Categorie: RECENSIE

Sapphires, The

Posted on

***

recensie  The Sapphires

Vrolijkheid in oorlogstijd

door Wouter Spillebeen

In 1968 trekken vier Aboriginalvrouwen naar Vietnam om de Amerikaanse troepen met hun gezang te entertainen en hopelijk een carrière in de showbusiness te starten. Tony Briggs, de zoon van een van die zangeressen, beschrijft hun verhaal in het script van The Sapphires. 

Drie Aboriginalzussen proberen hun zanggroepje te lanceren, maar stuiten op racisme en oneerlijke talentenjachten. Wanneer ze de alcoholistische Ierse pianist Dave Lovelace (Chris O’Dowd) leren kennen, overtuigen ze hem om hun manager te worden. Met hem en hun lang vervreemde nichtje Kay trekken ze naar Vietnam om daar de Amerikaanse troepen te entertainen met aanstekelijke soulmuziek. Op hun triomftocht door het oorlogsgebied wordt hun vriendschap voortdurend getest. Gail (Deborah Mailman), die zichzelf ziet als de leider van de groep, maakt problemen wanneer haar autoriteit stilaan verdwijnt terwijl The Sapphires steeds meer succes hebben.

Recensie The Sapphires

Soul
Aangezien The Sapphires grotendeels gaat over muziek, is een uitstekende soundtrack een must. Met een breed spectrum aan genres van de typische jaren ’60 rock (Creedence Clearwater Revival) via countrymuziek (Sammi Smith) naar de meer dan dansbare soul van The Sapphires (Sam & Dave, Marvin Gaye, The Staple Singers), weet deze film bijna iedereen te plezieren. Jessica Mauboy, die de jongste Sapphire Julie speelt, zingt de meeste van die soulnummers vol overgave zelf in.

Afwisseling
Het concept van The Sapphires is interessant maar enigszins voorspelbaar. Films over de Vietnamoorlog moeten niet altijd deprimerende verhalen over oorlogshelden zijn, een succesverhaal over een beginnende soulgroep is een welkome afwisseling. De oorlog die constant op de achtergrond woedt, geeft nu en dan een glimp van de harde realiteit en is een perfecte voorbode voor de obligatoire plottwist.

Spekken
De verhaallijn gaat niet erg diep. Verschillende subplots zijn duidelijk aangebracht om die te spekken: Cynthia (Miranda Tapsell) is aan het altaar verlaten en er woeden interne conflicten over wie de beste zangeres van de vier is. Het verhaaltje over het etniciteitprobleem van Kay had zeer ontroerend kunnen zijn, maar voelt onderontwikkeld aan.

The Sapphires is een aangename mix tussen Ray en Good Morning Vietnam. De film heeft een hoge amusementswaarde als je niet op zoek bent naar een diepe en betekenisvolle ervaring.

 

22 juni 2013

 
ALLE RECENSIES

Spijt!

Posted on

**

recensie  Spijt!

Pesten in emotioneel jasje

door Simone Vogel

Slachtoffers van pesten worden aangevallen, veranderen van school of plegen soms zelfmoord. Regisseur Dave Schram springt in op deze actualiteit met de verfilming van Spijt! naar het gelijknamige boek van Carry Slee. De film is onderdeel van een gratis lespakket voor scholen met als doel pesten tegen te gaan. 

Jochem (Stefan Collier) wordt door zijn klasgenoten gepest. Varkenssnuitjes, na gym zijn kleren in een boom terugvinden en in elkaar geslagen worden, zijn voor hem aan de orde van de dag. Hij is al vaak van school gewisseld en durft niks te doen. David (Robin Boissevain) ziet het allemaal lijdzaam toe, te bang om iets tegen de pestkoppen te zeggen. Hij is bovendien verliefd op Vera (Dorus Witte) waardoor hij te afgeleid is om Jochem te helpen.

Rode lap op een stier
Vera probeert hem te helpen. Ze zegt: ‘Jouw manier van reageren werkt als een rode lap op een stier.’ Dat is ook het gevoel dat je bekruipt tijdens de film. De machteloosheid spat van het gezicht van Jochem af en je zou hem af en toe wel eens wakker willen schudden om hem iets terug te laten doen.

Spijt!

Vera en David realiseren zich de ernst van de situatie en proberen Jochem te helpen. Wanneer Jochem zijn liefde voor Vera verklaart op het klassenfeest en David hem alleen achterlaat, verschijnt Jochem de volgende dag niet meer in de klas. Dan pas dringt tot de klas door hoe vreselijk de geplaagde jongen zich moest voelen en stellen ze alles in het werk om de zaken recht te zetten. Maar misschien is het al te laat…

Film is geen boek
Wie verwacht een verfilming van het boek te zien, moet zijn ideeën bijstellen. De film bevat wel de karakters uit het boek, maar het verhaal is compleet anders. Het verhaal dat Schram optekent, is duidelijk en heftig, maar kan niet verhullen dat de acteurs wat onervaren zijn. Veel dialogen komen onnatuurlijk en ingestudeerd over. Deze stugheid en de korte scènes maken de eerste helft van Spijt! langdradig en saai. Hierna slaat de sfeer plotseling om en begint een onderbuikgevoel op te borrelen. Iets naars staat te gebeuren.

Spijt! zendt een duidelijke boodschap over pesten uit en is daarin erg direct en heftig. De film zal bij de meeste kijkers, zowel jongeren als volwassenen, gemengde gevoelens en diepe indrukken achterlaten. Want verborgen tussen de steelse blikken van kalverliefde van David en Vera en de soms stugge dialogen zit een mooie en belangrijke moraal, die bij veel kijkers een traan zal doen opwellen.

 

19 juni 2013

 
ALLE RECENSIES

Man of Steel

Posted on

***

recensie  Man of Steel

Superman als Messias in zielloos spektakel 

door Karina Meerman

Man of Steel is een zoektocht naar wat het is om mens te zijn eneen promotiefilm van het Amerikaanse leger, met Superman als de nieuwe Messias. Wat is er toch gebeurd met die aardige superheld in zijn rode cape?  

Superman was altijd veel liever dan andere superhelden, met uitzondering misschien van Peter ‘Spidey’ Parker. Hij had geen duistere kant, hij moordde niet, hij had geen brute wapens, zijn outfit was niet te opzichtig en zijn ideale baan was die van journalist. Hij had twee aardige ouders, had geleerd zich in te houden en redde mensen tussen het schrijven van artikelen door. Maar dat was niet genoeg voor regisseur Zack Snyder (300, Watchmen).

Man of Steel

Oorsprong van de held
Het moet ongeveer zo zijn gegaan. Na het zien van The Batman Trilogy werd Zack bevangen door ambitie en milde jaloezie en belde producent Christopher Nolan. ‘Ik wil zoiets voor Superman. Een verhaal over zijn oorsprong, maar dan wel geschikt voor Amerikaans publiek van de 21e eeuw. En in mijn eigen stijl.’ Na veel drammen en soebatten ging Nolan akkoord en tot op de dag van vandaag huilt die man zich in slaap.

Henry Cavill is geen slechte Superman om te zien. Russel Crowe is een aannemelijke Jor-EL. Elliot (Christopher Meloni) uit Law & Order SVU doet het prima met zijn promotie tot kolonel in het leger. Amy Adams begint pittig als persmuskiet Lois Lane en ouders als Diane Lane en Kevin Costner willen meer mensen wel. Maar het geheel voelt niet als Superman. Het voelt als Independence Day met een vleugje Prometheus en een snufje Star Wars.

Soort Christus
Wat ook stoort zijn de weinig subtiele referenties aan Superman als een soort Christus. Hij is 33, wordt redder van de mensheid genoemd en neemt op dat moment een zegenende houding aan. Hij worstelt met zijn bovennatuurlijke krachten en innerlijke demonen en gaat naar zijn onstoffelijke vader voor hulp. Subtiel. Grootste verschil is dat de Bijbelse Jezus niet klakkeloos een verbond aanging met de plaatselijke militaire macht.

Man of Steel

Voor de meeste bioscoopgangers zal dit een zorg zijn. Die genieten ongetwijfeld van de niet-aflatende explosies, instortende hoogbouw en onpraktische maar prachtige buitenaardse technologie, dit alles begeleid door de dramatische muziek van Hans Zimmer (Gladiator, Pirates en Batman). Of ze net zo genieten van de interactie tussen de personages is een tweede. Voor een film die vragen stelt over menselijkheid, is er weinig warmte of humor tussen de spelers in dit drama. Alle emoties worden verkondigd in woorden en een beperkt scala aan gezichtsuitdrukkingen.

Als het niet om Superman ging, was het allemaal niet zo’n ramp geweest. Maar de oudste superheld van de westerse wereld (1938) verdiende toch iets meer liefdevolle aandacht.

 

18 juni 2013

 
ALLE RECENSIES

Night Train to Lisbon

Posted on

**

recensie  Night Train to Lisbon

Nachttrein met vertraging

door Carlijn Strodijk

Night Train to Lisbon van regisseur Bille August beslaat een filosofisch beladen reis naar Portugal, die per toeval tot stand komt. Toch blijkt het lot van de hoofdpersoon al vast te liggen.

De Zwitserse leraar klassieke talen, Raimund Gregorius, voorkomt per toeval dat een mysterieuze dame zelfmoord pleegt door haar in Bern van een brugleuning te trekken. Kort hierna verdwijnt ze uit zijn leven, even vluchtig als ze in zijn leven kwam. Het enige wat van haar over is, is een herinnering en een rode jas met een boekje van de Portugese arts, filosoof en verzetsstrijder Amadeu de Prado (Jack Huston). In het boek zit een treinkaartje naar Lissabon.

In de ban van Prado
Al spoedig raakt Raimund Gregorius (Jeremy Irons) in de ban van de teksten van Amadeu de Prado, een intelligente man van wie zijn omgeving hoge verwachtingen had, maar die niet werd begrepen. Zijn teksten zijn filosofisch en beslaan zijn gedachten en diepe gevoelens over het leven. Gregorius lijkt zich hierin te herkennen, waardoor hij opbloeit. Jarenlang had hij het gevoel saai te zijn, daar hij zich louter verdiepte in klassieke teksten en schaken.

Recensie Night Train to Lisbon

Gregorius stapt in de trein naar Portugal om zich in het leven van Amadeu te verdiepen. Hoe is het om iemand te zijn die écht leefde? Dat is de vraag waar het in dit verhaal om gaat. Gregorius maakt een reconstructie van het leven van Amadeu door bezoeken te brengen aan personen en plekken die in het leven van de arts belangrijk zijn geweest.

Tegenvaller
Helaas valt de reis in de film erg tegen. Night Train to Lisbon is oorspronkelijk een boeiend boek, geschreven door Pascal Mercier. Wanneer je dit leest, begrijp én voel je de hartstocht en passie van Amadeu de Prado, diens idealen, opgeofferde vriendschappen, levensvragen en –wijsheden. Het spat van de pagina’s af.

Het waarom achter de gemaakte keuzes van Amadeu en de mensen in zijn omgeving, komen in de film oppervlakkig aan de orde. Zo worden slechts enkele passages uit het boek voorgedragen door middel van voice-overs. Deze passages zijn sloom en vertragen de film. Net als Gregorius. In het boek komt hij veel sneller tot conclusies.

De flashbacks van het verzet tegen het regime van dictator Salazar, waarvan Amadeu de Prado deel uitmaakte, komen in de film mondjesmaat aan de orde, terwijl dit in het boek één van de belangrijkste gebeurtenissen in zijn leven is. Juist door het verleden heeft hij zich gevormd en maakte hij drastische keuzes.

Gissen
Bovendien ontbreken in de film belangrijke gebeurtenissen en personen die in het boek een dominante rol spelen. Zo krijgt Gregorius in Portugal last van duizelingen en vreest hij dat hij een tumor in zijn hoofd heeft. Dit draagt bij tot de boodschap: ‘leef nu, geniet van het leven en de kansen die je krijgt’. In de film blijft het onduidelijk waarom Gregorius de reis maakt. Je moet er naar gissen. De opeenvolgende gesprekken, gebeurtenissen en dilemma’s zijn in de film af en toe te voorspelbaar, maar de kern van de boodschap van het verhaal blijft onduidelijk.

Toch blijkt de film bioscoopbezoekers te raken. In de zaal wordt her en der een traantje weggepinkt. Dit gebeurt vooral tijdens heftige, emotionele scènes waarin zaken des levens worden besproken. Ook klinken er kreten van afschuw wanneer de vingers van de jonge João Eça (Marco d’Almeida), één van de verzetsstrijders, opzettelijk worden gebroken. Hierdoor kan hij nooit meer pianospelen. De fragmenten worden ondersteund door de muziek van de Duitse filmcomponist Annette Focks. Zij zorgt ervoor dat de nachttrein naar Lissabon op de rails blijft, hoewel deze, ondanks de grote sterrencast, vaak uit de bocht vliegt.

 

17 juni 2013

 
ALLE RECENSIES

Gambit

Posted on

***

recensie  Gambit

Britse stiff upperlip versus Texaanse cowgirl

door Alfred Bos

De heist komedie Gambit is het soort film dat anderhalf uur weet te charmeren, om daarop te direct te worden vergeten. Perfect vermaak voor een luie zomeravond zonder zorgen, in een stijl die herinnert aan de jaren ’50 en ’60 komedies met Cary Grant of Peter ‘The Pink Panther’ Sellers.

Gambit is geschreven door de gebroeders Coen en hun melige, absurdistische humor typeert de verwikkelingen rond een obscuur schilderij van de Franse meesterschilder Monet. De erg Britse Harry Deane (Colin Firth) werkt als kunstkenner voor de grofgebekte mediatycoon Lionel Shahbandar (Alan Rickman) en adviseert hem bij het uitbreiden van diens kunstcollectie. Hij is het beu door zijn baas doorlopend te worden geschoffeerd en verzint een list.

Gambit

Daarvoor heeft Deane de medewerking nodig van een plat knauwende en op een trailerpark wonende cowgirl uit de binnenlanden van Texas, PJ Puznowski (Cameron Diaz). De humor komt uit het spelen met culturele cliché’s – soms bevestigen, dan weer op zijn kop zetten – en de tegenstelling tussen personages die niets gemeen hebben, maar door omstandigheden noodgedwongen samenwerken. De combinatie van Britse stiff upperlip en Texaanse rauwdouwerigheid biedt volop gelegenheid tot komisch misverstand.

Blunderende kneus
Dat klinkt flinterdun en het is flinterdun. Colin Firth is voornamelijk bekend om zijn dramatische rollen (The King’s Speech, Tinker Tailor Soldier Spy), maar hij zet de kneuzige doch volhardende Deane met flair neer. Cameron Diaz walst als het simpele provinciaaltje uit cowboyland door alle grollen en verwikkelingen zonder een buikspier te verrekken en ook de bijpersonages (de mediatycoon, de gepensioneerde kolonel, de Japanse zakenlieden, het snobistische hotelpersoneel) zijn archetypes van het hyperbolische soort.

Als voorbeeld moeten Ethan en Joel Coen de Pink Panther-films met Peter Sellers voor ogen hebben gehad. Dat blijkt al direct uit de filmtitels van Gambit, wier cartoonstijl verwijst naar de Inspector Clouseau-films van Blake Edwards. Een blunderende kneus met ambities is altijd geestig, maar Harry Deane is een man van zijn tijd en weet dat hij moet manipuleren om zijn gelijk te halen.

Gambit

Beschaafde dames
De geestigste bijfiguur is Deane’s directe concurrent, de Duitse kunsthistoricus Martin Zaldenweber (Stanley Tucci) die zijn baantje dreigt over te nemen en daarmee het grote plan om zeep helpt. Zaldenweber is vals, onberispelijk gemanicureerd en übergay. De met beleefdheden uitgevochten verbale duels tussen de twee kemphanen geven de film frisson. Daar staat onderbroekenlol – in dit geval letterlijk – met een kostbare Chinese vaas en een verloren pantalon tegenover. O ja, ook beschaafde dames laten winden.

Gambit is een tussendoortje van de Coen-broers, een script dat ze er op routine en om de verveling te verdrijven moeten hebben opgehoest. Regisseur Michael Hoffman is een solide Hollywood vakman, die keer op keer brave, degelijke films aflevert zonder ooit een keer op te vallen of een hit te scoren. De ideale man om dit aardige, maar vluchtige niemendalletje te draaien.

 

17 juni 2013

 

 

ALLE RECENSIES

 

Frances Ha

Posted on

***

recensie  Frances Ha

Vals geluk van een afgestudeerde

door Joan Gebraad

Geweldige baan, leuk leven en ze voelen zich natuurlijk altijd fántástisch. Gelukkig en succesvol, dat is wat afgestudeerde jongeren zijn. Frances Ha prikt deze illusie genadeloos door. 

De 27-jarige Frances (goed neergezet door Greta Gerwig) heeft het goed voor mekaar: de afgestudeerde danseres werkt bij een dansgezelschap, deelt een appartement met haar BFF Sophie (Mickey Sumner) in wereldstad New York en heeft een lieftallige vriend. Tot die haar vraagt samen te gaan wonen. Ze zou wel willen, maar… ze heeft afgesproken haar huurcontract te verlengen. Met Sophie.

Frances Ha

Niet snel daarna is Frances single, appartementloos, werkeloos en bijna blut. Ze begint een zoektocht naar een nieuwe woonruimte, naar wie haar vrienden zijn en een verwezenlijking van haar grootse dansdromen. Ze houdt zich en anderen een mooie illusie voor. Na een flutweekend Parijs staat in New York het slechte nieuws al te wachten: de danscompagnie heeft geen werk voor haar. Wel een kantoorbaantje. Frances ziet er niets in. Ze wil danseres worden. Haar begeleider wijst Frances op de harde realiteit, maar het kwartje valt nog steeds niet. Zal ze ooit de realiteit onder ogen zien?

Frances: symbool voor de liberal arts student
Op het eerste gezicht lijkt Frances Ha vooral een aaneenschakeling van scènes uit het dagelijkse leven van de afgestudeerde Frances. Het verhaal van een individu. Maar dit verhaal staat niet op zichzelf. Frances is de verpersoonlijking van de liberal arts student anno nu. Dat is zeer confronterend. Haar verhaal is dat van vele andere afgestudeerden in de kunst, de creatieve sector of een (universitaire) opleiding in de geesteswetenschappen. Of je nu droomt van een toekomst als gevierd danser, kunstenaar, schrijver of journalist: uiteindelijk wordt iedereen geconfronteerd met de harde werkelijkheid. De financiële crisis, maar ook de crisis in deze branches zelf, veroorzaakt door de opkomst van internet. Iedereen heeft nu de mogelijkheid zichzelf te bombarderen tot kunstenaar, schrijver of specialist. Dat maakt de toekomst een stuk onzekerder dan voorheen.

Hoe ga je hiermee om? Kun je terugvallen op financieel welgestelde ouders? Geef je die grote succesdroom compleet op, stel je je doelen bij of blijf je vechten? Erken je dat het leven soms klote is? Ook eenzaamheid, komen en gaan van vrienden, financiële onzekerheid en tegenslagen in het vinden van werk en woning horen bij net afgestudeerd zijn. Wat de opgewekte statussen op sociale netwerken ons ook willen doen geloven.

Frances Ha

Burgertruttige moraal
Frances Ha doet denken aan de thematiek in Tiny Furniture, (van Lena Dunham, bedenker van de succesvolle HBO-serie Girl  waarin de afgestudeerde filmstudent Aura met moeite iets van haar leven probeert te maken.

In vergelijking tot Frances, zinkt Aura echt diep. Na haar afstuderen woont ze bij haar moeder, een kunstenares. Ze komt niet verder dan een baantje bij een restaurant, haalt een compleet onbekende mafketel in huis om maar niet alleen te zijn, klokt haar moeders drankvoorraad weg en heeft seks in de kou in een betonnen buis op een verlaten bouwterrein.

Beide films zijn komisch en tragisch tegelijk, maar waar Tiny Furniture komisch-absurdistisch is, blijft Frances Ha realistisch. Frances stelt uiteindelijk haar doelen bij. Misschien brengt de toekomst ooit roem, maar voor nu is ze Frances Ha, een onbekende choreografe. Met een eigen woning. Hierdoor wordt het laatste gedeelte van deze film jammer genoeg enigszins saai.

De boodschap is duidelijk en belerend: stel je ambities bij. Misschien wordt het dan ooit nog eens wat. Een (betweterig) advies van menig babyboomer, die zelf echter diep gefrustreerd is, omdat hij zijn dromen niet achterna is gegaan. Kortom: Frances Ha is een grappige en confronterende film, maar met een te burgertruttige moraal.

15 juni 2013

 
ALLE RECENSIES
 

Disconnect

Posted on

***

recensie  Disconnect

De donkere kant van internet

door Alfred Bos

In de genetwerkte samenleving leven mensen langs elkaar heen, tot ze elkaar online tegenkomen. En dan gebeuren er rare dingen. Disconnect is een sociaal drama dat toont hoe een muisklik tot diepe ellende kan leiden.

Het was niet zo bedoeld, maar Disconnect is griezelig actueel. Terwijl de kranten berichten dat Amerikaanse overheidsdiensten iedereen, waar ook ter wereld, bespioneren via internet, draait in de bioscoop een film die op pijnlijke wijze de risico’s van digitale communicatie zichtbaar en invoelbaar maakt. Disconnect is geen pompeus superheldenepos noch een paranoïde actiethriller, maar een sociaal drama over gewone mensen. De slachtoffers zijn er niet minder slachtoffer om. Integendeel, het brengt het digitale monster akelig dichtbij.

Sterker, dat monster staat in ons huis of zit in onze zak: de computer/smartphone/iPad met internetlink. Daar kun je zo ongeveer alles mee, maar als je niet goed nadenkt over wat je online de wereld instuurt of binnenhaalt, kan een achteloze muisklik je leven vernietigen. Disconnect toont de donkere kant van het digitale wonder: webcamsex met minderjarigen, pesten via Facebook en diefstal van bankgegevens en identiteit.

Disconnect

Verknoopte verhaallijnen
Disconnect, de eerste film van documentairemaker en reclamefilmer Henry-Alex Rubin, speelt in een niet nader bepaalde stad in Amerika en toont drie verhaallijnen die meer verknoopt blijken dan aanvankelijk lijkt. De verslaggeefster van een lokaal tv-station maakt een reportage over tieners die zichzelf online prostitueren. Twee puberende etterbakjes belagen via Facebook een kunstzinnige klasgenoot met een poster van Sufjan Stevens aan de muur. Een jong stel dat zojuist hun baby heeft verloren, komt erachter dat hun bankrekening is geplunderd.

Personages uit de ene verhaallijn duiken op in een andere. Zo blijkt in Disconnect dat het digitale web levens samenbrengt, maar niet op de manier die je zou willen. Het bestolen stel huurt een specialist in cybercrime in, die de vader van een van de etterbakjes blijkt te zijn. De vader van de via Facebook belaagde tiener is de jurist van de tv-maatschappij die de reportage over de webcamsexende tieners uitzendt. Veel liefde is er niet in de wereld van Disconnect. Facebook, webcam en chatroom moeten uitkomst bieden. Met dramatische gevolgen.

Disconnect

Moderne vervreemding
Niets is wat het lijkt in de online wereld. De rouwende moeder denkt in de chatroom een begrijpende ziel te hebben gevonden; is het een oplichter de haar bankgegevens steelt. De eenzame leerling meent dat hij op Facebook een vriendin heeft gevonden; blijkt zijn liefje de avatar van twee egoïstische nitwits. Weggelopen tieners schuilen in het huis van een oudere man met een groot hart, die in werkelijkheid een viezerik is die hen via internet uithoert.

Disconnect toont overtuigend de vervreemding van het moderne, door digitale media gedomineerde leven. De situaties zijn herkenbaar, de personages geloofwaardig. Maar deze ensemblefilm blijft ook een beetje flets. Aan het slot is alleen de jurist, de vader van de gepeste scholier, tot inzicht gekomen: hij moet meer tijd aan zijn kinderen besteden. Disconnect past in een trend, want in augustus gaat The Bling Ring, de nieuwe film van Sofia Coppola, in roulatie en ook daarin speelt digitale communicatie een cruciale en weinig positieve rol. Zo bezien is Disconnect een aansporing om de smartphone uit te zetten.

 

15 juni 2013

 

 

ALLE RECENSIES

 

Wand, Die

Posted on

***

recensie  Die Wand

De hel, dat ben jezelf

door Joan Gebraad

‘De hel, dat zijn de anderen’, schreef Jean-Paul Sartre. Die Wand, een verfilming van de gelijknamige, beroemde Oostenrijkse roman, lijkt echter het omgekeerde te suggereren. 

Vijftig jaar naar de verschijning van de bestseller Die Wand, verfilmde regisseur Julian Pölsler deze bijzondere roman waarin eigenlijk zeer weinig gebeurt, maar waarin auteur Marlen Haushofer donkere thema’s aansnijdt. Zowel film als boek openen met dezelfde scène. Aan tafel zit een vrouw (Martina Gedeck). Haar haren zijn kort, haar gelaat en kledij zo grauw als het weer en de omgeving. Ze schrijft over hoe ze het al die tijd heeft volgehouden: ‘Ik schrijf niet omdat ik zo graag schrijf. Het is gewoon voor mij zo gelopen dat ik wel moet schrijven als ik mijn verstand niet wil verliezen. Want er is niemand die voor mij kan denken en zorgen. Ik ga er niet van uit dat deze aantekeningen ooit worden gevonden.’

Die Wand

Glazen wand
Haar verhaal begint wanneer twee vrienden van de vrouw niet thuiskomen van een tocht naar het nabijgelegen dorp. De vrouw gaat op onderzoek uit. Ontsteld ontdekt ze dat het dal door een glazen wand plotseling is afgesloten van de rest van de wereld. Aan de andere kant staan mensen en dieren stil als ijssculpturen. De vrouw beseft dat ze alleen is, maar toch ook niet helemaal.

In het gezelschap van hond Luchs, koe Bella en een kat ontpopt de vrouw zich van een huisvrouw tot een vrouwelijke Robinson Crusoe. Ze poot aardappelen, verzamelt kruiden, leert jagen en bouwt een hechte band op met haar dieren. Soms lijkt ze gelukkig, maar op de lange termijn lijkt de duisternis van eenzaamheid, depressie en een verlangen om te sterven de vrouw meer en meer in haar ban te krijgen.

Surrealistische metafoor
De wand isoleert de vrouw zowel letterlijk als figuurlijk. Haar wereld beperkt zich tot het Alpendal. Hoewel van zo’n grote schoonheid – en ook geweldig gefilmd, dat het associaties met een hemel oproept – is het dal eerder een hel. De wand bindt niet alleen de vrijheid van de vrouw in, maar ook de mogelijkheid tot menselijke interactie. Uiteraard symboliseert de wand de eenzaamheid van de vrouw, maar ook de afsluiting van haar vroegere leven en levenswijze.

Verder kan Die Wand worden gezien als een ferm protest tegen onze moderne westerse levenswijze, waarbij de connectie van de mens met de natuur totaal verloren is gegaan. Daarnaast snijdt deze film thema’s als depressie, overleving en dood aan. Wat doe je als de wereld vergaat en jij als enige overleeft?

Die Wand

Ongeloofwaardige lotsberusting
In dit laatste opzicht herinnert Die Wand aan de verfilming van Steven Kings The Mist, waarbij een groep mensen wordt geïsoleerd door een mysterieuze, alles verslindende mist. Zij vragen zich af wat hun isolement veroorzaakt en gaan op verkenning. Ze bevechten zelfs de mist. De vrouw in Die Wand daarentegen reageert bijna passief, accepteert en onderneemt weinig initiatief om te achterhalen wat de wand is. Alsof ze bijna direct in haar lot berust. Zonder ook maar hartstochtelijk te janken, te gillen of woedend te worden. Het is alsof ze haar lot, maar ook haar isolement en later haar eenzaamheid en depressie met teveel liefde omhelst. Uiterst ongeloofwaardig.

Dit is een van de redenen waarom Die Wand irriteert. Hoe kan iemand zo gemakkelijk dergelijke omstandigheden accepteren? En wat is de wand nu precies? De regisseur stelt dezelfde vragen als Haushofer, maar komt niet met een eigen interpretatie. Dat is jammer, want de film roept meer vragen op dan hij beantwoordt. Ook gaat Die Wand  op den duur vervelen. Na talloze scènes waarin de vrouw jaagt, de koe melkt, met Luchs wandelt, aardappelen poot en schrijft, heb je het wel gezien.

De vertederende interactie van Gedeck met Luchs, een prachtige, bruine, kortharige Beierse jachthond, mooie landschapsbeelden, niet-standaard camerahoeken en dapper en goed gebruik van stilte, maken Die Wand echter zeer het bekijken waard.

 

12 juni 2013

 
ALLE RECENSIES

Star Trek Into Darkness

Posted on

***

recensie  Star Trek Into Darkness

Te veel franje

door Karina Meerman

Into Darkness is een leuke actiefilm met een uitstekende opening, maar met te veel franje voor een ‘echte’ Star Trek. Veel heldhaftigheid, genoeg achtervolgingsscènes en explosies, maar weinig psychologie van de koude grond en menselijke diepgang. 

In 2009 creëerde regisseur J.J. Abrams een reboot van sciencefictionlegende Star Trek, een serie die gedurende dertig jaar op tv was en een haast religieuze aanhang heeft. Dapper en eerlijk gezegd goed geslaagd. Chris Pine was een waardige Kirk en Karl Urban trof precies de juiste zure toon van de oude ‘Bones’. Voor de rol van Spock was er geen betere keus dan Zachary Quinto. Al met al was het misschien net iets te lollig, maar een waardige versie voor de 21ste eeuw.

PR-geweld
Star Trek: The Future Begins brak het hele Trekkie-universum open en schiep ruimte voor een respectvol loslaten van het verleden en het creëren van een nieuwe toekomst (lees: filmfranchise). Abrams’ tweede onderneming – Star Trek: Into Darkness – is met veel meer PR-geweld naar de bioscoop gebracht (zo vlogen op Earth Day boven Londen dertig drones die het StarTrek-embleem vormden). De titel en de trailer impliceren verwoesting en duisternis en de verwachtingen waren hooggespannen. Geruchten dat Benedict ‘Sherlock’ Cumberbatch een geliefde slechterik uit het verleden zou spelen, werden met veel bravoure ontkend, maar hielden fans bezig.

Niet zo duister
Maar Into Darkness is niet zo duister als de titel doet vermoeden. Cumberbatch speelt een voortreffelijke slechterik en zijn acties brengen wel iets teweeg in de arrogante Kirk, maar toch raakt het allemaal nauwelijks de oppervlakte. De kracht van de Star Trek-series lag nooit primair in het sciencefictiongedeelte: warpsnelheid, fotontorpedo’s, het holodek of de tricorder – het waren accessoires die het mogelijk maakten andere verhalen te vertellen dan die rond het dorpsplein spelen. Iedere Star Trek-fan heeft zijn favoriete personage en kan ook uitleggen waarom. Een film als deze heeft de ruimte niet om persoonlijkheden zo uit te diepen, en wat blijft er dan over?

recensie Star Trek Into Darkness 3D

Viva-niveau
De menselijke uitdagingen zijn uitgewerkt op een Viva-niveau. Wat was het nut van de aandacht voor de relatie tussen Uhura en Spock? Zij zou onderhand moeten weten hoe hij in elkaar zit en niet blijven janken over zijn gebrek aan emotionele expressie. Carol Marcus (bekend als Kirks echtgenote) komt even voorbij als dochter van een moeilijke vader, maar voornamelijk als opzetje voor een volgende film. Aan de andere kant zijn de gebeurtenissen tussen Kirk en vaderfiguur Captain Pike wel weer ontroerend, maar die relatie kennen we al goed uit Into the Future.

Tribble
Het kan niet makkelijk zijn voor Abrams om met zo’n kritisch publiek een tweede mirakel neer te zetten. Hij houdt de Star Trek-erfenis zeker in ere, met talloze verwijzingen naar het verleden (ja mensen, er zit een Tribble in deze film!). Eén cruciale scène is niet eens een verwijzing als wel een regelrechte kopie, aangepast aan de nieuwe tijdlijn. Voor sommige fans is dit een eerbetoon, voor anderen goedkoop scoren. En daar zit ook de crux. Abrams moet een vers publiek aanspreken en tegelijkertijd voldoen aan de oudere, uiterst loyale fan. Misschien dat die compromis van Star Trek: Into Darkness een goede film maakt en geen uitzonderlijke.

 

10 juni 2013

 
ALLE RECENSIES

Trance

Posted on

*****

recensie  Trance

Schaamhaar als plotelement

door Alfred Bos

Wat krijg je wanneer je Eternal Sunshine of the Spotless Mind kruist met Inception? Dan krijg je Trance, het huzarenstukje van Danny Boyle dat de kijker voortdurend op het verkeerde been zet en naar adem laat happen. Niet met megalomane computertrucages, maar met een intelligent script, dynamische montage en een spetterende cameravoering.

Je moet er maar opkomen: een verhaal over liegen en bedriegen waarin onderbewustzijn en geschoren schaamstreken een sleutelrol spelen. Trance is een visueel imponerende actiethriller waarin het verhaal lijkt op een ui die je laag na laag afpelt om telkens te ontdekken dat niets is wat het lijkt – en zelfs dat is het niet. Het is ook een surrealistisch psychodrama over identiteit en manipulatie. Trance snijdt filosofische vragen aan als: Wat is een mens anders dan zijn geheugen? Zijn mijn herinneringen authentiek? Kan ik mezelf vertrouwen?

Trance begint als een heist movie. Veilingmeester Simon (James McAvoy) is de inside man van een bende die ‘het eerste moderne schilderij’ wil stelen. Dat schilderij is Francisco Goya’s Heksen In De Lucht (1798) dat het vrouwenlichaam niet idealiseert, maar afbeeldt zoals het is, inclusief harige schaamstreek. Zonder iets te verklappen, dat schaamhaar is een plotelement.

Trance

Spiegelpaleis
Trance heet Trance omdat hele stukken van de film zich afspelen in het gehypnotiseerde brein van de vergeetachtige veilingmeester. Er is tijdens de overval iets fout gegaan en om een cruciaal detail boven water te krijgen stuurt bendeleider Franck (de Franse steracteur Vincent Cassel) Simon naar een hypnotiseur, de donkere schoonheid Elizabeth (Rosario Dawson inmiddels Boyle’s ex). Werkelijkheid en waan beginnen door elkaar te lopen en de kijker raakt net zo in de war als het filmpersonage.

Het script, bewerkt door John Hodge, die ook meeschreef aan Boyle’s filmdebuut Shallow Grave (1995) en diens doorbraak Trainspotting (1996), heeft jarenlang op de plank gelegen en stamt nog van vóór The Usual Suspects (1995), de film die het genre van de puzzelthriller introduceerde. Als spiegelpaleis van intrige en tegen-intrige slaat Trance alles wat er tot op heden in de bioscoop is verschenen.

Broeierige paranoia
Trance is film noir op zijn 21ste-eeuws, visueel net zo imponerend als Boyle’s voorlaatste krachttoer, 127 Hours, of zijn zwaar onderschatte sciencefiction meesterwerk Sunshine. De film speelt zich af op voor Boyle vertrouwd terrein: de broeierige paranoia van Shallow Grave en de waanwereld van Trainspotting. Je moet als regisseur goed in je vel zitten en een volmaakt vertrouwen in je vakmanschap hebben om zo’n gewaagd kunststukje als Trance  af te leveren.

De eerste reacties op deze film zijn gemengd. Sommigen kunnen geen touw aan het verhaal vastknopen. Wie alleen iets kan waarderen als hij alles snapt, krijgt met Trance een pak slaag. Maar laat je je als kijker meeslepen – en overdonderen – door deze gekmakend goede film, dan komt het allemaal in orde, want aan het slot blijken alle eindjes keurig verknoopt en is er voor iedere verrassing een verklaring, Maar niet zoals je denkt.

 

6 juni 2013

 
ALLE RECENSIES