Sneeuwkoningin, De

***

recensie  De Sneeuwkoningin

IJzige vorst

door Ralph Evers

Door een tenenkrommende moraal te vermijden stijgt deze Russische animatiefilm (met Nederlandse stemmen) over het overwinnen van haat boven zichzelf uit en zit er een leerzame les in voor kinderen.  

Er was eens een koningin, die verbitterd door haat het hele land in een ijzige wereld omgetoverd had. Haar magische spiegel vertelde haar dat er slechts één bedreiging voor haar overbleef: de glasmaker Vegard. Hij maakt spiegels die zo zuiver zijn dat ze je ware gezicht onthullen en daarmee je toverkracht tenietdoen. Wanneer Vegard en zijn vrouw ontvoerd worden denkt de koningin rust te vinden. Totdat haar spiegel haar vertelt dat het paar een zoon heeft, Kai, die de nalatenschap van zijn vader bezit.

Vlak voordat Kai gevangen werd, wist hij het hart te veroveren van een dromerig meisje, Gerda. Gerda is evenals Kai wees en heeft slechts een goede vriend, een witte wezel. Ze leven allebei in een weeshuis met een nare, strenge huismeester die alles wat Gerda fijn vindt verbiedt. Wanneer Kai voor haar ogen ontvoerd wordt, zet Gerda alles op alles om Kai te redden.

Ze krijgt daarbij hulp uit onverwachte hoek. De trol Orm (leuke rol met grappige stem), die doet denken aan een leukere versie van de luiaard uit Ice Age, blijkt behulpzamer dan hij dacht. Dit levert een grappige tweestrijd op, waardoor hij soms doet denken aan Gollum. De trol is een lafaard, een grote bek met een klein hartje, een opschepper. Er zit iets vriendelijks en nonchalants in de trol wat hem zeer aimabel maakt.

Recensie De Sneeuwkoningin 3D

Op reis
Onderweg komt Gerda tal van maffe figuren tegen. Een terugkerend thema is die van de heksen. Haar eerste avontuur brengt haar bij een nogal hebzuchtige heks met een bijzondere kruiden- en bloementuin. Voor Gerda, een meisje met een uitermate zuiver hart, is het slechts de beleving en esthetische schoonheid die telt. De heks heeft slechts oog voor euro’s, wat al gauw tot problemen leidt, zeker wanneer de bloemen in Gerda’s bijzijn beginnen te stralen. Later in het verhaal ontmoeten Orm en Gerda een koning die het verstand heeft van een bijzettafeltje, maar die luid kenbaar maakt een tiran en despoot te zijn. Hij is met zijn stommiteiten een grappig intermezzo in de film. De laatste heks is ogenschijnlijk de meest angstaanjagende: een Lapse sjamaan en van alle heksen de meest pientere en behulpzame. Zij leert Gerda hoe ze de verschrikkelijke Sneeuwkoningin te lijf kan gaan.

Misfit
Het centrale thema in De Sneeuwkoningin is de misfit, degene die buiten de maatschappij valt. Teleurgesteld, vereenzaamd of verbitterd door haat, keert de misfit zich tegen de samenleving. De haat die zich in ijs heeft laten vertalen. Alleen degene die dapper genoeg van hart is en een waarlijk zuivere ziel heeft, kan een verschil maken tegenover zoveel kille haat. De bestrijding ligt dus niet in de vernietiging, maar in het tegendeel: inzien dat een haatdragende mens nog altijd een mens is. Een verrassende moraal die afwijkt van Hollywood-wetten, waarin het kwaad vernietigd wordt.

Uniformiteit
Met haar animatiestijl hoopt De Sneeuwkoningin toch aansluiting te vinden bij de grote Hollywood-producties. De ronde rimpelloze gezichten en steeds groter wordende ogen zie je nagenoeg in elke grote animatiefilm terug. Deze snel om zich heen grijpende uniformiteit maakt de animatiefilm tot plat consumptievermaak. De uitstapjes naar simpelere animatie tijdens deze film en het fantasierijk vormgegeven verhaaltje geeft De Sneeuwkoningin nog net een beetje eigen gezicht. De 3D werkt in de reisscènes door gladde sneeuwlandschappen, maar is over het geheel genomen overbodig.

 

4 oktober 2013

 
ALLE RECENSIES

Chez Nous

***

recensie  Chez Nous

Regenboogcomedy voor de hele familie

door Simone Vogel 

Een bruin café in Amsterdam. Stamgasten genieten van hun drankjes en maken grappen. Een drag queen staat te zingen en de eigenaar valt dood neer. Niet het standaardrecept van de gemiddelde feelgoodfilm van Nederlandse bodem. Chez Nous is de regenboogcomedy die een lach op ieders gezicht zal brengen in de donkerste tijd van het jaar.  

Kroegbaas Adje (John Leddy) runt café Chez Nous. Zijn stamgasten zijn dol op hem. Na zijn dood blijkt dat de administratie een puinhoop is. Voor het café dreigt sluiting. Bertie (Alex Klaassen), die zichzelf ziet als de onofficiële zoon van Adje en boven het café woont, voelt zich geroepen om tot actie over te gaan. Samen met de andere stamgasten wordt een meesterkraak gepland tijdens de Gay Pride Parade om Chez Nous uit de financiële problemen te halen.  

Chez Nous

Geen gekke nicht
Alex Klaassen schittert in de rol van Bertie, een travestiet met een vadercomplex en een hart van goud. Het is zijn eerste hoofdrol, na een aantal komische bijrollen in films als Gooische Vrouwen. Hoewel Klaassen erg blij is met de kans om zo’n mooie rol te spelen, blijkt het voor de acteur ook erg wennen. Normaliter is hij gewend om een gekke nicht te spelen, maar in deze film weet Klaassen ook zijn serieuze en gevoelige kant aan te boren.  

De cast van Chez Nous is een allegaartje van oudgedienden uit Nederlandse films. Hoewel de acteurs hun best doen om een goed verhaal neer te zetten, draait het in de film vooral om de karakters. Leuk is de rol van Jack Wouterse. Hij speelt de slechterik, een rol die hem op het lijf is geschreven.  

Recensie Chez Nous

Goedmakertje
Regisseur Tim Oliehoek, die eerder films als Vet Hard en Spion van Oranje afleverde, moest iets goed maken nadat zijn laatste film Pizza Maffia flopte. Op Chez Nous kan hij trots zijn. Ondanks het feit dat het verhaal ondergeschikt is aan de karakters, staat de film als een huis. Alle leden van de vriendengroep hebben onhebbelijkheden waarvan je gaat houden: zo is Bertie erg zeurderig, speelt Peter Faber een lompe vader en is Wouterse onuitstaanbaar.  

Waar de meeste Nederlandse films een variant zijn op hetzelfde genre, denk aan: Alles is Liefde, Alles is Familie en Gooische Vrouwen, weet Chez Nous zich te onderscheiden met gevatte grappen, unieke karakters en satire. Het maakt Chez Nous de meest grappige roze komedie ooit gemaakt op Nederlandse bodem. Satirische verwijzingen naar films als Mission Impossible en Ocean’s Twelve maken de film benaderbaar voor een groot publiek. Diehard filmliefhebbers, tieners en mensen die gewoon een avondje willen lachen, komen vast aan hun trekken bij Chez Nous. Het Amsterdamse café is een plaats waar menig bioscoopbezoeker sans gêne gezien zou willen worden.

 

3 oktober 2013

 

 

ALLE RECENSIES

 

Michael Kohlhaas

***

recensie   Michael Kohlhaas

De wrange smaak van gerechtigheid

door Joan Gebraad

Een machtsgeile baron ontneemt de Duitser Michael Kohlhaas zijn paarden. Die begint een privéoorlog voor gerechtigheid. Ingrediënten voor een snelle en spannende actiefilm. Dus niet!  

Michael Kohlhaas  is een verfilming van de gelijknamige roman. In 1811 pende Heinrich von Kleist het waargebeurde verhaal neer van de zeventiende-eeuwse koopman Kohlhaas. Na onrechtmatig beroofd te zijn van zijn paarden zoekt hij gerechtigheid. Eerst via de rechtbank, daarna door een persoonlijke wraakqueeste. Regisseur Arnaud des Pallières situeerde dit drama op het Franse platteland, terwijl het oorspronkelijke verhaal zich afspeelt in Duitsland.

Als het maar geen Hollywood is
De Pallières doet er alles aan de genreverwachtingen van Hollywood te breken. Michael Kohlhaas bevat weinig actiescènes We zien slechts Kohlhaas en zijn kornuiten (inclusief een Sancho Panchez op een ezel) dood en verderf zaaien op de woonhoeve van de baron. Ook plunderen ze een dorp. Met zwaard en kruisboog. Verwacht dus geen Game of Thrones-achtige scènes.

Recensie Michael Kohlhaas

De film heeft een slakkentempo. De regisseur verkent liever Kohlhaas’ innerlijke dilemma’s dan dat hij focust op suspense, actie en karakterontwikkeling van personages. Hierdoor is de films soms behoorlijk saai. Het is vooral Mads Mikkelsens (Michael Kohlhaas) sterke acteerwerk dat de film overeind houdt.

Ook in de cinematografie weerklinkt een anti-mainstreamprotest. De Pallières filmde in natuurlijk licht. Dit levert een aantal prachtige en sfeervolle scènes bij dag op. De nachtscènes daarentegen zijn erg donker. Acties zijn slecht zichtbaar. Bovendien bevat de film shots vanuit ongebruikelijke hoeken. De bewegende beelden tonen vaak wat een personage ziet. Zo is het alsof je letterlijk door iemands ogen kijkt.

Wat is gerechtigheid?
Michael Kohlhaas  verkent vragen over gerechtigheid en welke rol macht hierin speelt. De baron jat Kohlhaas’ paarden. Ook sterft door zijn toedoen Kohlhaas’ vrouw die voor haar man wilde bemiddelen. De baron komt hier mee weg. In een verhandeling over christelijke vergiffenis en genade drukt een geestelijke Kohlhaas op het hart de baron te vergeven, zijn vijanden lief te hebben. Kohlhaas verkiest echter eigen rechter te spelen. Zijn paarden krijgt hij uiteindelijk terug. De prinses, die meer macht heeft dan de baron, zorgt daarvoor. Kohlhaas krijgt zijn gerechtigheid, maar betaalt hiervoor een hoge prijs. Hij heeft zijn wraak, maar de smaak is erg zuur. Angst – doodsangst en vrees voor God –  dat is de straf van zijn geweten.

 

29 september 2013

 
ALLE RECENSIES

Gravity

***

recensie  Gravity

Het Kessler Syndroom

door Alfred Bos

Een ongeluk zit in een klein hoekje, ook als je astronaut bent en met de space shuttle satellieten repareert. Gravity laat met spectaculaire beelden zien hoe klunzige oorzaken grote gevolgen kunnen hebben. 

Mensen maken er op aarde een zooitje van en in de ruimte is het niet anders. Er cirkelt een groeiende berg puin boven onze hoofden, een wassende zwerm metalen maantjes, het zwerfvuil van een halve eeuw ruimtevaart. Het European Space Operations Centre schat dat er sinds 1957 en de lancering van de eerste ruimtesonde, Sputnik, zo’n 23.000 objecten groter dan tien centimeter in een baan om de aarde zijn gebracht. Daarvan draaien er nog steeds 7500 hun rondjes, slechts 6 procent is operationeel. 

Recensie Gravity 3D

Het is dus druk boven en dat ruimtepuin, afkomstig van satellieten en stukken van lanceerraketten, is in toenemende mate een probleem. Het slingert met zo’n 20.000 kilometer per uur rond onze planeet, sneller dan de snelste kogels. Een kunstmaan zal een botsing met ruimtepuin niet overleven en dat resulteert weer in een hagel van nieuwe brokstukken. Het is niet ondenkbaar dat er op een gegeven moment een kettingreactie optreedt. NASA heeft er zelfs een woord voor, het Kessler Syndroom. 

Onmogelijke shots
De sciencefictionfilm Gravity laat zien wat er kan gebeuren met de bemanning van de Explorer space shuttle en het International Space Station (ISS) wanneer het Kessler Syndroom toeslaat. Medisch ingenieur Ryan Stone (Sandra Bullock), op haar eerste ruimtereis, hangt in het gewichtsloze vacuüm een satelliet te repareren. Missieleider Matt Kowalski (George Clooney) is een veteraan op zijn laatste tocht en vliegt vrolijk rondjes buiten de Explorer; hij probeert een nieuw jet pack uit. Dan blijkt dat de Russen een van hun werkloze satellieten hebben vernietigd waarna de brokstukken een fatale keten van ruimtepuinbotsingen in gang zetten. 

Gravity is spectaculair in de verbeelding van de ruimte-ervaring. De film opent overweldigend met een shot van een verbluffend mooie planeet en dankzij de speciaal voor deze film ontwikkelde cameratechnieken, die ogenschijnlijk onmogelijk shots realiseren, waant de kijker zich een ruimtetoerist. De beelden van een vloedgolf ruimtepuin die inslaat op de Explorer en niet veel later op het ISS zijn bepaald dramatisch, zeker in 3D. Kowalski en Stone zijn de enige overlevenden en moeten, afgesneden van de vluchtleiding in Houston, op eigen kracht naar de aarde terug zien te keren. Het is een onmogelijke tour de force. 

Gravity

Merkwaardige kijkervaring
In die race tegen de tijd – de zuurstof raakt op en de puinzwerm draait rondjes en komt dus terug – moeten alle inventiviteit en beschikbare hulpbronnen worden aangesproken. Regisseur Alfonso Cuarón, bekend van Harry Potter and the Prisoner of Azkaban en het dystopische Children of Men, geeft Gravity met minutenlange shots het slomo-tempo van gewichtloosheid, maar ook de adrenalinegolf van een eindeloze achtervolging, wat een merkwaardige kijkervaring oplevert. Ook afwijkend is de afwezigheid van dialoog, want slechts een van de twee overleeft de crisis. 

Gravity moet het vooral hebben van zijn visuele kwaliteiten en die zijn, zacht uitgedrukt, niet kinderachtig. Clooney is zoals we hem kennen: stoer, humoristisch en een gentleman, ook onder druk. Sandra Bullock acteert voornamelijk met een helm op en dat flatteert haar bijdrage. Er is de overweldigende grootsheid van het heelal en de claustrofobie van het ruimteschip. Er is het ballet van gewichtloze beweging en de chaos van vernietiging. Maar je raakt niet bij de personages betrokken. De hoofdrol van Gravity is voor de cinematograaf.

 

27 september 2013

 

 

ALLE RECENSIES

 

Nieuwe Wildernis, De

****

recensie  De Nieuwe Wildernis

Dieren met persoonlijkheid

door Simone Vogel

De Oostvaardersplassen. Konikpaarden en edelherten leven in vrede naast elkaar. Vossen en ganzen staan elkaar naar het leven. De mooie ijsvogels trekken zich van al hun buren weinig aan. Slechts een kleine greep uit De Nieuwe Wildernis. Een film die met al haar allure met gemak BBC-documentaires als Frozen Planet, Earth en Earthflight evenaart.  

Om de film te maken is vier jaar voorbereiding en twee jaar filmen uitgetrokken. Wat uiteindelijk overblijft van 350 uur aan filmmateriaal is een 97 minuten durende schets van de seizoenen uit het jaar 2011 en de winter van 2012. Om de documentaire aantrekkelijk te maken voor een breed publiek, hebben regisseurs Ruben Smit en Mark Verkerk gekozen voor een verhalende lijn. De dieren hebben menselijke trekjes en een duidelijke persoonlijkheid. Wellicht was het mooier geweest om het commentaar van Harry Piekema, de jolige supermarktmanager uit de reclames van de Albert Heijn, weg te laten en de beelden voor zich te laten spreken.

Menselijke inmenging
De Nieuwe Wildernis richt zich op de natuur in de Oostvaardersplassen. Het feit dat deze plek zo’n tachtig jaar geleden nog onderdeel was van de Zuiderzee, verklaart de titel. Sinds de drooglegging heeft de natuur in dit gebied zijn gang kunnen gaan. Er is wel sprake geweest van enige menselijke inmenging. Zo komen de konikpaarden van nature niet in het gebied voor. De groep konikpaarden in de Oostvaardersplassen vormt nu de grootste kudde wilde paarden van Europa.

Recensie De Nieuwe Wildernis

Wat de makers heel goed hebben gedaan, is het uitzoeken van de underdog. Zo zien we een zwart merrieveulen dat net wat minder hard groeit dan haar neefjes en nichtjes. Moeder bekommert zich om dit letterlijke zwarte schaap van de familie. De beelden waarin het moederpaard haar veulen tot opstaan maant zijn aandoenlijk. Wanneer het veulen niet genoeg groeit, blijf je als toeschouwer hopen dat het de strenge winter zal overleven. Maar of dat ook gebeurt?

Grootsheid en wreedheid
De schakeling tussen de dieren is erg bijzonder. Hoewel de focus van het verhaal ligt op de konikpaarden, wonen er nog veel andere dieren, zoals het roodborstje dat bevriend is met het zwarte veulen. Maar buiten alle schattige dierenvriendschappen en lieve beelden, gaan de makers onsmakelijke beelden niet uit de weg. Zo wordt er ingezoomd op mesthopen, die strontvliegen aantrekken, en ganzenkuikens voor wie het vanaf hun eerste dagen rennen geblazen is, omdat ze door zowel kraaien als vossen worden opgejaagd.

Het beeldmateriaal van De Nieuwe Wildernis is indrukwekkend. Dat komt niet alleen door de hoeveelheid tijd die is gestoken in het schieten van het materiaal, maar ook door de moderne cameratechnieken. Waterluizen en vliegen komen dichterbij dan ooit. Het feit dat de makers hebben geprobeerd een verhaallijn in de documentaire te brengen en de dieren menselijke eigenschappen hebben meegegeven, voelt ietwat geforceerd aan, maar het zorgt er wel voor dat de documentaire door een groot publiek gewaardeerd zal worden. De Nieuwe Wildernis toont de Nederlandse natuur in al haar grootsheid, maar schroomt niet om ook de wrede kant van de wildernis te belichten.

24 september 2013

MEER RECENSIES

Greetings from Tim Buckley

**

recensie  Greetings from Tim Buckley

Nachtvlinders

door Alfred Bos

Jeff Buckley (1966-1997) geldt als het archetype van de romantische singer-songwriter: grillig, onnavolgbaar en jong overleden. Het spiegelbeeld van zijn vader, Tim Buckley (1947-1975), die hij nauwelijks heeft gekend. Greetings from Tim Buckley schetst een cruciaal moment in de loopbaan van Jeff. 

Greetings From L.A. (1972) is de zevende en zeker niet de meest bekende langspeelplaat van de in cult-kringen gevierde singer-songwriter Tim Buckley. Toen hij op 28-jarige leeftijd overleed aan een overdosis heroïne, liet hij een intrigerend en indertijd ondergewaardeerd oeuvre plus een vervreemde zoon na. Jeff Buckley op zijn beurt had het muzikale talent van zijn vader, evenals diens grillige, door de inspiratie van het moment gedreven sensibiliteit. Beiden blonken uit in eclectische en avontuurlijke muziek op het snijvlak van folk en jazz, buitenbeentjes die niet in een hokje waren te vangen. Maar hoewel ze veel gemeen hadden, waren vader en zoon vreemden voor elkaar. Ze hebben elkaar twee keer ontmoet. 

Greetings from Tim Buckley

Die niet-bestaande vader-zoonrelatie is het onderwerp van Greetings from Tim Buckley, een biopic over een geest. Centraal staat het Tim Buckley tribute concert in St. Anne’s Church in Brooklyn, New York 1991. Jeff Buckley is een niet bijzonder succesvol muzikant in Los Angeles en wordt uitgenodigd om een bijdrage te leveren aan de avond waarop de muzikale erfenis van zijn vader centraal staat. Hij vliegt naar New York zonder precies te weten wat hij daar doet of wat men van hem verwacht. En op de avond zelf, als hij door anderen aangespoord in zijn vaders schoenen stapt, ontdekt hij zijn creatieve identiteit. Althans, zo wil deze film het. 

Geboorte van Grace
Er zijn twee tijdslijnen. Via flashbacks zien we vader Tim in de psychedelische jaren ’60, aan het begin van zijn loopbaan. Gedraaid op grofkorrelige film krijgen we impressies van de romantische singer-songwriter met de geweldige stem en kwikzilveren verbeelding die als een vlinder door de alternatieve wereld van koffiehuizen en hippiefeesten fladdert. Probleem is evenwel dat acteur Ben Rosenfield, in zijn eerste grote rol, als zanger geen schim is van de man die hij uitbeeldt. 

Het heden van deze film is 1991 en de voorbereidingen van het herdenkingsconcert. Ook dat deel van het verhaal is gevuld met bestaande personen: naast Jeff Buckley onder meer concertorganisator Hal Wilner (Norbert Leo Butz), Lee Underwood (William Sadler) als vaste begeleider van Tim Buckley en gitarist Gary Lucas, die zichzelf speelt. Voor liefhebbers van de muziek van Jeff Buckley is er een intrigerende scène, waarin we het titelnummer van Buckley fils’ enige tijdens zijn korte leven verschenen album, Grace (uit 1994), geboren zien worden. 

Recensie Greetings from Tim Buckley

Vuil op de spiegel
Probleem van Greetings from Tim Buckley  is dat de film geen duidelijke premisse heeft. Is het een biopic? Is het een vader-zoonfilm? Is het een concertfilm? Een docudrama? Het verhaal van de voorbereiding van het eerbetoon wordt opgeleukt met een romantisch intermezzo: Jeff (Penn Badgley) en de stagiaire Allie (Imogen Poots, onlangs nog te zien in The Look of Love) beleven een affaire die stopt wanneer Jeff na het concert weer naar Los Angeles vertrekt. 

Greetings from Tim Buckley biedt een fictieve versie van een huldeblijk, dat is twee stappen verwijderd van de bron. Het is de derde film in twintig jaar van regisseur Daniel Algrant, die volgens de persinformatie zelf een verstoorde vader-zoonrelatie had. Dat is dus het probleem van deze film: er zitten zoveel lagen vuil op de spiegel dat de reflectie vaag is geworden. Maar als hij de belangstelling voor Tim Buckley en diens muziek doet aanwakkeren, heeft ook deze rommelige en slechts gedeeltelijk geslaagde film bestaansrecht.

 

23 september 2013

 

 

ALLE RECENSIES

 

Still Mine

****

recensie  Still Mine

Krasse knar

door Cor Oliemeulen

Vertederend portret van een levenslustige bejaarde die een nieuw huis bouwt voor zijn dementerende echtgenote en zichzelf, maar stuit op bureaucratie.  

Sinds hun huwelijk 61 jaar geleden wonen Craig en Irene Morrison in St. Martins nabij een prachtige baai aan de oostkust van Canada. Vroeger werden hier schepen gebouwd, nu is er veel toerisme. De tijden zijn veranderd. Het grote houten huis is toe aan reparaties en voldoet langzaamaan minder nu Irene de eerste tekenen van dementie begint te vertonen. Craig, die altijd heeft geleefd van de opbrengst van zijn grond, is gewend zijn eigen boontjes te doppen en voelt zich als 89-jarige nog mans genoeg om eigenhandig een nieuw, kleiner en functioneler huis te bouwen.

Recensie Still Mine

Vergeetachtig
Irene (Geneviève Bujold) hoeft niet zo nodig, maar net als haar man wil ze allesbehalve naar een tehuis. Ook al wordt ze wat vergeetachtig. Zo laat ze een keer de oven aanstaan, zodat Craig (James Cromwell) alle luciferdoosjes moet verstoppen. Ze loopt een keer weg naar het strand, wil spontaan ’s nachts beslist buiten op het gras slapen en valt zomaar van de trap. Net zo tragisch als in Amour (2012) wordt het nooit, ofschoon ook in Still Mine de wederzijdse liefde groot is en de vader zijn best doet de werkelijke toestand van zijn vrouw voor zijn dochter te verzwijgen.

Als Craig in de schuur gaat zagen en schaven, neemt hij de babyfoon mee zodat hij Irene in de gaten kan houden. Hij toont zich een bekwame ambachtsman. Zijn vader, een scheepsbouwer, leerde hem de kneepjes van het vak. Nauwelijks met enige hulp van zijn zeven kinderen en veertien kleinkinderen verrijzen vlakbij het oude huis de contouren van het nieuwe onderkomen. Tot ongenoegen van de overheid die een bouwstop oplegt, omdat de constructie niet aan de regels voldoet. Craig moet een bouwplan overleggen, heeft niet-goedgekeurd hout gebruikt en overtreedt volgens de bureaucraten maar liefst 26 keer de wet. Trots als hij altijd is geweest, zet Craig door en moet uiteindelijk voor de rechter verschijnen.

Krantenartikel
Regisseur Michael McGowan stuitte op een krantenartikel van de rechtszaak en besloot zich te verdiepen in de geschiedenis van de Morrisons. Still Mine is een uitstekend en aandoenlijk klein filmdrama geworden. Geneviève Bujold, die in de jaren zestig enige furore maakte in Franse films als tegenspeelster van bijvoorbeeld Yves Montand en Jean-Paul Belmondo, waren we al uit het oog verloren. Maar de actrice is nog steeds gezegend met een natuurlijke uitstraling, verstoken van make-up, en weet vooral in haar non-verbale communicatie te overtuigen. James Cromwell (schitterde bijna twintig jaar geleden als boer in Babe) speelt formidabel en draagt de film moeiteloos.

 

21 september 2013

 
ALLE RECENSIES

Lovelace

**

recensie  Lovelace

Vrouw in de hel

door Wouter Spillebeen

Pornografie mag in vele woonkamers een taboe zijn, maar in de jaren ‘70 was Linda Lovelace in alle Amerikaanse huishoudens bekend. Lovelace is de eerste van twee films die dit jaar haar levensverhaal vertellen.  

Linda “Lovelace” Boreman (Amanda Seyfried) is een typisch, ietwat bescheiden tienermeisje uit een zeer katholiek gezin. In 1970 leert ze Chuck Trainor (Peter Sarsgaard) kennen, met wie ze een relatie begint en trouwt. Wanneer blijkt dat Chuck niet genoeg geld heeft om hem en Linda te onderhouden, stelt hij voor haar in een pornofilm te laten meespelen. Linda heeft namelijk een oraal talent dat nooit eerder op film is vastgelegd: het zogenaamde ‘deepthroaten’. Producers happen toe en Deep Throat wordt de meest succesvolle film voor volwassenen. Tien jaar lang kan het Amerikaanse publiek in reguliere bioscopen naar Linda’s kunsten kijken.

Linda feest met sterren als Hugh Hefner (James Franco) en Sammy Davis Jr. (Ron Pritchard). Achter alle glamour en extravagantie gaat een donkere waarheid schuil: Chuck slaat en verkracht Linda regelmatig en prostitueert haar aan hele groepen mannen. Hij dwingt haar porno te maken. Linda zoekt toevlucht bij haar ouders, maar de verontwaardigde katholieken geven haar geen gehoor.

Recensie Lovelace

Pathologische leugenaar
Lovelace is gebaseerd op Ordeal, de autobiografie van Linda die na haar carrière in de porno-industrie het kamp van feminisme en anti-pornoactivisme koos. Voordat Citadel Press het wilde uitgeven, moest Linda haar verhaal door een leugendetector laten controleren. Er waren twijfels over haar oprechtheid. Haar entourage noemt haar een seksuele freak en een pathologische leugenaar die porno de schuld voor haar eigen foute keuzes geeft. Niemand ontkent dat Chuck een sadist was die Linda vaak sloeg, maar het is onduidelijk of de folteringen die ze beschrijft ook echt gebeurd zijn. Toch wordt ze op haar woord geloofd in Lovelace. Bovendien reppen de filmmakers met geen woord over de pornografische films die Linda maakte vóór Deep Throat. De juistheid van de film, die bijna op het laatste moment werd opgeschort door een copyrightprobleem, is op z’n zachtst gezegd dubieus.

Rommelige vertelstructuur
Lovelace wil een aangrijpend verhaal vertellen over een vrouw in een persoonlijke hel, maar slaagt er niet altijd in dat te verwezenlijken. Het acteerwerk is niets bijzonders, voor een film met zo’n obsceen onderwerp zijn de expliciete scènes zeer braaf (verwacht geen waterige pornofilm) en de vertelstructuur is rommelig. Flashbacks tonen soms tweemaal hetzelfde moment, de tweede maal met een lugubere uitbreiding of vanuit een andere ooghoek. Zo proberen de filmmakers over te brengen dat de afranselingen achter gesloten deuren gebeurden en dat niemand op de hoogte was van de gruwelen die Linda doorstond, net zoals de kijker die het eerst niet zag. Het idee is niet slecht, maar de uitvoering is verwarrend en mist doel.

Met producerervaring in documentaires als Sex in ’69: The Sexual Revolution in America en Real Sex lijkt het regisseursduo Rob Epstein en Jeffrey Friedman geknipt om het leven van Linda Lovelace te verfilmen. Toch is Lovelace niet de aangrijpende biografie die ze had kunnen zijn. Hopelijk is het toekomstige Inferno: A Linda Lovelace Story beter.

 

18 september 2013

 
ALLE RECENSIES

Forget Me Not

***

recensie  Forget Me Not

Alleen gevoel blijft over

door Karina Meerman 

Liefdevolle documentaire zonder vals sentiment van een zoon die een periode uit het leven van zijn dementerende moeder vastlegt.  

Gretel, de 73-jarige moeder van filmmaker David Sieveking, lijdt aan de ziekte van Alzheimer. In de Duitse documentaire Forget Me Not (Vergiss mein nicht)  schetst David een beeld van zijn moeder en kijken we mee naar de impact van haar aftakeling op de naaste familie. Het verlies van haar persoonlijkheid is voor David reden om meer te weten te komen over het politiek roerige verleden van zijn moeder en haar open huwelijk met zijn vader Malte. Beelden van nu worden afgewisseld met anekdotes uit het verleden.  

Forget Me Not

Identiteit en intelligentie verdwijnen langzaam
Alzheimer is een wrede ziekte, die de persoon in leven laat maar zijn identiteit en intelligentie langzaamaan wegneemt. In een later stadium is de patiënt zich hier zelf niet meer van bewust, maar dementie trekt tot het einde een zware wissel op de omgeving. Gretel is gereduceerd tot een lieve, kinderlijke vrouw, wier motoriek begint te haperen. Een groot verschil met de vurige politiek activiste die zij in de jaren zestig was. Ze vergeet hoe de dingen heten, wie de mensen zijn en waar ze eigenlijk is. Aan het begin van de documentaire herkent ze Malte meestal als haar echtgenoot. Wanneer hij op vakantie gaat en David zijn taken overneemt, verwart ze al snel haar zoon met haar man.  

Iedereen die de ziekte van dichtbij heeft meegemaakt vindt ergens herkenning in deze film. De liefde van echtgenoot en kinderen die Gretel proberen te prikkelen om iets te ondernemen, het veelvuldig herhalen van vragen en antwoorden. Het soebatten en uitleggen. Het onbeholpen reageren op onbegrijpelijk commentaar. De intense vermoeidheid van het dagelijks zorgen voor deze lieve vrouw, die in weinig meer lijkt op de vrouw en moeder die ze veertig jaar lang kenden.  

Recensie Forget Me Not

Niet bitter, maar gelaten
Toch is Forget Me Not geen tranentrekker. Dit komt deels door de rustige vertelstem van David, en wellicht meer door de houding van de intellectuele familie. Geen openlijke wanhoop, geen woede, maar berusting en zoeken naar oplossingen met groot geduld. Vader was een hoogleraar wiskunde, die zijn pensioen heel anders gedacht had in te vullen dan voor zijn dementerende vrouw te zorgen. Toch lijkt hij niet bitter, eerder gelaten.  

Binnen het huwelijk van Malte en Gretel was ruimte voor affaires en de kinderen kregen een antiautoritaire opvoeding. Het was voor hen makkelijker te praten over wiskunde en politiek dan over liefde en emotie. Alzheimer brengt daar verandering in. Bij Gretel brokkelen alle intellectuele vaardigheden af, waardoor alleen gevoel overblijft. Malte leest haar dagboeken en leert hoe Gretel zich eigenlijk heeft gevoeld bij zijn affaires. De zachtheid en kwetsbaarheid die ontbrak in hun leven samen, is nu alles wat ze hebben. En dat is misschien wel het treurigste in dit verhaal.

 

17 september 2013

 

 

ALLE RECENSIES

 

Jeune & Jolie

***

recensie  Jeune & Jolie

Lolita ontwaakt

door Joan Gebraad

Regisseur François Ozon staat bekend vanwege zijn vrije visie op seksualiteit. Hij oordeelt niet en laat de kijker vaak in het ongewisse. In de seksuele Coming of Age film Jeune & Jolie doet hij dat te sterk.  

Jeune & Jolie volgt het zeventiende levensjaar van de scholiere Isabelle aan de hand van vier jaargetijden. Ieder seizoen wordt ingeluid met de mierzoete liederen van Françoise Hardy over idyllische liefde. Deze romantiek staat in schril contrast met Isabelle’s tienerleven. Alizee’s Moi, Lolita (een hit uit 2001 over een vroeg seksueel rijp meisje dat stiekem de aandacht van (oudere) mannen zoekt) zou een goede muzikale metafoor voor haar zijn. Tijdens haar ontmaagding, breekt bij Isabelle de koppeling tussen liefde en seks. Seks wordt een doel op zich. Lolita is ontwaakt.

Hotel in, hotel uit, gaat Isabelle, de verlangens van de Humbert Humberts van deze wereld bevredigend in ruil voor geld. Prostitutiewerk windt haar op. Op een dag ontmoet Isabelle George, een oudere man die oprecht om haar geeft. Wanneer George tijdens de daad sterft, stopt Isabelle. Als uiteindelijk haar geheim bekend wordt, moet Isabelle de pijnlijke confrontatie met haar familie en George’s weduwe aangaan. Daarnaast probeert ze haar ‘normale’ leven als tiener weer op te pakken. Ook dat blijkt niet zo gemakkelijk te zijn.

Recensie Jeune & Jolie

Mysterieuze lolita
Het 23-jarige model en actrice Marine Vacth zet Isabelle interessant neer. Een tikkeltje diabolisch, vastberaden, slim, teruggetrokken, maar tegelijkertijd in staat de aandacht van degenen rondom haar te trekken. Kortom een echte Lolita.

Storend is dat Ozon weigert inzicht te geven in Isabelle’s motieven. Vooral verderop in de film wringt dit. Wat drijft Isabelle? Spanning en seksuele ontdekking van zichzelf, zo hint de film. Maar welke rol speelt de afwezigheid van een vader in Isabelle’s leven? Of het feit dat haar moeder vreemdgaat? Deze verhaallijnen worden niet uitgewerkt. Wat moet ze met al die oude mannen en wat is de oorzaak van haar apathie? Ozon wil de kijker bewust in het ongewisse laten. Maar bij een film over een controversieel onderwerp als jeugdprostitutie kunnen motieven juist belangrijk zijn voor oordeelsvorming.

Mannelijke fantasie
Met Jeune & Jolie schept Ozon een mannenfantasie. Dit komt niet alleen naar voren door Isabelle’s perspectief, maar uit zich op de manier waarop het mannelijke geslacht op Isabelle reageert. Het broertje dat haar begluurt met zijn verrekijker, Isabelle’s cliënten die maar wat graag met haar van bil gaan, de stiefvader die het normaal acht dat oudere mannen zo’n mooi, jong meisje als Isabelle geld aanbieden in ruil voor seks. En dan is daar nog George’s weduwe, die bekent jaloers te zijn op Isabelle. O, wat had zij ook graag in haar jonge jaren zichzelf geprostitueerd.

Isabelle mag dan nieuwsgierig zijn naar haar seksualiteit, ze is ook nog een kind. Ze is slechts zeventien. Lichamelijk en geestelijk nog volop in ontwikkeling, en minderjarig voor de wet. Ze heeft recht te leren genieten van liefdevolle seks, niet alleen van lustenbevrediging met onbekende mannen.

Berekenend en diabolisch
In een wereld waarin nog veel minderjarige meisjes ongewild in de prostitutie belanden en vrouwen dagelijkse geconfronteerd worden met macho- en jeugdculturen die vrouwen neerzetten als minderwaardige lustobjecten, heeft deze romantisering van prostitutie iets beangstigends. Lolita is niet langer het slachtoffer, maar een berekende vrouw met diabolische trekken. Humbert Humberts seksuele fantasieën over tienermeisjes veranderen van pervers in normaal. En zo belanden we weer bij het middeleeuwse beeld van de vrouw als duivelse en wulpse verleider.

Al met al is Jeune & Jolie een intrigerende film met controversiële thematiek en goed acteerwerk. Ozon’s gebrek aan een duidelijk oordeel of uitleg van motieven, moet je maar net kunnen waarderen.

 

13 september 2013

 
ALLE RECENSIES