Categorie: thriller

Borgman

Posted on

**

recensie  Borgman

Meer vragen dan antwoorden in pseudogriezelfilm

door Karina Meerman

Hoe ziet het kwaad eruit? Heeft het hoorns en een staart? Een warrige coupe en starende ogen? En hoe verspreidt het zich? Door aanraking? Oogcontact? Filmdoek? In Borgman wordt het nooit helemaal duidelijk.  

Het Filmfestival in Cannes onthaalde Alex van Warmerdams laatste film met loftuitingen. Een opsteker voor de Nederlandse film, zei de Nederlandse pers. Dat is fijn voor de industrie, maar om nou te zeggen dat Borgman een begrijpelijke film is – dat is kennelijk niet de maat voor succes. Tuurlijk, het is Van Warmerdam, dus filmisch is het prachtig en het acteren uitstekend, de acteurs begaan met het product. Zijn typische humor zal de liefhebber aanspreken, maar het verhaal doolt en dwaalt als de obscure hoofdpersoon en diens vage consorten.

Recensie Borgman

Villawijk
De film opent met een morsige priester en twee jagers die proberen een man (Jan Bijvoet) te spiesen die onder de grond leeft. Hij ontsnapt en waarschuwt twee andere ondergrondse mannen terwijl hij op de vlucht slaat. Als bij toverslag bevindt de vluchteling zich even later in een villawijk. Hij belt aan bij een huis en vraagt of hij een bad mag nemen, want hij is vies. Hij krijgt de deur in zijn baardige gezicht.

Bij het tweede huis vraagt hij hetzelfde. Een bad, want hij is vies. Een douche, mag ook. Hij krijgt ruzie met de man des huizes en wordt tegen de grond geslagen. De vrouw (Hadewych Minis) besluit echter later – uit schuldgevoel?; of is ze al onder zijn invloed? – zijn wonden te verzorgen. Vanaf dat moment wurmt hij zich in het leven van het echtpaar en hun kinderen. Dit leidt tot een reeks onaangename en gewelddadige gebeurtenissen.

Borgman

Het mysterie Camiel
Hoe Camiel het gezin precies in zijn macht krijgt, wordt nooit helemaal duidelijk. Het waarom blijf eveneens vaag. Misschien is kwaadaardigheid besmettelijk. Bijvoet straalt iets uit dat het filmdoek nooit echt bereikt. Ja, hij heeft iets ongrijpbaars en met zijn starende blik houdt hij het mysterie Camiel goed in stand. Maar diezelfde vaagheid maken de daden van de vrouw des huizes onbegrijpelijk. Haar bizarre gedweep met Camiel toont haar als een willoos wezen, dat kennelijk hecht aan onaangename mannen en geen eigen leven lijkt te hebben. Niet echt het soort vrouw waar je als vrouwelijke kijker graag naar kijkt.

Zin voor zin en daad voor daad brokkelt het rijke leventje van deze familie af. Camiel blijkt een kleurrijk stel kornuiten te hebben, en op ingewikkelde wijze zet hij die in om zijn plannen werkelijkheid te maken. Maar tot en met de laatste scène blijft onduidelijk waarom het allemaal op deze akelige en omslachtige manier moest.

27 augustus 2013

ALLE RECENSIES
 

Shokuzai

Posted on

*****

recensie   Shokuzai

Een Japanse Cloud Atlas

door Alfred Bos

Oorspronkelijk vijfdelige Japanse tv-serie nu als bioscoopfilm te zien. Shukozai is een psychologisch drama met thriller-trekjes rond de moord op een schoolmeisje. Of hoe een kleine oorzaak enorme gevolgen kan hebben.

In de bioscoop lijkt het de zomer van het geheugenverlies te zijn. Na Trance en I, Anna laat Shokuzai  (het Japanse woord voor ‘boetedoening’) zien hoe mensen in feite niet meer zijn dan hun herinneringen. De vierenhalf uur durende film is een psychologische thriller rond vier jonge vrouwen, die als schoolmeisje werden geconfronteerd met de moord op een klasgenootje. Elk gaat daar op haar eigen manier (niet) mee om, wat hun leven, zonder dat ze zich daar van bewust zijn, een donkere glans geeft.

Regisseur Kiyoshi Kurosawa (1955) maakt sociaal drama in de traditie van Yasujiro Ozu en zijn vermaarde naamgenoot Akira Kurosawa; shomingeki heet het genre in Japan. De meest recente film die van hem in de Nederlandse bioscoop te zien was, Tokyo Sonate (2008), handelt over een gewone man die zijn kantoorbaan – en daarmee zijn identiteit – verliest en wat dat betekent voor hem en zijn gezin. Naast melancholie is er humor en hoop. Kurosawa houdt van mensen.

recensie Shokuzai

Marathonvertelling
Shokuzai is zwarter. De regisseur bewerkte de gelijknamige roman van Kanae Minato (uit 2009) tot een tv-serie van in totaal 270 minuten, die in januari en februari 2012 in vijf afleveringen door het Japanse satelliet tv-kanaal WOWOW is uitgezonden. De Nederlandse distributeur zag de film vorig jaar zomer tijdens het filmfestival van Venetië en was zo onder de indruk dat de dvd-uitgave wordt voorafgegaan door een bioscooprelease. De redenering: deze kijkervaring voor het kleine scherm is het waard om op het filmdoek te worden gezien.

Voor liefhebbers is Shokuzai inderdaad om te likkebaarden. Geen moment voelt het episodisch vertelde verhaal (gelardeerd met enkele flashbacks) als een tv-film en de marathonvertelling verveelt geen seconde. De psychologische portretten van de vier jongvolwassen vrouwen, elk met hun donkere kant, zijn invoelbaar en met saillante details neergezet. Want het zijn minieme, zelfs triviale details die het verschil maken tussen geluk of doem.

Subtiele ontknoping
De vrouw die de levens van de vier voormalige klasgenootjes verbindt, is de moeder van het vijftien jaar daarvoor vermoorde meisje. Haar rol wordt pas gaandeweg duidelijk, nadat Kurosawa eerst uitgebreid heeft getoond hoe de tragiek van toen zich na al die tijd nog steeds doet gelden. In het vijfde en laatste deel komt stukje bij beetje de waarheid aan het licht en ziet de moeder zich geconfronteerd met haar eigen keuzes uit het verleden. De ontknoping is van een verpletterende subtiliteit, waarin het toeval zijn onverschillige maar alles bepalende rol speelt.

Shokuzai heeft, met al zijn empathische aandacht voor de nukken van mensen, ook een moraal. Elke handeling en ieder woord hebben consequenties die zich eindeloos vertakken; vergissingen planten zich voort en worden doorgegeven. Oorzaak en gevolg zijn verstrengeld. Verroest, dat lijkt wel Cloud Atlas. Klopt, maar dan gezien vanuit Japans (niet-westers) perspectief. Deze intrigerende en ontroerende film is zijn lange zit meer dan waard.

 

19 juli 2013

 
ALLE RECENSIES

Purge, The

Posted on

**

recensie  The Purge

Een walgelijke nacht

door Joan Gebraad

Hoe krijg je een maatschappij met extreem lage criminaliteitscijfers en een werkeloosheid van maximaal 1%? Stel een nationale feestdag in waarop mensen twaalf uur lang eigen rechter mogen spelen. The Purge is zowel walgelijk als spannend en gaat ten onder aan clichés. 

Het is 2022. Na jaren van grote ellende heeft een tweede stel Founding Fathers de Amerikaanse maatschappij nieuw leven ingeblazen. Op de avond van de Zuivering (Purge) treffen we huisvader James Sandin (Ethan Hawke), zijn vrouw Mary (Lena Headey), zoon Charlie (Max Burkholder) en puberdochter Zoey (Adelaide Kane) tijdens een alledaags gezinsdiner. Niet veel later wordt het beveiligingssysteem ingeschakeld, rollen de luiken naar beneden en gaat de tv aan. De komende twaalf uur mag iedereen ongestraft moorden, verkrachten, roven en plunderen. Dat haalt frustraties bij mensen weg, aldus de regering, die ongewild associaties met de Republikeinse Tea Party oproept. Wapens en God gaan immers hand in hand.

Recensie The Purge

Daar komen de clichés
De goedhartige familie Sandin lijkt veilig, totdat Charlie medelijden krijgt met een opgejaagde zwarte zwerver (Edwin Hodge) – de excuusneger? – en hem in huis laat schuilen. Niet veel later gaat de bel. Een groep zwaarbewapende, bloeddorstige studenten met lachwekkende maskers eist de zwerver op. Zij hebben recht om hem neer te knallen. Als de Sandins niet meewerken, wordt hun huis platgegooid en krijgt iedereen de kogel. Natuurlijk valt het licht uit, natuurlijk ontstaat er paniek en onenigheid, natuurlijk blijkt het beveiligingssysteem waardeloos en natuurlijk draait het allemaal om de vraag wie deze nacht zal overleven.

The Purge ontwikkelt zich dus tot het type thriller waarin een all American family opgesloten zit in een huis vol gekken. Regisseur James DeMonaco weet de spanning er goed in te houden. Het is telkens weer een verrassing wie de hoek om komt lopen of wie er nu weer in het duister een pistool tegen zijn hoofd voelt. Cameravoering, muziek en de uiterst bizarre uitdossing van de meedogenloze studenten werken daaraan mee. Vooral de leider van het zootje gespuis is een engerd.

Verstrikt in eigen web
Echter na een tijdje beginnen angst, knalwerk en overpeinzingen saai te worden. Als dan ook nog eens de jaloerse buren (de Sandins hebben een van de grootste huizen in de buurt) op bezoek komen, bereikt de film zijn dieptepunt qua spanning. Er rest niets meer dan de wanhoop en het politiek correcte verlangen naar de vrede van een zachtaardige, stereotype, middenklasse huisvrouw.

The Purge wil te graag een thriller met een morele en politieke boodschap zijn en raakt daardoor verstrikt in zijn eigen web. De film is bij vlagen lachwekkend, waar hij serieus en dramatisch bedoeld is. Na afloop ga je naar buiten met een ongemakkelijk gevoel: want stiekem vraag je toch af hoeveel mensen zo’n zuivering diep in hun hart een goed idee zouden vinden.

 

14 juli 2013

 
ALLE RECENSIES

Kapringen

Posted on

****

recensie  Kapringen

Oeverloos spannend

door Wouter Spillebeen

In Denemarken is Tobias Lindholm een gevestigde waarde en internationaal groeit zijn reputatie dankzij zijn scenario’s voor Jagten en Submarino. Het minimalistische gijzeldrama Kapringen is de tweede film die hij regisseerde. 

Een Deens vrachtschip wordt in de Indische Oceaan overvallen door Somalische piraten, die de crew van zeven gijzelen voor losgeld. Scheepskok Mikkel Hartmann (Pilou Asbæk) wordt aan mentale folteringen onderworpen wanneer hem gevraagd wordt zijn CEO Peter Ludvigsen (Søren Malling) over te halen om het losgeld te betalen. In Denemarken zit Peter tussen twee vuren: als hij toegeeft of emotie toont zullen de piraten steeds meer vragen, en als hij niet betaalt heeft hij de moord van de hele crew op zijn geweten. De maandenlange onderhandelingen eisen het uiterste van de bikkelharde zakenman en de bange scheepslui.

Gijzelaarsbaarden
De film is geïnspireerd door kapingen van Deense schepen in 2007 en 2008, maar vertelt geen waargebeurd verhaal. Lindholm wil een echte kaping nabootsen en slaagt grotendeels hierin. De lange shots dragen bij aan de realistische sfeer. De kaping duurt meer dan 130 dagen en zo voelt het ook aan. De personages zijn niet grotesk neerzet en lijken ‘echte’ mensen. Het enige probleem is dat de haren en baarden van de gijzelaars niet groeien, ofwel tijdig worden bijgeknipt door de Somaliërs.

Recensie Kapringen

Alles is in het werk gesteld om Kapringen realistisch te maken: het schip waarop gefilmd wordt, is er een dat ooit echt gekaapt is. Die set voelt claustrofobisch en smerig aan. Een van de acteurs is een specialist in onderhandelen met terroristen – en om de telefoongesprekken tussen Denemarken en de Indische Oceaan op te nemen, hebben ze die echt gevoerd.

Twee standpunten
Kapringen verspringt steeds tussen het standpunt van Mikkel op de boot en dat van Peter in Denemarken. Daardoor weet je vaak niet wat aan de andere kant van de kaping gebeurt, net als de personages. We weten niet of Mikkel is doodgeschoten, want we zien alleen Peter, die zich hetzelfde afvraagt. Dat zorgt niet alleen voor een intense spanning, het dwingt je om te geven om de personages. Je voelt je bijna in hun schoenen staan.

De acteerprestaties van Asbæk en Malling houden langere en minder bewogen scènes interessant. Asbæk, vooral bekend als Kasper Juul uit de politieke dramaserie Borgen, portretteert met verve een gijzelaar die de hoop op redding stilaan ziet wegebben, zonder grote emotionele uitspattingen. Mallings verbeten uitdrukking tijdens onderhandelingen verbergt duidelijk een man die zich veel liever zou overgeven in plaats van zijn werknemers veilig thuis te brengen. De combinatie van goed opgebouwde dialogen en puike acteerprestaties maakt Kapringen geloofwaardig en oeverloos spannend.

 

3 juli 2013

 
ALLE RECENSIES

I, Anna

Posted on

****

recensie  I, Anna

Het geheugen als vijand

door Alfred Bos

Eigentijdse variatie op het soort Europese psycho-thriller dat tot begin jaren ’80 gangbaar was. Met de nog immer boeiende Charlotte Rampling in de hoofdrol.

Hoeveel regisseurs laten in hun eerste lange speelfilm hun moeder fellatio verrichten? In een scenario dat ze zelf schreven bovendien? Barnaby Southcombe verkeert in de bijzondere positie dat hij de zoon is van Charlotte Rampling en I, Anna is een niet-lineair vertelde film over een gescheiden oma met gaten in haar geheugen. De logline luidt: ‘The darkest secrets are the ones we hide from ourselves.’ Het is een broeierige psycho-thriller, een eigentijdse film noir in full colour.

Charlotte Rampling heeft een reputatie opgebouwd met filmrollen van psychisch beschadigde vrouwen die zich niettemin weten te handhaven (Nightporter, Swimming Pool, binnenkort in Dexter). Ze is geknipt voor de rol van Anna, een nog steeds aantrekkelijke rijpe vrouw, tikje afwezig, raadselachtig ook, die voornamelijk in haar hoofd leeft. Haar tegenspeler, Bernie (Gabriel Byrne, The Usual Suspects, Miller’s Crossing), is een vermoeide rechercheur die een moord in een modernistische Londense betonkolos onderzoekt. Ze ontmoeten elkaar bij de lift. Zij is verstrooid, hij geïntrigeerd.

Recensie I, Anna

Trance zonder fratsen
Het duurt enige tijd eer de puzzelstukjes in elkaar vallen, want I, Anna wordt niet chronologisch verteld. Heden en voorgeschiedenis zijn in de montage versplinterd en bovendien telt dat verleden meerdere tijdslagen. Het bezorgt de film zijn spanning. Het verbeeldt ook de verwarring van de beide hoofdpersonages en wanneer de mist optrekt is de realiteit bepaald schokkend.

Vertelprocedé (meerdere verhaallagen versneden) en thematiek (het brein speelt spelletjes) komen overeen met Danny Boyle’s recente Trance. Maar de verschillen zijn groter: I, Anna mist iedere zweem van ironie en is existentialistisch op een bijna ouderwetse manier. Regisseur Southcombe verdiende zijn sporen in het theater en met tv drama, en geeft aan de film een gebeeldhouwde kwaliteit. Geen fratsen, wel degelijk vakwerk.

Klassieke Europese film
I, Anna is gebaseerd op de gelijknamige roman van de Amerikaanse schrijfster Elsa Lewin en voor de rest een compleet Europese productie. Gedraaid in Londen en Hamburg (Ramplings woonplaats), met Ierse en Engelse acteurs (waaronder Honor Blackman, Bond-girl uit Goldfinger en John Steeds kompaan in De Wrekers voor Diana Rigg/Miss Peel haar rol overnam), Duitse en Engelse producers, en filmmuziek van het Franse elektronische duo K>i<D (Keep It Dark). Het verhaal is universeel; in het drama van Anna kan iedereen zich verplaatsen.

Wie moe is van Hollywoodfilms met computergestuurde personages en een fascistische ondertoon en ook niet staat te trappelen om zijn avond stuk te slaan met een ‘moeilijke’ Europese arthouse-film, heeft aan I, Anna een goed alternatief. De film biedt klassieke cinema uit de tijd, inmiddels alweer dertig jaar vervlogen, dat de Europese mainstream film ruime bezoekersaantallen naar de bioscoop trok. Intelligent script met een menselijk thema, gelouterde acteurs, vakkundig gedraaid, slim gemonteerd en voorzien van een dramatische ontknoping die aankomt. Geheimtip van de week.

 

27 juni 2013

 

ALLE RECENSIES

Night Train to Lisbon

Posted on

**

recensie  Night Train to Lisbon

Nachttrein met vertraging

door Carlijn Strodijk

Night Train to Lisbon van regisseur Bille August beslaat een filosofisch beladen reis naar Portugal, die per toeval tot stand komt. Toch blijkt het lot van de hoofdpersoon al vast te liggen.

De Zwitserse leraar klassieke talen, Raimund Gregorius, voorkomt per toeval dat een mysterieuze dame zelfmoord pleegt door haar in Bern van een brugleuning te trekken. Kort hierna verdwijnt ze uit zijn leven, even vluchtig als ze in zijn leven kwam. Het enige wat van haar over is, is een herinnering en een rode jas met een boekje van de Portugese arts, filosoof en verzetsstrijder Amadeu de Prado (Jack Huston). In het boek zit een treinkaartje naar Lissabon.

In de ban van Prado
Al spoedig raakt Raimund Gregorius (Jeremy Irons) in de ban van de teksten van Amadeu de Prado, een intelligente man van wie zijn omgeving hoge verwachtingen had, maar die niet werd begrepen. Zijn teksten zijn filosofisch en beslaan zijn gedachten en diepe gevoelens over het leven. Gregorius lijkt zich hierin te herkennen, waardoor hij opbloeit. Jarenlang had hij het gevoel saai te zijn, daar hij zich louter verdiepte in klassieke teksten en schaken.

Recensie Night Train to Lisbon

Gregorius stapt in de trein naar Portugal om zich in het leven van Amadeu te verdiepen. Hoe is het om iemand te zijn die écht leefde? Dat is de vraag waar het in dit verhaal om gaat. Gregorius maakt een reconstructie van het leven van Amadeu door bezoeken te brengen aan personen en plekken die in het leven van de arts belangrijk zijn geweest.

Tegenvaller
Helaas valt de reis in de film erg tegen. Night Train to Lisbon is oorspronkelijk een boeiend boek, geschreven door Pascal Mercier. Wanneer je dit leest, begrijp én voel je de hartstocht en passie van Amadeu de Prado, diens idealen, opgeofferde vriendschappen, levensvragen en –wijsheden. Het spat van de pagina’s af.

Het waarom achter de gemaakte keuzes van Amadeu en de mensen in zijn omgeving, komen in de film oppervlakkig aan de orde. Zo worden slechts enkele passages uit het boek voorgedragen door middel van voice-overs. Deze passages zijn sloom en vertragen de film. Net als Gregorius. In het boek komt hij veel sneller tot conclusies.

De flashbacks van het verzet tegen het regime van dictator Salazar, waarvan Amadeu de Prado deel uitmaakte, komen in de film mondjesmaat aan de orde, terwijl dit in het boek één van de belangrijkste gebeurtenissen in zijn leven is. Juist door het verleden heeft hij zich gevormd en maakte hij drastische keuzes.

Gissen
Bovendien ontbreken in de film belangrijke gebeurtenissen en personen die in het boek een dominante rol spelen. Zo krijgt Gregorius in Portugal last van duizelingen en vreest hij dat hij een tumor in zijn hoofd heeft. Dit draagt bij tot de boodschap: ‘leef nu, geniet van het leven en de kansen die je krijgt’. In de film blijft het onduidelijk waarom Gregorius de reis maakt. Je moet er naar gissen. De opeenvolgende gesprekken, gebeurtenissen en dilemma’s zijn in de film af en toe te voorspelbaar, maar de kern van de boodschap van het verhaal blijft onduidelijk.

Toch blijkt de film bioscoopbezoekers te raken. In de zaal wordt her en der een traantje weggepinkt. Dit gebeurt vooral tijdens heftige, emotionele scènes waarin zaken des levens worden besproken. Ook klinken er kreten van afschuw wanneer de vingers van de jonge João Eça (Marco d’Almeida), één van de verzetsstrijders, opzettelijk worden gebroken. Hierdoor kan hij nooit meer pianospelen. De fragmenten worden ondersteund door de muziek van de Duitse filmcomponist Annette Focks. Zij zorgt ervoor dat de nachttrein naar Lissabon op de rails blijft, hoewel deze, ondanks de grote sterrencast, vaak uit de bocht vliegt.

 

17 juni 2013

 
ALLE RECENSIES

Disconnect

Posted on

***

recensie  Disconnect

De donkere kant van internet

door Alfred Bos

In de genetwerkte samenleving leven mensen langs elkaar heen, tot ze elkaar online tegenkomen. En dan gebeuren er rare dingen. Disconnect is een sociaal drama dat toont hoe een muisklik tot diepe ellende kan leiden.

Het was niet zo bedoeld, maar Disconnect is griezelig actueel. Terwijl de kranten berichten dat Amerikaanse overheidsdiensten iedereen, waar ook ter wereld, bespioneren via internet, draait in de bioscoop een film die op pijnlijke wijze de risico’s van digitale communicatie zichtbaar en invoelbaar maakt. Disconnect is geen pompeus superheldenepos noch een paranoïde actiethriller, maar een sociaal drama over gewone mensen. De slachtoffers zijn er niet minder slachtoffer om. Integendeel, het brengt het digitale monster akelig dichtbij.

Sterker, dat monster staat in ons huis of zit in onze zak: de computer/smartphone/iPad met internetlink. Daar kun je zo ongeveer alles mee, maar als je niet goed nadenkt over wat je online de wereld instuurt of binnenhaalt, kan een achteloze muisklik je leven vernietigen. Disconnect toont de donkere kant van het digitale wonder: webcamsex met minderjarigen, pesten via Facebook en diefstal van bankgegevens en identiteit.

Disconnect

Verknoopte verhaallijnen
Disconnect, de eerste film van documentairemaker en reclamefilmer Henry-Alex Rubin, speelt in een niet nader bepaalde stad in Amerika en toont drie verhaallijnen die meer verknoopt blijken dan aanvankelijk lijkt. De verslaggeefster van een lokaal tv-station maakt een reportage over tieners die zichzelf online prostitueren. Twee puberende etterbakjes belagen via Facebook een kunstzinnige klasgenoot met een poster van Sufjan Stevens aan de muur. Een jong stel dat zojuist hun baby heeft verloren, komt erachter dat hun bankrekening is geplunderd.

Personages uit de ene verhaallijn duiken op in een andere. Zo blijkt in Disconnect dat het digitale web levens samenbrengt, maar niet op de manier die je zou willen. Het bestolen stel huurt een specialist in cybercrime in, die de vader van een van de etterbakjes blijkt te zijn. De vader van de via Facebook belaagde tiener is de jurist van de tv-maatschappij die de reportage over de webcamsexende tieners uitzendt. Veel liefde is er niet in de wereld van Disconnect. Facebook, webcam en chatroom moeten uitkomst bieden. Met dramatische gevolgen.

Disconnect

Moderne vervreemding
Niets is wat het lijkt in de online wereld. De rouwende moeder denkt in de chatroom een begrijpende ziel te hebben gevonden; is het een oplichter de haar bankgegevens steelt. De eenzame leerling meent dat hij op Facebook een vriendin heeft gevonden; blijkt zijn liefje de avatar van twee egoïstische nitwits. Weggelopen tieners schuilen in het huis van een oudere man met een groot hart, die in werkelijkheid een viezerik is die hen via internet uithoert.

Disconnect toont overtuigend de vervreemding van het moderne, door digitale media gedomineerde leven. De situaties zijn herkenbaar, de personages geloofwaardig. Maar deze ensemblefilm blijft ook een beetje flets. Aan het slot is alleen de jurist, de vader van de gepeste scholier, tot inzicht gekomen: hij moet meer tijd aan zijn kinderen besteden. Disconnect past in een trend, want in augustus gaat The Bling Ring, de nieuwe film van Sofia Coppola, in roulatie en ook daarin speelt digitale communicatie een cruciale en weinig positieve rol. Zo bezien is Disconnect een aansporing om de smartphone uit te zetten.

 

15 juni 2013

 

 

ALLE RECENSIES

 

Welcome to the Punch

Posted on

*

recensie  Welcome to the Punch

Standje moeilijk gezicht, met hip kinpluis

door Alfred Bos

Stereotiepe actiethrillers kunnen ondanks alle clichés toch vermaken. De film ziet er gelikt uit; het verhaal bevat net dat ene slimmigheidje; de humor is droog of juist kolderiek; de hoofdrol is een rake typering; de actie blaast het stof van de muur. Hoe meer van dit alles, hoe vermakelijker. Welcome to the Punch ziet er alleen gelikt uit.

Het zal je als held maar gebeuren: heb je als ambitieus politiebroekje bijna de grote schurk in zijn kladden, schiet hij je half invalide. Dat levert een serieus trauma op, want de loopbaan staat op een zijspoor en de stralende toekomst is een druilerige herfstdag geworden. Geen schouderklopjes (of jaloerse blikken) van collega’s, geen smachtende bewonderaarsters, maar een wrokkig bestaan als nobody.

Recensie Welcome to the Punch

Zo staat Max Lewinsky, de protagonist van Eran Creevy’s tweede speelfilm, in het leven. In de fraai gestileerde proloog zien we hem achter een viertal in strakke pakken gestoken overvallers aan jagen door een uitgestorven Londen, dat exclusief is opgetrokken uit glas, staal en neon. Max gaat in zijn eentje de boeven pakken en scheurt in zijn bolide achter de motorduivels aan. Hij negeert de instructies van zijn meerdere en dat had hij beter niet kunnen doen.

Bordkarton
Klinkt goed? Het ziet er nog beter uit. Creevy heeft een verleden als regisseur van commercials en videoclips; hij weet hoe je een budget omzet tot eye candy. Een paar jaar terug wist hij uit een schamele 100K aan Britse ponden een thriller over de Londense drugsscene te kloppen (Shifty). Voor zijn tweede werkstuk, eveneens op basis van een zelfgeschreven script, had hij tachtig keer meer geld ter beschikking en dat zie je aan Welcome to the Punch af. Ridley Scott en het British Film Institute betaalden mee.

Wanneer het verhaal niet bijster boeit (iets met wapens, cynische politici en corrupte agenten) of vlak wordt verteld (geen context of motivatie), moet de spanning uit de personages komen:  de film heeft een cast van ervaren acteurs. Ook dat helpt niet, want ze hebben niets om mee te werken. Max (gespeeld door James McAvoy, met hip kinpluis) en zijn tegenstrever James Sternweed (Max Strong) worden door omstandigheden handlangers en gaan gezamenlijk een derde vijand te lijf. Je gelooft het geen seconde, want hun karakters zijn van bordkarton, standje moeilijk gezicht, met de psychologie van een diepgevroren kabeljauw.

Stripverhaal
Humorloos is de wereld van Welcome to the Punch ook. Agenten, chefs, boeven, spin doctors – ze blaffen tegen elkaar in cynisch bedoelde oneliners die geen schuim op het bier brengen. Zo uitgebleekt blauw als de beelden zijn, zo levenloos leeg zijn de personages. Dan is er natuurlijk schietgeweld, in arty slo-mo zelfs. Kogels slaan vuistgrote gaten in de muur, hele magazijnen worden weggemitrailleurd zonder een olifant te raken en in de finale shoot out – op het containerpark dat de film zijn titel geeft – is het Max en James tegen de overmacht. In plaats van stoer komt het een beetje onbeholpen over.

‘I learned not to get involved’, zegt hoofdpersoon Max tegen zijn partner Sarah (Andrea Riseborough), de enige in dit stripverhaal die niet stijf staat van de adrenaline en het stresshormoon cortisol. Juist zij legt in een kreupele scène het loodje. De kijker raakt maar niet betrokken bij deze komisch aandoende hutspot van filmclichés en artistieke pretenties. Wat zou Ridley Scott er in hebben gezien?

 

18 mei 2013

 
ALLE RECENSIES

Berberian Sound Studio

Posted on

***

recensie Berberian Sound Studio
Bijzonder: een film voor de oren

door Alfred Bos

De tweede film van cult-regisseur Peter Strickland lijkt aan de buitenkant een ode aan giallo (Italiaanse horror uit de jaren ’70), maar is iets heel anders: een surrealistische mindfuck van een film, het resultaat van een morbide en unieke verbeelding.

Peter Strickland debuteerde enkele jaren terug met Katalin Varga, een op 16 millimeter gedraaide film waarin een jonge vrouw door de Karpaten trekt, op zoek naar haar verkrachters en vader van haar kind. Een beklemmende vertelling over goed en kwaad; fraai geschoten, niet-lineair verteld en voorzien van een bovengemiddeld knappe, intrigerende soundtrack die de film een metafysische dimensie geeft.

In Berberian Sound Studio staat de soundtrack centraal, letterlijk. De Engelse geluidstechnicus Gilderoy – geen achternaam, zoals bijna geen enkele personage in deze film – is gevraagd te assisteren bij het vervaardigen van de geluidsband voor een Italiaanse horrorfilm over heksen en sadistische priesters; daarin zullen giallo-fans Suspiria (1977) van Dario Argento herkennen. Naarmate de film, en het werk aan de soundtrack, vordert gaan werkelijkheid en verbeelding door elkaar lopen. Het resultaat is bizar.

Film over filmgeluid
Berberian Sound Studio is gefinancierd door Warp X, de filmtak van het Britse Warp-label, dat is gespecialiseerd in avontuurlijke elektronica. De bijbehorende soundtrack is gemaakt door Warp-act Broadcast en is, als zelfstandig uitgebracht album, een volwaardige release. Broadcasts score is aangevuld met soundscapes van onder meer Nurse With Wound (Steven Stapleton) en Sonic Catering Band, het experimentele trio waarin Strickland actief was voor hij naar de filmcamera greep.

Die link met elektronische muziek is belangrijk, want Katalin Varga en Berberian Sound Studio al helemaal onderscheiden zich door afwijkend en bijzonder gebruik van de geluidsband. Die zorgt een vervreemdend, om niet te zeggen hallucinant effect. De horror in Berberian Sound Studio wordt nimmer getoond, maar is doorlopend te horen. Foley artiesten (die de analoge geluidseffecten verzorgen), stemactrices (voor de filmdialogen en ijzingwekkende kreten) en de timide geluidstechnicus Gilderoy staan centraal. Dit is een film over filmgeluid.

Droste cacaobus-effect
Berberian Sound Studio is niet alleen een claustrofobische verkenning van een ruimte zonder ramen. De film is meerdere dingen tegelijk; er zit ook een meta-film in die bespiegelt hoe fantasie of virtuele werkelijkheid (in dit geval film) en realiteit verstrengeld kunnen raken. In een visueel verbluffende scène wordt Gilderoy – gespeeld door Toby Jones, die onlangs nog als Alfred Hitchcock schitterde in de HBO film The Girl – wakker in zijn eigen film en ontvouwt zich een surrealistisch Droste cacaobus-effect waarvoor Jean Cocteau zich niet zou hoeven te schamen.

Die scène alleen al maakt Berberian Sound Studio – net als Katalin Varga naar een script van de regisseur – de moeite waard. Fans van Italiaanse horror moeten wellicht hun verwachtingen bijstellen, maar liefhebbers van eigenzinnige cultfilms zullen genieten. Strickland is nog geen Leos ‘Holy Motors ’ Carax, maar geeft niettemin blijk te beschikken over een originele en binnen het huidige aanbod unieke verbeelding. Het is te hopen dat hij de kans krijgt zich verder te ontwikkelen.

 

5 mei 2013

Call Girl

Posted on

***

recensie  Call Girl

Keerzijde van de jaren ‘70

door Eva Baaren

Een verknipt meisje, een eigenwijze politieagent en een politiek seksschandaal. Call Girl is een thriller over het politieke Zweden van de jaren ‘70 in een bekend Stieg Larsson-jasje.

Stockholm, 1976. Nadat de veertienjarige Sonja (Josefin Asplund) door haar moeder in een opvangtehuis voor onhandelbare kinderen is geplaatst, trekt ze samen met een oude vriendin het nachtleven van Stockholm in. Als snel komt ze te werken een escortbureau, waarbij een groep ministers van de zittende regering nauw betrokken blijkt. Agent John Sandberg (Simon J. Berger) is het zaakje op het spoor en is vastberaden de waarheid boven tafel te krijgen. De uitkomst van zijn onderzoek is Sonja’s redding, maar ook haar ondergang.

Call Girl

Bekende formule, nieuwe context
Strikt genomen draait Call Girl om twee hoofdpersonages. Het eerste is dat van het verknipte veertienjarige meisje dat door haar verkeerde keuzes en een disfunctionerende omgeving terechtkomt bij een escortbureau, gerund door de Zweedse minister Dagmar Glans (Pernilla August). Het tweede is dat van de eenzame cowboyfiguur, in dit geval een jonge politieagent, die koste wat het kost de waarheid boven tafel wil krijgen.

Regisseur Mikael Marcimain (o.a. de serie The Laser Man en de film Wallander) tapt met dit verhaal uit een bekend vaatje dat qua formule sterk doet denken aan Stieg Larssons Millennium Trilogie, waar de cowboy geen agent maar een eigenwijze journalist is. Het verhaal is daarmee weinig vernieuwend, maar de uitwerking wel.

Vrije liefde
Geïnspireerd op een politieke crisis in 1976, waarin de zittende premier Olaf Palme bijna zijn kabinet verloor, dompelt de film zich stilistisch onder in de jaren ’70. Een groot deel is te danken aan de Polaroid kleurstelling, elektronische filmmuziek, ABBA-kapsels, grote brillen en bruine interieurs. Ook zijn er veel verwijzingen naar een tijd waarin vrije liefde en het collectieve leven als oplossing voor alle problemen werd gezien.

Call Girl

Een niet functionerend opvangtehuis, politici die seksfeesten houden, agenten die met meerdere partners wonen en een terloopse wetswijziging over leeftijdsgrenzen, die in deze tijd veel stof zou doen opwaaien. Het zijn deze elementen die film maken tot meer dan een strijd tussen een slachtoffer, een politieman en de heersende macht. De sterk verbeelde tijdgeest waarin anders werd gedacht over tolerantie en taboes maakt de scheidslijn tussen goed en fout problematisch en het werk van Marcimain tot een waardevol werk vol verwondering.

Toch liever een serie
Ook al is Call Girl spannend om naar te kijken, soms is het lastig het verhaal te volgen. Met 140 minuten is de film aan de lange kant, ook schort het vaak aan informatie. Zo passeren de eerste 45 minuten veel anonieme politieke figuren de revue, van wie de achtergrond lange tijd onduidelijk blijft. Hoewel dit een bewuste keuze van de regisseur lijkt (de mate van betrokkenheid van een aantal ministers en de minister-president is destijds nooit opgehelderd), moet de kijker te vaak raden naar de situatie en raakt hierdoor makkelijk de draad kwijt. De rolprent zou dan ook beter functioneren als korte dramaserie, waar meer tijd is de puzzelstukjes te verwerken, dan als feature film.

Desondanks haalt Call Girl ook als film het beste en het slechtste uit de Zweedse jaren ’70 naar boven met een hippe Instagram-stijl, een uptempo fictieverhaal en een serieuze politiek geëngageerde ondertoon.

2 april 2013

ALLE RECENSIES