Horns

**

recensie  Horns

Gevallen engel op wraaktocht

door Wouter Spillebeen

Halloween betekent het verschijnen een hoop obligatoire horrorfilms. In het geval van Alexandre Aja’s late aanvulling Horns betekent dat vooral een fantasiefilm die onterecht dat stempel krijgt toebedeeld. 

De film mag een beetje flauw zijn om echt horror te zijn, Horns is toch niet de eerste poging van de Franse regisseur Aja. In 2006 maakte hij een best succesvolle remake van de klassieker The Hills Have Eyes en in 2010 toonde hij dat je het genre niet altijd serieus moet nemen met zijn zelfbewuste, maar minder gesmaakte Piranha 3D. Met Horns verfilmt hij het gelijknamige boek van Joe Hill, de zoon van The Shining-auteur Stephen King. 

Recensie Horns

Iedereen ziet Ig Perrish (geacteerd door Harry Potter himself, Daniel Radcliffe) als iemand die onbestraft een moord heeft gepleegd. Zijn vriendin is niet meer en alles wijst erop dat hij haar heeft vermoord. Hij houdt zijn onschuld vol, enkel zijn vriend en advocaat Lee lijkt hem te geloven. De plot van Horns doet denken aan die van Finchers nieuwe Gone Girl, die andere boekverfilming die al diepte uit beproefde bronnen. De twist: de rouwende jongeman krijgt ineens duivelachtige hoorns op zijn voorhoofd die ervoor zorgen dat de meest zondige kantjes van al zijn gesprekspartners bovenkomen. Ig is een kruising tussen Maleficent (de heks uit Doornroosje) en een gevallen engel. Zijn enige doel: achterhalen wie zijn geliefde Merrin (Juno Temple) heeft vermoord. 

Zonden
De problemen met de film beginnen bij de krachten van Ig. Het is volstrekt onduidelijk welk effect de hoorns hebben op omstanders. Wordt iedereen ineens overdreven eerlijk? Krijgen mensen door de hoorns een drang om te zondigen? Krijgt Ig een enorme overtuigingskracht? In elke conversatie lijken de effecten te verschillen. Toch weet Ig meteen hoe zijn nieuwe bizarre gaven werken en hoe hij die ten goede kan aanwenden. Bovendien lijkt de film de latente homoseksualiteit van twee agenten in hetzelfde rijtje te plaatsen als de neiging tot verwonden, verkrachten en vermoorden van andere personages. 

Recensie Horns

De religieuze symboliek in Horns is meteen duidelijk. Alsof de duivelshoorns, nummerplaten die verwijzen naar Bijbelverzen, verwijzingen naar de hoofdzonden en prominente kruisbeeldjes niet genoeg waren, leggen enkele personages én een irritante en overbodige voice-over nog eens flagrant uit wat de beelden betekenen. Het principe ‘show, don’t tell’ betekent blijkbaar niets meer. De geanimeerde slangen lijken op overschotjes van de lachwekkende animaties uit Piranha 3D en de film begaat ook nog eens de zonden die collega Alfred Bos al beschreef in zijn recensie van Gone Girl:
“…behoorlijk clichématige verwikkelingen rond overspannen media, het makkelijk te manipuleren Volksempfinden en nihilistische advocaten.” 

(Bijna) vlekkeloos
Maar wonder boven wonder, er valt ook iets positiefs te vermelden over Horns. Jawel, Radcliffe acteert helemaal niet slecht, in tegenstelling tot zijn non-prestatie in de remake van The Woman in Black in 2012. Een vrij opmerkelijke prestatie aangezien de jonge Brit nu met een (bijna) vlekkeloos Amerikaans accent acteert. Met uitzondering van James Remar (iets aan zijn eeuwig portret van de vaderfiguur – zie Jericho  en Dexter  – irriteert) lijken de meeste acteurs zich goed te voelen bij hun rol. Laten we hopen dat Radcliffe door deze film meer serieuze personages krijgt toebedeeld. Met een beter verhaal en strakkere regie had hij een kans gehad om uit te blinken in Horns.

 

9 november 2014

 

ALLE RECENSIES

Interstellar

*****

recensie  Interstellar

Kosmisch surrealisme

door Alfred Bos

Met het ambitieuze en spectaculaire Interstellar plaatst de Britse regisseur Christopher Nolan zich in het rijtje meesters dat de sciencefictionfilm vernieuwde. Is de mens groot genoeg voor het heelal?

In 2014 lijken de sciencefictionfilms als rijp fruit van de cinemaboom te waaien. Werd de boekenvariant al eens dood verklaard – de SF-toekomst is inmiddels realiteit – op het grote doek bloeit het genre. Dan bedoelen we niet de verfilmde striphelden, maar ‘klassieke’ SF met bespiegelingen over samenlevingen waarin robotten, kunstmatige intelligentie en andere technische toverij even normaal zijn als water uit de kraan. SF op zijn best is surrealisme met een wetenschappelijke onderbouw en Interstellar biedt ‘klassieke’ SF van superieur gehalte.

Recensie Interstellar

Regisseur Christopher Nolan (de Batman-trilogie, Inception) schreef, zoals voor al zijn films, zelf het script, in dit geval in samenspraak met zijn jongere broer Jonathan. Interstellar verhaalt over een verkenning in deep space naar bewoonbare planeten en maakt en passant abstracte concepten als de Einstein-Rosen-brug oftewel wormgaten (gaten in de ruimtetijd van het universum) en de consequenties voor het begrip tijd van Einsteins relativiteitstheorie inzichtelijk voor het grote publiek. Dat is op zich al een krachttoer en zo’n breed ontwerp vraagt om een breed canvas. Interstellar gebruikt elke minuut van de kleine drie uur die de film duurt om de kijker emotioneel te engageren.

Vader-dochterrelatie
Het intelligente script wordt tot leven gewekt door een imposante reeks acteurs. Matthew McConaughey vertolkt Cooper, een voormalige testpiloot; Jessica Chastain is Coopers dochter Murph; Casey Affleck zijn zoon Tom; Anne Hathaway Coops college-astronaut Amelia (naar Amelia Earheart, de eerste vrouw die solo over de Atlantische en de Grote Oceean vloog?); bovendien zijn er bijrollen voor onder meer Michael Caine, John Lithgow en Matt Damon. In Interstellar draait het niet om technologie, maar om mensen en de consequenties van hun keuzes.

Die kunnen ze nauwelijks overzien, te meer daar de wetten van de kosmos werken op een andere schaal dan op een boerderij in het Amerikaanse Midwesten. Voor een astronaut die reist met de snelheid van het licht gaat de tijd vele malen trager dan op aarde en wanneer Cooper terugkeert van zijn kosmische avontuur is zijn dochter, nog geen tiener toen hij vertrok, een stokoude vrouw, omgeven door klein leger van kinderen en kleinkinderen. Zijn relatie met haar vorm het hart van de film.

Recensie Interstellar

Vierde dimensie gevisualiseerd
Is het scenario al een huzarenstukje – Nolan deed het overigens eerder met het in vijf (!) realiteiten spelende Inception en het zowel van achter naar voren als chronologisch vertelde Memento, zijn debuutfilm uit 2000 – ook in visueel opzicht verlegt de film grenzen. De lancering van de interstellaire raket is ‘klassieke’ SF in het voetspoor van Kubricks 2001: A Space Odyssey, maar wat daarop volgt verlegt grenzen. Het meest spectaculair is de wijze waarop Nolan de vierde dimensie visualiseert als een soort bibliotheek waarin alles wat ooit is gebeurd zich gelijktijdig voltrekt. Veel films gaan in de derde acte onderuit, Interstellar komt dan juist tot ontplooiing.

De Britse SF-auteur (en schrijver van het 2001: A Space Odyssey-scenario) Arthur C. Clarke heeft eens opgemerkt dat geavanceerde technologie zich niet laat onderscheiden van magie en zelden is die observatie zo fraai geïllustreerd als in Interstellar. Nolan slaat een nieuw piketpaaltje in de sciencefictionfilmtraditie en schaart zich in de reeks Fritz Lang (Metropolis, Frau im Mond), William Menzies (Things to Come), Fred Wilcox (Forbidden Planet), Jean-Luc Godard (Alphaville), Stanley Kubrick (2001), Andrei Tarkovsky (Solaris), Ridley Scott (Bladerunner) en de Wachowski-broers (The Matrix) meesters wiens verbeelding geen grenzen kende. SF-film van het jaar. En misschien wel van de laatste tien jaar.

 

3 november 2014

 

ALLE RECENSIES

Violet

**

recensie  Violet

Nauwelijks zichtbaar

door Ralph Evers

Violet bevindt zich als kleur aan de rand van het zichtbare spectrum. De grens tussen zien en niet zien. Een film die zich focust rondom wat getoond wordt en wat niet, wat zich tussen de regels bevindt en wat gezegd wordt. Een film over geweld, want violet en violent liggen dicht bij elkaar. 

De film opent met een close-up van bewakingscamera’s. Jesse en Jonas, twee vrienden zijn in een winkelcentrum. Uit het niets wordt Jonas belaagd en doodgestoken. De 15-jarige Jesse is de enige getuige. Terwijl de omgeving op zoek is naar antwoorden, poogt Jesse zijn verdriet een plek te geven. Ook binnen hun vriendengroep zoekt men naar troost en steun. Dit valt hen allen zwaar.

Recensie Violet

Beeldtaal
Regisseur Bas Devos kiest bewust voor een stijl waarin beelden meer zeggen dan tekst. Hij laat zijn personages weinig spreken en wil vooral gebeurtenissen op een eigenzinnige manier tonen. Eigenzinnig in de betekenis van artistiek. Dit levert soms prachtige beelden op, zoals de camera die de BMX-crossers walsend achtervolgt.

Naarmate de film vordert volgen op deze mooi gevonden beelden verstilde shots. Huizen in een boven modale wijk. Huizen in het donker. Huizen. Tussen sommige scènes is er ineens iets van video-art. Met felle kleuren lijk je iets te ontwaren van een kernexplosie, een huis wordt weggevaagd, gevolgd door troebele beelden. Wat gebeurt daar? Refereert meest waarschijnlijk aan de weggeslagen vriend in Jesse’s leven. Het zijn deze creatieve vondsten die de film de eerste helft interessant maken.

De opvallende afwezige is de soundtrack. Voornamelijk zijn omgevingsgeluiden uitvergroot. Dit geeft een frisse feel. De enige muziek is tijdens een live-concert van blackmetalband Deafheaven. Ook weer een vondst die sprankelt. Geen gemakkelijke muziek, welk met een behoorlijk volume door de bioszaal knalt.

Recensie Violet

Verzanden
Maar na het concert, zo halverwege de film, komt er zand in de ketting. Niet alleen Jesse is op zoek naar betekenisgeving van het vreselijke geweld. Ook de film lijkt op zoek naar een vorm.

In een interview zegt de regisseur meer geïnteresseerd te zijn in hóe de beelden je raken, dan in wát er getoond wordt. De beeldtaal zou een diepere laag aan de kijker moeten brengen. Het thema van Violet zit aldus in elke scène doordrenkt. Dat begint al met de kille observatie van de moord. We zien dit gebeuren op een cctv-monitor, zonder geluid. We zien het in de handelingen en weinige woorden van alle nabestaanden. De ouders van Jonas die verstommen in een conflict.

Hierachter schuilt een idee van de regisseur: door Jesse en zijn omgeving te observeren toont hij wat zich lastiger laat zien, maar een sterkere kracht kent dan het geweld. Een geloof wellicht, dat mensen zich verbinden in wat ze niet doen, in plaats van wat ze begrijpen. Een idee wat Bas Devos de grote prijs op het Generation14plus van het filmfestival Berlijn opleverde, maar waar een nietsvermoedende bioscoopganger wellicht in verzandt.

 

2 november 2014

 
ALLE RECENSIES

3 coeurs

**

recensie  3 Coeurs

Belastinginspecteur ontduikt trouw

door Cor Oliemeulen

Blauwe brieven op kantoor, blauwe ballen na werktijd. Dat overkomt belastinginspecteur Marc die langzaam afglijdt in een ongemakkelijke driehoeksverhouding. 

Na zijn film over de laatste tumultueuze dagen van koningin Marie Antoinette, Les adieux à la reine, waagt de Franse regisseur Benoît Jacquot zich aan een driehoeksverhouding. In het relatiedrama 3 Coeurs speelt de Belgische acteur Benoît Poelvoorde de belastinginspecteur Marc die valt voor twee zussen: Sylvie (Charlotte Gainsbourg) en Sophie (Chiara Mastroianni).

Recensie 3 Coeurs

Rendez-vous
Het is laat in de avond en Marc ontmoet Sylvie op straat. Ze raken aan de praat en er ontstaat een klik. Ze spreken af voor een rendez-vous over een week in het populaire Parijse stadspark Jardin des Tuileries. Sylvie wacht tevergeefs op Marc, die door zakelijke beslommeringen en acute ademnood (de man rookt als een ketter) wordt opgehouden. Wat voorbestemd leek om spoedig uit te groeien tot een hartstochtelijke relatie mondt uit in een deceptie. Sylvie vertrekt na enige tijd naar Amerika en Marc ontmoet bij stom toeval haar zus Sophie op wie hij ook snel verliefd raakt.

Dat 3 Coeurs wordt verteld vanuit het perspectief van de man maakt het gegeven bij voorbaat misschien interessant, de uitwerking laat te wensen over. Passievolle liefde hoef je misschien niet direct van een belastinginspecteur te verwachten, maar als kijker vraag je je in alle redelijkheid af wat beide zussen toch zien in Marc. De ontdekking dat hij verliefd is op twee vrouwen die zussen zijn slaat bij Marc niet direct in als een bom, hoezeer ook de regisseur middels de geluidsband de spanning tot een climax probeert te brengen.

Egoïstisch en hypocriet
Normaliter zie je dit soort driehoeksverhoudingen in romantische komedies en komt alles uiteindelijk op zijn pootjes terecht. In 3 Coeurs zijn de verhoudingen gedoemd te mislukken, omdat de man egoïstisch en hypocriet is. Egoïstisch omdat hij van twee walletjes eet en hypocriet omdat hij op kantoor iemand dreigt aan te geven voor belastingontduiking, terwijl hij zelf privé de boel belazert. Als de ene zus weet van de affaire met de andere zus spreekt ze af met Marc af om geen opheldering van zaken te geven, omdat ze het tere hart van zuslief niet wil beschadigen.

Recensie 3 Coeurs

In dat opzicht is het drama voer voor psychologen en een bron van herkenning voor onfortuinlijke kijkers die hetzelfde lot (hebben) ondergaan. De drie hoofdrolspelers hebben dan wel een hart, waarvan de filmtitel gewag maakt, maar er valt verdraaid weinig warmte in te bespeuren. Als kijker raak je nooit echt betrokken bij hun liefde en hun (on)geluk. Gelukkig is er nog Catherine Deneuve, de moeder van de twee zussen (en in werkelijkheid ook de moeder van Chiara Mastroianni), die de intrige in de gaten lijkt te hebben. In haar schaarse optredens geeft Deneuve het trio acteerles, waardoor 3 Coeurs nog enigszins de moeite waard is.

 

1 november 2014

 
ALLE RECENSIES

Wakolda

**

recensie  Wakolda

Poppentheater

door Ralph Evers

Een verhaal gebaseerd op de waargebeurde feiten rondom nazi-dokter Josef Mengele gepresenteerd als plattelandsdrama weet niet te overtuigen. 

De beruchte nazi-dokter Josef Mengele stond bekend om zijn gruwelijke experimenten. In de film Wakolda, ook bekend als The German Doctor, wordt een sympathieke Mengele neergezet. Hij ontfermt zich over de jonge Lilith.

Recensie Wakolda

Charmante Duitser
Wanneer Eva en Enzo met hun kinderen neerzijgen in een klein dorpje in Patagonië om het hotel van Eva’s moeder te heropenen komen ze in contact met een charmante Duitser. Hij ontfermt zich over hun jongste dochter, Lilith. Die kampt met een groeiachterstand en wordt om haar lengte gepest. Hij dringt aan om haar te helpen, ondanks de weerstand van Enzo. Het experimenteren houdt echter niet op bij Lilith. Wanneer Mengele ontdekt dat Eva zwanger is van een tweeling en er complicaties bij de geboorte zijn, dringt hij opnieuw aan zich te mogen ontfermen over de baby’tjes. Door zijn zorg voor Lilith ontwikkelt zich een band tussen hen, zonder dat de familie op de hoogte is van de gruwelijke geschiedenis van hun Duitse ‘vriend’.

Het verhaal is tegen de prachtige natuur van Patagonië afgezet en is gebaseerd op feiten. Josef Mengele is destijds ternauwernood aan de Israëlische geheime dienst, de Mossad, ontsnapt. De Joodse fotografe Nora Eldoc komt hem op het spoor en probeert hem in haar val te laten lopen. Hij weet echter op tijd te ontkomen.

Mythologie
Indien je enige kennis hebt van mythologie is de naam van Lilith in dit verhaal interessant. De ‘Doodsengel’ Mengele, tegenover de Hebreeuwse ‘Godin van het Kwaad’, Lilith. Zij was het symbool van de zinnelijke begeerten en eiste gelijkheid van de seksen bij Adam. In de Sumerische mythologie stond zij symbool voor de zuivere, heilige vrouw. Van hieruit zou een interessante verwijzing kunnen ontspruiten naar de manipulatie van Lilith door Mengele. Echter een dergelijke verwijzing blijft in Wakolda uit.

Recensie Wakolda

En daarmee zijn we op een belangrijk probleem terechtgekomen. De Argentijnse regisseur Lucía Puenzo heeft niet het juiste tempo te pakken weten te krijgen. De personages en het verhaal lijken zoekende naar hun timing. De diepgang komt overeen met de poppen die Enzo maakt. Mechanisch. Men lijkt verdwaald in de scènes tegen een schilderachtig en verstild landschap van Zuid-Argentinië. Die vervreemdende zoektocht naar de juiste balans in deze film wordt nog eens versterkt door de mooie muziek van Nick Cave.

Wat dan overblijft, is de verrassende overeenkomst met het uiterlijk van Mengele die vertolkt wordt door de Spaans / Duitse acteur Àlex Brendemühl. Echter qua spel moet hij het duidelijk afleggen tegen Gregory Peck die dezelfde horrordokter speelde in The Boys from Brazil (1978).

 

31 oktober 2014

 
ALLE RECENSIES

Wild Tales

***

recensie  Wild Tales

Zes woeste ritten door het leven

door Suzan Groothuis

In zes korte verhalen volgen we diverse personages omgeven door pech, geweld of corruptie. Op humoristische én wrede wijze speelt regisseur Damián Szifrón met hun lot in een maatschappij waar het hen niet gemakkelijk wordt gemaakt.

In het eerste filmpje neemt een vrouw haar intrede in een vliegtuigcoupé en raakt aan de praat met de man naast haar. Beiden blijken iemand van vroeger te kennen. Zij heeft een relatie met hem gehad, hij heeft zijn muzikale kunsten genadeloos afgekraakt. Hoe zou het deze jongeman verder vergaan zijn? Dan mengt de een na de ander zich in het gesprek, want – toeval of niet – alle reizigers blijken wel een connectie met deze persoon te hebben. Maar er is een hoger plan, een waarin afgerekend wordt met kwelgeesten vanuit het verleden. Dat blijkt wel uit de verrassende eindshot van dit korte verhaal, waarin verwardheid, absurdisme en tragiek samenkomen.

Recensie Wild Tales

Wild Tales (Relatos salvajes) is een bundeling van zes verhaaltjes, waarin een lijn van geweld, corruptie, wraak en opoffering te ontdekken valt. Allemaal luchtig gebracht overigens, want de nodige portie humor ontbreekt er niet in.

Het weerzien met een ongenode gast loopt slecht af, een ingenieur raakt steeds meer in de problemen na een incident met een parkeerboete, een man die jarenlang in dienst is bij een rijk gezin moet opdraaien voor een auto-ongeluk dat de zoon des huizes heeft veroorzaakt. Straffe zaken dus, waarin buiten de wispelturigheid en hardheid van mensen de Argentijnse maatschappij onder de loep wordt genomen. Omkoping en onrecht zijn aan de orde van de dag.

Bloed op de bruidstaart
De finale wordt ingezet met een bruisend huwelijksfeest, maar ook dat is van korte duur. De gelukzalige bruid komt erachter dat manlief er een affaire op na hield met zijn sensuele collega. Vanaf het moment dat hij toegeeft is het feest een slagveld van gebroken glas, omgevallen taart en bloedsporen.

Szifrón hanteert een mix van tragikomedie en wreedheid. Zijn korte verhaaltjes doen wat denken aan die van Roald Dahl, in wiens Kiss Kiss en Someone Like You een macabere kwaadwilligheid de toon voert en de mens wordt afgeschilderd als zelfzuchtig wezen. Ieder filmpje, overigens in speelduur verschillend, laat zien dat geluk en stabiliteit geen vanzelfsprekendheid zijn. Je leven kan plots veranderen, waarbij spanning, onrecht en irritatie het beest in de mens naar boven halen. Ofwel getriggerd door een corrupte maatschappij, ofwel door op macht en wraak beluste mensen om je heen, ofwel vanuit je eigen ontembaarheid.

Recensie Wild Tales

Onverschillig leedvermaak
In de korte verhaaltjes domineert een zwartkomische toon boven de problemen die daadwerkelijk spelen. Echt naargeestig en indringend (zoals Dahls korte verhalen) wordt het daardoor niet, waarbij ook speelt dat niet ieder filmpje inhoudelijk even sterk is. Zo werkt het verhaal van de ingenieur (met acteur Ricardo Darín, bekend van The Secret in Their Eyes (2009) en Nine Queens (2000)) naar een geforceerde en wat voorspelbare climax toe.

In ieder verhaal draait het om een plotse, dik aangezette ontknoping. Invoelen met de personages is er niet bij, daarvoor zijn ze te eendimensionaal neergezet. Wild Tales is vooral een dolle, op momenten hilarische rit door het leven. Origineel en verfrissend, dat wel, maar wat blijft hangen is het gevoel van onverschillig leedvermaak.

 

29 oktober 2014

 
ALLE RECENSIES

Wolf at the Door, A

****

recensie  A Wolf at the Door

Rampspoed in Rio

door Alfred Bos

Gelauwerde debuutfilm uit Brazilië maakt indruk met onderkoeld verteld verhaal over overspel dat gruwelijk ontspoort.

A Wolf at the Door (O Lobo atrás da Porta), de debuutfilm van de Braziliaanse regisseur Fernando Coimbra, heeft op diverse Latijns-Amerikaanse en Europese filmfestivals prijzen gewonnen. Vertolkt door buiten Brazilië onbekende acteurs is het een onderkoeld verteld relatiedrama over een overspelige echtgenoot die gokt in de liefde en alles dreigt te verliezen. En hij niet alleen.

Recensie A Wolf at the Door

Sylvia, een huisvrouw in Rio de Janeiro, komt haar zesjarige dochtertje Clarinha van school halen en krijgt van de lerares te horen dat ze al is vertrokken met een bekende. Welke bekende dan? Dat weet de lerares ook niet, maar Clarinha kende haar, ze was heel vertrouwd. Het is de opmaat van een tragedie rond de eeuwenoude thema’s lust en bedrog. De regisseur, die tevens tekent voor het scenario, noemt het een voorstedelijke variant op het Griekse treurspel Medea.

Kind van de rekening
De wolf aan de deur blijkt een ravissante verschijning, waar buschauffeur Bernardo als een blok voor valt. Na zeven jaar is de bruis uit zijn huwelijk met Sylvia en zoekt hij vertier bij een scharrel. De mid-twintiger Rosa woont nog thuis en weet niet zo goed wat ze met haar leven aan moet. Bernardo heeft een mooie sportauto. Hij zou beter moeten weten, deze Rosa heeft doorns, maar de leugen is verleidelijker dan de waarheid.

Dat kan niet goed gaan en het gaat dan ook goed fout. Op Rosa’s aandringen, vrijt hij een keer zonder condoom en presto, Rosa blijkt bezwangerd. Dan botsen de verwachtingen, met fatale gevolgen. Het kind van de rekening is Clarinha en zij niet alleen. Wanneer alle emoties tot een taboedoorbrekende – en barbaarse – climax komen, blijken er uitsluitend slachtoffers te zijn.

Recensie A Wolf at the Door

Semi-documentaire stijl
De inspiratie deed Coimbra op in een tijdschriftartikel over een vergelijkbare, waargebeurde zaak uit de jaren zestig. Hij brengt het verhaal via flashbacks, in een rauw-realistische, semi-documentaire stijl. Veel scènes zijn vanaf de schouder gedraaid en de mimiek van de acteurs wordt via telelens in close-up getoond. Dialogen draait Coimbra in lange statische shots.

Het is een manier van filmen die herinnert aan het Italiaanse neorealisme en de Japanse cinema van de jaren vijftig, toen film uit de studio stapte, de wereld in, en zijn toneelmatigheid verloor. Daarnaast vertelt de film à la Rashômon hetzelfde verhaal vanuit verschillende gezichtspunten, zowel van het slachtoffer als de dader. Ze komen op meesterlijke wijze samen aan het slot, wanneer de kijker zijn donkere vermoedens bevestigd ziet.

A Wolf at the Door ging vorige maand in Nederland in première tijdens het Film by the Sea Festival in Vlissingen en is nu in roulatie. Overigens is Nederland, buiten Brazilië en Spanje, een van de weinige landen waar deze opvallende debuutfilm in de bioscoop draait. Zonder computeranimaties en met levensechte personages is het de antithese van de Hollywood-blockbuster. Fernando Coimbra is een regisseur om in de gaten te houden.

 

27 oktober 2014

 
ALLE RECENSIES

Disappearance of Eleanor Rigby: Him & Her, The

**

recensie  The Disappearance of Eleanor Rigby: Him & Her 

Tragedie is een vreemd land

door Wouter Spillebeen

Ned Benson screende zijn tweeluik The Disappearance of Eleanor Rigby voor het eerst op het filmfestival van Toronto. Zijn gedurfde aanpak resulteert in enkele sterke, maar evenveel flauwe scènes. 

Een vrouw verlaat haar man; zij is depressief, zijn leven stort in. The Disappearance of Eleanor Rigby volgt eerst Conor (James McAvoy), die na het vertrek van Eleanor (Jessica Chastain) bij zijn excentrieke vader intrekt, zijn restaurant ziet falen en alles doet om zijn vrouw terug te krijgen. De tweede helft vertelt het verhaal van Eleanor, die terug bij haar ouders woont, krampachtig haar jeugd probeert te herbeleven en de tragiek wil vergeten die haar ertoe bracht Conor te verlaten. Elk verwerken ze hun verdriet op hun eigen manier, elk vertelt zijn eigen verhaal, elk hebben ze een eigen versie van de feiten. 

Recensie The Disappearance of Eleanor Rigby: Him & Her

Him
James McAvoy is een competente acteur, dat is sinds The Last King of Scotland (2006) een onweerlegbaar feit. Als Conor heeft de Schot geen perfect Amerikaans accent, maar aangezien zijn vader in het verhaal met een zware Britse tongval spreekt, is dat enigszins logisch. Dergelijke voorbeelden van aandacht voor detail zijn in de eerste helft van The Disappearance of Eleanor Rigby talrijk aanwezig (Conor kijkt na zijn aanrijding steeds naar het verkeer voor hij de straat oversteekt, wat hij ervoor niet deed). Ook al is die eerste helft het relaas van de jongeman zelf, toch schildert hij zichzelf niet perfect af. Hij is hulpeloos, koppig, spuwt vaak irritant gladde oneliners en verwacht dat anderen hem kant-en-klare antwoorden geven op zijn grote vragen. Een van die anderen is trouwens Saturday Night Live-acteur Bill Hader, die eens niet voor een lichte toon zorgt, maar het drama mooi onderschrijft. 

Toch is het verhaal van Conor langdradig en ietwat oninteressant. Enkele scènes lijken enkel als voer te dienen voor de tweede helft en het gebrek aan antwoorden maakt van Him geen afgewerkt geheel. Bovendien is het scenario vaak geschreven alsof elk personage een filosoof is. Iemand moet Benson vertellen dat niet iedereen zomaar diepgaande mijmeringen uit de duim kan zuigen. 

Her
In de tweede helft van The Disappearance of Eleanor Rigby zien we hetzelfde verhaal, maar dan door de ogen van Eleanor. Chastain, die Oscarnominaties kreeg voor haar rollen in The Help en Zero Dark Thirty, zou de beladen rol makkelijk aan moeten kunnen, maar weet – op een enkele scène na – niet helemaal te overtuigen. De scènes waarin het koppel kortstondig samenkomt,  keren terug, maar dan volgens de herinnering van de vrouw (kleren en dialogen zijn anders, camerastandpunten verschillen). Nu zouden alle vragen uit het eerste deel een antwoord moeten krijgen, toch? Niet dus. In plaats hiervan zien we een vrouw die wanhopig probeert terug een tiener te zijn. Intrekken bij de oudjes, naar school, giechelen met de jongere zus en bovenal: koppig en rebels weigeren hulp te aanvaarden na een mislukte zelfmoordpoging, ook al heeft iedereen het beste met haar voor. Ze zoekt niet uit wie ze is, zoals ze beweert, maar ze zit vast in bittere ontkenning. 

Recensie The Disappearance of Eleanor Rigby: Him & Her

We krijgen geen reden waarom Eleanor Conor in het ongewisse laat, we krijgen amper een beeld van haar worsteling als gebroken vrouw. De hele tweede helft kwijnt weg in een combinatie van verwijzingen naar Him en een spelletje Zoek de Zeven Verschillen wat de terugkerende scènes betreft. Die verschillen duiden op het feit dat één kant van het verhaal nooit volledig juist kan zijn, maar daar slaat Benson zijn publiek in de film al vaak genoeg mee om de oren. Terwijl de eerste helft in aandacht voor detail en interessante nevenpersonages uitblinkt, is Her vooral gemerkt door houten performances van onder meer Isabelle Huppert als Eleanors moeder. Enkel William Hurt, die haar vader portretteert, weet uiteindelijk zijn vel te redden dankzij een emotionele monoloog.

The Disappearance of Eleanor Rigby kon makkelijk anderhalf uur korter zijn zonder afbreuk te doen aan het verhaal. Veel scènes helpen de kijker niet om de personages te begrijpen, noch dragen ze bij aan de plot (Waarom kijken we meerdere minuten naar Conor die een wandelingetje maakt of naar Eleanor die de straat oversteekt?). Het tweeluik schreeuwt vooral “gemiste kans” en dat is waarlijk jammer. Geef deze recensent maar het nummer van The Beatles. Ah, look at all the lonely people… 

 

27 oktober 2014 

 

 

ALLE RECENSIES

 

Song from the Forest

****

recensie  Song from the Forest

Terug naar hypnotiserende eenvoud

door Suzan Groothuis

Gegrepen door hun muziek en de ongereptheid van de natuur besloot de Amerikaan Louis Sarno zich 25 jaar geleden bij de Bayaka, een Pygmeestam, te voegen. Song from the Forest toont een man die zich laat leiden door passie, maar tegelijkertijd dringt de vraag zich op hoe lang hij nog in zijn dorp kan blijven wonen. 

Michael Obert (Duits auteur en journalist die voornamelijk verslag doet vanuit Afrika) toont in zijn eerste film hoe de Amerikaan Louis Sarno koos voor een leven in Centraal-Afrika tussen de Bayaka, een Pygmeestam van jagers en verzamelaars.

 Recensie Song from the Forest

Meer dan 25 jaar geleden werd Louis gegrepen door een lied op de radio. Hij volgde het geluid tot in de regenwouden van Centraal-Afrika, waar hij uitkwam bij de Bayaka, een van de oudste stammen op aarde. Louis, onder de indruk van hun cultuur en muzikaliteit, besloot er te blijven. Nu is hij een van hen, spreekt de taal en heeft een vrouw en een zoon, Samedi. De muziek, ‘polyphonic singing’, vormt een essentieel onderdeel van het bestaan van de Bayaka. Een mix van zang, repetitieve ritmes en de geluiden die de natuur rijk is. Louis maakte afgelopen jaren zo’n duizend uur aan unieke muziekopnames.

Bevoorrechte positie
De film is in twee helften op te delen: de eerste helft volgt Louis in Afrika, waar de camera het leven dat hij leidt vastlegt. Een leven van eenvoud, waarbij de relatie tussen mens en natuur centraal staat. Louis vertelt hoe hij tot zijn keuze kwam om naar Afrika en deze specifieke Pygmeestam te trekken. De muziek, het jagen en de blijdschap van de mensen hadden een hypnotiserende werking op hem. Dat hij zijn leven voor een deel bij de Bayaka heeft mogen doorbrengen ziet Louis als bevoorrecht.

Het tweede deel van de film volgt Louis in Amerika. Toen zijn zoontje ernstig ziek was, beloofde Louis hem zijn thuisland te laten zien. Tijdens zijn bezoek ziet hij zijn goede vriend Jim Jarmusch en zijn broer. Zij vertellen over Louis’ beweegredenen om naar Afrika te trekken, een keuze die zij respecteren. Maar een keuze die voor zijn ouders moeilijk te begrijpen was – pas op zijn sterfbed liet Louis’ vader het idee los dat Louis ooit nog terug zou keren.

Contrast van culturen
De twee culturen vormen een groot contrast met elkaar. In Amerika lijkt Louis te beseffen dat hij geen gemakkelijke keuze heeft gemaakt door in Afrika in eenvoud te leven. Zijn gezondheid staat op het spel, hij heeft schulden en de toekomst van zijn zoontje is onzeker. Tegelijkertijd blijft hij gepassioneerd over zijn ware thuis, de Centraal –Afrikaanse Republiek, waar hij zijn spirituele rust vindt.

Toch blijkt ook Louis ontvankelijk voor de verlokkingen van de Amerikaanse consumptiemaatschappij. In een scène maakt Samedi zich boos over het speelgoed dat hij van zijn vader krijgt. Hoe kan je nou speelgoed meenemen naar het dorp, terwijl mensen bruikbare dingen als schoenen en ondergoed nodig hebben? Samedi’s overpeinzingen roepen vragen op en laten goed de verwarring zien die de reis bij de twee teweegbrengt.

Recensie Song from the Forest

Passie en tragiek
Song from the Forest doet in zijn thematiek denken aan het Mexicaanse Alamar (2009), waar een jongen alvorens hij bij zijn Italiaanse moeder in Rome gaat wonen tijd met zijn vader doorbrengt en teruggeworpen is op een eenvoudig vissersbestaan. De schoonheid van de natuur en repetitieve handelingen brengen een hypnotiserend effect teweeg. Maar tegelijkertijd wacht er een druk en rijker leven op hem. Of Beware of Mr. Baker (2012), waar drummer Ginger Baker van Cream alles achter zich laat en naar Afrika trekt om op te gaan in verslavende ritmes.

Passie, eenvoud en tragiek gaan samen in Song from the Forest. Enerzijds de hypnotiserende schoonheid van een stam die in puurheid leeft, anderzijds de grauwe werkelijkheid van toekomst en rondkomen, die als een grijze sluier van zorgen om Louis heen hangt.

 

26 oktober 2016

 
ALLE RECENSIES

20,000 Days on Earth

***

recensie  20,000 Days on Earth

Portret van een poseur

door Alfred Bos

Pseudo-documentaire over een Australische – en in Brighton, Engeland wonende – rockzanger, romanschrijver, scenarist, acteur en vader. Nick Cave wordt geportretteerd zoals hij zichzelf ziet.

Wie in de filmencyclopedieën de naam van Nick Cave opzoekt, vindt hem vermeld als scenarist. Hij schreef de filmscripts van The Proposition en Lawless. Daarnaast is hij in een handvol films te zien, onder meer als saloonzanger in The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford. En de muziek van Cave en zijn groep The Bad Seeds is regelmatig gebruikt om, al dan niet in opdracht, filmbeelden te omlijsten. In het filmportret 20,000 Days on Earth vallen Nick Cave, de schrijver, rockzanger en acteur, samen.

Recensie 20,000 Days on Earth

20,000 Days on Earth – de titel verwijst naar het aantal dagen dat Cave heeft geleefd, hij is onlangs 57 geworden – toont, heel conceptueel, een dag uit het leven van de zanger. Hij staat op (en blijkt te slapen in een lange broek), praat tegen zijn therapeut, luncht met zijn muzikale rechterhand Warren Ellis, bezoekt de archivarissen van het Nick Cave Memorial Museum en besluit de dag door met zijn tweelingzoontjes liggend op de bank naar Scarface  te kijken.

Stille getuige
Tussendoor zien we Cave aan het werk in La Fabrique, de studio in Zuid Frankrijk, bij de opnamesessies van het vijftiende en meest recente Bad Seeds-album, Push The Sky Away (waarvan het titelnummer overigens prominent in de deze film figureert) of op het podium tijdens een voor de gelegenheid gefilmd optreden in Sydney. Onderwijl horen we Cave in voice-over filosoferen over het leven, zijn leven.

Nick Cave is extreem zelfbewust, hij leeft met het gevoel continu bekeken te worden. Er is een “stille getuige”, laat hij zich tegen zijn therapeut ontvallen. Het is een sleutelmoment, onthullend voor de verstaander. Nick Cave acteert altijd, hij is de personificatie van de poseur. Net als Bono, zanger van U2, speelt hij een rockster. En een schrijver, die à la Jim Morrison in beeldende taal quasidiepzinnige terzijdes over het creatieve proces en het bestaan debiteert.

Kunstenaar-sjamaan
Nick Cave is een nazaat van de Beat-dichters, de bastaard van William Burroughs en Jack Kerouac. Evenals Bob Dylan of Leonard Cohen – en de hele generatie singer-songwriters van de jaren zestig – benadert hij muziek vanuit taal. Hij wil de werkelijkheid overstijgen, streeft naar transformatie. Hij is de kunstenaar-sjamaan die de werkelijkheid naar zijn hand zet. En daar gloedvol in slaagt: tijdens het optreden in Sydney meent een vrouw vooraan het podium dat hij ‘Push The Sky Away’ voor haar zingt en ze wil mee. Cave schudt kort zijn hoofd. Het is allemaal poëtisch spel. Hij getuigt.

Recensie 20,000 Days on Earth

Cave schreef het scenario in samenspraak met het regisseursduo Iain Forsyth en Jane Pollard, die eerder een reeks korte kunstfilms maakten. 20,000 Days on Earth is vakkundig vervaardigd en kent, afgezien van de opening, weinig visueel spektakel. Alles draait om Cave, hij is zo ongeveer in ieder shot te zien en te horen. Wanneer Kylie Minogue, op de achterbank van Cave’s auto, iets te enthousiast over zichzelf praat, fronst de kunstenaar-sjamaan de blik. Ook het gezin Cave blijft weg van de camera, op opening en slotbeeld na.

Als muzikant dompelt hij zich graag onder in de chaos en ongrijpbaarheid van het creatieve proces. “Wanneer je ’t begrijpt, is het niet interessant meer.” Als onderwerp van deze gescripte documentaire houdt hij alle details strak in handen. Van Nick Cave weten we wat Nick Cave wil dat we van hem weten. Voer voor de fans, de stille getuigen, en dat zijn er genoeg.

 

24 oktober 2014

 
ALLE RECENSIES