Categorie: RECENSIE

Son of a Gun

Posted on

**

recensie  Son of a Gun

Schaken op twee borden tegelijk

door Cor Oliemeulen

Een ervaren crimineel neemt een groentje onder zijn hoede, maar ontmoet weerstand als er een vrouw in het spel komt.

In speelfilms zie je regelmatig een schaakbord. Vaak staat het bord verkeerd (het veld rechtsonder moet wit zijn) en hebben de witte en zwarte stukken een onlogische positie. Meestal zie je wetenschappers, gepensioneerden of nerds achter het schaakbord, maar het komt ook voor dat gedetineerden het edele schaakspel beoefenen. Als kijker weet je dan direct dat zo’n boef slimmer is dan zijn collega’s die hun recreatietijd liever invullen met het tillen van gewichten, het uitwisselen van ideeën voor tatoeages, of het organiseren van een groepsverkrachting.

Recensie Son of a Gun

Complexe relatie, simpel verhaal
Als één van de beruchtste Australische criminelen Brendan Lynch (Ewan McGregor) achter een schaakbord zit na te denken over zijn volgende zet, deelt groentje JR (Brenton Thwaites) en passant mee dat Lynch zijn tegenstander in drie zetten schaakmat kan zetten. JR dwingt meteen respect af, het begin van een complexe relatie tussen Lynch en hem. In Son of a Gun geldt schaken als metafoor voor het criminele leven: een paar zetten vooruit denken en incalculeren wat je tegenstander kan doen, of iets of iemand opofferen om later voordeel te behalen. Het duurt niet lang voordat JR een pion in Lynch´s schaakspel naast het bord is. Wat volgt is geen koningsdrama, maar een overzichtelijk verhaal, dat ook voor liefhebbers van ganzenborden gemakkelijk is te volgen.

Omdat JR zich ook bemoeit met de structurele groepsverkrachting van zijn celgenoot, dreigt hij zelf het volgende zeepje van de douchevloer te moeten oprapen. Lynch en zijn mannetjesputters grijpen precies op tijd in, wat betekent dat JR na zijn zes maanden detentie Lynch een wederdienst moet bewijzen. Nadat Lynch op spectaculaire wijze uit de gevangenis is bevrijd, wordt JR het criminele circuit ingezogen. Lynch fungeert als een vaderfiguur, die JR kennelijk nooit heeft gehad. Lynch deelt niet alleen zijn idealen, levenservaring en eergevoel met JR, ook introduceert hij hem in een gewelddadige bende die vers gegoten goud wil stelen.

Recensie Son of a Gun

Verboden liefdesavontuur
De Schot Ewan McGregor speelde al vaker in Australische films (o.a. Moulin Rouge!, 2001), maar komt niet spectaculair uit de verf in Son of a Gun van Julius Avery, die naam maakte met korte films en zelf het scenario van zijn eerste speelfilm schreef. Ook zijn relatie met Brenton Thwaites (Maleficent, 2014) is te oppervlakkig, waarbij het vanaf de tweede ontmoeting al duidelijk is dat het onderling niet blijft boteren. Net als alle andere personages zijn ze te eendimensionaal en ontbreekt enige vorm van humor om het geweld te relativeren. Slechts één korte scène levert een glimlach op: iemand die niet wil praten wordt naakt in een vriezer gestopt, waarna twee criminelen er bovenop gaan zitten en een waterijsje eten.

Julius Avery probeert tevergeefs door middel van een verboden liefdesavontuur zijn misdaaddrama meer diepte te geven. Want in zijn nieuwe criminele omgeving speelt JR op twee borden tegelijk. Samen met Lynch wil hij een grote slag slaan, en ondertussen schaakt hij Tasha (Alicia Vikander, A Royal Affair, 2012), het liefje van bendeleider Sam. In deze onderhoudende, maar doorsnee actiefilm is het wachten op de slotconfrontatie tussen JR en Lynch. De finale poets die de een de ander bakt hebben we al vaker op het witte doek gezien.

 

6 april 2015

 
ALLE RECENSIES

Frank

Posted on

****

recensie  Frank

Verdwaald in je eigen vreemdheid

door George Vermij

Het duurde even, maar Frank is eindelijk in Nederland gearriveerd. Lenny Abrahamsons komische en unieke film was al een culthitje in het buitenland, wat niet vreemd is als je Michael Fassbender laat acteren in een groot papier-maché hoofd.

Fassbender speelt de excentrieke Frank, de leadzanger van de band Soronprfbs. Tijdens een intens optreden raakt de beginnend en van inspiratie gespeende muzikant Jon (een schlemielige Dohmnall Gleeson) in de ban van deze vreemde experimentele popgroep. De oorspronkelijke toetsenist heeft het wegens psychische problemen laten afweten, waardoor Jon zijn plek mag overnemen. Hij wordt echter door de meeste andere leden niet serieus genomen. Maggie Gyllenhaal is als thereminspeelster Clara het felst in haar afwijzing van Jons muzikale ideeën. Gyllenhaal speelt een lekkere bitchy en arrogante alternatieve muzikante die met haar felle en doordringende blik kan doden.

Recensie Frank

Ik hoor bij de band!
Ondanks de terughoudendheid van de band heeft Frank wel vertrouwen in Jon en hij neemt hem mee naar een afgelegen plek in Ierland waar ze aan een nieuwe album gaan werken. Daar ontstaan echter weer spanningen tussen Jon en de andere leden als hij een commerciëlere sound nastreeft en Frank weet te overtuigen om op te treden op het hippe festival SxSW in Texas. Zou het ze dan toch gaan lukken om door te breken?

Abrahamson biedt met Frank een leuke film over de mystiek en hype van alternatieve popmuziek. Hij baseerde Frank op de excentrieke Brit Frank Siddebottom die een vergelijkbaar hoofd droeg tijdens zijn absurde muziekperformances. De film doet in zijn verhaallijn van een buitenstaander die opeens deel vormt van een muziekgroep denken aan een alto-versie van Almost Famous. De film contrasteert ook de oppervlakkigheden van pop en commercieel succes tegenover de creatieve drang om oprechte muziek te maken. Daarnaast verwijst de film ook naar de echte alternatieve scene. Zo heeft Carla Azar van de band Autolux een klein rolletje als drummer van de  Soronprfbs.

Recensie Frank

Muzikale freak
En dan is er Fassbender die ondanks zijn grote masker je weet mee te nemen in zijn muzikale wereld die vreemd, maar aanlokkelijk is. Net als Jon word je gegrepen door zijn enthousiasme en de zoektocht naar een perfecte en unieke sound. Frank is daarmee een eigenzinnige sjamaanmuzikant in de traditie van Don van Vliet, oftewel Captain Beefheart. Een ware muzikale freak dus. En dat wordt nog eens versterkt door Fassbenders zang en heerlijke surrealistische teksten zoals het liedje ‘I love you all’ waarmee de film mooi eindigt.

 

5 april 2015

 

 

ALLE RECENSIES

 

Héritiers, Les

Posted on

****

recensie  Les Héritiers

Zeventig jaar na de Eed van Buchenwald

door Cor Oliemeulen

Leraar stimuleert leerlingen tot onverwachte daden. Een bekend, doch dankbaar thema dat in Les Héritiers op inspirerende wijze wordt uitgewerkt.

Wie op de middelbare school een goede geschiedenisdocent had, mag zich gelukkig prijzen. Het verleden bepaalt de toekomst, en gevoed met enige historische kennis kun je gebeurtenissen in het heden beter in perspectief plaatsen. Als zo’n docent dan ook nog weet om te gaan met lastige leerlingen van verschillend allooi, respect afdwingt en ruimte voor discussie biedt, kan daaruit soms iets heel moois en waardevols ontstaan.

Recensie Les Héritiers

Fantastisch naturel
Onze geschiedenisdocent heet Anne Anglès, lerares van een middelbare school nabij Parijs die haar leerlingen enthousiasmeerde deel te nemen aan de ‘Nationale Wedstrijd van het Verzet en de Deportatie’. Enkele jaren later wist een van die leerlingen op zijn beurt regisseur Marie-Castille Mention-Schaar enthousiast te maken om zijn zelf geschreven scenario over dit project te verfilmen. Onze leerling heet Ahmed Dramé, die in Les Héritiers de rol van Malik speelt. De lerares in de film heet Anne Gueguen, fantastisch naturel neergezet door Ariane Ascaride (Les neiges du Kilimandjaro, 2011). Tussen de leerlingen zitten slechts enkele acteurs, de rest zijn gewone scholieren die er lekker op los mogen improviseren.

Net als in het bejubelde documentaire-achtige Entre les murs (2008) speelt Les Héritiers zich hoofdzakelijk binnen de muren van een klaslokaal af – in één van de schaarse buitenschoolse scènes zien we dat moslim Malik gaat zorgen voor een joodse papegaai – maar kent het verhaal minder conflictsituaties tussen leerling-docent en leerlingen onderling. De school van mevrouw Gueguen herbergt 29 nationaliteiten, wat het des te delicater maakt om alle leerlingen op één lijn te krijgen om de wedstrijd te kunnen winnen. Iedereen heeft een andere beleving van het project, dat moet gaan over getuigenissen van kinderen van Joden en zigeuners.

Recensie Les Héritiers

Getuigenissen
Les Héritiers toont op indringende en inspirerende wijze hoe een groep jonge mensen, aangestuurd door een bevlogen lerares, na horten en stoten geleidelijk aan beter gaat samenwerken, naar elkaar groeit en uiteindelijk het heft in eigen hand neemt. De Holocaust – de rol van kinderen in het bijzonder – laat natuurlijk weinigen onberoerd. Zo maakt een bezoek aan het herdenkingsmuseum grote indruk en levert de getuigenis van een (echte) overlevende in het klaslokaal kippenvel en tranen op. Het project dat begint met het gemakzuchtig kopiëren van stukken tekst op Wikipedia en een collage van met nummers getatoeëerde armen, ontwikkelt zich tot een werkstuk met originele ideeën en getuigenissen van kinderen in nazikampen die later beroemd zijn geworden. Of ze de wedstrijd daadwerkelijk zullen winnen, is van minder belang.

Als je cynisch bent, zou je de boodschap van Les Héritiers utopisch kunnen noemen, want heftige confrontaties blijven uit en buiten het leslokaal gaan de tieners vast minder vredelievend met elkaar om. Dat neemt niet weg dat de jongeren de toekomst in handen hebben: door zich te identificeren met hun leeftijdsgenootjes in de nazikampen staan zijn nu voor dezelfde verantwoordelijk als de 21.000 mensen tijdens een herdenkingsplechtigheid op 19 april 1945 toen het concentratiekamp Buchenwald werd bevrijd. Zij legden de Eed van Buchenwald af (voorgelezen in de Franse, Russische, Poolse, Engelse en Duitse taal). ‘De opbouw van een nieuwe wereld van vrede en vrijheid is ons doel. Dat zijn wij onze vermoorde kameraden, hun familieleden schuldig. Wij zweren!’

 

4 april 2015

 
ALLE RECENSIES

Torn

Posted on

**

recensie  Torn

Eén bom, twee moeders

door Cor Oliemeulen

Sinds 9/11 zoeken filmmakers steeds weer nieuwe invalshoeken om de gevolgen van door mensen aangerichte catastrofes in beeld te brengen. Debuterend regisseur Jeremiah Birnbaum vertelt het relaas van twee vrouwen van wie beide zoons worden verdacht van dezelfde bomaanslag. 

Lea is gescheiden en werkt als schoonmaakster, Maryam is getrouwd en werkt als makelaar. De culturele verschillen kunnen bijna niet groter zijn. Ze ontmoeten elkaar voor het eerst nadat ze te horen hebben gekregen dat hun zoons zijn omgekomen bij een explosie in een winkelcentrum. Lea maakt een troostend gebaar naar Maryam, het begin van een vriendschappelijke band tussen twee vrouwen die lotgenoot zijn en op hun eigen manieren hun verdriet uiten en hun verlies proberen te verwerken.

Recensie Torn

Wraak
Maar dat valt niet mee. Maryams zoon Walter wordt plotseling verdacht van de bomaanslag, want hij was een moslimjongen die eerder zou hebben gedreigd ‘iets’ te gaan doen. Terwijl de media zich na deze onthulling op het gezin storten, er een baksteen door een ruit wordt gegooid en Maryams man Ali slappe knieën krijgt, kan ook Lea haar onderbuikgevoelens niet langer in toom houden en komt de verbondenheid tussen Lea en Maryam onder zware druk. Hoe anders ontwikkelt zich de situatie als blijkt dat Lea’s zoon Eddie publiekelijk wraak zou hebben gezworen op jongens die hem structureel hadden gepest en net als hijzelf bij de aanslag om het leven zijn gekomen?

Torn belicht een interessant gegeven en focust consequent op de relatie tussen de twee moeders, zonder zich al teveel te bekommeren om de omstandigheden van hun zoons en het recherchewerk. Lea (Dendrie Taylor, bekend van de ‘trashy’ zus van Mark Wahlberg in The Fighter) en Maryam (Mahnoor Baloch, beroemd in Pakistan als tv-ster en gecast om de film in Azië gefinancierd en gedistribueerd te kunnen krijgen) toveren oprechte emoties op het doek. Maar ondanks dat en het zoveel mogelijk vermijden van medium shots en melodramatische fragmenten voelt Torn  aan als een tv-film.

Recensie Torn

Thematiek
Dat hoeft natuurlijk geen probleem te zijn, ware het niet dat het drama een bijna terloopse indruk maakt en het ontbreekt aan voldoende diepgang, bovengemiddeld acteerwerk en te weinig unieke karakters. De mannen van de vrouwen blijken ronduit losers – Ali tot Maryam in bed: ‘Walter is gone. We could have another’ – dus hun ‘minutes of fame’ zijn meer dan voldoende. Echter de keiharde FBI agente (Sharon Washington) en politiedetective (John Heard) hadden met een volwassener, van karikaturen ontdaan script en een krachtigere regie meer glans kunnen krijgen. De thematiek van Torn  zal vooral rouwende moeders, jeugdige buitenbeentjes en Pakistaanse immigranten aanspreken.

 

3 april 2015

 
ALLE RECENSIES

Look of Silence, The

Posted on

*****

recensie  The Look of Silence

‘Mijn vader is nu oud en seniel’

door Cor Oliemeulen

Bijna een halve eeuw werd in Indonesië nauwelijks gesproken over de massamoord onder het schrikbewind van generaal Soeharto. Totdat een documentairemaker een steen in de vijver gooide en de huidige regering tot een eerste voorzichtige verklaring dwong.

Joshua Oppenheimer verdient een standbeeld. Jarenlang filmde hij met gevaar voor eigen leven in Indonesië om inzicht te krijgen in de aanleidingen, omstandigheden en gevolgen van de moordpartijen na de militaire staatsgreep in 1964 en 1965 die naar schatting een miljoen (vermeende) communisten het leven kostten. In het terecht veel bekroonde The Act of Killing portretteert hij de toenmalige beulen, die tot in detail beschrijven – en naspelen – hoe zij politieke tegenstanders doodden. Vooral op Java, Bali en Noord-Sumatra ontstonden massagraven. Nog steeds genieten de ‘patriotten’ een heldenstatus bij een deel van de bevolking én de regering. In het al even overrompelende en verbijsterende The Look of Silence zoekt een nabestaande van een van de slachtoffers de confrontatie met toenmalige scherprechters.

Recensie The Look of Silence

Doodseskaders
We volgen Adi, die na de slachtpartijen werd geboren en op zoek gaat naar de mensen die verantwoordelijk zijn voor de dood van zijn broer. Met een traumatische blik en zonder met zijn ogen te knipperen aanschouwt Adi Oppenheimers interview met de leider van een doodseskader en zijn hulpje. Al wandelend naar de rivier waar zij destijds waren betrokken bij de moord op meer dan tienduizend onschuldige mensen vertelt het duo in geuren en kleuren waarom zij deden wat zij deden en vooral hoe zij te werk gingen. Terwijl de ene man verhaalt over afgehakte hoofden en de andere man beschrijft wat je ziet als je vrouwenborsten afsnijdt, ruiken ze aan een bloem op het pad naar de oever.

Joshua Oppenheimer en zijn als anoniem op de titelrol vermelde Indonesische crewleden gingen op zoek naar alle beulen die ze maar konden vinden. Burgers en gangsters werden destijds door de dictatuur opgeleid en gebombardeerd tot leiders van paramilitaire organisaties, waarna ze geheel hun gang konden gaan. Na het ‘uitroeien van de communisten als patriottische daad’ kregen zij beloningen en privileges waarvan zij en hun familie nu nog de vruchten plukken. De documentairemaker wist een band met hen op te bouwen met als gevolg dat de daders uitgebreid, vaak vol trots en lachend, hun moordacties rechtvaardigen – ook als vrouw en (klein)kinderen erbij zitten.

Recensie The Look of Silence

Propaganda
De propagandamachine blijkt bijna een halve eeuw later nog te draaien, getuige een filmfragment in het klaslokaal van Adi’s zoontje waarin de leraar de kinderen toevertrouwt hoe slecht de communisten wel waren. Nog steeds wordt verteld hoe communisten op 1 oktober 1965 zes Indonesische generaals doodden, waarmee genocide op deze ‘ongelovigen’ gerechtvaardigd was. Het westen liet Soeharto zijn gang gaan, want zeker in die tijd had men ook hier over het algemeen weinig op met communisten. Na de omvangrijke slachtpartijen wist de generaal het vervolgens tot president van Indonesië te schoppen.

In tegenstelling tot Oppenheimers aanpak in The Act of Killing gaat hij in The Look of Silence een belangrijke stap verder: het slachtoffer stelt vragen aan de dader. Dat was voorheen bijna ondenkbaar. Alle interviews van beide documentaires werden in dezelfde jaren opgenomen, maar het perspectief van het slachtoffer is bewaard voor dit vernietigende vervolg. ‘Mijn vader is oud en seniel’, verdedigt een geschokte jonge vrouw nadat haar vader voor het eerst bekent dat hij het bloed uit de doorgesneden kelen van zijn slachtoffers opving in glazen en ze leegdronk ‘om niet gek te worden’. Eén van de talrijke huiveringwekkende bekentenissen van mensen die geen enkele verantwoordelijkheid en spijt voelen in een samenleving, waarin families van slachtoffers nog steeds bang zijn om hun trauma’s te betuigen.

 

30 maart 2015

 
ALLE RECENSIES

Shaun het Schaap

Posted on

****

recensie  Shaun het Schaap: de film

Door de wol geverfd

door Ralph Evers

De nieuwste speelfilm van de Aardman Studio’s: Shaun the Sheep is weer een ouderwets vermakelijk verhaal. Ditmaal met een tamelijk intelligent schaap in de hoofdrol. Diens wens voor ‘just a day off ‘ loopt volledig uit de hand, resulterend in een doldwaas avontuur. Het idyllische boerenleven versus de gestreste grote stad. 

Drie jaar zijn regisseurs Mark Burton en Richard Starzack bezig geweest met de film. Tezamen met een heel team animatoren. De tijd en zorg die in dit proces is gestopt is terug te zien in de film. Naast het hoofdverhaal over onze wollige held Shaun, zijn er talloze zijplots die doen hopen op spin-offs.

Recensie Shaun het Schaap

De universele taal die deze film spreekt, zal een groot publiek weten te betoveren. Die taal bevat overigens geen onvertogen woord, laat staan een woord. Ze zit meer in de herkenbare gezichtsuitdrukkingen en ruim honderd jaar filmgeschiedenis. Een scène bevat al gauw naast beeldgrappen, ook slapstick of verwijzingen naar films en boeken. Een scène met een corrupte eend, doet bijvoorbeeld denken aan Animal Farm.

Er was eens…
Een naïeve boer en zijn neurotisch punctuele hond. Samen runden ze een klein boerderijtje in het prachtige Engelse landschap. Hun dagelijkse routine legden ze ook hun schaapjes op. Eén daarvan, Shaun, werd op een gegeven moment verleid tot een relax-dagje. De andere schaapjes zagen dit ook wel zitten. Ze smeedden een plan, voerden dit uit en een toevalligheidje zorgde niet zozeer voor een rustig dagje op de hei, maar een hels avontuur in de grote stad. Achterna gezeten door een maniakale ongediertebestrijder en geholpen door de Miss Piggy der straathonden, weten de inmiddels door de wol geverfde schapen de grootste gevaren te trotseren. Ondertussen maakt hun boer furore als kapper en rammelt er van alles aan de gezondheidszorg in Engeland.

Leuke vondsten
Het is Aardman-eigen om onalledaagse oplossingen voor aanvankelijk relatief kleine problemen te bedenken. Dat maakt het kijken naar Shaun ook zo leuk. Je ziet een situatie, waarbij je als het ware wordt uitgenodigd de gevaren en oplossingen te zoeken. Als je dan al iets voordehands ziet liggen, dan gebeurt er altijd wel iets, waardoor juist die oplossing afgestreept kan worden. Of er komt iets tussen waardoor die simpele oplossing plotseling voor nog grotere problemen zorgt.

Recensie Shaun het Schaap

Het is genieten voor jong en oud om te zien hoe onverschrokken de personages voortdurend met de nieuwe, veranderende situaties blijven omgaan. Neem bijvoorbeeld Bixter, de hond, die zijn baasje achterna gaat de grote stad in. Zijn baasje belandt in het ziekenhuis en een duidelijk ‘verboden-voor-honden’-sticker zorgt ervoor dat de hond al snel buiten staat. Een moment later staat hij op het punt een spoedeisende operatie uit te voeren, ware het niet dat een skelet, aanwezig in de OK, voor de nodige afleiding zorgt.

Shaun the Sheep is een film met het hart op de juiste plaats en zoveel aaibaarder dan alle varianten met intelligente dieren uit de Pixar- of Dreamworks-stal. Daarnaast is de verhaallijn gewoon net iets gestoorder, en daarmee leuker. Het is te hopen dat deze film genoeg publiek trekt, gezien de plannen van de makers om bij voldoende bekijks een vervolg te maken. Gaat dus zien!

 

24 maart 2015

 

MEER RECENSIES

 

Gunman, The

Posted on

***

recensie  The Gunman

Fletse Sean Penn in Bourne-kloon

door Alfred Bos

Ooit was het een film noir-thema, na het succes van de Bourne–franchise is het een nieuw cliché: voormalig agent probeert uit de greep van zijn vroegere werkgever te blijven. Ondanks een A-team van creatieven komt The Gunman niet echt tot leven.

Het is nog niet eens zo heel lang geleden dat Sean Penn gold als een van de beste acteurs van zijn generatie. Wie hierin grootspraak hoort, moet Mystic River (Clint Eastwood, 2003) of Milk (Gus Van Sant, 2008) nog eens terugzien; voor beide hoofdrollen werd Penn met een Oscar onderscheiden. Ook zijn vertolking van een uitgebluste popster in Paolo Sorrentino’s This Must Be the Place ademt onderkoelde brille: door zijn personage te ontdoen van alle pathos wordt hij juist pathetisch. Penn is een karakteracteur van de ‘oude’ stempel.

Recensie The Gunman

Penn de actieheld daarentegen voelt een tikje ongemakkelijk. Zijn versie van de legendarische Los Angeles-gangster Mickey Cohen in Ruben Fleischers Gangster Squad was – bedoeld of onbedoeld – een karikatuur. In The Gunman, de vierde film van de Franse regisseur Pierre Morel, speelt Penn een voormalige agent speciale operaties die zich als eenling tegenover een machtige organisatie ziet geplaatst. Voor de rol kweekte de man die eerder op het filmdoek excelleerde als gekweld gevoelsmens een paar kilo extra spiermassa. Het resultaat, een soort light-variant van Sylvester Stallone’s filmpersonage Rambo, oogt, zoals gemeld, een tikje ongemakkelijk.

Op papier een kraker
Regisseur Pierre Morel komt uit de school van Luc Besson, de Franse regisseur, schrijver en producer die via zijn EuropaCorp-productiehuis met een stoet van animatiefilms (de Arthur–reeks), thrillers (Michel Valliant, Crimson Rivers) en actiefilms (The Transporter-franchise, Taken) een alternatief probeert te bieden voor de eenheidsworst van Hollywood. Dat Morel zijn weg weet met een – voor het genre – origineel verhaal en een portie enerverende actie bewees hij met Banlieu 13 (zijn debuut uit 2004) en vooral Taken (2008), zijn doorbraak. Ook het draaiboek van zijn derde film, From Paris With Love (2010), kwam uit de tekstverwerker van Besson. Met The Gunman staat Morel, als je dat mag zeggen van een vakman die de vijftig is gepasseerd, voor het eerst op eigen benen.

The Gunman is gebaseerd op de roman The Prone Gunman van Frankrijks bekendste misdaadauteur van de jaren zeventig, Jean-Patrick Manchette. Het scenario is van Pete Travis, de schrijver en regisseur van de vermakelijk Dredd –film van een paar jaar terug. Het verhaal over politieke moord en crimineel gekonkel wordt tot leven gebracht door een reeks gevierde acteurs: naast Penn zijn er toppers als Javier Bardem, Ray Winstone en Idris Elba. Waarmee we willen zeggen dat The Gunman op papier een kraker belooft.

The Gunman

Paranoia en stiergevechten
Penn speelt Terrier, een speciaal agent die in 2006 in de Congo (voorheen Zaïre) een vuil zaakje opknapt dat acht jaar later als een boemerang in zijn nek landt. De handeling speelt, zoals een Bourne–kloon betaamt, op meerdere locaties. Het stadsbestuur van Barcelona zal in de buidel hebben getast voor een staaltje citymarketing en al is de corrida in Catalonië sinds enkele jaren verboden, de ontknoping voltrekt zich in en onder La Monumental, de arena van Barca. Die locatie is het meest originele aspect van de film, want The Gunman is een stuk minder enerverend dan Morels eerdere films.

Tussen alle paranoia en stiergevechten speelt er tevens een emotioneel steekspel tussen Terrier, zijn kompaan in de Congo, Felix (Javier Bardem), en hun beider liefdesobject, Annie (de Italiaanse actrice Jasmine Trinca). Van na-aperij kunnen we het team niet betichten (het boek The Bourne Identity is uit 1980, The Prone Gunman uit 1981), wel mogen we de regisseur aanwrijven dat deze film nogal plichtmatig overkomt. Om kort te gaan: competente, maar ongeïnspireerde actiethriller die je na afloop ogenblikkelijk bent vergeten.

 

23 maart 2015

 

 

ALLE RECENSIES

 

Phoenix

Posted on

***

recensie  Phoenix

Terugkeer van een schim

door George Vermij

In de nieuwste film van Christian Petzold kijkt hij in plaats van het eigentijdse Duitsland weer naar het verleden, zoals hij deed in Barbara (2012). Een joodse vrouw keert na de oorlog terug naar de ruïnes van Berlijn op zoek naar haar man. 

Nelly is echter zwaar getekend door het conflict. Na gevlucht te zijn uit een concentratiekamp is haar gezicht verminkt. In de Amerikaanse zone van het vernietigde Berlijn wordt zij opgevangen door een oude vriendin. Zij helpt overlevenden en probeert mensen te identificeren aan de hand van de foto’s van de net bevrijde kampen.

Recensie Phoenix

De in shock verkerende Nelly krijgt een nieuw gezicht en went langzaam aan haar nieuwe leven. Er blijven nog wel vragen uit het verleden opdoemen. Wat is er met haar man gebeurd? En wie heeft haar verraden? En zo belandt zij al zoekend door de ruïnes van Berlijn in de nachtclub Phoenix, waar ze haar man Johnny denkt te herkennen.

Steriel puin
Phoenix bevat veel elementen die als constanten terugkomen in Petzolds oeuvre. De betekenis en kwetsbaarheid van identiteit vormt daarin de grote lijn. In zijn hypnotische Gespenster (2005) wordt een psychisch labiel meisje verward met een vermist kind. In Yella (2007) kiest een vrouw uit Oost-Duitsland voor een nieuwe carrière in het westen, maar komt gaandeweg in een identiteitsconflict terwijl de film effectief speelt met schijn en werkelijkheid.

Phoenix koppelt dit identiteitsgegeven met een verhaal dat film noir-achtig aandoet. Het is een populair genre dat Petzold ondanks zijn arthouse-achtergrond fascineert. Zo was zijn Jerichow (2008) als een eigentijdse en kale remake van de klassiekers Double Indemnity (1944) en The Postman always rings twice (1946).

Helaas is de rauwheid en het mysterie van Petzolds vroege werk vervangen door een steriele en degelijke filmstijl waar actrice Nina Hoss (een vaste verschijning in zijn films) als schim doorheen dwaalt. Het naoorlogse Berlijn valt daarbij erg tegen en lijkt het conflict zonder al te veel schade te hebben doorstaan. De acteurs en figuranten lijken bij te komen van een ongemakkelijk uitstapje en niet van een vernietigend conflict. De sfeer voelt daarom minder grimmig als je het vergelijkt met Lars von Triers visueel overdonderende Europa (1991) of oudere films zoals Roberto Rossellini’s Germania, anno zero (1948) en Samuel Fullers Verboten! (1959).

Recensie Phoenix

Speak Low
Het verhaal dat zich ontvouwt als Nelly en Johnny weer bij elkaar komen, is daarnaast ook niet verrassend en bevat een voorspelbare twist. Een muziekstuk vormt daarbij een belangrijk en terugkerend thema, net als in Yella. Het is het mooie liedje Speak Low van Kurt Weill dat in verschillende versies te horen is.

Wat nog wel overeind blijft staan is Hoss’ vertolking als de uitgebluste Nelly die haar eigen Stunde Null (een Duitse term die verwijst naar 8 mei 1945 toen de Nazi’s capituleerden) meemaakt. Zij weet treffend het gevoel over te brengen van een ontheemde persoon die alles wat haar dierbaar is, heeft verloren.

Toch voelt Phoenix niet zozeer aan als een film over de beladen geschiedenis van Duitsland. Daarvoor biedt de film te weinig inzichten of nieuwe feiten. Het is meer een terugkerend onderzoek van Petzold naar identiteit en vertrouwen. Een onderzoek dat in vergelijking met zijn eerdere werk niet al te verrassende resultaten oplevert ondanks een sterke rol van Hoss.

 

23 maart 2015

 
ALLE RECENSIES
 

Vijf onderbelichte Duitse films

Timbuktu

Posted on

***

recensie  Timbuktu

Moslims tiranniseren moslims

door Cor Oliemeulen

Vreedzaam levende moslims worden plotseling met geweld onderdrukt door mensen die denken de wijsheid in pacht te hebben. In een wereld waar enige IS-moeheid is opgetreden, belicht Timbuktu hoe een dogma hard ingrijpt in het leven van alledag.

Sinds Mali in 1960 onafhankelijk werd van Frankrijk is het onrustig gebleven in het West-Afrikaanse land. In maart 2012 werd het bewind van Amadou Toumani Touré omvergeworpen, waarna de islamitische beweging Ansar Dine in de noordelijke regio Azawad uiteindelijk de macht greep. De extremisten ontvoerden een aantal buitenlanders (al op 25 november 2011 de Nederlander Sjaak Rijke die nog steeds niet vrij is) en uitten hun afkeer tegen andersgelovigen door onder meer het vernietigen van mausoleums die op de Werelderfgoedlijst van Unesco staan.

Recensie Timbuktu

Vredig leven verstoord
Timbuktu opent met het kapot schieten van Afrikaanse kunst door, wat snel blijkt, fundamentalistische moslims die het vredige leven in de gelijknamige grootste stad van Azawad verstoren. ‘Sigaretten en muziek zijn verboden’, roept een jihadist door een megafoon. ‘Vrouwen moeten kousen en handschoenen dragen.’ Het verzet van een verontwaardigde, robuuste visverkoopster is van korte duur: ‘Hoe kan ik de vis natmaken als ik handschoenen moet dragen? We moeten ook al een sluier dragen. Hier, hak mijn handen maar af!’ De verkoopster wordt met een jeep afgevoerd.

Jihadisten betreden een moskee, waar de aanwezigen in gebed zijn. ‘Zij die zich in Timboektoe wijden aan het geloof, doen dat met hun hoofd, niet met wapens’, spreekt de imam. Er volgt een korte inhoudelijke discussie over de islam, waarna de jihadisten uit respect vertrekken. Anders gaat het toe bij het betrappen van vrouwen die zich zonder hoofddoek op straat begeven of buitenshuis mogelijk contact hebben met mannen. Ook liggen jihadisten op de loer om te ontdekken waar muziek klinkt. De ene keer gaat het om religieuze muziek, waarbij ze eerst moeten bellen of dat wel strafbaar is, de andere keer verstoren ze bruut een prachtig lied en krijgt de zangeres veertig zweepslagen. Langzaam stapelt het geweld zich op: een vermeend overspelig koppel wordt tot de nek ingegraven en met stenen doodgegooid.

Sharia
Centraal in het verhaal staat de herder Kidane, die met zijn vrouw Satima, zijn dochtertje Toyah en de herdersjongen Issan rustig woont in een tent op de zandvlakte buiten de stad. Nadat op een dag een koe in de netten van een visser verstrikt raakt, de visser de koe omlegt en Kidane in een handgemeen de visser doodt, moet Kidane voor het islamitische gerecht verschijnen. De communicatie tijdens het ‘proces’ toont weliswaar dat ook de nieuwe machthebbers een hart hebben, echter de sharia met de interpretatie van de rechters beschikt nu eenmaal over het lot van Kidane.

Recensie Timbuktu

In Timbuktu worden onderdrukking en geweld afgewisseld met stemmige klanken en poëtische cinematografie van Sofiane El Fani (La vie d’Adèle, 2013). We zien de stoffige stad met de excentrieke hanenvrouw die een man vol overgave voor haar ziet dansen, de zandvlakte met het serene onderkomen van Kidane en zijn gezin, de bijna paradijselijke plek waar de visser zijn netten heeft uitgeworpen. De scène waarin een jihadist in de woestijn leert autorijden is bijna komisch, het vermoeden dat een jihadist zelf wel rookt veelzeggend en de choreografie van een grote groep jongens die met een onzichtbare bal voetballen spitsvondig. Op die manier kunnen voorbijrijdende jihadisten, die eerder nog vol overgave discussieerden of Zidane of Messi de beste voetballer is, de jongens niets maken.

Krachtige vrouwen
Wat opvalt in deze door stoïcijnse mannen gedomineerde wereld is de innerlijke kracht die vrouwen uitstralen. Zo is de voyant geklede, geen hoofddoek dragende vrouw met de haan misschien helemaal niet zo krankzinnig als de bezetters misschien denken. Kidane’s vrouw Satima weigert meer dan een paar woorden met de jihadisten te wisselen en adviseert Kidane nog wijselijk zijn pistool thuis te laten als hij verhaal gaat halen bij de visser. En de kleine Toyah troost op liefdevolle volwassen wijze de herdersjongen Issan die zich verantwoordelijk houdt voor het verlies van de koe.

Echter het voor een Oscar genomineerde drama van de Mauritaanse regisseur Abderrahmane Sissako blijft te fragmentarisch en teveel aan de oppervlakte, want het registreert meer dan dat het engagement met de personages creëert. Desondanks is Timbuktu een belangrijke film die toont hoe moslims onderling omgaan met de uitersten van vrijheid en opgelegde doctrine.

 

22 maart 2015

 
ALLE RECENSIES

Durak (The Fool)

Posted on

****

recensie  Durak (The Fool)

Frontale aanval op corruptie

door Ralph Evers

In Durak kiest regisseur Yuriy Bykov voor een frontale aanval op het corrupte systeem van Rusland. Evenals zijn landgenoot Zvyagintsev, die met Leviathan een soortgelijke film maakte, overheerst de wanhoop, machteloosheid, cynisme en bittere nasmaak. Houd de wodka maar paraat voor de afloop, dit is een fuckvinger naar de corruptie en geen gemakkelijke kost! 

Ten tijde van Stalin en het daaropvolgende Sovjetbewind, stond de Russische cinema in dienst van de verheerlijking van Moeder Rusland. De laatste filmdocumentaire van de Sloveense filosoof Slavoj Zizek bevat hiervan een paar mooie voorbeelden. Kritische films kregen geen kans, of werden onder zeer belemmerende en bureaucratische omstandigheden geproduceerd, om vervolgens alsnog afgekeurd of vernietigd te worden. Die tijd is voorbij. De huidige generatie filmmakers durft op te staan tegen het onrecht dat aan de orde van de dag is in het huidige Rusland. 

Recensie Durak (The Fool)

Rechtse directe
In Durak staat het lot van 820 bewoners van een flatgebouw centraal. De loodgieter Dima ontdekt een ernstige scheur in de draagmuur van het gebouw en een gevaarlijke helling van het pand, waardoor het zou kunnen instorten. Hierop besluit hij op de burgemeester af te stappen, om zo snel mogelijk actie te ondernemen (Dima verwacht dat het gebouw nog geen 24 uur zal blijven staan). De burgemeester heeft net een jubileumfeest en het kost Dima de nodige overtuigingskracht om de verantwoordelijke bestuurders rond de tafel te krijgen, om twee uur ’s nachts. 

Wanneer na inspectie blijkt dat de meeste bewoners dronkenlappen en verschoppelingen zijn, stappen de bureaucraten over op een wrede doofpot-oplossing. Het is in de minutieuze vastlegging van deze voorstelbare gang van zaken dat Bykov zijn tanden laat zien. De film wordt met de nodige adrenaline verteld en grijpt je al gauw bij de ballen. 

Knock-out
Het wrange van het verhaal zit hem niet zozeer in de te verwachten acties van de bureaucraten, maar juist in hoe de betrokkenen, voor wie Dima zich sterk maakt, reageren. Ondank is ’s werelds loon. Corruptie is als roestig staal, dat zich nestelt in het hart precies daar waar compassie en waarachtigheid huizen, om het te veranderen in een ijspaleis. Het is hiertegen waar Dima vecht om zich niet gehoord voelende ten onder te gaan. Aldus slaat de titel niet alleen op de vele verwensingen die Dima krijgt. Wanneer de dwaas volhoudt in zijn dwaasheid wordt hij vanzelf wijs, in Durak weggehoond als naïveteit en vervlogen romantiek. In de harde wereld van de corruptie is geen plaats voor dromers, of eerlijkheid. 

Recensie Durak (The Fool)

Wat Durak laat zien is de verwevenheid van (tegenstrijdige) belangen en hoe deze, vaak op geld en macht beluste belangen, van Rusland een teringplek maken. Het is harteloos en kent alleen maar verliezers. Deze boodschap ramt de regisseur, zonder enige vorm van opdringerigheid, er bij de kijker in. Aanvankelijk door een betrokken Dima te tonen, en dus een betrokken regisseur. Tegen het einde door een beschouwende Dima te tonen. Dit is het dan… dit hebben we er met z’n allen van gemaakt. Wie in de stront roert (waarvan Dima consequent door bureaucraten, maar ook door degenen voor wie hij opkomt, wordt beticht), is niet populair. 

Het is dan een bitter, doch verlossend beeld, wanneer we Dima ten laatste letterlijk neergeslagen zien liggen. Een cynisch einde dat past bij het feit dat Durak  is opgedragen aan de vorig jaar overleden Aleksey Balabanov. Zijn Kochegar (A Stoker) was eveneens een cynische aanklacht tegen het corrupte systeem van Rusland. Zij het met een kluchtige knipoog. Op enige luchtigheid valt Bykov niet te betrappen.

 

21 maart 2015

 

 

ALLE RECENSIES