Cloud Atlas

****

recensie  Cloud Atlas

Knap goochelen met ruimte en tijd 

door Alfred Bos

De gelaagde succesroman Cloud Atlas geldt als ‘onverfilmbaar’. Dat weerhield de Duitse regisseur Tom Tykwer (Perfume) en de Amerikaanse Wachowski’s (The Matrix) niet om de handen ineen te slaan voor een hyper-ambitieus epos van bijna drie uur lengte.

Ga er gerust voor zitten: een propvol verhaal, of eigenlijk zes (!) verhalen die spelen in zes totaal uiteenlopende tijdsgewrichten. Locaties en omstandigheden verschillen, maar niettemin zijn alle episodes op subtiele en betekenisvolle wijze met elkaar verbonden. Personages uit de ene verhaallijn duiken op in een andere. Gebeurtenissen hebben consequenties over eeuwen heen. Er staat niets minder op het spel dan de toekomst van de mensheid.

Cloud Atlas

Kunststukje
In 2004 publiceerde de Engelse schrijver David Mitchell zijn derde roman Cloud Atlas, waarin hij goochelt met tijd, ruimte, personages en vertelstructuur. Een literaire tour de force, die onmogelijk leek te transformeren naar het witte doek. Leek, want al is de verfilming geen ongenaakbaar meesterwerk, de mozaïek vertelling van het drietal regisseurs verveelt geen seconde.

De film vraagt de volle aandacht van de kijker. Anders dan in het boek zijn de verhaallijnen (spelend in de Stille Zuidzee 1849, Schotland 1936, San Francisco 1973, Engeland 2012, Nieuw Seoul 2144, en ergens op een verre planeet 2321) door elkaar gesneden, zodat de handeling voortdurend heen en weer springt. In 1936 doet iemand een deur open, waarop in 1973 iemand anders een kamer binnen stapt. De montage is een kunststukje.

Bovendien spelen de belangrijkste acteurs (Tom Hanks, Halle Berry, Hugh Grant en Jim Broadbent) elk vier tot zeven, zeer uiteenlopende personages. En er is een spirituele boodschap: ons leven is niet van onszelf, hoe we omgaan met anderen bepaalt onze toekomst.

Cloud Atlas

Informatiedragers
Inderdaad, dat riekt naar een filosofische overpeinzing à la The Tree Of Life (2011), maar er is een belangrijk verschil. De film van Malick is een impressionistisch filmgedicht zonder dialoog of uitgewerkt plot. Cloud Atlas is een gelaagde vertelling, virtuoos gemonteerd uit zes subverhalen, waarvan de Wachowski’s de jaargangen 1849 en de futuristische segmenten 2144 (een deprimerende megapolis) en 2321 (sprookjesplaneet, hoewel) voor zijn rekening neemt. Hun bijdragen zijn naadloos verweven met de meer eigentijdse segmenten van Tom Tykwer, die tekent voor de meest humoristische episode (Londen, 2012): een uitgever op leeftijd moet zich de criminele vriendjes van zijn succesauteur van het lijf houden en dat loopt aardig uit de hand.

Wat in de complexe vertelling opvalt, is de rol van informatiedragers als boeken, brieven, films, muziek en sculpturen. Ze vormen de rode draad in het verhaal dat zich niet in een paar zinnen laat navertellen. In theorie heeft deze film alles om uit te draaien op een gigantische mislukking. Gigantisch is Cloud Atlas inderdaad, maar zeker geen mislukking. Hulde voor de lef, applaus voor het vakmanschap.

 

23 november 2012

 
ALLE RECENSIES
 

Beyond the Hills

****
recensie Beyond the Hills
Duivelsuitdrijving

door Cor Oliemeulen

Handelen uit naam van het geloof: goed of slecht? In een Roemeens klooster denken ze het antwoord te weten. Het exorcismedrama Beyond the Hills toetst begrippen als liefde, vrije wil en het maken van keuzes.

In een klooster moet je je losmaken van wereldse zaken. Het is essentieel om al je bezittingen af te geven. Liefde voor anderen, geld en aardse verleidingen zijn taboe. Alles wat moet, is je richten op God. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan voor Alina (Cristina Flutur), die samen met Voichita (Cosmina Stratan) opgroeide in een weeshuis tijdens de communistische dictatuur van Ceaușescu.

Beyond the Hills

Besmet met westerse zonden
Jaren later, na een mislukt leven in Duitsland, keert Alina terug naar haar Roemeense geboortegrond. Ze is dolgelukkig Voichita weer te zien. Met haar wil ze ergens anders een nieuw bestaan opbouwen, maar er is een probleem. Voichita is non in een Orthodox klooster en heeft een andere roeping. Alina wordt wanhopig en opstandig. De priester ziet haar als bedreiging, besmet met westerse zonden en niet passend in de sobere leefwijze in dienst van God. Uiteindelijk voelt hij zich samen met zijn nonnen gedwongen drastische maatregelen te nemen.

Beyond the Hills (Dupa dealuri) is gebaseerd op een gebeurtenis in 2005 toen een bezoekster van een streng religieus klooster in de oostelijke streek Moldavië werd geconfronteerd met exorcisme. De geestelijken waren overtuigd dat ze was bezeten door Satan; psychische aandoeningen kwamen in hun woordenboek niet voor. Journaliste Tatiana Niculescu Bran gebruikte het gegeven voor twee non-fictie boeken die regisseur Cristian Mungiu inspireerden om de film te maken. Als voorbereiding las hij de lijst van 464 – door de Orthodoxe kerk geformuleerde – zonden.

Er zijn geen schuldigen
Het toevoegen van extra lagen en verhaallijnen leidde tot een ingenieus scenario dat op het filmfestival van Cannes in de prijzen viel. De strijd met emoties van zowel de priester (handelt tegen beter weten in) als de vriendinnen (complexe psychologische verhouding) is invoelbaar en perfect uitgewerkt. Als beloning mochten beide speelfilmdebutanten in Cannes de prijs voor Beste Actrice delen. Over zijn personages oordeelt Cristian Mungiu niet. Hij legt bij niemand de verantwoordelijkheid neer en wijst geen schuldigen aan.

Beyond the Hills

Net als in 4 Months, 3 Weeks and 2 Days (illegale abortus in het Roemenië van de jaren ’80) beslist in Beyond the Hills een man over het lot van twee meisjes. Deze laatste film van Mingiu is dan misschien minder intens, maar minstens zo emotioneel. Een prachtig gefotografeerd relaas, voorzien van een muziekloze soundtrack die zich beperkt tot omgevingsgeluiden, zoals regen, donder en blaffende honden. Het aanvankelijk trage tempo past goed bij het minutieus belichte kloosterleven.

De film doet denken aan Des hommes et des dieux (2010): een lange aanloop met veel Gregoriaans gezang en een overdonderende climax. De kloosterlingen worden weggevoerd en vermoord. In Beyond the Hills ligt het onderscheid tussen goed en slecht veel moeilijker. Behalve als mensen een kapitale fout maken in de naam van het geloof – met de absolute overtuiging dat het de goede zaak dient.

 

19 november 2012

 

MEER RECENSIES

 

Jagten

****

recensie  Jagten

Jachtseizoen zonder einde

door Eva Baaren

Wat gebeurt er met je leven als je ten onrechte beschuldigd wordt van seks met een kleuter? Thomas Vinterbergs Jagten toont de pijnlijke keerzijde van onze veroordelende tijdgeest.

Wie Vinterbergs gevierde productie Festen heeft gezien, zal de link met Jagten niet ontgaan. Terwijl het in Festen draait om de gevolgen van seksueel misbruik en geheimhouding, is in zijn laatste film verdachtmaking na een juist niet plaatsgevonden seksueel misbruik het thema. In Jagten volgen we Lucas (Mads Mikkelsen), een gescheiden kleuterleider en parttime vader die niet bang is te ravotten met de jongetjes op het schoolplein. Maar als Klara (Annika Wedderkopp), het meisje uit zijn groep en de vijfjarige dochter van Lucas’ beste vriend Theo (Thomas Bo Larsen), uit kinderlijke boosheid een zin laat vallen over de penis van Lucas, breekt in het dorp al snel de hel los.

Jagten

Treffend gebrek aan schuldigen
Centraal in Jagten staat de groeiende isolatie van Lucas, die nergens meer welkom is en steeds minder weet over het onderzoek naar hem en de gedachtegang van zijn vrienden, met uitzondering van zijn puberzoon (Lasse Fogelstrom) en een paar vrienden uit zijn jachtclub. Het drama dat zich ontvouwt, is alles behalve een opeenvolging van snelle actie, maar kenmerkt zich door een langzame opbouw met plotselinge erupties van emoties, frustraties en twijfel. Deze verhaallijn zorgt niet alleen voor spanning, maar ook voor een identificatie met Lucas en zijn onschuld.

Tegelijkertijd blijft de vraag knagen wie dan wél schuldig is aan de situatie. Vinterberg versterkt die vraag door de keuze voor een enigszins passieve hoofdpersoon, die in de eerste instantie verzuimt om zichzelf tegenover zijn omgeving te verdedigen. Ook de rol van de twijfelende vader van het vijfjarige meisje komt in een aantal scherpe scènes aan bod. Wie vooral overblijven als schuldigen zijn de meer anonieme dorpelingen die bedreigingen uiten en de vijfjarige Klara zelf. Maar kun je een kleuter verwijten dat ze liegt over iets waar ze niks van snapt?

Jagten

Overspannen tijdgeest
Ondanks de vele aanwijzingen die duiden op Lucas’ onschuld heeft Vinterberg weinig nodig om bij de kijker een aantal momenten van twijfel te creëren. Zo volstaat een pauze in een conversatie over een vermeende kelder in het huis van Lucas om de kijker even te doen geloven dat hij toch iets te verbergen heeft. Jagten verwijst sterk naar de hedendaagse overspannen tijdgeest waarin het fenomeen van kindermisbruik in de kinderopvang en op scholen ons iets te bekend voorkomt, en waarin ook onterecht verdachten van pedofilie nooit meer echt onschuldig kunnen zijn.

 

18 november 2012

 
ALLE RECENSIES

Droom en Daad

***

recensie  Droom en Daad

Gespleten wil van vergeten dichteres

door Cor Oliemeulen

De moeizame wijze waarop Henriette Roland Holst haar weg zocht in grote politieke en morele dilemma’s vormt het hart van Droom en Daad. Een documentaire die afstand houdt, maar beslist confronteert.

Al in 1979 schreef Annette Apon het scenario voor een speelfilm over Henriette Roland Holst: ‘aankomend dichteres die zich vol idealisme en overgave in de arbeidersbeweging stort’. Gelukkig kreeg de filmmaakster, naar aanleiding van een expositie, een nieuwe kans. Apon ging lezen, bekeek oude foto’s, filmmateriaal en het gastenboek van het zomerverblijf op de Buissche Heide. Het resultaat is een film over de periode 1891-1927 waarin zowel Roland Holst als Nederland een dramatische ontwikkeling doormaken.

Droom & Daad

Van bloeiende bloemen tot uitgebuite fabrieksarbeiders
Jammer genoeg is er geen filmmateriaal van Henriette zelf uit die roerige periode. De kijker is aangewezen op vaak prachtige oude opnames en flarden uit brieven, gedichten, toespraken, boeken en haar nooit voltooide autobiografie. We zien unieke beelden uit de begintijd van de film, eind 19e eeuw, waarin ook schilderkunst en poëzie tot hernieuwde bloei komen. Bloemen die hun blaadjes openen, een rups die vlinder wordt en de kunst van oude ambachten. Met de opkomst van de industrie veranderen de impressies: staatsmijnen, spoorwegen en drukkerijen. Het beeld van de arbeider.

Betrokkenheid met de mens achter de machine krijgt gestalte door filmpjes te stoppen op het moment dat iemand in de camera kijkt om vervolgens in te zoomen op de gezichtsuitdrukking. Historische foto’s zijn voorzien van achtergrondgeluiden van een bibliotheek, een partijcongres en een straat met door elkaar heen krioelende automobielen, rijtuigen, fietsen en koeien. Een foto van Henriette Roland Holst en haar man, kunstschilder Rik Roland Holst, komt volledig tot leven door het gesproken commentaar over hun veelzeggende blikken.

Droom & Daad

Voorvechtster van het socialisme
Het weinige relevante authentieke beeldmateriaal bemoeilijkt de identificatie met Henriette Roland Holst. Toch leert de documentaire een interessante geschiedenisles, opgehangen aan het portret van een strijdbare vrouw die uitgroeide tot voorvechtster van het socialisme. Ze vertaalde het strijdlied De Internationale, onderhield nauwe contacten met buitenlandse revolutionairen als Rosa Luxemburg, Lenin en Trotski, werd communist, leed onder de scheuring in de socialistische beweging en het mislukken van de revolutie in Nederland om uiteindelijk ontgoocheld terug te keren uit Rusland waar ze moest concluderen dat de Communistische Partij al een dictatuur van het land had gemaakt.

‘Mijn wil is diep in mij gespleten, mijn handen weten niet wat te doen en mijn voeten weten niet waarheen te wenden’, schrijft Henriette Roland Holst als haar zoveelste persoonlijke worsteling is begonnen. Terwijl sommige bronnen spreken van periodes van flinke depressies, anorexia en hartkwalen in haar leven, maakt de documentaire slechts melding van ‘veel periodes dat ze moest uitrusten’. Het illustreert dat Droom en Daad liefdevol is gemaakt, met grote bewondering voor de sociale bewogenheid van een bijna vergeten dichteres.

 

17 november 2012

 
ALLE RECENSIES
 

Alles is Familie

**
recensie Alles is Familie
Volgepropte comedy mist juiste toon 

door Astrid van Pelt

Hun levens zijn met elkaar vervlochten, maar over de diepste emotionele drijfveren weten ze maar weinig. In Alles is Familie volgen we een groep mensen die allemaal op een cruciaal moment van hun leven zijn aangekomen en knopen moeten doorhakken.

Therapeute Winnie (Carice van Houten) wil moeder worden, maar wordt daarin belemmerd door haar partner Rutmer (Thijs Römer), die van de fertiliteitsarts de diagnose ‘lui zaad’ heeft gekregen. Rutmers broer Charlie (Benja Bruijning) is een womanizer die geen verantwoordelijkheid wil nemen. Pater familias Arend (Kees Hulst) streeft naar geluk, terwijl zijn vrouw Jeanette (Martine Bijl) hem (tijdelijk) wil verlaten en wil onderzoeken hoe het gesteld is met haar sex appeal. Ingewikkeld verhaal? De kleinere verhaaltjes zijn hier nog buiten beschouwing gelaten.

Alles is Familie

Gebrek aan emotionele betrokkenheid
Alles is Familie  is een afgeleide van het zeer succesvolle Alles is Liefde (2007). De film heeft dezelfde regisseur (Joram Lürsen) en scenarist (Kim van Kooten), en ook de wirwar van verhaallijnen is hier present. Deze talloze levenslijnen zijn redelijk te volgen, maar waar deze veelvuldige miniverhaaltjes in Alles is Liefde  voor dynamiek en een feelgood sfeer zorgen, leiden ze in de huidige film tot een gebrek aan emotionele betrokkenheid. De verhalen zijn complexer, niet langer luchtige relazen over ontluikende liefdes, maar moeilijke afwegingen over een vastgeroest huwelijk of een onvervulde kinderwens.

‘Dit is een klucht!’, verzucht Winnie tegen het einde van de film, en ze legt de vinger precies op de zere plek. Want hoewel de film diverse morele dilemma’s aansnijdt, worden die er op zo’n topsnelheid doorheen gejaagd dat er niet veel meer overblijft dan een verzameling grappen. Die combinatie van dramatiek en lichtvoetigheid werkt soms ontwapenend, maar soms slaat de toon teveel door naar een oppervlakkige komedie.

Alles is Familie

Non-verbale grappen zijn subtieler
De grappen komen soms te gemaakt over, de hand van de maker is te nadrukkelijk aanwezig en het tegenovergestelde effect wordt bereikt. Succesvoller zijn de subtielere non-verbale grappen. Bijvoorbeeld de scène waarin Kees van Kooten als Haagse autoverkoper in een hobbezakkerig pak een oudere dame een vriendelijk bedoeld schouderklopje geeft, maar dit doet met dezelfde pushkracht als waarmee hij kort daarvoor de stabiele wegligging van een invalidenwagentje demonstreerde.

De verhaallijn over Winnie’s poging om moeder te worden, dat het skelet van de film vormt, komt goed uit de verf. Deze scènes zijn langer en de kijker heeft meer ruimte zich emotioneel in te leven. Winnie’s nietsvermoedende verliefdheid op haar ‘anonieme’ zaaddonor is een gouden vondst. Het is echter moeilijk voorstelbaar dat Alles is Familie het kassucces van zijn voorganger zal evenaren.

 

16 november 2012

 

ALLE RECENSIES

Lawless

***
recensie Lawless
Familie trotseert corrupte autoriteiten

door Alfred Bos

Het is 1931. De corrupte bestuurders van Lincoln County, een landelijke streek in de Amerikaanse staat Virginia, zetten de markt voor illegaal gestookte drank met bedrog en grof geweld naar hun hand. Lawless overtuigt als verfilming van een waar gebeurd verhaal.

De Bondurants, drie bootleggende broers, wensen hun lucratieve handel niet te delen en dat betekent oorlog met de criminele zetbazen. Daar ligt de oudste broer, Forrest, niet echt wakker van, want hij heeft als enige van zijn regiment de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog overleefd en geniet in de streek de reputatie onsterfelijk te zijn. Terwijl de tommyguns hun eeuwige refrein stotteren, blijkt Forrest – alle aanslagen ten spijt – inderdaad onverwoestbaar.

Lawless

Frisgroen hakhout
Lawless is, net als de voorlaatste film van de Australische regisseur John Hillcoat, The Proposition (2005), een uit ruw eikenhout gehakte saga over een onbuigzame familie die corrupte autoriteiten trotseert. Multi-talent Nick Cave leverde ook voor die film het script en de soundtrack. Wie aan The Proposition plezier beleeft, zal bij Lawless eveneens aan zijn trekken komen. Vervang in gedachten de gortdroge Australische outback door het frisgroene hakhout van Virginia en je komt een heel eind.

Hillcoat begon als clipregisseur voor ondermeer INXS en Nick Cave’s Bad Seeds, en is een verklaard liefhebber van genrefilms, met een voorkeur voor western (The Proposition) en misdaadfilm (Lawless). Die achtergrond maakt hem sterk in sfeer en strak gefotografeerde shots, zoals de openingsminuten van deze film fraai aantonen. Acteurs aansturen is een heel andere discipline. Dan helpt het wanneer de cast bestaat uit talenten als Tom Hardy (Forrest Bondurant) en Guy Pearce (de sinistere ordehandhaver Charlie Rakes, met geschoren scheiding). Gary Oldman is briljant als altijd, nu in de bijrol van gangster die geen partij kiest.

Lawless

Woeste romantiek
Naast geweld is er, zoals dat hoort in genrefilms, woeste romantiek. De jaren waarin drooglegging en crisis elkaar overlapten (1929-1932) waren voor niemand fijn en voor vrouwen al helemaal niet. Maggie Beauford, een rol van de onvolprezen Jessica Chastain, is de stripclubs van de grote stad ontvlucht en vindt in de vrijplaats van de Bondurants haar waardigheid terug. De jongste Bondurant, Jack (Shia LaBeouf), valt tussen al het geweld voor een ongenaakbare (en mandoline spelende) domineesdochter en weet, wellicht door zijn naïviteit, beide uitdagingen – het geweld overleven en haar hand winnen – tot een goed einde te brengen.

Lawless wint geen punten voor originaliteit of vernieuwingsdrang, maar weet anderhalf uur te overtuigen met fraai gefotografeerde shots van een verdwenen, en in onze 21ste-eeuwse ogen, nogal primitieve wereld. Wat ook helpt is dat deze film en het boek waarop het is gebaseerd, een waar gebeurde familiegeschiedenis vertellen. Dit zijn geen clichés, dit was, excuus, is het leven.

 

9 november 2012

 

ALLE RECENSIES

Milo

***

recensie  Milo

Twee gezichten

door Cor Oliemeulen

Een jongen vlucht weg uit de verstikkende omgeving van overbezorgde ouders en sluit voor het eerst in zijn leven vriendschap. Milo is een bijzonder verhaal over het verlangen naar een wereld waarin je geen buitenbeentje bent.

De broers Berend en Roel Boorsma, voorheen makers van videoclips en commercials, debuteren veelbelovend met hun speelfilm Milo. Samen met Heather Irmani schreven ze het originele scenario over het 10-jarige titelpersonage dat lijdt aan een zeldzame erfelijke huidaandoening maar zich hiervan niet bewust is. Zijn neurotische ouders wel. Ze voeden Milo extreem beschermend op, omdat ze bang zijn dat de buitenwereld hem zal afwijzen. ‘Altijd als mensen iets negatiefs over je ontdekken, zullen ze je erom veroordelen’, zegt zijn vader. ‘Daarom moeten we altijd uitkijken hoe we ons zelf presenteren.’

Milo

Dikke witte crème
Dit betekent voor Milo (nieuwkomer Lorcan Bonner) dat hij zich elke ochtend moet insmeren met een dikke witte crème. Eerst zijn gezicht en hals waarna zijn Roemeense moeder Nadia (Laura Vasili) hem liefdevol helpt met de moeilijk bereikbare plekken op zijn rug. Het ritueel is bedoeld om zowel de huidafwijking van Milo als de gemoedstoestand van zijn vader Brand (Stuart Graham) beheersbaar te houden. Het gevolg van de strenge leefwijze is dat de jongen nauwelijks contact heeft met andere kinderen. En áls Milo dan een keer lol maakt met zijn buurmeisje krijgt hij direct te horen hoe onverantwoordelijk hij is.

Misschien bedoelt zijn vader het allemaal niet zo slecht. Zo onderbreekt hij zonder morren zijn zonnebankkuur om een prachtige haiku van Milo qua lettergrepen kloppend te maken. Brand is niet alleen autoritair en een betweter, vaak balanceert hij op het randje van ingehouden woede en frustratie die elk moment kunnen vrijkomen. Niets vergeleken met zijn ipod uitzendingen waarin hij een relaxed verkooppraatje houdt voor kleren van bamboeweefsel en andere Feng Shui-producten ‘om je welvaartsomgeving te energetiseren’.

Milo

Hippie
De sfeer in het eigen huis slaat faliekant om als Milo opnieuw niet op schoolkamp mag. Nadat zijn opa (Dolf de Vries) tevergeefs zijn best heeft gedaan om Brand te overreden, besluit Milo op eigen houtje te gaan. Moederziel alleen zwerft hij door groen Iers heuvellandschap dat gebukt gaat onder straffe winden en dreigende luchten. Hij wordt aangereden door de oudere hippievrouw Star (leuke rol van Charlotte Bradley), die hem verzorgt en Milo confronteert met een totaal ander leven dan hij gewend is. Zonder crème.

Milo is een charmante film met aardig acteerwerk, mooie plaatjes en sfeervolle muziek. Deze internationale co-productie opende afgelopen maand Cinekid. Het spreekt voor zich dat dit ontroerende verhaal – met een onvervalste kijk op het fenomeen pesten – vooral jeugdige kijkers zeer zal aanspreken.

 

7 november 2012

 
ALLE RECENSIES

Sister

****

recensie  Sister

Familiedrama zonder familie

door Cor Oliemeulen

Simon steelt van de rijken, zodat hij en zijn oudere zus Louise niet verhongeren. Het meeslepende drama Sister schakelt subtiel tussen florerend toerisme op een bergtop en uitzichtloosheid beneden in het dal.

Ursula Meier is een nieuwe regisseur die we mogen koesteren. In haar debuutfilm Home (2008) leeft een familie geïsoleerd in een huis naast een onvoltooide snelweg. In haar nieuwe film Sister (L’enfant d’en haut) vormt een deprimerend dal aan de voet van de Zwitserse Alpen de woonomgeving van de 12-jarige Simon. De regisseur maakt, net als in Home , dankbaar gebruik van het natuurlijke acteertalent van Kacey Mottet Klein. Hij toont nauwelijks emoties, maar gaat volkomen op in zijn rol als de kleine, iele Simon en tilt de film letterlijk en figuurlijk naar grote hoogte.

Bloedneus op de koop toe
Simon heeft een seizoenspas waarmee hij elke dag met de lift naar het wintersportwalhalla boven op de alp gaat. Hij steelt ski’s, jassen, brillen, mutsen en handschoenen van rijke toeristen en verkoopt de buit ter plekke aan hotel- en restaurantwerknemers en leeftijdsgenootjes beneden. Simon is specialist op zijn vakgebied en gedraagt zich als een ondernemer die kan (onder)handelen als de beste. Hoewel hij glad als een aal is, wordt hij wel eens gesnapt. Maar dan kletst hij zich handig uit de situatie of neemt een bloedneus op de koop toe.

Recensie Sister

Tijdens een van zijn dagelijkse strooptochten maakt hij kennis met een Engels gezinnetje: een aardige moeder met twee zoontjes. De vrouw beschouwt hem als verloren ziel, Simon ziet haar als moederfiguur. Hij zegt dat zijn ouders op reis zijn, een andere keer dat ze bij een auto-ongeluk om het leven zijn gekomen. In werkelijkheid zorgt Simon zelf dat hij en zijn zus niet van honger omkomen. Louise (Léa Seydoux, debuut Inglourious Bastards) is de helft van de tijd spoorloos. De enkele keren dat ze thuis komt, wil ze geld. Of ze neemt een vriend mee, zodat Simon is veroordeeld tot slapen in de woonkamer van het appartementje, met sigarettenfilters in zijn oren.

Schokkend conflict zorgt voor wending
Sister  is geen Griekse tragedie maar een sociaalrealistische vertelling over de dagelijkse beslommeringen van Simon en zijn relatie met Louise. Zoals het een drama betaamt, worden de verhoudingen op scherp gezet. Een schokkend conflict halfweg de film zuigt je nog verder het verhaal in en mondt uit in een aandoenlijke scène: de zeer kwetsbare Simon hunkert naar warmte, maar voor een simpele omhelzing moet hij diep in de buidel tasten.

Beelden zeggen vaak meer dan woorden. De mooie cameravoering toont het schrille contrast tussen twee werelden. De triestigheid van de desolate appartemententoren in het donkere dal tussen tientallen hoogspanningsmasten met elektriciteitskabels tegen de achtergrond van hoge rotsbergen. En boven op de alpentoppen het idyllische paradijs van sneeuw, zonnige terrassen en warme chocolademelk. Dat maakt deze humanistische film winnaar van de Zilveren Beer in Berlijn en een goede keuze als Zwitserse inzending voor de Oscars.

 

31 oktober 2012

 
ALLE RECENSIES

Manchurian Candidate, The

*****

recensie  The Manchurian Candidate

Meesterlijke politieke thriller

door Cor Oliemeulen

Richard Condon (Prizzi’s Honor) schreef in 1959 The Manchurian Candidate waarin een onschuldige man te maken krijgt met een communistische samenzwering. Regisseur John Frankenheimer maakte drie jaar later een politieke thriller die zijn tijd ver vooruit was.

In 1952 wordt een kleine compagnie van in Korea vechtende Amerikaanse soldaten gevangen genomen, naar Mantsjoerije (Noordoost-China) gebracht en drie dagen lang gehersenspoeld. De mannen wanen zich gasten van een damesclub bij een lezing over botanische planten, maar fungeren in werkelijkheid als proefkonijnen, die worden gadegeslagen door een delegatie Koreanen, Chinezen en Russen. Sergeant Raymond Shaw (Laurence Harvey) wordt ter plekke geprogrammeerd als moordenaar. Na de Koreaanse oorlog ontvangt hij – opmerkelijk genoeg – een hoge onderscheiding voor getoonde heldenmoed.

The Manchurian Candidate

Communistisch complot
Korea-veteraan Bennett Marco (Frank Sinatra) krijgt na terugkomst voortdurend nachtmerries over zijn gehersenspoelde compagnie waarin Shaw onder hypnose twee compagnieleden moet doden. Langzaam ontdekt Marco dat Shaw’s heldenverering onterecht is en ontrafelt hij een luguber politiek complot. Uiteindelijk kan hij de legerleiding overtuigen dat Shaw nog steeds ongewild een pion van de communisten is. Maar ook zijn manipulatieve moeder (Angela Lansbury) heeft niet nagelaten Raymond voor haar karretje te spannen. Evenals haar tweede man, senator John Yerkes Iselin (James Gregory), met wie ze ook grote plannen heeft.

De acteerprestaties zijn van grote klasse. Laurence Harvey als de snobistische, maar tragische en zielige figuur Raymond Shaw. Angela Lansbury in een imposante krachttoer als zijn gemene moeder Eleanor Shaw. Frank Sinatra die van gekwelde geest transformeert naar majoor met een missie, op emotioneel en amoureus vlak gesteund door de bevallige Eugenie Rose Chaney (Janet Leigh). En niet te vergeten James Gregory, die in zijn rol van senator sterk doet denken aan communistenjager Joseph McCarthy.

The Manchurian Candidate

Voortdurende spanning
Met verschillende verhaallijnen steekt het script van The Manchurian Candidate formidabel in elkaar. Anno 2012 oogt de film aanvankelijk wat gedateerd, maar het vlotte tempo, de sfeervolle zwart-wit fotografie en de voortdurende spanning bieden onvervalst kijkgenot. Let ook op enkele memorabele scènes. Een man wordt doodgeschoten met een kogel die eerst een pak melk en dan het hart doorboort. Frank Sinatra zit vol angstzweet en zenuwen in een trein en krijgt het niet voor elkaar zijn sigaret met een lucifer aan te steken.

De films van John Frankenheimer worden gekenmerkt door sociale en filosofische thema’s. Samen met Birdman of Alcatraz (ook 1962) en Seven Days in May (1966) behoort The Manchurian Candidate tot zijn beste werk. Tegen de achtergrond van de Koude Oorlog en opkomende paranoia door de beoogde werelddominantie van het communisme toont de regisseur zich een meester van de politieke thriller. Bovendien zal een potje Patience na het kijken van deze film nooit meer hetzelfde zijn.

 

22 oktober 2012

 
ALLE RECENSIES

End of Watch

***

recensie  End of Watch

Eerbetoon aan politie in pakkend drama

door Cor Oliemeulen

In zogenaamde buddy cop films  zie je meestal een tegenstelling tussen de twee hoofdrolspelers. In End of Watch, dat zich laat kijken als semi-documentaire, draait alles om collegialiteit, motivatie en opoffering.

‘Ik ben de politie. Ik kom je arresteren, want je hebt de wet overtreden. Als je wegrent, achtervolg ik je. Als je met me vecht, dan vecht ik terug. Als je op me schiet, dan schiet ik terug. Ik ben je noodlot met een badge en een pistool. Maar achter mijn badge zit een hart, net als dat van jou. Achter mij staan duizenden broers en zussen die hetzelfde zijn als ik. Zij beschermen mij, zoals ik hen bescherm. Samen beschermen we de prooi tegen de roofdieren, de goeden tegen de kwaden. Wij zijn de politie.’

End of Watch

Routineklussen en gruwelijke strafbare feiten
De monoloog van agent Brian Taylor (Jake Gyllenhaal) zou zomaar uit een promotiefilm van de politie kunnen komen. Met zijn maatje Mike Zavala (Michael Peña) patrouilleert hij in een minder aantrekkelijk deel van Los Angeles. Tijdens een routineklus vinden ze geld en wapens die blijken te behoren tot leden van een berucht drugskartel. Aanvankelijk leidt dit niet tot enige paniek, maar later zal een verschrikkelijke confrontatie volgen. Tot die tijd houdt het duo zich bezig met het opsporen van, soms onvoorstelbaar gruwelijke, strafbare feiten en zijn ze zelfs niet te beroerd om kinderen uit een brandend huis te redden.

Achtervolgingen en schietpartijen zijn opgenomen met een surveillancecamera vanuit de politiewagen. Er zijn shots vanuit alle hoeken en gaten, maar ook van de videocamera van Taylor zelf. Tot ergernis van zijn superieuren heeft hij het apparaat namelijk altijd in de aanslag. Hij wil het dagelijkse leven als politieagent vastleggen. Of dat nu tijdens arrestaties, het invullen van papierwerk, in de kleedkamer of privé is. Net als in The Blair Witch Project (1999) en Cloverfield (2008) is het idee van een schokkerige cameravoering functioneel. Hoewel soms een tikkeltje overdreven, zet deze documentaireachtige aanpak je regelmatig op het puntje van je stoel.

End of Watch

Geloofwaardig
De boeven in LA South Central zijn wel wat stereotiep. Het zijn in het bijzonder Afro-Amerikanen en Spaanstaligen die zich bezighouden met drugshandel en overdadig gebruik van wapentuig. Vroeger kennelijk veel gespijbeld, want ze kennen alleen maar de krachtterm ‘fucking’ als bijvoeglijk naamwoord. Realistischer is de communicatie tussen Taylor en Zavala. Ze ogen volstrekt geloofwaardig als integere en gemotiveerde politieagenten, die het ook buiten het werk goed met elkaar kunnen vinden. Dat maakt End of Watch niet alleen een mooi eerbetoon aan de politie, maar bovenal een pakkend en soms bloedstollend filmdrama.

 

13 oktober 2012

 
ALLE RECENSIES