Categorie: RECENSIE

Salt of the Earth, The

Posted on

****

recensie  The Salt of the Earth

Meesterfotograaf toont inzage in zijn bewogen leven

door Nanda Aris

Documentairemaker Wim Wenders portretteert op prachtige wijze het leven en werk van fotograaf Sebastiao Salgado. In samenwerking met diens zoon Juliano Ribeiro Salgado weet hij van foto’s een levendige film te maken.

Sebastiao Salgado heeft een indrukwekkende staat van dienst; hij reisde door meer dan 100 landen en fotografeerde vooral veel schitterende zwart/wit foto’s en met veel empathie voor hetgeen dat voor zijn camera verscheen humanitaire rampen, de werkende mens, volksverhuizingen, en in een later stadium ook natuurschoon. Opgeleid tot econoom, en na gewerkt te hebben voor onder andere een internationale koffieorganisatie, waarvoor hij meermaals naar Afrika afreist, besluit hij in 1973 zich toe te leggen op fotografie.

Recensie The Salt of the Earth

Wim Wenders maakte met The Salt of the Earth een ontroerend portret van een fotograaf die hij zeer bewondert – dat blijkt duidelijk uit de film. Ook in zijn vorige film, Pina (2011), zit een eerbetoon: gemaakt voor een grootse danseres en kunstenares.

Workers
De film vertelt niet chronologisch en start met de rapportage Workers die Salgado maakte tussen 1986 en 1992. Hierin richt hij zich op het tonen van de handenarbeid van de werkende mens. Een van de foto’s doet denken aan groteske scènes uit Lord of the Rings, waarin Orcs in een mijn rond krioelen.

Ook zien we beelden van brandweermannen in Koeweit, die na de beëindiging van de eerste Golfoorlog in 1991 brandende oliebronnen proberen te doven. Gevaarlijk werk, niet alleen voor de brandweermannen, maar zeker ook voor Salgado zelf.

Verschrikkingen
Voor de rapportage Workers maakte Salgado al in samenwerking met Artsen Zonder Grenzen een serie over de Sahel-regio, die in 1984/1985 te kampen had met grote droogte. Door het contact dat hij weet te leggen met de mens voor zijn camera, zijn de foto’s zeer sociaal bewogen.

Recensie The Salt of the Earth

Halverwege de jaren ’90 reist hij af naar Rwanda, Afrika, waar een burgeroorlog tussen de Hutu’s en de Tutsi’s plaatsvindt. De genocide en wreedheden laten hem niet ongedaan, en aangeslagen en teleurgesteld in de mensheid keert hij terug naar huis.

De jaren daarna plant hij samen met zijn vrouw Lélia Wanick Salgado opnieuw de grond aan rondom het ouderlijk huis in Brazilië die door droogte en erosie weinig groen meer kent. Na verscheidene jaren slaat dit aan. Instituto Terra is een voorbeeld voor andere soortgelijke initiatieven. Salgado besluit de natuur en mens van zijn beste en meest pure kant te tonen in zijn nieuwste rapportage Genesis, een prachtige zwart/wit serie, een ode aan de aarde.

Oogcontact
Waar Wenders zeer goed in slaagt, is het verbeelden van een verhaal, het leven van Salgado aan de hand van de schitterende foto’s. Hij plaatst het gezicht van Salgado tussen zijn eigen foto’s, wanneer hij geïnterviewd wordt en commentaar geeft bij de foto’s. Door het zien van Salgado begrijpen we nog beter zijn motivering. Doordat je hem soms geëmotioneerd naar zijn foto’s ziet kijken en hij bijna tegelijkertijd in de camera kijkt, raakt het verhaal je diep. De film komt weg met de soms wat clichématige teksten. Het is niet ergerlijk, we geloven ze. Een geweldig mooie film, niet te missen.

 

30 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Gooische Vrouwen 2

Posted on

***

recensie  Gooische Vrouwen 2

Kakkineuze kolder

door Alfred Bos

Verdere avonturen uit de enclave van geld en gekte, waarin de vriendinnen Cheryl, Claire, Anouk en Roelien het aan de stok krijgen met – ja, wat al niet? Ze hebben het zwaar met hun luxe leven; de mannen nog zwaarder.

Het was een slimme zet om de succesvolle tv-serie Gooische Vrouwen na vijf seizoenen (2005-2009) te beëindigen. Het is lastig om de herkenbare, maar niet al te diepgravende verwikkelingen rond vier vriendinnen in het Gooi tientallen afleveringen lang fris en naturel te houden. Dan is het handiger om de tweedimensionale, maar rake karikaturen eens per zoveel jaar op te laten draven in een bioscoopfilm: minder werk voor dezelfde (of grotere) opbrengsten. Gooische Vrouwen (uit 2011) brak alle Nederlandse bezoekcijfers.

Recensie Gooische Vrouwen 2

De onvermijdelijke opvolger hanteert dezelfde formule als de eerste Gooische Vrouwen-film: geschutter rond keukentafel en slaapkamer, reisje naar verre oorden waar vervolgens het lokale warenhuis wordt leeg gekocht, optreden van Martin Morero (glansrol van Peter Paul Muller) aan het slot. Rond de vriendinnen en Martin cirkelen de paladijnen, waaronder Cheryls stylist, de huisnicht Yari (Alex Klaasen) en Martins moeder (Beppie Melissen). De clash tussen kakkineus Gooi en volks Amsterdam is de betrouwbare accu van de franchise.

Identiteitscrisis
Geslaagde satire blijft dicht bij de werkelijkheid en vergroot wat opvalt. Gooische Vrouwen (serie en films) hekelt via details en terzijdes. Kunstenares Anouk draagt een Eschertrui en de biologisch verantwoorde tomaatjes komen volgens Cheryl van “de Gooische groentenjuwelier”.  Claire plukt de tegeltjeswijsheden uit de lucht: “Hier hebben we de klok en in Afrika de tijd.” Zo worden de herkenbare karikaturen – volkse nouveau riche, neurotische juriste, loopse kunstenares, kordate draufgängster, overspelige charmezanger – aangekleed tot geloofwaardige (en meewarige) karakters.

De verwikkelingen van Gooische Vrouwen 2 draaien rond de eeuwige thema’s liefde en dood. Martin blijft zijn jongeheer achterna lopen, wat Cheryl (Linda de Mol) niet pikt. Anouk (Susan Visser) kan geen frikandel eten zonder over orgasmes te fantaseren. Roelien (Lies Visschedijk) ziet dieren als mensen (en soms andersom) en Claire (Tjitske Reidinga) keert terug uit Afrika met een volbloed identiteitscrisis – en een geplunderde bankrekening. Misschien is het een gelukkig toeval, maar wellicht een slimmigheidje van scenarist Frank Houtsappels en GV-bedenkster Linda de Mol: men scheert op slinkse wijze langs de recente Zwarte Piet-discussie. 

Recensie Gooische Vrouwen 2

Mollige botox-bitches
De liefde: Claire’s Afrikaanse vriend, Komo (de Franse acteur Djedje Apali), emigreert naar het Gooi, wat aanleiding is voor een reeks culturele misverstanden. De dood: daar verklappen we hier niets over. Voor een serie die de glitterwereld van imago en status op de hak neemt, is niets heilig, zeker uiterlijk vertoon niet, en aldus speelt de film deels in de toekomst. We zien de vriendinnen als mollige botox-bitches – pluim voor de grimeurafdeling – tussen futuristische computers en weelderig Goois groen. Het iconische sanatorium Zonnestraal, een Gooise locatie, past daar perfect bij.

Regisseur Will Koopman (Baantjer, Grijpstra & De Gier, Gooische Vrouwen) opent haar vierde speelfilm met een panoramisch drone-shot dat de drang naar een nieuw perspectief lijkt te symboliseren. Het is gelukt om na 42 tv-afleveringen én de meest succesvolle film uit de Nederlandse cinemahistorie (bij elkaar toch al snel 30 uur verhaal) toch met een variatie op de proppen te komen die herkenbaar is en niettemin verrast. Sterker, Gooische Vrouwen 2 eindigt met een knal.

 

28 november 2014

 

 

ALLE RECENSIES

 

My Old Lady

Posted on

***

recensie  My Old Lady

Drie acteerkanonnen in verfilmd toneeldrama

door Cor Oliemeulen

Dat My Old Lady ook als komedie is aangekondigd, getuigt van weinig gevoel voor humor. Het verfilmde toneelstuk van Israel Horovitz begint luchtig, maar draait uit op een serieuze beproeving, met wel een rooskleurig perspectief.

De New Yorkse schrijver Mathias Gold (Kevin Kline) erft van zijn vader een kostbaar oud pand in Parijs. Hij heeft zijn schepen al achter zich verbrand en ontdekt dat de 92-jarige Mathilde (Maggie Smith) en haar dochter Chloé (Kristin Scott Thomas) in het appartement wonen. Mathilde verkocht het 43 jaar geleden aan Mathias’ vader en verblijft er sindsdien. Volgens een Franse wet kan Mathias het huis pas verkopen nadat de oude dame is overleden. Wat doe je dan? Mathilde toont zich niet direct als een innemend persoon. Ze wil zijn horloge in ruil voor een kamer boven en eist dat Mathias ’s morgens en ’s avonds exact om acht uur acte de présence geeft aan de eettafel. ‘Precisie en wijn zijn de sleutel tot een lang leven’, voegt Mathilde hem fijntjes toe.

Recensie My Old Lady

Geen paardenmiddelen
Met zijn ongebreidelde fantasie en satirische schrijfstijl zou de Britse auteur Tom Sharpe wel raad hebben geweten met dit gegeven: kosten noch moeite noch paardenmiddelen zou hij sparen om dat oude mens kassie wijle te krijgen. Schrijver-regisseur Israel Horovitz hanteert minder platte humor en meer fijnzinnigheid: Mathias probeert de oude dame tevergeefs op het gemoed te spelen, verkoopt stiekem wat oude meubels uit zijn kamer om zijn huur te kunnen betalen en zuipt zich laveloos aan de oevers van de Seine. Ook zijn contact met de lastige Chloé wil niet zo vlotten, dus dreigt hij haar te chanteren wegens haar relatie met een getrouwde man.

Na drie scheidingen bij  blijkt Mathias vol bitterheid en is volgens zijn nieuwe huisgenoten onaangepast. Hij onderzoekt alle mogelijkheden om het huis in zijn bezit te krijgen. Te langen leste stelt hij voor om het appartement in tweeën te delen, maar Chloé weigert en doet een belachelijk laag bod, dat Mathias uiteraard niet kan accepteren. Vervolgens weet Mathias wel heel handig een gladde, hebzuchtige makelaar wat cash uit zijn zak te kloppen.

Recensie My Old Lady

Hernieuwde kennismaking met vader
Mathias is niet alleen cynisch, maar raakt ook van slag na de ontdekking van oude foto’s op de bovenetage. Het betekent een hernieuwde kennismaking met zijn vader met wie Mathias een moeilijke verhouding had. En zo slaat de aanvankelijk lichtvoetige toon van het verhaal om in een deprimerende geschiedenis, waarbij Mathias Chloé toevertrouwt dat depressie in de familie zit. Ooit zei een psychiater tegen Mathias: ‘Je moet het kind dat je was op de knie zetten van degene die je bent geworden en dan het kind geruststellen.’ Echter Mathias zegt dat hij maar blijft dromen dat het kind dat hij was nu op zijn knie zit en hij beide handen om diens keel plaatst. Zowaar geen lichte kost.

Israel Horovitz is beroemd als schrijver van tientallen toneelstukken, zoals Line (25 jaar op Broadway) en The Indian Wants The Bronx (toneeldebuut Al Pacino). Voor de verfilming van zijn recente bekroonde drama My Old Lady besloot de inmiddels 75-jarige Amerikaan zelf op de regiestoel te gaan zitten. Terwijl op het podium de gebeurtenissen zich afspelen tussen drie personen in één ruimte kon Horovitz zijn werkstuk nu voorzien van een cinematografische visie van Parijs en enkele andere personages inweven. Erg veel voegt het niet toe, omdat het stuk het vooral moet hebben van het verhaal en het acteerspel. De drie hoofdrolspelers zijn uitstekend op hun plaats, maar als film is de laatste act van The Old Lady misschien een tikkeltje te zwaar.

 

25 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Jessabelle

Posted on

**

recensie  Jessabelle

Kun je vechten met een geest?

door Cor Oliemeulen

De schrijver van Night at the Museum (1 en 2) heeft zijn best gedaan om van Jessabelle een interessante kruising van horror, thriller en mysterie te maken. Eén origineel vernieuwend plotelement tussen een reeks van versleten ingrediënten is helaas te weinig om geschiedenis te schrijven. 

Na het auto-ongeluk waarbij haar vriend om het leven kwam, keert Jessabelle gekluisterd aan een rolstoel terug in haar ouderlijke huis in Louisiana. Haar moeder is overleden toen Jessabelle op aarde kwam en haar vader, met wie ze jaren geen contact heeft gehad, hult zich in stilzwijgen en alcoholdampen. Jessabelle neemt haar intrek in haar moeders kamer in het grote huis aan een meer. De sfeer is direct onheilspellend. Onder het bed ontdekt Jessabelle een doos met haar naam erop. Er zitten videobanden in. In de opnames spreekt haar moeder tot Jessabelle. Als vader dit ontdekt, is hij furieus en smijt de rolstoel in het meer. Maar Jessabelle blijft geïntrigeerd door de videobanden. Voortaan kijkt ze stiekem en ontdekt langzaam en geschokt wie en wat haar moeder was.

Recensie Jessabelle

Mysterie
Jessabelle is gemaakt door Kevin Greutert, editor van de hele Saw -franchise waarvan hij de laatste twee delen mocht regisseren. De film mist gore, voldoende heftige schrikmomenten of nagelbijtende en bloedstollende fragmenten om horror genoemd te mogen worden. Wel herbergt de film aardige thrillerelementen en voegt hij een mysterieuze voorgeschiedenis en een voodoosausje toe om te kunnen meeliften op de hype van het bovennatuurlijke. IDB-collega Bob van der Sterre liet onlangs in zijn Camera Obscura zien dat de filmgeschiedenis veel betere genregenoten kent. Maar de premisse van Jessabelle is ambitieus.

Sarah Snook, vooral actief als tv-actrice, kruipt in de huid van Jessabelle en doet dat lang niet slecht. Het is geloofwaardig dat ze door het kijken van de videobanden haar moeder wil leren kennen, maar ze zou zich meer hardop mogen afvragen waarom haar moeder haar zoveel schrik aanjaagt, onder meer met het leggen en duiden van tarotkaarten. En natuurlijk wordt de sfeer in het verlaten huis steeds dreigender, hoort Jessabelle voetstappen op zolder, ziet ze geesten en krijgt ze nachtmerries en waanvoorstellingen. Gelukkig is haar oude, inmiddels getrouwde, jeugdliefde Preston bereid haar emotioneel en fysiek bij te staan in deze donkere tijden.

Recensie Jessabelle

Voodoo in Louisiana
Het duo gaat op onderzoek uit om het mysterie te ontrafelen. De swampy sfeer van Louisiana vormt het mooie decor van het verhaal dat aardig in elkaar steekt en opvallend weinig plotgaten kent. Na wat ongezellige onderonsjes met autochtonen, confrontaties met voodoopraktijken en de schokkende ontdekking van een graf mag de lokale politie proberen het mysterie mee op te lossen. Echter bovennatuurlijke krachten blijven Jessabelle opjagen, of is het verbeelding? Als Preston uiteindelijk zelf letterlijk met Jessabelle’s waanbeeld moet knokken, vliegt deze alledaagse rolprent toch nog uit de bocht.

 

24 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Still the Water

Posted on

***

recensie  Still the Water

Het temmen van de golf

door Joan Gebraad

De Japanse film Still the Water (Futatsume no mado) is doortrokken van een lading zen. De gebeurtenissen hebben eerder de kracht van een tsunami. 

Op het subtropische Japanse eiland Amami-Oshima woont de 16-jarige Kaito (Nijirô Murakami). De tiener heeft een onverklaarde angst voor de zee. Plakkerig, dat vindt hij de onberekenbare oceaan. Wanneer hij een lijk van een vermoorde man met een drakentattoo op het strand aantreft, groeit zijn angst nog groter. Deze man heeft Kaito namelijk al eerder gezien.

Zijn intelligente en zelfverzekerde buurmeisje Kyoko (Jun Yoshinaga) begrijpt niets van Kaito’s angst. Zij omarmt de zee. Het water kalmeert haar, windt haar op, zoals seks. Ze vindt dat de knorrige Kaito zijn angst moet overwinnen. Gedurende de film blijkt dat niet zijn enige angst te zijn.

Recensie Still the Water

Beide tieners hebben een vat vol familieproblemen. Kaito’s ouders zijn gescheiden. Met zijn moeder woont hij op het eiland. Hun band is slecht. Vaak is ze aan het werk of uit met een van haar lovers, terwijl ze Kaito aan zijn lot overlaat. Hij verlangt ondertussen soms bij zijn vader te zijn, een tatoeëerder die in Tokyo woont.

Kyoko’s sjamaanmoeder (Miyuki Matsuda) is terminaal ziek en stervende. Hoewel haar ziekte niet genoemd wordt, lijdt ze hoogstwaarschijnlijk aan kanker. Na een opname in het ziekenhuis komt ze naar huis om haar laatste dagen bij haar gezin door te brengen.

Filosofische golf
Still the Water is doorspekt met talrijke aspecten van de Japanse cultuur en filosofie. Kyoko’s vader (Fujio Tokita) vertelt bijvoorbeeld over zijn surfbeleving. Als hij tijdens het surfen een golf pakt is dat een magisch moment. De golf heeft al een heel ‘leven’ achter zich; hij is stervende. Op dat hoogtepunt is de golf hoog en woest en pakt de surfer hem. Het is zijn doel om de golf te temmen tot er niets overblijft dan leegte (nothingness) en kalmte en roerloosheid (stillness). Een soort meditatieve staat van zen. De mooiste golf die hij in zijn leven is tegengekomen vindt hij Kyoko’s moeder.

Het kalmeren van de golf kan ook staan voor de relatie tussen mens en natuur. Zoals de surfer de golf probeert te temmen, probeert de mens al eeuwen heer en meester te worden over de natuur. Hoewel Kyoko’s vader kennelijk meent dat de mens dit kan, laten de gebeurtenissen in de film het tegengestelde zien. Kyoko’s moeder ondergaat behandelingen tegen haar ziekte, maar uiteindelijk heeft de natuur, niet de mens, het laatste woord. Ze sterft.

Gedurende de film hangt de dreiging van een storm boven het eiland. Een stevige storm die een grote vloedgolf teweeg brengt en Amami-Oshima overspoelt. Na afloop is er veel verwoest. Maar in stilte na de storm is er ook ruimte voor bezinning, nieuwe inzichten en een nieuw begin.

Cyclisch verloop
De hele symboliek rondom water, zee en golven benadrukt ook het cyclische verloop van het leven en alle processen en emoties die daarbij horen. Een mens kan net als de zee het ene moment kalm, het ander moment woest zijn. Het leven kan rustig, zonder al te veel drama zijn. Wanneer we te maken krijgen met tragedie, wordt de zee onstuimig, groeien de golven groter tot deze episode in ons leven voorbij gaat. Op dat moment is er stilte en leegte. Ruimte voor bezinning. Daarna keert de rust weder. Een nieuwe, kleine golf wordt geboren.

Recensie Still the Water

Mogelijk te filosofisch
Cinematografisch is Still the Water prachtig. De locatie is sprookjesachtig, de beelden van het water mysterieus, de muziek past goed bij het verhaal en de sfeer van de film. De acteurs komen geloofwaardig over en weten op sommige momenten bij velen waarschijnlijk een gevoelige snaar te raken. Zoals in de scène waar Kyoko met haar ouders op de veranda zit. Zij legt haar hoofd op haar moeders schoot. Daarna legt haar moeder haar hoofd te rusten op de schoot van haar man. Dit liefdevolle moment laat zien hoe hecht het gezin is.

Het verhaal bevat echter wat rotte plekken. Zo worden diverse verhaallijnen niet uitgewerkt, duren sommige scènes (zoals de sterfscènes van Kyoko’s moeder) wel erg lang en worden de filosofische ideeën die als een tsunami over de film uitgegoten worden vaak niet of nauwelijks uitgelegd. Heerlijk voor de geoefende diehard filosofen, maar waarschijnlijk niet voor het grote publiek, dat baat zal hebben bij enige kennis van de Japanse cultuur. Still the Water is een mooie, maar soms iets te hersen krakende film.

 

17 november 2014

 
ALLE RECENSIES

White Bird in a Blizzard

Posted on

*

recensie  White Bird in a Blizzard 

Per ongeluk grappig

door Wouter Spillebeen

Gregg Araki, die in 2004 het tienerdrama Mysterious Skin regisseerde, is gedeeltelijk verantwoordelijk voor het lanceren van Joseph Gordon-Levitts carrière na 3rd Rock from the Sun. Daarna slaagde hij er nooit in dat succes te herhalen en dat is met White Bird in a Blizzard niet anders. 

In 1988 verdwijnt Eve Connor (geportretteerd door Eva Green, die ook in die andere teleurstelling Sin City: A Dame to Kill For speelt) zonder enig spoor. Haar rebelse dochter Kat (Shailene Woodley, The Descendants) gaat ervan uit dat ze met een minnaar is gaan lopen, haar huwelijk loopt namelijk al zo lang als ze zich kan herinneren erg stroef. Ze is bezorgd over haar vriendje die haar niet meer neukt zoals vroeger en over of ze al dan niet iets zou beginnen met de rechercheur die haar moeder zoekt. Enkel vreemde dromen over sneeuwstormen en haar moeder weerhouden de zeventienjarige ervan zorgeloos door het leven te gaan.

Recensie White Bird in a Blizzard

Tienermeisjes
“Als Fincher Gone Girl verfilmt, dan verfilm ik de tienerversie”, moet Araki gedacht hebben. De film is namelijk gebaseerd op het gelijknamige boek van Laura Kasischke, dat de psyche van een tienermeisje in een traumatische situatie poogt te ontleden. Natuurlijk met gelijkaardige tienermeisjes (met als enige leeservaring de Twilight-reeks) als doelpubliek. Het bronmateriaal was bij Fincher al niet van de bovenste plank, het mag geen verrassing wezen dat het White Bird in a Blizzard niet beter afgaat.

Laten we duidelijk zijn: White Bird in a Blizzard is een komedie. Het was niet Araki’s bedoeling, maar zijn film is hilarisch voor wie cynisch is en de humor van een slechte film kan inzien. Wie echter een diepgaand emotioneel drama verwacht, kan op de kin kloppen. De ontwikkelingen zijn voorspelbaar, de symboliek ligt er net als de stroop vingerdik op, de personages maken belachelijk domme keuzes en de acteurs zijn net bordkarton. Jammer, want als deze film enkele minuten korter was, dan was dit misschien wel mijn persoonlijke favoriete film van 2014.

Recensie White Bird in a Blizzard

Enkele plotwendingen teveel
Na ongeveer een uur en twintig minuten worstelen door een verhaal dat maar niet op gang komt en een plot die ongeveer zo interessant is als kijken naar drogende verf, schotelt Araki zijn publiek warempel een plotwending voor! En niet eens één, maar meerdere (denk aan Loft, maar dan met minder samenhang en meer voorspelbaarheid)!

Had Araki het bij zijn eerste twee twists gehouden, dan kon zijn hele film gezien worden als een dikke middelvinger naar het filmlandschap, naar films met een enorm budget die proberen kunstig te zijn en meerwaarde proberen te hebben. Hij zou het statement gemaakt hebben dat de kracht van dromen de meest luie manier is om een verhaal af te ronden, dat de magie van de liefde geen geldige motivatie voor personages is. De hele film kon een grap met een ellenlange aanleiding en een heerlijk droge punchline worden, een commentaar op de tienerfilm met het gezapige slot waarin alles netjes opgelost wordt. Jammer genoeg kon Araki daar niet stoppen en nog enkele plotwendingen later is White Bird niet meer de film die de cynicus al jaren wil zien, maar eerder anderhalf uur tijdverlies.

 

16 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Still Life

Posted on

****

recensie  Still Life

Eerbetoon aan de eenzame zielen

door Cor Oliemeulen

Er bestaan niet veel films over het sterven in eenzaamheid. Still Life weet op een respectvolle en troostende manier om te gaan met een lastig thema en bereikt een voortreffelijke balans tussen drama en komedie. 

De 44-jarige John May (Eddie Marsan) organiseert uitvaartdiensten voor mensen zonder familie en vrienden. Aan de hand van foto’s en persoonlijke bezittingen probeert hij te achterhalen of er nabestaanden zijn. John werkt uitermate gedisciplineerd en zorgvuldig. Hij trekt de standaardprocedures moeiteloos door naar zijn eigen leven. Dat heeft hem eenzaam gemaakt, maar hij heeft gewoonweg niet in de gaten dat je ook op een andere manier kunt leven. John vindt zijn bestaan zinvol vanwege zijn grote toewijding aan zijn vak en empathie voor mensen die in alle eenzaamheid zijn overleden. Thuis mag hij graag bladeren in zijn verzamelalbum met foto’s van deze mensen.

Recensie Still Life

Een nieuwe uitdaging
Zijn baas is een regelrechte hufter die vindt dat John te langzaam werkt. Na 22 jaar trouwe dienst mag John elders ‘een nieuwe uitdaging’ zoeken. Iemand anders zou minimaal boos zijn, echter John vraagt of hij nog een paar dagen onbetaald mag doorwerken om zijn laatste klus af te ronden. Zijn nauwgezette zoektocht naar eventuele nabestaanden van een alcoholist die in de flat tegenover hem woonde, veroorzaakt een behoedzame verandering in Johns visie op de werkelijkheid. Hij rekent af met de routines in zijn leven. Hij eet dingen die hij nog nooit heeft geproefd, bestelt hete chocolade in plaats van zwarte thee, doet zijn stropdas af, deelt een fles whisky met twee daklozen en kijkt niet meer een paar keer naar links en naar rechts voordat hij een straat oversteekt. Uiteindelijk vindt John de dochter van de alcoholist en ontstaat er voorzichtig een band tussen deze twee eenzame zielen.

Regisseur Uberto Pasolini (geen familie van) – na twaalf jaar werkzaam te zijn geweest als investeringsbankier en in 1997 internationaal gelauwerd als producer en bedenker van The Full Monthy – legt in zijn pas tweede speelfilm de vinger op een zere plek in de hedendaagse samenleving. Hoe komt het dat zoveel mensen zijn vergeten en moederziel alleen sterven? Wat zegt dit over de westerse maatschappij? Veel andere culturen gaan anders om met de dood. Dit blijkt bijvoorbeeld in het Japanse meesterwerk Okuribito (2008) waarin een ontslagen cellist zijn nieuwe uitdaging vindt door de lichamen van overledenen in een indrukwekkend ritueel te prepareren voor hun uitvaart.

Recensie Still Life

Rustig en sereen
In Still Life geeft het rustige en serene leven van John May betekenis aan de filmtitel, gesteund door de ingetogen en subtiele mise-en-scène. Met zijn visuele stijl verwijst Pasolini naar films van de grote Japanse cineast Yasujirô Ozu die door bijna onbewogen cameraperspectieven krachtige beelden van het alledaagse leven wist te schetsen. Ook de cinematografie van Still Life is kalm; de camera beweegt als het ware mee met Johns kijk op de werkelijkheid en zijn ontmoetingen met andere mensen.

Eddie Marsan is vooral in eigen land een zeer gerespecteerde film- en tv-acteur met meer dan honderd titels op zijn naam. Hij speelde onder tal van grote regisseurs en maakte zich vooral verdienstelijk als bijrolacteur. Zo is hij te zien in drie films van zijn landgenoot Mike Leigh – voor zijn optredens in zowel Vera Drake (2004) als Happy-Go-Lucky (2008) won hij de British Independent Film Award for Best Supporting Actor. Still Life bevestigt dat Marsan een film kan dragen. Hij is perfect als de onopvallende veertiger met een bewonderenswaardige compassie voor de eenzame medemens. Zijn laatste klus moet zijn belangrijkste klus worden. De verstrekkende persoonlijke gevolgen, cumulerend in ontroerende pracht, laten de kijker met een dubbel gevoel achter.

 

15 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Wiplala

Posted on

***

recensie  Wiplala

Kinder-kersthit vol actie

door Nanda Aris

Wiplala is een fijne kinderfilm, die een groot beroep doet op de fantasie. Het kleine mannetje Wiplala brengt de familie Blom zowel problemen als avontuur. 

Wiplala is de vijfde bioscoopfilm van Tim Oliehoek sinds hij in 2005 debuteerde met Vet Hard. Spectaculaire films maakt Oliehoek, hij is niet van het zachtzinnige werk. Geschikt blijkt hij dus ook als maker van een fantasievolle kinderfilm, de boekverfilming van Annie M.G. Schmidts Wiplala. Het drukt ook gelijk een Oliehoek-stempel op de film, want bijvoorbeeld de achtervolging door de stad typeert hem als filmmaker.

Recensie Wiplala

Géza Weisz speelt de kleine Wiplala, zijn tweede hoofdrol sinds Alleen maar nette mensen  in 2012. Soms speelt hij net iets te dik aangezet, maar soms is hij ook erg grappig. Zoals wanneer hij in de pot pindakaas rolt en uitroept: ‘Wat is dit voor oppersmurrie!’ Weisz is zelf met zijn 1.65 meter een kleine verschijning, en lijkt daarmee geknipt voor de vertolking van de kleine Wiplala. Toch zijn alle hoofdpersonages grotendeels van de tijd zelfs maar tien centimeters groot. Door de ontwikkelingen op special effects gebied, was het mogelijk de film anno nu wel te maken, en was dat een tiental jaren geleden nog vrijwel (financieel) onmogelijk.

Tinkelen
De film vertelt het verhaal van de kleine Wiplala, een klein mannetje uit een land waarin iedereen kan toveren. ‘Tinkelen’ noemen ze het daar, maar Wiplala was er niet heel goed in. Door het tinkelen van Wiplala ontstaan er lastige situaties. Zo tinkelt hij de dromerige poëet Arthur Hollidee (Paul R. Kooij) naar een metershoog standbeeld, maar krijgt hij hem niet meer terug getinkeld.

Door een lange gang komt Wiplala bij de jonge Johannes (Sacha Mylanus) terecht. De nadruk in het begin ligt op de introductie van de personages, de actie speelt later in de film. De race door de stad in een speelgoedauto is spectaculair, niet altijd geloofwaardig, maar voor kinderen vast heel spannend.

Door de introductie van de personages valt het acteren meer op – soms ietwat houterig. De verklaring zou kunnen zijn dat de film chronologisch opgenomen is, doordat de jonge acteurs zich dan beter emotioneel in kunnen leven in de film. Peter Paul Muller als verstrooide vader Blom is goed gecast. Hij straalt de warmte en bezorgdheid van een vader uit, maar is als alleenstaande vader af en toe ook behoorlijk verstrooid.

Recensie Wiplala

Fantasie
De film is geïnspireerd op films als ET, Honey, I Shrunk the Kids en Jumanji. De vergelijking met Honey, I Shrunk the Kids behoeft geen verdere uitleg, en eigenlijk de andere twee films ook niet. Jumanji is een heerlijk fantasierijke kinderfilm (met Robin Williams in de hoofdrol), waarin de actie snel opvolgt. Niet heel geloofwaardig allemaal, maar voor kinderen hoeft dit ook niet. Dit geldt ook voor Wiplala. ET ertelt over de vriendschap tussen een klein jongetje en een buitenaards wezen. Wiplala is geen alien, maar wel van een ander denkbeeldig land. In beide films werkt de verboden vriendschap goed als spanningsboog.

Wiplala  peelt vanaf 19 november in de bioscoop en zou wel eens een kersthit kunnen worden. Een fijne film voor ouders met kinderen in de vakantie.

 

14 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Mommy

Posted on

****

recensie  Mommy

Onvolmaakte drie-eenheid

door Suzan Groothuis

De verhouding tussen een moeder en haar moeilijk handelbare zoon komt op de proef te staan wanneer zij hem weer in huis haalt. Maar de tussenkomst van een buurvrouw biedt hoop op verandering.

Het is het Canada van 2015, waarin een nieuwe wet van kracht is: het direct laten opnemen van je kind, als blijkt dat die thuis onhandelbaar is en de zorg niet langer gewaarborgd kan worden.

Recensie Mommy

Instelling
In die wetenschap volgen we moeder Diane en haar vijftienjarige zoon Steve, die weer in huis wordt opgenomen nadat hij een tijdje in een instelling zat. De hulpverlener drukt haar nog eens op het hart dat haar kind onhandelbaar is. Maar de andere optie – overplaatsen naar een justitiële inrichting – wil Diane beslist niet.

De kijker volgt het tweetal in een poging er het beste van te maken. Steve, belast met een extreme vorm van ADHD en geweldsuitspattingen, en Diane, die er zo haar eigen manieren van opvoeden op na houdt. Al snel mondt de hereniging uit in oplopende spanningen en ruzies, maar desondanks houdt de spil – de onvoorwaardelijke liefde voor elkaar – stand.

En dan is er de plotse tussenkomst van een buurvrouw, de stille en emotioneel labiele Kyla. Wanneer zij Steve na een van zijn woede-uitbarstingen helpt, wordt zij als vanzelfsprekend in het moeilijke gezin opgenomen. Ondanks de zichtbare klassenverschillen – Kyla met haar goed verzorgde uiterlijk en achtergrond als lerares tegenover een grofgebekte en ordinair uitziende Diane – vinden ze steun bij elkaar.

Onmiskenbaar Dolan
Xavier Dolan, ook wel het Canadese wonderkind genoemd, imponeerde in 2009 op 19-jarige leeftijd met J’ai tué ma mère, waarin hij zelf de hoofdrol speelt en als jonge homoseksueel in de clinch ligt met zijn dominante moeder. Inmiddels heeft hij een indrukwekkend rijtje films op zijn naam staan; een trefzekere visuele stijl en complexe, emotievolle verhoudingen vormen zijn handelsmerk.

Zo ook in Mommy, misschien wel Dolans meest intieme project tot nu toe. Visueel opmerkelijk vanwege het kleine kader (1:1 aspect-ratio), met als gevolg dat je als kijker dicht op de huid van de personages zit. Die toch al zijn aangewezen op hun kleine wereld met elkaar. Maar laat dit dan wel een wereld zijn die geregisseerd is door Dolan en bijna uit zijn voegen barst van hysterie. Dialogen vol vuur, emotie en leven. De rond stuiterende, losbandige Steve, zijn net zo emotievolle moeder en de stille Kyla, die door al dat leven zelf weer tot bloei komt.

Recensie Mommy

Emotioneel overrompelend
Niet dat het een volmaakte drie-eenheid betreft, integendeel. Steve’s gedrag werkt als een katalysator voor problemen, ook al blijkt hij in zijn hart een goede jongen. Rekeningen stapelen zich op, zorgen nemen toe. Ieder voor zich doet zijn best om zich aan te passen aan het leven, maar vlucht er tegelijkertijd voor.

Sterke troef van de film zijn Antoine-Olivier Pilon en Anne Dorval (haar vierde optreden in Dolans films) in hun rollen van Steve en Diane. In al hun luidruchtigheid, eerlijkheid en liefde voor elkaar kunnen zij niet anders dan de kijker beroeren. Vreemde eend in de bijt is Kyla (Suzanne Clément, eerder in Dolans Laurence Anyways te zien), van wie je je afvraagt wat zij precies in het ontwrichte gezin te zoeken heeft. Haar rol wordt verder niet uitgediept, afgezien van haar band met het disfunctionele duo. Voor Steve en Diane lijkt dat echter niet uit te maken. Voor hen is Kyla een welkome afleiding, iemand die onpartijdig en onbevooroordeeld aan hun zijde staat. Want de onmacht, eenzaamheid en de letterlijke schreeuw om aandacht die boven alles uittorent, blijft na het zien van een emotioneel overrompelende, ruim twee uur durende zit op het netvlies gebrand.

 

12 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Whiplash

Posted on

****

recensie  Whiplash

Bloed, zweet en drums

door Suzan Groothuis

Om tot een van de beste jazzdrummers te horen moet je tot het uiterste gaan. Immers, saxofonist Charlie Parker werd pas Bird toen Philly Joe Jones een bekken naar zijn hoofd gooide.

Andrew (Miles Teller, Rabbit Hole, The Spectacular Now) is een jonge jazzmuzikant die de beste drummer van zijn prestigieuze conservatorium wil worden.  Wanneer hij aan het oefenen is wordt hij opgemerkt door Terence Fletcher (J.K. Simmons, Spider-Man, Juno). Fletcher is een briljante docent die er om bekend staat muzikanten tot grote hoogten te brengen. Maar zijn lesmethoden zijn ook omstreden.

Van Andrews drumsessie lijkt hij niet onder de indruk. De man is zelfs al vertrokken, voordat Andrew er erg in heeft. Maar dat zijn spel wel zeker opgemerkt is, blijkt wanneer Fletcher hem op een later moment uit een les plukt. Hij vraagt Andrew voor zijn jazzband te drummen en te laten zien wat hij in huis heeft.

Recensie Whiplash

Tot het uiterste
Vanaf dat moment ontwikkelt zich een gespannen verhouding tussen een jonge, getalenteerde jazzdrummer die de beste wil zijn en een docent die het maximale uit zijn studenten wil halen. Fletcher zoekt herhaaldelijk Andrews grenzen op door het uiterste van hem te vragen. En Andrew onderwerpt zich aan de grillen van zijn leermeester, maar balanceert daarbij op het randje van zijn fysieke en psychische kunnen.

In zijn thematiek doet Whiplash wat denken aan films als Black Swan en The Wrestler (beiden van Darren Aronofsky), waarin het lijntje tussen passie en waanzin dun is. Hoewel Whiplash lichter is van toon en uiteindelijk ook optimistischer, zijn er overeenkomsten: de lichamelijke en psychische opoffering van een passie of sport die volledige toewijding vraagt.

Aronofsky deinsde in zijn films niet terug voor het tonen van de gevolgen van de fysieke inspanningen, zoals de krakende pezen en uitputting van Natalie Portman in Black Swan. In Whiplash drumt Andrew tot bloedens toe. Overigens niet geënsceneerd: acteur Miles Teller, die al vanaf zijn vijftiende drumt, kreeg blaren op zijn handen dankzij de krachtige en onconventionele stijl van jazz drummen. Daarbij werd hij in de meest intense scènes door regisseur Damien Chazelle aangemoedigd om door te gaan totdat hij uitgeput was.

Goed is niet goed genoeg
Whiplash is echter meer dan een fysieke en psychische uitputtingsslag. De passie voor muziek en daarin willen excelleren en van betekenis willen zijn staan op de voorgrond. Hoezeer Fletcher ook brult, drilt en zijn studenten tot het uiterste drijft, zijn beweegredenen zijn helder: “I push people beyond what’s expected of them. I believe that’s an absolute necessity.”

Recensie Whiplash

Niet dat dit van Fletcher een sympathiek personage maakt, want de man is in zijn vak een omstreden, manipulerende klootzak. Maar hij is wel iemand die zichzelf ten doel heeft gesteld het beste in de ander naar boven te halen. Het vinden van een nieuwe Charlie “Bird” Parker. Daar tegenover staat de getalenteerde jonge Andrew: “I want to be one of the greats”.

Miles Teller en J.K. Simmons zijn in hun rollen volledig aan elkaar gewaagd. Twee gedreven, gepassioneerde karakters die de beste in hun vak willen zijn en het elkaar daarin niet gemakkelijk maken. In de zinderende slotscène wordt feilloos duidelijk hoe de verhoudingen liggen en bovendien een knap staaltje drummen weg gegeven. Whiplash  is een film over absolute toewijding, waarin “goed gedaan” niet goed genoeg is. Of in Fletchers treffende bewoordingen: “There are no two words in the English language more harmful than ‘good job’.”

Whiplash won op het Sundance Festival in Amerika zowel de jury- als de publieksprijs. Recent werd de film op het Leids Filmfestival vertoond, waar hij de American Indie Competition won. En dan te bedenken dat regisseur Damien Chazelle de financiering voor zijn film maar met moeite rond kreeg. Daarvoor was eerst een korte versie van Whiplash (2013) nodig.

 

11 november 2014

 
ALLE RECENSIES