Philosophers, The

*

recensie  The Philosophers

Moord op de logica

door Karina Meerman

Tienerfilm pretendeert filosofievraagstuk te zijn en verzandt in emotioneel gewauwel dat niet eens de illusie van logica heeft. 

Het uitgangspunt van The Philosophers van regisseur John Huddles is niet slecht. Twintig jonge studenten, klaar om naar prestigieuze universiteiten te vertrekken, krijgen in hun laatste filosofieles een vraagstuk voorgelegd. De wereld gaat ten onder aan een nucleaire ramp. Door filosofisch te denken moeten zij bepalen welke tien studenten een jaar lang in een bunker mogen, zodat het menselijk ras kan overleven. Echter, als de post-apocalyptische mensheid moet groeien uit deze twintig, dan gaat het nog lang duren voor het wiel opnieuw wordt uitgevonden.

Recensie The Philosophers

Glanzende typetjes
De school bevindt zich in Jakarta en moet een internationaal karakter hebben, maar dat is niet echt op te maken uit de glanzende hoofdpersonen. Het zijn typetjes uit gemiddelde cosmeticareclames: alle meisjes lang haar, alle jongens sport-fit, iedereen stralend witte tanden. All-American non-Americans. Voor de diversiteit is wat kleur toegevoegd, maar de meeste van hen lijken in de eerste selectie al af te vallen. Het gedachtenexperiment wordt overigens voor de kijker in scène gezet, zodat beelden van het leslokaal worden afgewisseld met wat zogenaamd gebeurt. Een mooi excuus voor grote ontploffingen, meer teakhouten meubilair en een reisje naar een exotisch eiland.

Filosofisch denken is het fijnslijpen van een vraag tot alleen de kern overblijft, om daar vervolgens met logisch denken een antwoord op te vinden. Na een korte introductie van wat filosofische oefeningen, krijgen de twintig leerlingen ieder een kaartje met hun zogenaamde beroep in handen. Een orthopeed, een dichter, een harpspeler, een elektrotechnicus. Dat moet de keus makkelijk maken. Een boer is nuttig, een operazangers niet. Docent Mr. Zimit (James D’Arcy) ontpopt zich tot joker en brengt wat onvoorspelbare elementen in. Mede daardoor heeft het eerste experiment een ongewenste uitkomst en dus spelen ze het opnieuw, nu met extra informatie over gezondheid en andere competenties dan het beroep. Een beetje jammer dat na jaren filosofie te studeren, niemand eerder had bedacht dat een mens meer is dan zijn vakkennis.

recensie The Philosophers

Baby’s maken
Ook begint het idee van voortplanting een hele belangrijke rol te spelen. De studenten zitten een jaar in de bunker en in dat jaar moeten er baby’s worden gemaakt. Maar waarom? De meiden zijn allemaal rond de twintig, ze kunnen nog minstens vijftien jaar aan de slag. De staat van de wereld buiten de bunker is onbekend: waarom überhaupt klakkeloos aannemen dat voortzetting van het menselijk ras al met een jaar wenselijk is? En er wordt heel stellig gezegd dat de bunker precies genoeg zuurstof en eten bevat voor tien mensen voor een jaar. Baby’s verkleinen dus de overlevingskansen voor de volwassenen.

Maar het geeft jongens en meisjes de kans te laten praten over liefde en romantiek en seks. En voor Mr. Zimit om zijn duistere kant nog eens extra uit te spelen, wat impliceert dat er meer zaken spelen dan de kijker aanvankelijk dacht. Het derde deel van de film draait niet langer om logica, maar om het maken van een feelgoodmovie. ‘Slim zijn is niet alles’, zegt hoofdrolspeler Petra (Sophie Lowe) tegen Mr. Zimit, terwijl enig verstand best handig is als de genenvijver opnieuw moet worden aangevuld. Al is het alleen omdat degene met het hoogste IQ altijd de wijn meebrengt. Dat leert The Philosophers ons dan weer wel. 

 

6 juni 2014

 
ALLE RECENSIES

Devil’s Knot

**

recensie  Devil’s Knot

Dossier 666

door Cor Oliemeulen

Over sommige gebeurtenissen zijn bijna evenveel films gemaakt als over de dood van John F. Kennedy. Met Devil’s Knot blijft Amerika in de ban van een geruchtmakende drievoudige moordzaak. Maar wat voegt het toe?  

Sommige mensen worden agressief van Justin Bieber. Anderen associëren het luisteren naar heavy metal met het plegen van geweld. Zo verging het de West Memphis Three, drie tieners die in 1994 werden veroordeeld voor de gewelddadige dood van drie achtjarige jongens. Het trio luisterde vaak naar Metallica en zou zich hebben beziggehouden met duivelsrituelen. De conservatieve gemeenschap in Arkansas had geen enkele twijfel over de toedracht, priesters preekten over de komst van Satan, waarna de jury het oordeel uitsprak op basis van zeer dubieus bewijs.

Recensie Devil's Knot

Beleving
De kwestie veroorzaakte in het hele land veel commotie die pas ophield nadat de veroordeelden na achttien jaar cel werden vrijgelaten op basis van een DNA-test. Tijdens de detentie van het trio verscheen onder meer een breed gewaardeerd drieluik onder de titel Paradise Lost, waarin achtereenvolgens het proces, de omstreden nasleep en het leven in de gevangenis zijn gedocumenteerd. Regisseur Atom Egoyan waagde zich aan een filmdrama over het rechtbankproces van de West Memphis Three. Devil’s Knot is gebaseerd op het gelijknamige boek van Mara Leveritt die zich focust op de persoonlijke beleving van de moeder van een van de vermoorde jongetjes (Reese Witherspoon) en een privédetective die zich in de zaak bijt (Colin Firth).

Ook deze film bevat een reconstructie: de jongens die op hun fietsjes een verboden stuk bos betreden, de zoektocht, de vondst, de mysterieuze bebloede man, de getuigenissen onder dwang, het door de politie veranderde dossiernummer en de rechtszaak. Het drama houdt zich aardig aan de feiten, maar verzuimt spannend te worden. Spijtig genoeg komen de karakters en de emoties van de drie verdachten te weinig aan bod, waardoor er nauwelijks compassie voor hun niet te benijden lot is.

Recensie Devil's Knot

Afstandelijk
Ook Colin Firth oogt saai en afstandelijk, daar kan het stoere Amerikaanse accent van de Britse acteur weinig aan veranderen. En Reese Witherspoon krijgt de ondankbare opdracht zich te vertonen in het schoolklasje van haar zoontje waar de kinderen haar als moeder van hun overleden klasgenootje massaal komen troosten. Zo verwordt Devil’s Knot een zouteloos, weinig enerverend drama met de insteek en het niveau van de gemiddelde tv-film die wil scoren op een meelijwekkend non-fictief avontuur. Gelukkig is het strijkorkest thuisgebleven.

Alsof alle aandacht voor de drie gemartelde, naakt vastgebonden en dood gevonden jongetjes nog niet genoeg is, verschijnt dit najaar opnieuw een film over de (en onder de titel) West Memphis Three. Het is zeer de vraag wat de oudgediende regisseur Monte Hellman (Two-Lane Blacktop, 1971) in satansnaam nog aan het hele relaas weet toe te voegen.

 

1 juni 2014

 
ALLE RECENSIES

Grace of Monaco

**

recensie  Grace of Monaco

Keuze van een diva

door Wouter Spillebeen 

Olivier Dahan opende het prestigieuze filmfestival van Cannes met zijn Grace of Monaco, een portret van Grace Kelly dat volgens de makers geen biopic is.  

Grace Kelly, de wereldberoemde actrice die onder meer in Hitchcock-films zoals Rear Window en Dial M for Murder schitterde, heeft het ene sprookje opgegeven voor het andere. Ze is gehuwd met prins Rainier van Monaco, voedt twee kinderen op en leeft in het gigantisch en imposant koninklijk paleis. Wanneer Hitchcock haar de hoofdrol in zijn nieuwe film Marnie  aanbiedt, begint de zin om te acteren bij Grace weer te kriebelen. De timing kon niet slechter zijn: nu Charles De Gaulle druk zet op Monaco om belastingen te betalen aan Frankrijk (hij dreigt zelfs met een oorlog), heeft Rainier niet zozeer een zelfstandige en sterke vrouw nodig, maar een toonbeeld van loyaliteit om naast hem te staan tijdens defilés.  

Recensie Grace of Monaco

Universeel verhaal
Op de persconferentie tijdens het filmfestival van Cannes zei regisseur Olivier Dahan dat hij niet wil dat zijn film als een biopic gezien wordt, maar als een universeel verhaal over de keuze van een vrouw, een keuze die iedereen wel eens moet maken. Inderdaad, Grace of Monaco  focust op het dilemma van Grace, het kiezen tussen het gezin en de carrière, waarin ze zich laat leiden door de hofpriester. Maar door een relatief gebrek aan spanning in die verhaallijn voelt die toch ondergeschikt aan tegenover de crisis in de ministaat. De familie Grimaldi, die aan de macht is in Monaco, was niet aanwezig op het festival omdat ze vindt dat ze in een negatief daglicht gesteld wordt in de film. Volgens Nicole Kidman, die elegant de rol van Grace neerzet, is ‘de performance met veel liefde gedaan’.  

De chemie tussen Kidmans Grace en Tim Roths Rainier is wat zoek. Misschien een bewuste keuze, de film gaat immers over een moeilijke periode in hun relatie. Hierdoor is het niet makkelijk met de personages mee te leven. Wanneer we niet zien dat de twee gelukkig samen zijn, komt het niet bepaald hartverscheurend over wanneer er een haar of twee in de boter zit. Bovendien is het hele gebeuren een ver-van-ons-bedshow. In het citaat dat de film opent zegt Grace dat haar leven niet altijd het sprookje was dat het leek te zijn, maar in vergelijking met de problemen van de modale burger verbleekt haar keuze in het niets. Ze moet kiezen tussen steenrijke en beroemde prinses of steenrijke en beroemde actrice zijn, wat hebben we medelijden met haar.  

Recensie Grace of Monaco

Gracieuze kostuums
Afgezien van de schitterend gracieuze kostuums en de indrukwekkende, rijkelijk versierde decors is Grace of Monaco  weinig overweldigend. Kidman acteert vrij goed, maar aan het acteerwerk van haar collega’s is niets bijzonders. Het verhaal en de climax overtuigen niet en stellen teleur. Velen vroegen zich zelfs af wat de film op Cannes te zoeken had. Het zwarte blad uit de geschiedenis van Monaco is sterk gedramatiseerd en de film niet meeslepend genoeg. De film die het publiek op Cannes meteen moest omverblazen en warm maken voor de rest van het festival, is een zootje van ‘first world problems’ en ondermaatse verhaalontwikkeling.

 

31 mei 2014

 

 

ALLE RECENSIES

 

In the Name Of

***

recensie  In the Name Of

Katholieke hypocrisie in Polen

door Joan Gebraad

Homofilie onder katholieke priesters is anno 2014 nog steeds een gevoelig onderwerp. Regisseur Malgorzata Szumowska besluit niet te oordelen, maar toont onbedoeld de hypocrisie binnen de katholieke kerk daardoor als des te schrijnender.  

Vuil, grauw, armoedig, misdadig. Het zijn de kernwoorden van het Poolse gehucht waarin de progressieve priester Adam (Andrzej Chyra) terecht komt. De ‘hippe’ Antoine Bodar van Polen is gekomen om een stel uiterst onooglijke probleempubers terug te brengen in het licht van Christus. Hij brengt reuring in het dorp met zijn schijnbaar effectieve aanpak en is een opvallende verschijning. Hij jogt in merkkleding, heeft onmiskenbare witte oortjes in zijn oren en staart in het avondduister naar het scherm van zijn Macbook Pro.

Achter de groene ogen van vader Adam blijkt echter een getergde ziel schuil te gaan. ‘Ik houd niet van vrouwen’, zegt hij als de vrouw van een getrouwde local met hem het bed wil delen. Zijn ziel behoort aan Christus. Nou ja, dat zou Adam willen. Stiekem smacht hij immers naar het jonge hapje Lukasz (Mateusz Kosciukiewicz), die uiterlijk sterk doet denken aan Jezus.

Recensie In the Name Of

‘t Borrelt vanbinnen
Het is bijzonder dat de Poolse Malgorzata Szumowska de interne strijd van Adam weergeeft zonder te oordelen. De priester is zeer toegewijd aan zijn ambt en de kerk. Hij wil zich aan het celibaat houden en voelt zich schuldig over zijn gevoelens voor Lukasz. Om met zijn frustraties om te gaan, giet hij zijn lichaam vol drank.

Dit leidt overigens tot de enige komische scène in de film. Straalbezopen rukt Adam het portret van paus Benedictus van de muur. Danst ermee. Een dikke vinger richting voorbeeldig gedrag voor een priester.

Ook loopt Adam een verwonding aan zijn hand op. Mogelijk een gevalletje van zelfkastijding. Deze scènes worden afgewisseld met grimmige beelden van het dorp, vol gevechten, gepest en zelfs soms antisemitisme. Het leven is immers wreed.

Wanneer een jongen uit het dorp zelfmoord pleegt  – dit gegeven komt pardoes uit de lucht vallen – wordt de situatie voor Adam er niet beter op. Bekladde muren, roddels en iemand die een hoge katholieke pief vertelt over de vermoedens in het dorp dat Adam homofiel is leiden ertoe dat hij wordt overgeplaatst. Je ziet de pijn en de verscheurdheid van Adam, maar ook van andere personages. Je zou bijna medelijden krijgen met deze getergde zielen.

Processie van hypocrisie
In the Name Of roept een gevoel van hypocrisie op. Wanneer bijvoorbeeld de man uit het dorp zijn vermoedens over de geaardheid van Adam uitspreekt bij het katholieke gezag, neemt de geestelijke ter plaatse het voor de priester op. Adam heeft in diverse parochies eerder zeer goede resultaten behaald met gedragsverbetering van jongens. Op basis van wat aantijgingen gaat de kerk daar verder niet op in. En wat zou het: hij doet zijn werk goed. De geestelijke wijst Adams dorpsgenoot terstond ook nog op zijn eigen tekortkomingen. Hij verliet het seminarie voor een vrouw.

Nog een voorbeeld. Het dorp houdt een processie. De zon staat hoog in de hemel, de heiligenbeelden blinken, offerdienaren en Adam in glinsterend gewaad. We missen alleen Chris Martin nog die Viva la Vida zingt. De goddelijke glorie van de katholieke kerk schrijdt door de straten. Wie goed kijkt ziet echter overal getergde gezichten. Achter dit wereldlijke vertoon schuilt de duistere waarheid.

Recensie In the Name Of

Wie zwijgt, stemt toe
Malgorzata oordeelt niet, zegt ze. De regisseur wil namelijk geen film maken die ‘fulmineert tegen de kerk of een andere institutie’. Ze is dus bang en/of heeft dus gewoonweg geen zin in geouwehoer. In Polen heeft de katholieke kerk nog veel macht en de thematiek van deze film ligt daar gevoelig. Je kunt je echter afvragen of het juist niet de taak van een regisseur is om maatschappelijke taboes aan de kaak te stellen. Daarnaast is In the Name Of duidelijk niet bedoeld als amusementsfilm. Wie zwijgt, oordeelt wel degelijk. Hij stemt toe.

De katholieke kerk weet dondersgoed wat er wereldwijd speelt, maar veegt de rommel onder het tapijt. Er is niets aan de hand, laat het celibaat intact, laat de dingen zoals ze zijn. Nee, Malgorzata bekritiseert niets, maar dit was een geschikte film geweest om dat wel te doen.

 

30 mei 2014

 
ALLE RECENSIES

Enemy

***

recensie  Enemy

Jezelf lastigvallen met vervelende vragen

door Bob van der Sterre 

Het is een duister bestaan, dat van de dubbelgangers. Er is geen codex voor hoe je je gedragen moet. Ga je de hand schudden van je dubbelganger? Of ga je naar het andere eind van de wereld om hem te mijden? 

Adam is leraar Geschiedenis op een universiteit. Niet bepaald een vrolijke Frans. Een collega denkt hem te helpen door te vertellen over een komedie waarvan hij misschien zal opfleuren. Het dvd’tje is niet wat hij ervan verwachtte maar dan valt Adam ineens iets op. Hij zet het beeld op pauze. Een bagagesjouwer. Is dat…? Een seconde is voldoende voor realisatie: maar dat ben ik !

Recensie Enemy

Verwarring
Hij valt ten prooi aan verwarring. Moet hij de acteur, een man genaamd Anthony, lastigvallen? Maar met wat? De wetenschap maakt hem benauwd. Toch is de nieuwsgierigheid sterker. Hij vindt uit waar de acteur woont, kan zich niet inhouden en belt op. Maar hoe zou je zelf reageren als iemand aan de lijn zegt dat hij sprekend op je lijkt? Toch ook de hoorn erop gooien?

Hij belt nog eens en dan gaat de vriendin van de acteur poolshoogte nemen. Dankzij zoekmachines vindt ze Adams werkadres. Ze bezoekt hem, gaat naast hem op een bankje zitten. Ja, het is hem, haar vriend, onmiskenbaar, en toch ook weer niet. Ze is verbijsterd.

De rare situatie lijkt dood te bloeden totdat Anthony Adam toch opbelt en ze een merkwaardige ontmoeting hebben in een hotel. Vervolgens gaat het snel: de twee belanden in elkaars levens, en niemand weet meer wie wie is. En wat als je eigen vriendin je dubbelganger niet uit elkaar kan houden? Kun je die verleiding als dubbelganger weerstaan?

Smaak in setting
Het verhaal van Enemy beloopt bekend terrein, maar de kwaliteit ligt elders. De film van Denis Villeneuve (Prisoners, Incendies) heeft vooral smaak in setting. Het is wat morsig, ranzig, zonder in clichés te vervallen. Jake Gyllenhaal kan daar wel wat mee. Hij laat de twee karakters geloofwaardig een eigen leven leiden. De dubbelrol Adam/Anthony doet denken aan Sam Rockwells rollen in Moon (2009).

Enemy

Bovendien waait er in de film aldoor een aangename bries van mysterie. Hoe zit het met de moederrol? Het vreemde, mysterieuze begin, en natuurlijk het einde. De cast tekende een contract waarin werd afgesproken dat ze niets mochten uitleggen.

De film is gebaseerd op het boek van de Portugese schrijver José Saramago, O homem duplicado. In het boek heten de karakters Tertuliano Máximo Afonso en António Claro. Je proeft ook wel wat Latijns temperament in de film. Het is interessant om je af te vragen hoe de film zou zijn geworden in de handen van een Spaanse regisseur. In het thematisch verwante Intacto (2001) is meer snelheid, meer drama, meer mysterie. Karakters denken instinctmatiger en de filmstijl neemt dat naadloos over. Dat ontbreekt in Enemy, waardoor je een nogal afstandelijke, koele blik op de personages krijgt.

Goede spanning
Niettemin verbaast Enemy omdat de film zo foutloos is. Het sterke is dat je meteen in de film zit. Hoe zelden maak je dat nog mee met moderne films? Er is geen tel aan verveling, geen moment dat je je ergert aan een mal script of arthouse-clichés. Gewoon goede spanning.

Maar buitengewoon  presteren, nee, dat gebeurt ook niet. Je mist daarvoor net iets te veel onvoorspelbaarheid, of de absurde schrijvershersenen van iemand als Charlie Kaufman, die het verhaal van deze film vermoedelijk alleen maar als beginnetje zou hebben beschouwd.

 

26 mei 2014

 

MEER RECENSIES

Walk of Shame

**

recensie  Walk of Shame

Stiletto run

door Nanda Aris

Een dertien in een dozijn film met een flinterdun verhaal. We volgen een jonge vrouw in kort kanariegeel jurkje tijdens haar zoektocht naar haar auto door Los Angeles. 

De plot van de film lijkt een combinatie van Dude, Where’s My Car? (2000) en The Hangover (2009). In de eerstgenoemde film kunnen twee jongens na een avond feesten zich niet meer herinneren waar ze hun auto geparkeerd hebben; in The Hangover gaan twee vrienden na een vrijgezellenfeest op zoek naar hun vriend zodat hij op tijd bij zijn eigen bruiloft komt. In Walk of Shame gaat Meghan Miles op zoek naar haar auto zodat ze op tijd kan komen voor de baan als nieuwslezeres.

Recensie Walk of Shame

Meghan Rennt
Ergens doet de film ook denken aan Lola Rennt (1998); wanneer haar vriend belt dat hij dringend geld nodig heeft, krijgt de kijker drie verschillende uitkomsten te zien van de actie die Lola daarop onderneemt. Alle drie scenario’s zijn een hindernisbaan en een race tegen de klok voor de rennende Lola om haar vriend te redden. De hindernisbaan en race tegen de klok zijn overigens wel de enige gelijkenissen tussen de twee films, want waar Lola Rennt uitblinkt in originaliteit, is Walk of Shame dat verre van.

De film is van regisseur Steven Brill (Little Nicky, Mr. Deeds, Drillbit Taylor), dus de verwachtingen zijn bij voorbaat zeer laag. Flauwe humor en niet geslaagde grappen domineren zijn films, maar de mooie Elizabeth Banks (The Hunger Games, What to Expect When Your Expecting) als Meghan Miles tilt Walk of Shame naar een ietsje hoger niveau.

Achterstandswijken
Na een avond stappen gaat Meghan met de charmante Gordon (James Marsden: X-Men, 30 Rock) mee naar huis. Wanneer ze ’s ochtends met een kater het appartement verlaat, wordt haar auto voor haar neus weggesleept. Haast is geboden, want ze heeft net te horen gekregen dat ze uitgekozen is als nieuwslezeres.

Recensie Walk of Shame

We volgen haar door de achterstandswijken van Los Angeles wanneer ze op zoek gaat naar haar auto. Stereotypering is zeer aanwezig: tippelzone, crack house, dealers, afrekeningen, stripclub, een Aziatische massagesalon, et cetera. Meghan gaat gehuld in een strakke gele jurk, een onuitputtelijke bron voor slechte seksistische grappen. De meest onvoorstelbare situaties volgen zich in snel tempo op en ze ontmoet vreemde en tenenkrommende personages zoals haar domme vriendin Denise.

In een enkele scène werkt de grap en lacht de zaal, maar voor het overgrote deel van de tijd blijft het akelig stil. Helaas kan Elizabeth Banks in haar strakke jurk niet voorkomen dat de uitgekauwde formule van de film slecht werkt. Wanneer je met weinig verwachtingen deze romcom bekijkt, kan het zijn dat je toch soms eens moet gniffelen.

 

21 mei 2014

 
ALLE RECENSIES

Starred Up

****

recensie  Starred Up

Koning van de tralies

door George Vermij

Starred Up is een intens gevangenisdrama dat je gelijk al in de openingsscènes naar de strot vliegt en niet loslaat. Voor regisseur David Mackenzie is het gelukkig een terugkeer naar rauwe cinema die in Engeland een lange traditie heeft.

Gewelddadig straatschoffie Eric wordt in de eerste beelden van Starred Up een Britse gevangenis ingeleid. Hij lijkt nog een rustige en stille jongen als hij zich uitkleedt om gecontroleerd te worden door een cipier. Acteur Jack O’Connell is echter al bekend van het nare Eden Lake  waar hij als agressieve puber een koppel terroriseert. Nu komt de dreiging tot uiting als Eric tot brute uitersten gaat om zijn machtspositie binnen de bajes te bewijzen.

Recensie Starred Up

Daar is vervolgens een maatschappelijk werker, gespeeld door Rupert Friend, die gelooft dat hij tot Eric kan doordringen. Probleem is wel dat Erics vader in dezelfde bajes zit waardoor er een machtsstrijd tussen vader en zoon ontstaat. Een nerveuze gevangenisdirecteur probeert ondertussen de orde te handhaven met behulp van gevangenen die niet schuwen om geweld te gebruiken.

Brutaal en agressief
Starred Up is een brutale en agressieve film die wonderbaarlijk genoeg ook ruimte openlaat voor emoties in zijn tweede helft. Als kijker heb je dan wel al wat brute scènes voorbij zien trekken die je niet in de koude kleren gaan zitten. Regisseur David Mackenzie maakte eerder de meer absurde en surrealistische films Hallam Foe en Perfect Sense. Die laatste is een pretentieus en symbolisch relaas over de kracht van zintuigen en heeft een sensuele Eva Greene om dat te benadrukken.

Die wereld is ver te zoeken in Starred Up. Mackenzie hanteert met zijn op-de-huid-van camera een realistische stijl die overtuigt. Het geweld is rauw in beeld gebracht in de traditie van Britse regisseurs zoals Alan Clarke, wiens Scum wat gelijkenissen vertoont met de film. Verder doet de film in zijn focus op het leven binnen de muren ook denken aan Un prophète.

Recensie Starred Up

Beklemmend en intens
Mackenzie kan terugvallen op een solide en charismatische cast. O’Connell weet moeiteloos over te gaan van keiharde bajesklant naar een getroebleerd persoon met familieproblemen. Zijn vader wordt gespeeld door Ben Mendelsohn die sinds Animal Kingdom een indrukwekkende reputatie heeft opgebouwd door zijn dreigende aanwezigheid waarnaar je kunt blijven kijken.

Intens en beklemmend is wat je uiteindelijk krijgt. Geen makkelijke of vermakelijke film, maar een oprecht en compromisloos beeld van het leven achter de tralies en de vieze machtsspelletjes die er plaatsvinden.

 

20 mei 2014

 
ALLE RECENSIES

Blue Ruin

***
recensie Blue Ruin
Oog om oog maakt blind

door Alfred Bos

Alsof Albanië naar Pennsylvania is verplaatst: in Blue Ruin vernietigen eerwraak en bloedvete de dagelijkse orde. Cinematograaf Jeremy Saulnier haalde via Kickstarter het budget op voor een opvallende arthousethriller. 

Wraak is het oudste thema van menselijke verhalen, in elk medium. Van Homerus tot Jeremy Saulnier, de regisseur van deze verrassende low budget (anti)thriller, loopt het oog-om-oog motief als een bloedrood spoor door literatuur, opera en cinema, doorgaans met onbedoelde afloop. De Chinese wijsgeer Confucius wist het al: wie uit is op vergelding, kan beter twee graven spitten.

Recensie Blue Ruin

Dwight, de protagonist van Blue Ruin, is een angstige nerd die zichzelf opdraagt zijn vervreemde familie te beschermen wanneer de moordenaar van zijn ouders uit de gevangenis wordt ontslagen. Zonder enige kennis van zaken begint (of beantwoordt?) hij een bloedvete tegen de Cleland-clan, die jaren daarvoor het pad van zijn ouders heeft gekruist, met fatale gevolgen. Waarom de vete ooit is begonnen wordt pas in de bloederige finale duidelijk. De film legt niets omstandig uit, waardoor de onzekerheid van Dwight langzaam op de kijker overslaat.

Onopgesmukt geweld
Dwight wordt vertolkt door Macon Blair, die ook meespeelde in Saulniers debuut, de horror pastiche Murder Party (2007). De regisseur, van huis uit cinematograaf, schraapte voor zijn tweede, zelf geschreven speelfilm het microbudget van twee ton onder meer via Kickstarter bijeen. Het resultaat is een geslaagde arthousethriller die oogt als een medium budget project. Blue Ruin ontregelt de verwachtingen van de kijker door genreclichés te negeren of op zijn kop te zetten. Dwight ontdekt dat de trucs van jaren tachtig mannetjesputter Rambo filmische fictie zijn.

De verteltrant is minimalistisch. Er is weinig dialoog, waardoor de soundtrack – met unheimische ambient – extra nadruk krijgt en de paranoia groeit. Dwight wordt zonder enige achtergrond geïntroduceerd; het duurt 25 minuten eer we zijn naam leren kennen en beginnen te begrijpen wat er speelt. Dan is het eerste bloederige moment al geweest. Er zullen er meer volgen en ze zijn van een onopgesmukt realisme: grof en in een mum voorbij. “De man met het wapen vertelt de waarheid”, zoals een Cleland-clanlid tegen Dwight zegt. Het had het motto van de film kunnen zijn.

Recensie Blue Ruin

Verwant aan Coen Brothers
Anders dan in Out of the Furnace – waarin een volksjongen het opneemt tegen een criminele aso – is de hoofdpersoon van Blue Ruin  een antiheld, of eigenlijk een non-held, die voor eigen rechter gaat spelen omdat het gezag niet is geïnteresseerd of erger, niet functioneert. Zo is Blue Ruin een parabel over het lot van miljoenen Amerikaanse burgers die door de overheid in de steek zijn gelaten en op eigen kracht moeten zien te overleven in een door mensen geschapen wildernis. “Je bent zwak”, zegt zijn zus tegen Dwight. Hij bewijst het tegendeel en op de soundtrack zingt Little Willie John (de man van Fever) No Regrets.

Blue Ruin moet het niet hebben van spetterende marketing, gelikte computeranimaties of een reeks steracteurs. De enige bekende naam op de titelrol is die van Amy Hargreaves (bekend van tv-series als Homeland en Law & Order); ze vertolkt Dwights zus Sam. De film vertoont overeenkomsten met de absurdistische wereld van de Coen Brothers, waarin klunzige helden verhaal komen halen, al vanaf hun debuut Blood Simple. Blue Ruin doet het evenwel zonder hun verfijnde ironie.

 

19 mei 2014

 

MEER RECENSIES

X-Men: Days of Future Past

****

recensie  X-Men: Days of Future Past

Sterke nieuwe doorstart

door Karina Meerman

Dreiging van onverslaanbare vijanden dwingt X-Men tot wanhoopsdaad. Teruggaan naar het verleden creëert nieuwe sterke ploeg voor X-Men-franchise, samengesmeed door een vitale Wolverine.  

“Wij zullen u assimileren en uw technologie bij de onze voegen.” O, wat waren de Borg ooit eng, maar het zijn watjes vergeleken bij de Sentinels. Deze metershoge machines van ondoordringbaar materiaal nemen de speciale krachten over van de mutanten die ze vermoorden. Wat de één leert, kan de ander. Ze kunnen vliegen, klimmen, door rotsen graven, metaal smelten, vuur bevriezen. Ze hebben geen gevoelens, zijn in geen enkel opzicht menselijk. Hun detectieapparatuur bespeurt niet alleen actieve mutaties, maar ook latente: potentiële vaders en moeders van nieuwe generaties mutanten. Het is, kortom, een duistere tijd voor iedereen die niet puur van het menselijk ras is.

Recensie X-Men: Days of Future Past

Sleutelmoment
X-Men: Days of Future Past opent in een uitzichtloze wereld. Jonge mutanten zijn bijzonder goed geworden in het samenwerken tegen de Sentinels, maar al snel wordt duidelijk dat het niet genoeg is. Een laatste doldwaze actie is nodig om de wereld weer goed te maken. Professor Charles Xavier (Patrick Stewart) en Magneto (Ian McKellen) hebben het sleutelmoment in de tijd gevonden waarop alle ellende is begonnen. Alles draait om Raven/Mystique (Jennifer Lawrence). Wolverine (Hugh Jackman) moet terug naar 1973, om met een jonge Xavier (James McAvoy) en dito Magneto (Michael Fassbender) de boel weer recht te breien. Dit alles natuurlijk in een afgelegen locatie die vooralsnog vrij is van Sentinels. Vooralsnog, want het is wel een actiefilm.

Aangezien Wolverine erg langzaam ouder wordt, kon Hugh Jackman zowel zijn jongere als zijn oudere zelf spelen. Daardoor blijft de koppeling met de toekomst de hele film intact, zonder een overdaad aan flashforwards. Het is overigens heel fijn te merken dat Wolverine zijn midlifecrisis voorbij is.

Genieten
Na de deprimerende opening belanden we in de zonnige jaren zeventig en dan is het een kwestie van genieten van een scala aan uitstekende acteurs. De jonge versies van de oude mannen zijn goed gekozen. Fassbender heeft een griezelig kille uitstraling als Magneto, terwijl McAvoy als Xavier overloopt van empathie. Jennifer Lawrence is een sterke en kwetsbare Mystique. Het is even wennen dat Tyrion Lannister (Peter Dinklage als Dr. Bolivar Trask) een pak draagt, maar de gedachte aan Game of Thrones verdwijnt al snel naar de achtergrond. Er is te veel te zien en te horen.

Recensie X-Men: Days of Future Past

De interactie tussen de personages is de prettige mengeling van humor en actie die we leerden kennen in de eerste X-Men in 2000. In een aantal scènes maakt die plaats voor tegeltjeswijsheden en dat is jammer, maar kennelijk noodzakelijk om psychologische veranderingen te volbrengen. Want die zijn nodig. De jonge Charles Xavier lijkt nog weinig op de wijze man die hij later wordt. Hij worstelt met zijn gave, heeft gebroken met zijn vriend Erik Lensherr en verstopt zich voor de wereld met de hulp van Hank McCoy/Beast (Nicholas Hoult). Het is aan de weinig subtiele Wolverine om vrede en inzicht te brengen. Ga er maar aan staan.

Met StarTrek: The Future Begins (2009) gaf regisseur J.J. Abrams een oud en geliefd instituut een nieuwe impuls door het verleden opnieuw vorm te geven. Days of Future Past doet hetzelfde voor X-Men. Een nieuwe, sterke ploeg, een nieuw verleden en heel veel nieuwe mogelijkheden. Bravo, Bryan Singer. Maar wat ga je doen met Wolverine?

 

18 mei 2014

 
ALLE RECENSIES

Aftermath

****

recensie  Aftermath

Het verleden laten rusten?

door Cor Oliemeulen 

De terugkomst van een dorpsbewoner veroorzaakt een spannende, tumultueuze nasleep van een oorlogsperiode waarin je ‘goed’ of ‘fout’ was.  

Aftermath (Poklosi) is gebaseerd op Jedwabne in het noordoosten van Polen. In 1939 werd het dorp door de Sovjets bezet en twee jaar later waren de nazi’s er de baas. Er werden meer dan 1.600 Joden vermoord. Het filmdrama van regisseur Wladyslaw Pasikoswki, in eigen land bekend van succesvolle misdaadthrillers, laat zien hoe het zover kwam. Hij neemt in het eerste uur ruim de tijd voor karakterduidingen en het schetsen van achtergronden om vervolgens alle puzzelstukjes in elkaar te schuiven en af te sluiten met een gebeurtenis, die even controversieel is als zijn film sinds de Poolse première twee jaar geleden.

Recensie Aftermath

Joodse grafstenen
Twintig jaar geleden emigreerde Franciszek Kalina (Ireneusz Czop) naar Amerika, totdat hij in 2005 onaangekondigd terugkeert in het ouderlijke huis. De vrouw van zijn broer Józef (Maciej Stuhr) bleek ook naar Amerika vertrokken, maar wilde niet vertellen waarom ze haar man heeft verlaten. Aldus komt Franciszek poolshoogte nemen en wordt door zijn broer met gemengde gevoelens onthaald. Józef neemt het zijn broer kwalijk dat hij hem destijds alleen heeft achtergelaten om het land te bewerken en dat hij niet is komen opdagen op de begrafenissen van hun ouders. Niet veel later vliegt er een steen door een keukenruit en blijkt snel dat de familie Kalina niet populair is in deze contreien.

Józef heeft dan ook een typische bezigheid: hij verzamelt Joodse grafstenen, zet ze op zijn land en maakt ze schoon. Als blijkt waarom hij dit doet, gaat Franciszek op onderzoek uit en ontdekt beetje voor beetje, geïntimideerd en bedreigd, waarom zijn broer een Jodenbegraafplaats bouwt en wat de rol is van de plaatselijke kerk, politie en bewoners. Gewone, katholieke mensen die niets hebben met politiek, keuzes hebben gemaakt en zwijgen omdat je het verleden toch niet kunt – en wilt – veranderen.

Recensie Aftermath

Tijd staat hier stil
De tijd lijkt hier sinds de Tweede Wereldoorlog stil te staan, enige moderniteiten zijn nergens te bespeuren. De boerenbevolking is chagrijnig, het is grauw en modderig. Maar als je verder kijkt, zie je mooie landschappen en breekt zelfs soms de zon door, waarna je wordt terug geworpen op zoek naar resten uit het verleden en komt op duistere plaatsen die voorheen werden gemeden. Alles kundig in beeld gebracht door Pawel Edelman, die zijn sporen verdiende bij de Poolse topregisseurs Roman Polanski (Oscarnominatie fotografie The Pianist, 2002) en Andrzej Wajda.

De beelden en de schokkende historische ontdekkingen worden gepast begeleid door ingehouden, klassieke muziek van Zbigniew Preisner, in de jaren ’90 huiscomponist van Krzysztof Kieslowski (Dekalog, La double vie de Véronique en de Trois Couleurs-trilogie). Vooral de broers acteren goed en zijn volkomen geloofwaardig in hun rollen. Aftermath bouwt traag op en blijft mysterieus tot aan de tikkeltje pathetische, religieus symbolische finale. Een geslaagd filmdrama over een vergeten geschiedenis, realistisch en onwerkelijk tegelijk.

15 mei 2014

ALLE RECENSIES