sonata, Persona, Shame…), en Sven Nordin, die zichtbaar lijdt onder het ontluikende verleden van zijn vrouw.

Puzzelstukjes
Zwei Leben voelt vaak onevenwichtig en verwarrend: eens is het een familiedrama, dan weer een rechtbankfilm of een historisch relaas. De film schakelt een tandje hoger naarmate meer stukjes van de puzzel bovenkomen, maar het eerste uur zijn die sporadische beetjes informatie niet genoeg om de interesse vast te houden. De onheilspellende muziek is vanaf het begin te horen en kondigt aan dat er wat te gebeuren staat, maar het duurt veel te lang vooraleer de film die belofte waar maakt. Zwei Leben is op zijn sterkst middelmatig, jammerlijk, want het onderwerp verdient een uitstekende behandeling.

 

18 juli 2014

 
ALLE RECENSIES

Dawn of the Planet of the Apes

****

recensie  Dawn of the Planet of the Apes

Apen zijn de nieuwe indianen

door Alfred Bos 

Vervolg op de hitfilm uit 2011, waarin Caesar en diens apentroep het opnieuw aan de stok krijgen met de mensheid en tevens een verrader uit eigen kring moeten weerstaan. Wat blijkt, apen kunnen ook ongezadeld te paard.  

Het is even wennen: een groep apen die door een dennenbos  slingert. In de fantasiewereld waar de Planet of the Apes-franchise zich afspeelt is San Francisco omgeven door gematigd regenwoud, waar de dichtbeboste heuvels uitkijken over weidse meren en majestueuze fjorden. Dat kennen we van Scandinavië of Brits Columbia, maar niet van Californië. Zo hebben we ook nog nooit een aap op een galopperend paard zien rijden en al helemaal niet behangen met bandeliers en schiettuig. Het lijken net indianen, primitief maar slim genoeg om zich de technologie van de blanken eigen te maken.  

Recensie Dawn of the Planet of the Apes

Dawn of the Planet of the Apes is het vervolg op Rise of the Planet of the Apes (2011), dat weer een herinterpretatie (geen remake) was van de serie Planet of the Apes-films uit de jaren zestig en zeventig. Deze follow-up is geproduceerd door hetzelfde team rond de scenarioschrijvers Rick Jaffe en diens echtgenote Amanda Silver en speelt vier jaar na Rise. Daarin brak een groep apen, onder leiding van de hyperintelligente Caesar (Andy Serkis), uit het laboratorium en vocht zich een weg naar de vrijheid. In Dawn  bevolken de apen een kolonie in het fantasieregenwoud van Californië. Ze hebben een rudimentaire cultuur: lichaamsversiering, begrafenisrituelen. En wapens.  

Apengriep
Wetenschapper Will Rodman (James Franco), de spil van de eerste film, is er deze keer niet meer bij, zoals – leren we in de proloog – een groot deel van de mensheid het loodje heeft gelegd dankzij een uitbraak van de apengriep. Op die ontvolkte planeet leven mensen en apen volkomen gescheiden van elkaar. Maar niet voor lang, want er moet dik twee uur film worden gevuld. Een verwaarloosde krachtcentrale dient de bevolking van het overigens onherkenbare San Francisco – de Golden Gate-brug fungeert als geografische merkteken – aan de broodnodige energie helpen, maar laat die nu juist in het apengebied liggen.  

De botsing tussen ontwikkelde maar botte blanken en ongeletterde doch eerlijke apen is in het westerngenre al duizenden keren verbeeld. Er is één racistische zool (Kirk Acevedo) voor nodig om het wankele vertrouwen tussen de argwanende apen (slechte ervaringen met mensen) en de empathische witmannen te doen verdampen. Die worden in deze film overigens vertolkt door veteraan Gary Oldman (degelijk, met een flits van brille in een verder onduidelijke rouwscène) en de nieuwe ster Jason Clarke, die sinds zijn rol in Lawless (2010) in een reeks blockbusters heeft gefigureerd. Aan het apenfront zijn de prominenten van Rise opnieuw vertegenwoordigd: leider Caesar; de goedmoedige orang-oetan Maurice, die nu jonge aapjes taalonderricht geeft; en het heethoofd Koba.  

Recensie Dawn of the Planet of the Apes

Echo’s van King Kong
Dawn of the Planet of the Apes hamert de boodschap er in dat apen net mensen zijn; of mensen net apen. Homo sapiens  en Pan troglodytes  zijn politieke dieren, het is de consequentie van bewustzijn en intelligentie. En dan blijken apen dezelfde spelletjes te spelen als mensen. Koba ontwikkelt zich van trouwe luitenant tot machtswellustige intrigant, wat naast veel schietgeweld en dramatische scènes ook tot een paar kolderieke momenten leidt. Zo is de wijze waarop hij de bewakers van het wapendepot in de luren legt een spaarzaam moment van spannende ontspanning. Het intelligente, maar naar de climax holderdebolderende script had meer van zulke momenten kunnen gebruiken.  

Want na een sterke expositie en een tikje clichématige ontwikkeling dreigt deze film in de slotakte van de rails te vliegen. Er zijn echo’s van die andere klassieke apenfilm, King Kong, in het slotgevecht, hoog boven de straten van het monumentaal gotische San Francisco. Uiteraard laat het slot – de film eindigt zoals hij opent, met een close-up op de ogen van Ceasar, maar nu zonder primitieve gelaatsversiering – alle ruimte voor een vervolg. En voor wie er allemaal geen genoeg van kan krijgen: het boek Dawn of the Planet of the Apes: Vuurstorm vertelt het verhaal dat zich tussen beide films heeft afgespeeld. 

 

17 juli 2014

 

 

ALLE RECENSIES

 

Fading Gigolo

***

recensie  Fading Gigolo

Bloemschikker bloeit op

door Alfred Bos

Acteur John Turturro, bekend van menige Coen Brothers-film en de Transformers– reeks, schreef en regisseerde deze komedie over een uitgerangeerde vijftiger die ontdekt dat hij een succes is als vervuller ‘van al uw dameswensen’. Woody Allen schreef en acteert mee. 

De economische crisis heeft een aantal fraaie films opgeleverd, portretten van goudeerlijke Amerikanen die door de machinaties van Het Kapitaal en haar instituties bezit en waardigheid wordt ontnomen; denk aan The Company Men (2010). Totaal anders van sfeer en insteek is de komedie Fading Gigolo, waarin twee Newyorkers op leeftijd een wild plan smeden én uitvoeren om de crisis – financieel, maar ook mentaal – te pareren.

Recensie Fading Gigolo

Regisseur John Turturro schreef het script van Fading Gigolo  en speelt tevens de hoofdrol. De vijftiger Fioravante is zijn baan kwijt en werkt enkele dagen per week als bloemschikker bij een bloemist. Zijn vriend Murray (Woody Allen) moet zijn boekhandel, een familiebedrijf met enkele generaties historie, wegens teruglopende klandizie opdoeken. Ze lijken uitgerangeerd.

Trioseks
Maar Murray bruist van de chutzpah en verzint een list. Zijn dermatologe (Sharon Stone) heeft hem verteld dat zij en een vriendin (Sofia Vergara) wel oren hebben naar trioseks met een leuke man en Murray weet wie die wens zou kunnen vervullen: Fioravante. Met Murray als agent uiteraard, die voor zijn bemiddeling commissie vangt. Helemaal grappig, hoewel, wordt het wanneer het gigolo-avontuur een succes blijkt en de introverte Avigal (Vanessa Paradis), weduwe van een rabbi, van Fioravante’s diensten gebruik wil maken. Dan beginnen toneel en realiteit door elkaar te lopen.

Fading Gigolo heeft de toon, het verhaal en de morele boodschap van een Woody Allen-komedie. John Turturro, vooral bekend als karakteracteur uit een reeks films van de Coen Brothers, kent Allen al zo’n dertig jaar – hij werkte mee aan diens Hannah and Her Sisters uit 1986 – en zijn eigen films, vanaf zijn regiedebuut Mac  (1992), hebben dezelfde zwartkomische, absurdistische inslag als het werk van de joodse buitenstaanders Allen en de gebroeders Coen.

Recensie Fading Gigolo

Liaison via kapper
Die joodse identiteit speelt een voorname rol in Fading Gigolo, want Avigal wordt in de gaten gehouden door de geestelijke leiders van de joodse gemeenschap, bebaarde grijsaards die de dogma’s bewaken, en door Dovi, een wijkagent die een oogje op haar heeft en het avontuur met de heimelijke minnaar nauwgezet volgt. De gigolo laveert tussen de mondaine succeswereld van Manhattan en de mores van de joodse subcultuur, goed voor kostelijke incidenten in een moreel mijnenveld. “Je brengt magie naar eenzame mensen”, krijgt hij te horen.

De ironische, maar ontspannen toon van Fading Gigolo is het resultaat van de wisselwerking tussen Turturro en Allen. Ze werkten samen aan het script (basisidee Turturro, feedback Allen; het contact werd, geheel in de sfeer van de film, gelegd door hun gezamenlijke kapper) en vertolken de geplaagde karakters wier waardigheid op het spel staat. Overlevingskunst met een kwinkslag, wie om deze film niet moet glimlachen kan altijd nog bloemschikker worden.

16 juli 2014

 

 
ALLE RECENSIES

Layla Fourie

**

recensie  Layla Fourie

Over leugens en waarheid

door Nanda Aris

Mistroostige film over een emotieloze alleenstaande moeder in Zuid-Afrika die verstrikt raakt in leugens.

Layla Fourie is de derde film van de Zweeds/Zuid-Afrikaanse Pia Marais (Die Unerzogenen, 2007 en Im Alter Von Ellen, 2010) en haar eerste Engelstalige film. Haar idee om de groeiende paranoia in het postapartheid Zuid-Afrika te verfilmen zou een goed uitgangspunt voor een spannende thriller kunnen zijn, ware het niet dat de uitvoering ervan niet zo best is.

Recensie Layla Fourie

Leugendetector
Layla Fourie (Rayna Campbell) is een alleenstaande moeder, die solliciteert naar een baan als polygrafiste, om haar hoofd boven water te kunnen houden. Ze wordt aangenomen en kan direct aan de slag in een casino, waar sollicitanten aan haar leugendetector onderworpen worden om een baan te kunnen krijgen. Maar wat meet zo’n leugendetector precies? Halve waarheden kunnen opeens waar, of niet waar blijken. De situaties en omstandigheden worden niet uitgelegd. Bij haar sollicitatie geeft Layla aan dat ze de baan graag wil, omdat ‘wanneer iedereen eerlijker zou zijn, de mensen automatisch ook gelukkiger’ zouden zijn. De film roept terecht de vraag op of dit ook zo is, gemeten door een leugendetector.

De autorit met haar zoon Kane (Rapule Hendricks, de meest geloofwaardige acteur in het verhaal) is lang en donker, en een van de spannendste momenten in de film. Wanneer Layla even wegkijkt, raakt ze een blanke man. De man bezwijkt aan zijn verwondingen, en ze besluit het lijk te dumpen op de vuilstort. Een incorrecte beslissing, van een anders zo correcte vrouw. Het idee dat ze gearresteerd zou kunnen worden en haar zoon er alleen voor zou komen te staan, zorgt ervoor dat ze deze begrijpelijke beslissing neemt. We voelen met Layla mee.

Oppervlakkig
De eerste sollicitant die Layla ondervraagt is Eugene Pienaar (August Diehl, Inglourious Basterds). Later blijkt dat hij de zoon is van de man die ze dood gereden heeft. Door een aantal onwaarschijnlijke toevalligheden blijven ze elkaar ontmoeten. Op Layla’s pad komen steeds meer mensen en situaties, die ze eigenlijk zou moeten vermijden. Ze wordt steeds verdachter, het verhaal schreeuwt om een vlucht van Layla en haar zoon. Plotwendingen zijn bijna absurd, en de sympathie voor Layla verdwijnt.

Recensie Layla Fourie

Haar karakter wordt niet verder uitgediept, ze blijft een emotieloze en onbegrijpelijke vrouw. Waar het gebrek aan emotie in het begin van de film van toegevoegde waarde is, omdat we begrijpen dat Layla een gereserveerde vrouw is die het niet makkelijk heeft in het leven, wordt dat gemis aan emoties bij de hoofdpersonages later in de film ronduit storend. Dit blijkt vooral in de scène aan tafel in een restaurant waar we het gesprek tussen Layla en Eugene volgen.

Zonde; waar deze film potentie had een interessante film over de angst en achterdocht die heerst tussen rijk en arm, blank en zwart in Zuid-Afrika had kunnen worden, ontwikkelt hij zich tot een clichématige thriller. En helaas kunnen ook de prachtige shots van uitgestrekte Zuid-Afrikaanse landschappen de film niet redden.

 

13 juli 2014

 
ALLE RECENSIES

Mistaken for Strangers

***

recensie  Mistaken for Strangers

Portret van een zelfsaboteur

door Alfred Bos

Het idiote jongere broertje van een rockster gaat als assistent mee op tournee en filmt alles met zijn videocamera. Zijn verslag is geen rockdocumentaire, maar een hilarisch en ontroerend zelfportret van een onzeker talent en de invloed van familie.  

Matt Berninger is zanger van de Amerikaanse rockband The National, die melancholieke muziek maakt in het stramien van Nick Cave en Leonard Cohen. Na meer dan tien jaar voornamelijk voor dovemansoren te hebben gespeeld werd hun zesde album, Trouble Will Find Me, een onvervalste millionseller.Tom Berninger is zijn negen jaar jongere broer en in veel opzichten het tegendeel van Matt, een geboren loser. Althans, zo ziet hij zichzelf.

Recensie Mistaken for Strangers

Waar Matt dagelijks in het spotlicht staat maakt Tom – dikkig, een fan van metal en horror – amateurspeelfilms over seriemoordende holenmensen die niemand wil zien. Matt huist met vrouw en kinderen in het hippe Brooklyn, Matt woont weer thuis bij zijn ouders in Cincinnati, Ohio. Dan vraagt Matt aan Tom om met de band op tournee te gaan door Europa, als assistent van de toermanager. Hij moet handdoeken klaar leggen, drankjes regelen, dat soort werk. Tom stemt in en neemt zijn videocamera mee.

Chemie tussen broers
Het resultaat is Mistaken for Strangers, geen documentaire over een groep op tournee maar een egodocument over twee broers – de underdog en de alpha-man – en hun chemie. De film herinnert in dat opzicht aan Crumb, de documentaire uit 1994 over de befaamde striptekenaar Robert Crumb en diens getalenteerde, maar gefnuikte broers Charles en Maxon.

Tom is als toerhulpje geen succes. De toermanager mag hem duidelijk niet, hij krijgt te horen dat hij in het team zit ‘omdat je zijn broer bent’ en zijn draaiende camera irriteert menigeen. Bovendien verslonst hij de simpelste klusjes en laat de pret regelmatig prevaleren boven zijn taak als majordomus.

Net als piloten moeten rockmusici op tournee blind kunnen vertrouwen op de technici en het personeel aan de grond – het is hun kop die op het hakblok ligt – en voor Tom is die verantwoordelijkheid een maatje te groot. In plaats dat kleine broer grote broer verzorgt is het andersom. Maar ook Matts geduld is eindig en na de zoveelste flater wordt Tom naar huis gestuurd. Hij heeft zijn zoveelste mislukking gescoord.

Recensie Mistaken for Strangers

Ontmoedigd door pech
Mistaken for Strangers gaat niet over Matt de rockster, maar over Tom de zelfsaboteur die diep in zichzelf graaft en, geholpen door Matt en diens vrouw, uit de honderden uren aan beeldmateriaal een onthullend en geestig zelfportret monteert. Hij interviewt zijn ouders over zijn broer tegen wie hij altijd heeft opgekeken en hun onderlinge relatie. Van zijn moeder, een schilderes, hoort hij dat hij van de twee ‘het meest getalenteerde kind’ was. Pa zegt dat Matt meer zelfvertrouwen heeft, Tom huilde altijd. “Je wilde altijd opgeven.” En jeugdtekeningen, door moeder bewaard, tonen inderdaad een talent.

Tom heeft zich altijd uit het veld laten slaan en alsof de duvel ermee speelt, de voorpremière van zijn film, door Matt geregeld, mislukt dankzij technische problemen. Maar deze keer laat Tom zich niet door pech ontmoedigen en Mistaken for Strangers eindigt met een triomf; er is een film, deze film. Grappig, confronterend, ontroerend en boven alles menselijk. Zit er een plan achter de film? Is hij geënsceneerd? Het maakt niet uit, want na zich aanvankelijk te hebben verbaasd over het narcistische geklungel stapt de kijker na anderhalf uur met een warm gevoel uit de bioscoop.

 

8 juni 2014

 
ALLE RECENSIES

Reunion, The

***

recensie  The Reunion

Pseudocumentaire over pesten

door Karina Meerman

Film mixt realiteit en fictie in een ongemakkelijk onderzoek naar de oorzaak en gevolgen van pesten.  

In Återträffen (The Reunion) onderzoekt de Zweedse kunstenares Anna Odell (1973) het fenomeen pesten en de hiërarchie binnen groepen. Zij regisseert de film, speelt de hoofdrol en maakt er vervolgens een soort documentaire van gebaseerd op haar eigen ervaringen. Realiteit wordt gemengd met spel, in een poging sociale conventies te onderzoeken en doorbreken.

Recensie The Reunion

Nostalgie fileren
In het eerste half uur zien we Odell op een reüniediner. Zij speelt een versie van zichzelf. Zonder te zijn uitgenodigd, komt deze Anna Odell opdagen om voormalig klasgenoten te confronteren met hun gedrag van twintig jaar geleden. Zij vertelt hoe het voor haar was en eist een verklaring. Waar haar klasgenoten blijde herinneringen willen ophalen, blijft Odell aandacht vragen voor de pijn dat ze vroeger werd buitengesloten. Dat is niet hoe reünies horen te gaan en dat voelt ongemakkelijk. Ze fileert hun nostalgie en zet haar eigen akelige ervaringen daar tegenover. Maar waarom is Odells gedrag zo ergerlijk? Waarom zouden pestkoppen niet geconfronteerd mogen worden met de consequenties van hun gedrag? De feestgangers zeggen: “Wij waren slechts kinderen.” En dan zegt zij: “Dat was ik ook.”

Dan begint het tweede deel van Återträffen waarin Odell met veel moeite op zoek gaat naar haar echte ex-klasgenoten om hen te confronteren met haar film en haar eigen verleden. Zij is veel gepest op school en werd evenmin uitgenodigd voor een reünie. Het wordt een soort documentaire. De reacties van de volwassenen zijn eigenlijk best sneu: je hebt de verkeerde voor je, zo is het helemaal niet gegaan, we wisten niet wat we deden. Het gedrag van de mensen die Odell sprak, is weinig veranderd sinds de schooljaren. Omdat bijna niemand voor de camera wilde, gebruikt Odell acteurs om de realiteit na te bootsen.

Recensie The Reunion

Analytisch zonder sentiment
Odells project Återträffen belicht veel vragen rondom pesten. Waarom doen kinderen het? Wat zijn de gevolgen voor de slachtoffers? Hoe werkt de hiërarchie in een groep? Odell behandelt het onderwerp analytisch en zonder sentiment. Wat wringt is dat Odell niet heel sympathiek overkomt: ze gaat ver in het mensen zover krijgen dat ze haar film bekijken. We willen medelijden hebben met iemand die ellendige schooljaren heeft gehad, maar Odell is ons medelijden voorbij.

In Återträffen weten we niet wie van de mensen echt is en wie gespeeld. We weten niet welke reacties echt zijn en welke gespeeld. We weten wel dat de film een scherp beeld geeft van pesten, het slachtoffer, de daders en de mensen die erbij stonden en niets deden. En dat twintig jaar later weinig is veranderd. Wie zelf gepest is, weet hoe indringend die ervaringen zijn en dat het decennia kan duren voordat de schade aan zelfvertrouwen en ego is hersteld. Tevredenheid met ons eigen leven en persoonlijkheid is de enige juiste wraak voor getreiterd zijn in onze jeugd. En dat lijkt Odell wel te hebben bereikt.

 

7 juli 2014

 
ALLE RECENSIES

Fault in Our Stars, The

***

recensie  The Fault in Our Stars

In het land van molens en tulpen

door Cor Oliemeulen 

Braaf, soms ontroerend Amerikaanse drama over twee jeugdige kankerpatiënten die verliefd op elkaar worden en avonturen beleven in Amsterdam.  

Tijdens een bijeenkomst van de lotgenotengroep kan Augustus (Ansel Elgort) zijn ogen niet afhouden van Hazel (Shailene Woodley). Zij heeft sinds haar dertiende extra zuurstof nodig om niet te stikken en krijgt experimentele medicijnen waarvan het effect op langere termijn onzeker is; hij draagt een prothese na een levensbedreigende tumor in zijn been. Augustus is de ideale schoonzoon die Hazel laat vallen voor zijn charme en grapjes. Hij blonk vroeger uit in sport, zij is geobsedeerd door een roman van ene Peter Van Houten.

Recensie The Fault in Our Stars

Amsterdam
Ze raken snel bevriend, maken lol, filosoferen over het leven en houden elkaar wakker met social media. Augustus krijgt het voor elkaar dat ze worden uitgenodigd bij haar favoriete schrijver. Peter Van Houten (Willem Dafoe) heeft na het succes van zijn boek veel volgelingen gekregen en zijn toevlucht genomen tot Amsterdam waar hij in een grachtenpand blijkt te kampen met een writer’s block en een alcoholverslaving. Aanvankelijk achten de doktoren een overzeese vliegreis voor de patiënte te riskant, echter met de nodige voorzorgsmaatregelen belanden Hazel, haar moeder (Laura Dern) en Augustus in het land van molens en tulpen.

The Fault in Our Stars bedrijft uitstekende promotie voor Amsterdam. Er komt geen coffeeshop noch een enkel rood lichtje in beeld. Wel geniet het koppel van het luxe hotel, het chique restaurant, de rondvaartboot en een bezoek aan het Anna Frank Huis. Het schijnt dat al hele horden Amerikaanse tieners naar de hoofdstad komen en dat het bankje aan de Leidsegracht met de cruciale scène van de film een waar bedevaartsoord is geworden. (Jammer genoeg is het straatmeubel onlangs plotseling verdwenen, mogelijk ontvreemd door filmfans).

Recensie The Fault in Our Stars

Twilight
De film is gebaseerd op de gelijknamige bestseller van John Green, die als aankomend kapelaan stage liep in een kinderziekenhuis. Het viel hem op dat veel mensen, ondanks hun soms dodelijke ziekte, grappig en vol levenslust zijn. Hij besloot zijn ervaringen te verwerken tot een liefdesverhaal over jongeren met tegenovergestelde denkbeelden. Producer Wyck Godfrey, verantwoordelijk voor de Twilight-reeks, zag verfilming van The Fault in Our Stars direct zitten. Het romantische drama richt zich op dezelfde doelgroep, maar is aanzienlijk minder slecht. De relationele en emotionele diepgang van Hazel en Augustus overstijgt met gemak die van de bleke vampieren Bella en Edward.

Universele tegeltjeswijsheden als ‘pluk de dag’ en ‘kleine dingen waarderen’ zullen ongetwijfeld meer mensen aanspreken. The Fault in Our Stars heeft zijn aandoenlijke momenten zonder echt hartverscheurend of melodramatisch te worden. Als je je laat meeslepen en niet teveel stoort aan de religieuze ondertoon komen de zakdoekjes uiteindelijk goed van pas. Hoewel het filmdrama zich weinig richt op de ziekte ansich en soms beroerd is gemonteerd, snijdt het iets wezenlijks aan: het niet te benijden lot van twee mensen die voor elkaar hebben gekozen. Aan zoenen met slangetjes in je neus en het voortdurend meezeulen van een zuurstoftank kun je wennen, een onmogelijke toekomst met je dierbare is moeilijk te verkroppen.

5 juli 2014

 

 
ALLE RECENSIES

Hard Day’s Night, A

*****

recensie  A Hard Day’s Night

Stroomstoot tussen werkelijkheid en fictie

door Alfred Bos 

Op 6 juli 1964 ging de eerste speelfilm van The Beatles in roulatie. Toen was het een regelrechte sensatie en na vijftig jaar weet het werkstuk van regisseur Richard Lester nog immer te overtuigen als een van de beste muziekfilms ooit gemaakt.  

Gedraaid in het voorjaar van 1964, tijdens de hoogtijdagen van de Beatlemania en kort nadat John, Paul, George en Ringo – zoals iedereen hen toen kende – door het Amerikaanse publiek, jong en oud, aan het hart waren gedrukt, vormen A Hard Day’s Night, film en gelijknamig album, het hoogtepunt van de eerste fase in de roemrijke loopbaan van het viertal uit Liverpool.  

Recensie A Hard Day’s Night

De film is een glorieus succes, het bijbehorende album eveneens. De derde langspeler van The Beatles is hun eerste met uitsluitend eigen composities en tevens de beste uit de eerste act van het Fab Four-verhaal. Enkele maanden daarvoor had John Lennon een verhalenbundel met tekeningen gepubliceerd, In His Own Write. Op 6 juli ging de film in Londen in première en lag de langspeler in de winkel. In de zomer van 1964 leek het alsof de Beatles alles konden.  

Quasi-docu
De grote kracht van A Hard Day’s Night – en tevens de reden waarom hij vijftig jaar later nog steeds overtuigt – is dat de film draait om waar The Beatles goed in zijn: zichzelf vermaken – het verbale vuurwerk tussen de vier is legendarisch – en muziek maken. Het publiek is de lachende derde. Het verhaal van de film blijft dicht bij de werkelijkheid van de Fab Four, zonder een documentaire te worden. In 1964, een tijd waarin het idee van mediaverzadiging nog sciencefiction was, werkte het voor de miljoenen Beatles-fans als een langgerekte quasi-docu.  

A Hard Day’s Night volgt The Beatles tijdens de voorbereidingen van een tv-optreden. Het viertal reageert laconiek op de horden gillende meisjes en de niet begrijpende tv-regisseur. Tijdens de repetities vertolken ze nieuwe nummers, die de eerste kant van het derde Beatles-album vormen. De scènes in en rond de kleedkamers worden onderbroken door terzijdes rond Pauls zogenaamde opa en een zoekgeraakte Ringo.  

Recensie A Hard Day’s Night

Gewaagde beeldtaal
Regisseur Richard Lester gebruikt een beeldtaal die in 1964 voor een publieksfilm ronduit gewaagd was. Weinig statische shots, snelle montage, extreme close-ups, bewegende camera (ook in kleine ruimtes) en zelfs helikoptershots. Het is de beeldtaal die nadien gemeengoed zou worden en de film, ondanks het patina van vervlogen actualiteit, fris houdt. Over de muziek kan geen twijfel bestaan, het titelnummer bruist van een vitaliteit die vijftig jaar na dato nog steeds werkt als een stroomstoot. Voor velen was het indertijd de aansporing om te breken met de lifestyle van hun ouders, het startschot voor een ‘happening’ jaren zestig.  

A Hard Day’s Night is even origineel en eigenzinnig als het befaamde akkoord (een F met een toegevoegde G) waarmee film en album aftrappen. De keuze voor zwart-wit was indertijd een tikje archaïsch, maar werkt nu in het voordeel: beter geconserveerd, meer authenticiteit. Ook de absurdistische humor is raak en volkomen in de geest van de Fab Four. Het werkte inspirerend op bijvoorbeeld het team dat later Monty Python zou vormen. Kortom, alles aan A Hard Day’s Night treft doel. De film groeide uit tot het ijkpunt waaraan muziekfilms zich konden meten.  

A Hard Day’s Night is opnieuw uitgebracht op dvd in een gerestaureerde, digitale kopie met drie audio opties: mono, stereo en 5.1 surround, verzorgd door Giles Martin, zoon van de oorspronkelijke producer George Martin. De gerestaureerde film draait tevens in enkele bioscopen.

 

3 juli 2014

 

 

ALLE RECENSIES

Raid 2, The

**

recensie  The Raid 2

De vrouw met de hamers

door Cor Oliemeulen

Vervolg van het sensationele en vernieuwende The Raid loopt over van ambities, maar lost de hoge verwachtingen niet in. 

In The Raid kust politieman Rama de zwangere buik van zijn echtgenote, gaat naar zijn werk en beleeft vervolgens de meest enerverende dag van zijn leven. Met een stuk of twintig zwaar bewapende collega’s bestormt hij een flat waar een drugsbende de scepter zwaait. Verdieping voor verdieping vecht het gezelschap zich in één lange nachtmerrie naar boven waarbij de meeste agenten sneuvelen en Rama met onvervalste staaltjes Pencak Silat, weliswaar zwaar gehavend, de top weet te bereiken.

Nagelbijtende spanning, voortdurende dreiging, originele vondsten en spectaculaire vechtscènes brengen je op het puntje van je stoel. Na Seven Samurai (1954) en Die Hard (1988) voegde regisseur Gareth Evans met The Raid (2011) een nieuwe dimensie aan het genre actiefilm toe. Moordend tempo, bloedstollend en prachtig gechoreografeerde martial arts. Maar ook intens gewelddadig.

Recensie The Raid 2

Blubber
In The Raid 2 kust politieman Rama zijn vrouw en zoontje, gaat naar zijn werk en hoort dat hij moet infiltreren in de maffia van Jakarta. De panoramische openingsscène is veelbelovend: aan de rand van een groot veld staan een paar auto’s en daarnaast heeft iemand kennelijk zojuist zijn eigen graf gegraven. Dan schakelen we over naar de bajes waar Rama als gedetineerde verblijft om contact te kunnen leggen met Uco, de enige en machtswellustige zoon van maffiabaas Bangun.

Om zijn geloofwaardigheid te bewijzen moet Rama natuurlijk wel een paar potjes stevig knokken. Het hoogtepunt is het oproer waarin honderden gevangenen en bewaarders elkaar naar het leven staan in de gigantische blubber van het gevangenisterrein. Deze memorabele scène is overigens opgenomen in een achttiende-eeuws onderkomen van Nederlandse kolonistenofficieren op Java.

Sneeuw
Enig gevoel voor stijl, vormgeving en overdaad kun je Gareth Evans niet onthouden. Ook een kantoorgebouw, station, restaurant, nachtclub, warenhuis en de openbare weg vormen de decors voor uitgebreide actiescènes. Het gevecht in een keuken is geniaal en doet soms heel even denken aan Jackie Chan als Rama weer eens in het voorbijgaan een crimineel hoofd op een gloeiende bakplaat drukt.

Maar van echte humor is nergens sprake, wel van felle strijd op leven en dood. Bijvoorbeeld in een steeg waar de uitputtingsslag direct wordt gevolgd door de stemmige Sarabande van Händel om het barokke karakter te onderstrepen. En dat het sneeuwt in Jakarta kan natuurlijk alleen maar in een film met als esthetisch doel het donkerrode bloed met de maagdelijk witte sneeuw te contrasteren.

Incasseringsvermogen
The Raid 2 is geschoten in Cinemascope: het brede beeld moet bijdragen aan het epische gevoel. Evans goochelt met kleuren, belichting en cameraperspectieven, regelmatig van boven. Mooi is het fragment waarin onze held door een ruit springt waarbij hij wordt gevolgd door de camera. Alle vechtchoreografieën zijn met groot vakmanschap in beeld gebracht. Sommige knokpartijen duren wel erg lang, meer dan eens bewonder je het bovenmenselijke incasseringsvermogen van de protagonist en sommige opponenten.

Recensie The Raid 2

Handen, voeten, messen, stokken, honkbalknuppels, vuurwapens, vleeshaken en hamers zijn de attributen die de talloze lichamen, ledematen en hoofden teisteren. Maar dat alles is kennelijk niet genoeg. Executies komen geheel nutteloos in beeld en roepen een gevoel van walging op, zeker als iemand zijn slachtoffer met een geweer nog even de hersens uit diens schedel schiet. En over het functionele karakter van het fragment waarin iemand tijdens een dialoog over macht nonchalant vier mensen de keel doorsnijdt, zullen de meningen verdeeld zijn. (Dat The Raid 2 werd geselecteerd voor de officiële selectie van het Sundance Festival, dat zich bij monde van directeur Robert Redford meerdere malen uitsprak tegen het toenemende geweld in films, nemen we maar even voor kennisgeving aan.)

Overambitieus
Regisseur Gareth Evans is botweg doorgeslagen. The Raid is simpel, doeltreffend en overzichtelijk. Meer moet de geboren Welshman niet willen. In The Raid 2 probeert hij desondanks de combinatie van martial arts en buitensporig geweld tevergeefs te verpakken in een solide maffiaverhaal. De plot en vele subplots zijn onlogisch en rammelen van alle kanten. Alleen de relatie tussen vader en zoon is qua drama een beetje uitgewerkt, maar voor de rest is deze overambitieuze actiefilm een etalage van bordkartonnen personages. Ook Iko Uwais, die Rama speelt, blijft eendimensionaal. Hij is geweldig als vechtsportbeoefenaar, heeft geen onsympathiek hoofd, maar mist elke emotionele diepgang. Hij kan in dat opzicht nog wat leren van Jean-Claude van Damme. En dat zegt genoeg.

 

29 juni 2014

 
ALLE RECENSIES

Zwei Mütter

***

recensie  Zwei Mütter

Lesbisch paar heeft kinderwens

door Cor Oliemeulen

Een lesbisch paar wil een kind. Duits docudrama registreert de schier onmogelijke weg naar zwangerschap, afgewisseld door liefdesscènes en toenemende frustraties.  

Studerend aan de Filmacademie raakte Anne Zohra Berrached geïntrigeerd door het thema dat nogal eens op afkeuring en hoongelach stuit. Ze schreef een scenario dat is gebaseerd op de ervaringen van drie lesbische stellen. In Zwei Mütter volgen we Katja (43) en Isabella (37) die dolgraag een kind willen en alvast namen aan het verzinnen zijn. Beide dames zijn tv-actrices, terwijl bijna alle andere mensen in de film zichzelf spelen, zoals de arts van de spermabank, de advocaat van de privékliniek, de verkoper van inseminatie-instrumenten en zelfs enkele spermadonoren.

Recensie Zwei Mütter

Confrontaties
Het relaas is documentaireachtig gefilmd, vaak over de schouders van de vrouwen, zodat je als kijker meer wordt geconfronteerd met de stand van zaken betreffende de mogelijkheden en onmogelijkheden van inseminatie bij lesbische vrouwen. In het begin bellen ze veel om informatie in te winnen, later bezoeken ze klinieken. We leren dat ze zich in een grijs gebied bevinden. Hoewel het paar is getrouwd komen volgens de wet alleen heterostellen in aanmerking, maar later blijkt dat het misschien toch kan, zolang ze maar genoeg geld meebrengen. Dat blijkt onmogelijk, want als parttime bloemist (Isabella) en bedrijfsleider van een videotheek (Katja) zijn hun gezamenlijke inkomsten ontoereikend. Op hun vraag of de inkomensgrens ook geldt voor heterokoppels krijgen ze geen antwoord.

Katja heeft de kinderwens en Isabella wil de ‘vader’ zijn. Volgens de arts van de vruchtbaarheidskliniek raakt door inseminatie slechts twintig tot dertig procent van de vrouwen zwanger, soms zijn extra hormoonspuiten nodig. Terwijl ze elkaar hoopvol knuffelen volgt de allereerste injectie. Maar elf seminaties, negen maanden en tienduizend euro later ontstaan de irritaties. Raken we niet teveel in de schulden? En wie blijft er straks na de geboorte eigenlijk thuis tijdens de eerste drie jaren van het kind?

Recensie Zwei Mütter

Aanbieders
Uiteindelijk wil het stel zelf gaan insemineren en moet het op zoek naar hulpmiddelen én donoren. Lang leve het internet, waar de aanbieders van doe-het-zelf-pakketten en aantoonbaar succesvol zaad staan te springen om een zakcentje bij te verdienen. Of iemand toevallig HIV heeft, komt niet aan bod, terwijl uit ontmoetingen met donoren blijkt dat de meeste het goedje het liefst zelf op natuurlijke wijze willen inbrengen.

Helaas schenkt de filmmaakster geen aandacht aan referentiepunten zoals vrienden, familie of collega’s. Ook valt er geen humor te bespeuren in Zwei Mütter of het moet zijn dat je het grappig vindt dat een apotheker de suggestie doet om voor inseminatie-instrumenten maar contact op te nemen met een dierenarts. Toch is het korte drama de moeite van het kijken waard, al is het alleen maar om je te realiseren hoe frustrerend het moet zijn als je geen kind kunt krijgen. Laat staan als de wet je dit onmogelijk maakt.

 

28 juni 2014

 
ALLE RECENSIES