Congress, The

*****

recensie  The Congress

“You were the future Robin”

door Ralph Evers 

In de toekomst kan ons leven gedigitaliseerd worden. Ons lichaam is sterfelijk, maar wanneer wij tot animatie worden gemaakt, hebben we eeuwig leven…  

The Congress is een film die de nodige duiding kan gebruiken. Een Hollywood-actrice, midden veertig, ligt commercieel uit de gratie. De filmstudio Miramount biedt haar echter een uitweg, zij het een duivelspact. De actrice wordt een karakter, eigendom van Miramount en krijgt daarvoor terug het eeuwige leven (in de vorm van een geanimeerde Avatar). Zij kan haar leven in vergetelheid vervolgen, terwijl haar karakter de rijzende ster in de geanimeerde Alter-wereld wordt.

Recensie The Congress

Fantastische droomrealiteiten
Deze animatiewereld is waanzinnig gaaf om in te verwijlen. Je fantasie wordt al kijkend opgerekt in fantastische droomrealiteiten. Barstensvol verwijzingen naar kunstenaars, de jet set (al dan niet gestorven), uit de Amerikaanse cultuurgeschiedenis van de afgelopen honderd jaar, goden uit tal van mythologieën en wereldgodsdiensten, en verwijzingen naar het nazisme en totalitarisme uit het begin van de vorige eeuw. Te midden van een wereld van vogelvliegtuigen, zwevende mensen en een bloeiende bladertooi die ontsnapt is uit een schilderij van Henri Rousseau.

Eén van de ‘futuristische’ concepten van The Congress is dat acteurs zichzelf kunnen vereeuwigen door een digitale, geanimeerde kopie van zichzelf te maken. De ironie achteraf bleek dat er al een dergelijke machine bestaat in Hollywood. Geld beantwoordt de vraag of filmmakers in de toekomst gebruik zullen maken van gedigitaliseerde Avatars van acteurs of van acteurs van vlees en bloed. Het nadeel van echte acteurs is dat ze astronomische bedragen vangen voor hun werk en nog een vrije wil hebben ook.

Keuzes en vrijheid
De thematiek van vrijheid komt in allerlei facetten voortdurend in de film terug. Wanneer actrice Robin Wright aan de rand van haar persoonlijke faillissement staat en ze haar zoontje, die een progressieve aandoening heeft waardoor hij zijn zicht en gehoor kwijtraakt, moet zien te ondersteunen, krijgt ze een keuze aangeboden. Meegaan met de wens van Miramount, om zodoende weer geld te verdienen (en haar zoontje te kunnen redden) óf voor haar vrijheid te kiezen. Wanneer Robin twijfelt, wordt ze afgesnauwd door de kille filmbons Al (Harvey Keitel). De cynische boodschap is dat geld de belangrijkste weg naar (meer) vrijheid is.

Lem
De film is gebaseerd op een boek van de Poolse sciencefictionschrijver Stanislav Lem. Zijn boeken zijn een reflectie op het communistische, repressieve en restrictieve bewind. In zijn boek Het Futuristische Congres  voorziet Lem dat de wereld gaandeweg ten prooi zal vallen aan een zogenaamde chemische dictatuur; de wereldheerschappij van de farmaceutische industrie. Dit gegeven heeft Folman in The Congress vervangen door de dwingende dictatuur van het geld van de grote filmstudio’s.

Een vraag die de film opwerpt is welke keuze u neemt, wanneer een pilletje u weer ‘gelukkig’ en ‘succesvol’ zou maken. Denken we na over wat geluk of succes is, alvorens ons over te geven aan de ‘wonderpillen’ van de farmaceutische industrie?

Recensie The Congress

Naast de filosofische thematiek valt er voor het oog genoeg te genieten. Wanneer Robin eenmaal getransformeerd is in haar geanimeerde onsterfelijke avatar komt ze in een behoorlijk psychedelische wereld terecht. Als kijker word je Spirited away! Dit hele spektakel is ondersteund door prachtige muziek, zoals Folman in zijn eerdere Waltz with Bashir deed. The Congress opent het filmjaar 2014 op een buitengewoon overtuigende en diepzinnige manier.

5 januari 2014

 
ALLE RECENSIES

Wolf of Wall Street, The

****

recensie  The Wolf of Wall Street

Scorsese in topvorm

door Alfred Bos

Leonardo DiCaprio en Martin Scorsese werken voor de vijfde maal samen in een drie uur durende zwarte komedie, die bijna uit zijn voegen barst van levenslust en hilariteit. 

Er zijn zo overdonderend veel krankzinnige scènes, zoveel geestige – veelal geïmproviseerde – dialogen, zoveel absurde situaties en zoveel briljante momenten dat de drie uur die Martin Scorsese’s The Wolf of Wall Street duurt, geen verloren minuut kent. In een ongenadig tempo vertelt deze zwarte komedie het waar gebeurde verhaal van de effectenmakelaar Jordan Belfort (Leonardo DiCaprio), die begin jaren negentig absurd veel geld verdiende met illegale praktijken in de wereld van Wall Street en uiteindelijk achter de tralies belandde.

Recensie The Wolf of Wall Street

Belfort is een schurk, maar een charmante schurk. Hij komt als broekje op Wall Street en wordt ingewijd in de mores van het geldwezen door een cynische veteraan (Matthew McConaughey). Het is niet eens de hebzucht die hem drijft, het is de uitdaging om vlees te verkopen aan vegetariërs. Bij dat spel is alles geoorloofd en Belfort kent geen scrupules. Die mentaliteit en (gebrek aan) moraal kennen we uit Scorsese-films als Goodfellas (1990) en het ondergewaardeerde Casino (1995).

Mannenvriendschappen
Ook The Wolf of Wall Street is een film over de vriendschap tussen mannen die in hun eigen fantasiewereld leven naar hun eigen regels. Zoals Goodfellas de doorbraak betekende voor acteur Joe Pesci, zo fungeert deze film als het podium waarop het talent van Jonah Hill kan schitteren. Hij speelt de rol van Donnie Azoff, de adjudant van Belfort die uitgroeit tot zijn beste vriend. Zowel Belfort als Azoff zijn uitzinnige personages en ze stuwen elkaar op tot hallucinante hoogtes. Scorsese heeft extra moeten snijden om de NC-17 (voorheen X) rating te ontwijken, wat niet wegneemt dat er meer drugs en vrouwelijk naakt voorbij komen dan in al zijn voorgaande films tezamen.

The Wolf is geproduceerd door DiCaprio, die de biedingsoorlog om de rechten van Belforts autobiografie won van Brad Pitt, en kende een moeizame ontstaansgeschiedenis. Tussendoor maakten DiCaprio en Scorsese Shutter Island (2010) en Ridley Scott liet de regie van het door Terence Winter (Boardwalk Empire, The Sopranos) geschreven script aan zich voorbij gaan. Dankzij onafhankelijke financiering ging Scorsese alsnog aan de slag, met als resultaat een van de beste films uit zijn toch al imposante oeuvre. Voor DiCaprio is het na The Great Gatsby en Django Unchained zijn derde glansrol binnen een jaar. Als slagroom op de taart is er een bijrol voor Joanna ‘Absolutely Fabulous’ Lumley.

Remmen-los soundtrack
Om het filmfeest compleet te maken tekende Robbie Robertson voor de soundtrack, waarop rhythm & blues-klassiekers van Howlin’ Wolf, John Lee Hooker, Willie Dixon en Cannonball Adderley figureren naast de alternatieve rock van The Dead Weather, Me First and The Gimme Gimmes en The Lemonheads. Het is remmen-los muziek die het filmverhaal ironisch becommentarieert en de grenzeloze energie van de personages verklankt. Zo horen we Mrs. Robinson – in een punk-cover van The Lemonheads – wanneer Belfort zijn Engelse schoontante Emma (Lumley) dreigt te kussen.

Recensie The Wolf of Wall Street

Anders dan Goodfellas en Casino gaat The Wolf of Wall Street over witte boorden-criminaliteit en dat betekent: geen brute moorden of psychopathisch geweld. Al is de geestesgesteldheid van de Wall Street-bluffers even gestoord als die van hun maffioso evenknieën uit vroegere Scorsese-films, ze halen maximaal plezier uit iedere situatie. Het is die ontembare levenslust die van het filmdoek spat en van The Wolf een hilarische rollercoaster maakt. Na drie uur stap je suf gebeukt, maar intens voldaan uit de bioscoop.

 

24 januari 2014

 
ALLE RECENSIES

Fruitvale Station

****

recensie  Fruitvale Station

Fatale klunzigheid

door Cor Oliemeulen

Tijdens nieuwjaarsnacht worden normaliter hulpverleners gehinderd en uitgedaagd. In het aangrijpende Fruitvale Station is het andersom.  

Op de laatste dag van 2008 ontwaakt de 22-jarige Oscar Grant (Michael B. Jordan) met goede voornemens. Hij belooft zijn vriendin Sophina (Melonie Diaz) trouw, gooit zijn zak weed leeg in de rivier, wil definitief afrekenen met zijn bajesverleden, probeert zijn baan in een supermarkt terug te krijgen en is extra lief voor zijn vierjarige dochtertje Tatiana (Ariana Neal) en zijn moeder Wanda (Octavia Spencer – The Help, 2011). Een dag later is hij dood als gevolg van een schotwond in zijn rug. Een politieagent maakte een fatale inschattingsfout toen Oscar en zijn vrienden in de vroege ochtend van nieuwjaarsdag werden gearresteerd na een vechtpartijtje op het station van Fruitvale in Oakland, Californië. Je mag dan direct weten hoe dit drama afloopt, het maakt de film alleen maar spannender en realistischer.

Recensie Fruitvale Station

Mobieltjes
Fruitvale Station begint met authentieke opnames van mobiele telefoons en videocamera’s vanuit de stilstaande trein waaruit Oscar zojuist door een tikkeltje agressieve politieagent is gehaald. We zien hoe hij ruw in toom wordt gehouden door twee agenten en horen de reacties van het verontwaardigde publiek. Even later klinkt een schot. Nadat tientallen opnames op het internet zijn gezet en televisiestations de beelden uitzenden, breken op verschillende plaatsen demonstraties en rellen uit. Een half jaar later begint het omstreden en langdurige proces tegen de politieagent met de losse handjes. Elke nieuwjaarsdag wordt het slachtoffer herdacht op Fruitvale Station.

De film voelt als een docudrama met fictieve verhaalelementen en is een reconstructie van het laatste etmaal van Oscar Grant. Debuutregisseur Ryan Coogler schreef zelf het script en slaagt er in de protagonist te laten overkomen als een levensechte persoon in plaats van het karakter uit de media. Een man met hoop, dromen en nieuwe doelen in het leven. Hoofdrolspeler Michael B. Jordan lijkt qua uiterlijk op de echte Oscar Grant. Hij speelt bovendien zo naturel en ontwapenend dat een nieuw aanstormend acteertalent van het kaliber Gordon-Levitt en Gosling is opgestaan.

Filmschool
Ryan Coogler zat nog op de filmschool toen hij in contact kwam met Significant Productions van Forest Whitaker (The Last King of Scotland, 2006). De acteur, die bekend staat vanwege zijn maatschappelijke engagement, raakte enthousiast en gaf groen licht voor het project. Coogler nam contact op met Grants familie, regelde de rechten, castte enkele van zijn eigen vrienden, kreeg toestemming om op Fruitvale Station te filmen en fabriceerde binnen twintig dagen een warme, realistische rolprent (ofschoon sommigen vinden dat Oscar Grants verzet tegen zijn arrestatie onderbelicht is gebleven).

Recensie Fruitvale Station

Fruitvale Station is de zoveelste film over zinloos (politie)geweld. Hij is wel bijzonder pakkend en ontroerend, zonder maar één keer klef te worden. Zelfs niet als Oscars moeder in het ziekenhuis verzucht waarom zij haar zoon in godsnaam had aangeraden om met de trein naar de vuurwerkshow te gaan, of zijn dochtertje aan haar moeder vraagt: ‘Waar is papa?’

 

31 december 2013

 
ALLE RECENSIES

Nymph()maniac

***

recensie  Nymph()maniac (I)

De Brazilian wax voorbij

door Alfred Bos

Lars von Trier brengt de pornografie naar het arthouse. Na het zien van Nymph()maniac kijk je anders naar deuren. 

Lars von Trier mag graag een knuppel in het kippenhok gooien en met Nymph()maniac kiepert hij de kip in het knuppelhok. Zijn laatste werkstuk is een vier uur durende raamvertelling, waarin een seksverslaafde vrouw, Joe (Charlotte Gainsbourg), haar levensverhaal vertelt. Het is een komen en gaan van erecte piemels en vochtige vagijnen, pornografie dus, maar dan gebracht met een cerebrale distantie en gerechtvaardigd door filosofische beschouwingen. Hier buigen hersens naar de schaamstreek, om elkaar ergens ter hoogte van de spleen te treffen.

Recensie Nymphomaniac I

Joe worstelt niet met haar seksualiteit noch gebruikt ze haar sieraad als wapen. Ze is bevangen door lust en geeft zich daar zonder remmingen aan over, zonder dat haar dagelijkse leven noemenswaardig van de rails loopt. Dat klinkt niet erg realistisch en hoewel de coïtus in vele variaties natuurgetrouw in beeld wordt gebracht, biedt Von Trier de kijker surrealisme van het onderkoelde, minimalistische soort dat we eerder zijn tegengekomen in het oeuvre van de tegendraadse Deense regisseur. Na het zien van Nymph()maniac kijk je anders naar deuren.

Analytisch over emoties
Joe vertelt haar verhaal aan Seligman (Stellan Skarsgård), een oudere intellectueel die haar bloedend op straat aantreft en thuis verzorgt. Seligman is Jiddisch voor ‘gelukkige man’ en hij is het koor bij haar tragedie. Hij becommentarieert en expliceert Joe’s relaas via metaforen en analogieën. Joe vertelt haar verhaal strikt linear, vanaf haar ontmaagding op 15-jarige leeftijd tot haar ontdekking, aan het einde van het eerste deel van dit tweeluik, dat liefde het geheime ingrediënt is van seks. Haar sekspartners zijn geen personen, maar functies: ze worden aangeduid met een letter. Voor een film over ongrijpbare emoties is Nymph()maniac opmerkelijk analytisch.

Nymph()maniac is een keten van elkaar chronologisch opvolgende episodes, elk met hun eigen visuele stijl, die bijeen worden gebonden door de basisscène van Joe die over haar leven vertelt tegen het klankbord Seligman. In dit eerste deel zien we de jeugdige versie van Joe, gespeeld door de 20-jarige actrice Stacy Martin. Ze ondergaat zowel het drama in haar privéleven – de dood van haar vader (Christian Slater); het zoeken naar ongeschoold werk; Mrs. H (Uma Thurman), de uitzinnige echtgenote van een filanderende huisvader – als de steeds explicieter gedraaide seksscènes met een onwezenlijke onthechtheid. Er is nauwelijks contact tussen haar fantasie en de realiteit.

Frontaal gedraaide cunnilingus
Dit is na Antichrist (2009) en Melancholia (2011) Von Triers derde opeenvolgende film met Charlotte Gainsbourg in de hoofdrol; daarmee is zijn Depressie-trilogie voltooid. De regisseur monteerde zelf een versie van meer dan vijf uur, die door zijn eigen distributiebedrijf Zentropa is ingekort tot twee delen van respectievelijk 116 en 126 minuten. De seks is in dit eerste deel nog redelijk tam, op een frontaal gedraaide cunnilingus en een sessie met Joe’s favoriete sater Jerôme (Shia LaBeouf) na. De SM en de sandwiches volgen in het tweede deel.

Recensie Nymphomaniac I

Ronduit zwak is het gebruik van populaire muziek op de geluidsband. Het controversiële Rammstein – die de clip van hun single Pussy opleukten met expliciete seks – ligt voor de hand, maar om de scène waarin de prille Joe en haar jeugdvriendin B tijdens een treinrit zoveel mogelijk sexpartners pogen te scoren, te voorzien van het uitgekauwde Born To Be Wild van Steppenwolf getuigt van gebrek aan fantasie dan wel volstrekte desinteresse voor de soundtrack. Dat kost een ster.

Is Nymph()maniac een analyse van dan wel ode aan de vrouwelijke seksualiteit? Is het een filmessay over de aard van lust? Stelt de film indringende vragen over de sociale mores rond seksualiteit, zoals: waarom is er geen mannelijk equivalent van het woord ‘nymfomaan’? Of: hoe beïnvloedt de tegenwoordig alom aanwezige porno het liefdesleven? En: is de door lust bevangen vrouw dader dan wel slachtoffer? Misschien weten we het als we het tweede deel hebben gezien. Wat we na deel één wél weten is dat de hype van de Brazilian wax zijn beste tijd heeft gehad. Het schaamhaar is terug.

Nymph()maniac 2 draait vanaf 9 januari. Op 26 december worden in een select aantal bioscopen deel 1 en deel 2 achter elkaar vertoond.

 

22 december 2013

 
ALLE RECENSIES

Mandela: Long Walk to Freedom

***

recensie  Mandela: Long Walk to Freedom

Trailer van Madiba’s leven

door Karina Meerman

Televisiefilm schetst een overzicht van het leven van Nelson Mandela en creëert meer sympathie voor Winnie Mandela dan de geschiedenis dat deed.  

Een film maken over een man die bij leven al heilig is verklaard en dan overlijdt vlak voor jouw film uitkomt. Is dat een droom of een nachtmerrie? Mandela: Long Walk to Freedom is het levensverhaal van Nelson Mandela, gebaseerd op diens autobiografie. Een leven van 95 jaar samenvatten in 146 minuten, dan moeten er duidelijke keuzes worden gemaakt. Regisseur Justin Chadwick heeft niet gekozen voor vals sentiment, maar voor een registratie van gebeurtenissen.

Recensie Mandela: Long Walk to Freedom

Marginale rol voor de gevangene
Chadwick legt de nadruk op het begin en het einde, met een bijna marginale rol voor de 27 jaar gevangenschap die Mandela maakte tot wie hij was. We leren de jeugdige Mandela kennen als een rokkenjager, een levenslustige man die liever studeerde en werkte als advocaat dan harde actie voerde tegen de absurditeiten van apartheid. Een man met uitstraling en charme, wat ook te zeggen is van acteur Idris Elba, die geen kopie speelt van Mandela maar zijn essentie uitstekend neerzet.

De groeiende betrokkenheid bij de anti-apartheidsstrijd is logisch in beeld gebracht. Het is een glijdende schaal. De strijd begint op papier, met woorden, dan met eenvoudige daden: ergens gaan zitten waar het niet mag vanwege je huidskleur.  Het beginnend verzet trekt de aandacht van de blanke autoriteiten en geleidelijk aan wordt de strijd harder en feller. Mandela blijft zijn afkeur voor geweld uitspreken, maar escalatie is onvermijdelijk. Terwijl Nelson op Robbeneiland zit, grijpt Zuid-Afrika naar de wapens.

Winnie
Long Walk to Freedom is ook het verhaal van de relatie tussen Nelson en Winnie Mandela, vurig vertolkt door Naomie Harris. Terwijl Nelson zijn persoonlijke strijd voert in de gevangenis, afgesloten van de buitenwereld, staat Winnie er middenin. Invallen in haar huis, meermaals opgepakt worden vlak voor haar jonge dochters thuis komen van school, zodat die in een leeg huis komen. Zestien maanden eenzame opsluiting, mishandeling, verkrachting. Het is geen wonder dat Winnie zoveel woede in zich heeft en niet heeft kunnen vergeven.

recensie Mandela: Long Walk to Freedom

Doordat het verstrijken van Nelson’s gevangenschap in de film redelijk snel voorbij gaat, lijkt het bijna alsof hij het aanzienlijk makkelijker heeft gehad dan de vrouw die dagelijks de gevolgen van apartheid bevocht. Hij had tenminste zijn vrienden in de buurt en later zelfs tijd om tomaten te kweken. Zij lijkt geen moment rust te hebben gehad.

Dit is misschien niet helemaal wat Long Walk to Freedom beoogt te vertellen. De film lijkt vooral een geschiedenisles en schreeuwt om verdieping. Alsof dit de trailer is voor een leven dat te groot bleek voor een filmscript.

 

19 december 2013

 
ALLE RECENSIES

Avant l’hiver

**

recensie Avant l’hiver
De leegte achter de façade

door Annika Wubbolt

Als je morgen iets zou kunnen doen waar je altijd van gedroomd had, wat zou je dan doen? Alles anders doen? Of zou je alles hetzelfde laten? Getroffen door een midlifecrisis weet de zestigjarige neurochirurg Paul zich in Avant l’hiver geconfronteerd met deze existentiële vragen. Een drama met thrillertrekjes die de beloftes niet waarmaakt.  

Paul (Daniel Auteuil) is al dertig jaar samen met zijn prachtige vrouw Lucie (Kristin Scott Thomas). Samen lijken ze het helemaal voor elkaar te hebben. Ze hebben een zoon, een kleinkind, een kast van een huis en een sociaal leven. Toch knaagt er iets. Is dit wel wat ze wilden? Paul werkt zich te pletter en Lucie brengt haar lange, lege dagen voornamelijk door tussen de planten in de tuin of met haar kleinkind.

Recensie Avant l'hiver

De conversaties van het echtpaar blijven beperkt tot de uitwisseling van minieme frasen. Wanneer een anonieme aanbidder plotseling een reeks boeketten rode rozen aflevert op Paul’s kantoor, en daarna ook aan zijn huisadres, begint hij zijn leven te overdenken. Een intrigant, in de verschijning van de mysterieuze dame Lou (Leïla Bekhti), zet de verhoudingen op scherp.

Schijn bedriegt
Schrijver en cineast Philippe Claudel (Il y a longtemps que je t’aime, Tous les soleils) toont met zijn derde film dat schijn bedriegt. Het ‘goede leven’ van Lucie en Paul blijkt een façade; een dekmantel voor de leegte die zich in de herfst van hun huwelijk tussen hen heeft genesteld. De regisseur speelt met de paradox en laat deze symbool staan voor de misleiding: niets is wat het lijkt. Zo veinst het grote, lichte huis van het echtpaar, met de vele ramen, een transparantie die het in wezen niet heeft: het verhult de nodige geheimen over het gezin.

Ook de film zelf zet ons op het verkeerde been: Claudel speelt met genrewisselingen, voert mysterieuze karakters op en gebruikt plotwendingen, daar waar we dat niet verwachten.

Gevangen
De Franse regisseur werkt voor Avant l’hiver de tweede maal samen met actrice Kristin Scott Thomas. In zijn veel bekroonde debuutfilm Il y a longtemps que je t’aime vertolkt ze de rol van Juliette, die na vijftien jaar gevangenisstraf haar leven weer probeert op te pakken. Ditmaal speelt Thomas de weemoedige Lucie, die op een bepaalde manier ook gevangene is van haar verveelde leven als upperclass doktersvrouw. Ze heeft geen werk, en dus veel tijd om na te denken en zich zorgen te maken. Zo zien we haar, meer dan ons lief is, in de eenzame vervreemdende omgeving van haar enorme tuin, fronsend en verdrietig in de verte turen. Het grote niets dat ze uitstraalt; de machteloosheid waarmee ze lijkt te concluderen dat ze tot haar leven veroordeeld is, werkt ergerniswekkend.

Recensie Avant l'hiver

Geen climax
Met Avant l’hiver weet de maker helaas niet zo te vervoeren als met zijn debuutfilm en het tweede, humoristische Tous les soleils. Dat hij het schrijversambacht goed beheerst en dus weet hoe de spanning in een verhaal op te bouwen, mag duidelijk zijn. Maar de climax blijft uit. De belofte van een ontknoping of dramatische wending, wordt steeds niet ingelost. Zelfs de thrillerelementen die hij toevoegt om de boel wat gekruider te maken, helpen het verhaal niet naar een hoger level te tillen. Net als het huwelijk tussen Lucie en Paul ontbreekt het de film aan passie en dramatische diepte- en hoogtepunten. Het schrijdt voort zonder grote gebaren of gebeurtenissen en doet de kijker zich afvragen, net als Lucie en Paul: ‘Had ik iets anders moeten kiezen?’

 

17 december 2013

 

Tarzan

**

recensie  Tarzan

Aapmens in lendendoek 3.0

door Simone Vogel

De mogelijkheden en ontwikkelingen op het gebied van animatiefilms groeien rap. Veel films worden in een modern jasje gestoken. Zo ook Tarzan. De aapmens die al jaren tot de verbeelding spreekt, is in 3D haast onherkenbaar. 

Dankzij Motion Capture Technologie zijn menselijke en dierlijke bewegingen steeds beter en natuurlijker over te brengen op het witte doek. Deze techniek zorgt dat Tarzan zich aapachtiger beweegt dan voorheen. De kijker kan zich nu, in tegenstelling tot de eerdere films, herkennen in de mens die zich gedraagt als aap.

Recensie Tarzan

Moderne twist
De laatste honderd jaar zijn tientallen verhalen en films gebaseerd op het werk van Edgar Rice Burroughs’ boek ‘Tarzan’. Sinds de eerste vertoning op het witte doek in 1918 zijn er zo’n negentig aanpassingen geweest op het bekende karakter in zijn lendendoek. In Tarzan 3D heeft het verhaal van de aapmens een moderne twist. De basis van het verhaal speelt zich nog steeds af in de jungle, maar in dit avontuur moet Tarzan meer beschermen dan zijn familie. Het voortbestaan van de wereld is van hem afhankelijk.

Een meteoor, die controle heeft over de natuurelementen, stort neer op Aarde en verwoest alles om zich heen. Miljarden jaren later doet de vader van de kleine JJ onderzoek naar deze meteoor. Ondertussen slingert JJ slingert in lianen. Hij noemt zich ‘Tarzan, koning van de jungle’. Door een tragisch ongeluk komen zijn ouders om het leven. Gorilla-vrouwtje Kala adopteert het hummeltje en voedt hem op als haar zoon. Al snel leert de jonge Tarzan te leven als een aap en tegen de tijd dat hij een tiener is, is hij het grootste deel van zijn menselijke verleden al vergeten.

Stoere chick
Disney bracht in 1999 een animatiefilm van Tarzan uit. De rolverdeling in deze film is traditioneel: Tarzan is een wilde die nooit contact heeft gehad met mensen, Clayton is een kwaadaardige jager en Jane een hulpeloze rijkeluisdochter. Tarzan 3D breekt met deze stereotypes. De kijker krijgt een opgroeiende Tarzan (Jan Kooijman) te zien die last heeft van zijn hormonen wanneer de stoere chick Jane (Yolanthe Sneijder-Cabau) met kortgeknipt haar en wandelschoenen door de jungle stuitert. Slechterik Clayton is uitgegroeid tot een magnaat die geen enkel middel uit de weg gaat om zijn doel te bereiken.

Recensie Tarzan

Avatar
In 1999 werd vol lof gesproken over de mogelijkheden die waren benut om de animatie tot leven te laten komen. Tarzan 3D doet daar een schepje bovenop. Waar eerder animatiefilms (zeker in het Disney-genre) werden ingekleed als musical, is hier een verhaal met geschiedenis, plotwendingen en echte emoties neergezet. Misschien minder geschikt voor de jongere kijker, maar een grote verbetering voor de doorgewinterde filmliefhebber. Het voornaamste verbeterpunt met betrekking tot de techniek zit hem in de echtheid van de 3D-animatie. De makers zijn er niet in geslaagd de personen echt genoeg te laten lijken. De grens tussen animatie en echtheid is dun, maar toch pijnlijk duidelijk. Er had beter gekozen kunnen worden voor 3D in combinatie met echte acteurs zoals in Avatar. Dat is prettiger om naar te kijken.

 

17 december 2017

 
ALLE RECENSIES

Samsara

****

recensie  Samsara

Onmetelijke kracht van het beeld

door Wouter Spillebeen

‘Eerst zien, dan geloven’, zegt de criticus. Wie Samsara ziet, heeft zelfs moeite om zijn eigen ogen te geloven. Dit is een beeldschone documentaire die haar boodschap zonder woorden overbrengt.  

Bijna vijf jaar lang reisde de ploeg van Ron Fricke en Mark Magidson over vijf continenten om in vijfentwintig landen de meest opmerkelijke, zeldzame en ontzagwekkende taferelen te filmen. Het resultaat is een technisch indrukwekkend stukje minimalisme met de naam Het Eeuwig Draaiende Rad van het Leven, of gewoon Samsara.

Recensie Samsara

Net als Baraka (1992), de voorganger van dezelfde makers, bestaat de film enkel uit beelden en ondersteunende muziek, geen enkel woord – geschreven of gesproken – geeft uitleg. Beide films zijn volledig vastgelegd op 70mm-film, een zeldzaam formaat dat een dubbel zo hoge resolutie heeft dan de meeste andere analoge films.

De reis begint in een Tibetaans klooster, brengt ons naar een verwoest dorp, gaat verder naar een Christelijke kathedraal… Contrasten steken overal de kop op, oud tot jong, dag tot nacht, mooi tot lelijk, orde tot chaos en licht tot schaduw. Er bestaan waarschijnlijk evenveel manieren om Samsara te interpreteren als er mensen zijn die de film bekijken.

Gelijkenissen
Terwijl Samsara schijnbaar verschillende culturen en gebruiken in beeld brengt, legt de film de nadruk op de gelijkenissen. Een getooide en geverfde vrouw uit een Afrikaanse primitieve stam die een baby vasthoudt wordt gevolgd door een getatoeëerde westerse man die zijn kind liefkoost. Overal ter wereld staan standbeelden van mensen en overal barsten ze van de symboliek, zij het religieus of werelds.

In Japan wordt gedanst om voorouders te vereren, in een gevangenis aan de andere kant van de aardbol om fit te blijven. De volgorde van de beelden mag er soms willekeurig uitzien, maar er zit wel degelijk een boodschap achter. ‘We willen een gevoel van verbondenheid weergeven met het fenomeen dat we allemaal ondergaan: het leven’, aldus Magidson.

Muziek
De ondersteunende geluiden in Samsara bestaan vooral uit wereldmuziek. Langgerekte etherische tonen, doorspekt met opzwellingen van koperorkesten, zeldzame instrumenten en zangstemmen die een trance kunnen veroorzaken. De zoveelste ‘hayé hayé’ begint best wel vervelend te worden, maar het geluid ondersteunt de waanzinnige beelden perfect. De muziek zorgt voor een gepast gevoel bij het zien van een oneindige woestijn of een drukke stad. De liederen worden opzwepender naarmate de film vordert, wat perfect past bij de nieuwe locaties. Bij de versnelde beelden van een vleesverwerkingsfabriek pikt de muziek haar hoogste tempo op.

Recensie Samsara

Woordeloos
Het woordeloze karakter van Samsara is tegelijk de grootste sterkte en het grootste nadeel. Het gebrek aan uitleg bij wat te zien is, doet de kijker zich constant afvragen waar de beelden genomen zijn en wat er gaande is. Na een tijdje kan de interesse verminderen en dwalen de gedachten vrij makkelijk af, vooral wanneer een volle minuut alleen de schaduw op het gelaat van een standbeeld te zien is.

Wie de ogen opent en de interesse vasthoudt, komt tot de conclusie dat het woord deze film alleen maar zou schaden. Het hele idee achter een documentaire als deze is net om aan te tonen dat het beeld alleen zo ongelooflijk krachtig en meeslepend kan zijn, dat de rest overbodig wordt. Het fantastische staaltje camerawerk, dat met licht speelt als geen ander maakt van Samsara een ongezien kunstwerk dat veel meer is dan een gewone documentaire.

 

16 december 2013

 
ALLE RECENSIES

In Bloom

***

recensie  In Bloom

Kabbelend niemendalletje

door Ralph Evers 

In Bloom vertelt het verhaal van twee vriendinnen in het Tbilisi van 1992 en de alledaagse problemen waarmee ze te maken hebben. Op de achtergrond speelt de onafhankelijkheid van Georgië, dat nog altijd gebukt gaat onder een burgeroorlog. De film kabbelt echter als een vriendelijk beekje voorbij en vergeet indruk te maken op de kijker.  

Zelfs wanneer Natia een pistool krijgt van haar vriendje Lado, om af te rekenen met de pestkoppen in de buurt, levert dit geen spanning op. Natia en Eka raken door dit machtsmiddel wel meer uitgesproken en lijken een middel in handen te hebben om hun eigen vrijheid te vergroten.  

Recensie In Bloom

Ouders
Eka’s vader zit in het leger en ze verlangt sterk naar hem. Ze heeft zichtbaar moeite met het accepteren van andere autoriteiten, zoals haar moeder en de lerares, sinds ze haar vader mist. Natia’s ouders zijn voortdurend in strijd met elkaar. Haar vader is alcoholist en haar moeder zit zo vol zorgen dat ze geen tijd en ruimte heeft om er voor Natia te zijn. Natia koestert liefdesgevoelens voor Lado, maar wordt met enig geweld gedwongen met Kote te trouwen.  

De film siert zichzelf in het klein houden van het verhaal en de hoeveelheid personages. Eka speelt de sleutelrol. Zij is het meisje dat haar hart trouw blijft en zich niet laat corrumperen. De psychologie is goed uitgewerkt. De rol van groepsdruk, traditionele normen en waarden en het harde dagelijkse leven worden treffend in beeld gebracht. Hetzij in een moeder die de controle verliest, een vader die de situatie vermijdt of een afgestompte, lege blik op redeloos geweld van de overtuigend spelende Eka.  

Exotisch
Een probleem met etnische cinema is dat het vaak lastig is de minder prominente karakters van elkaar te onderscheiden. In Bloom vraagt vooral in het begin de nodige aandacht van de kijker. Al gauw haal je de namen en de onderlinge relaties door elkaar. Tegelijkertijd biedt deze film een inkijkje in het alledaagse leven van het Georgië, vlak na de onafhankelijkheidsverklaring. We zijn getuige van de strijd tussen de traditionele waarden en het langzaam opkomende modernisme.  

De film weet helaas nergens in uit te blinken. Het verhaal kabbelt als een beekje. De levens kennen hun ups en downs. Het acteerwerk is degelijk, de kleuren doen wat flets aan, waardoor de film er nergens uitspringt en vermoedelijk al gauw vergeten wordt in de eindeloze stroom releases die jaar in jaar uit de bioscopen aandoen.  

Recensie In Bloom

Zijn onderscheidende karakter kent de film in het exotische element: we worden niet vaak getrakteerd op een film uit Georgië. Waar het Tadzjikistaanse True Noon in 2009 nog wist te verrassen met een eigen filmtaal, humor en een eigen handtekening van de regisseur, verblijft In Bloom  teveel in reeds gebaande paden. Een leuke poging, interessant voor de avontuurlijke bioscoopganger, maar waarschijnlijk uitgedoofd alvorens opgemerkt.  

 

16 december 2013

 

ALLE RECENSIES

Last Vegas

***

recensie  Last Vegas

The Hangover 60+

door Simone Vogel 

Zet Oscarwinnaars Michael Douglas, Robert De Niro, Morgan Freeman en Kevin Kline bij elkaar en wat krijg je? Een heerlijke comedy over oud worden waarin vier mannen aan hun laatste gezamenlijke avontuur beginnen.  

Billy (Michael Douglas) is een verstokte vrijgezel die, op geheel ongepaste wijze, zijn dertig jaar jongere vriendin ten huwelijk vraagt. Reden voor een feestje. Billy trommelt zijn oude vrienden Archie (Morgan Freeman) en Sam (Kevin Kline) op. De heren staan te popelen om nog een laatste keer uit de band te kunnen springen. Archie zit gevangen in het huis van zijn zoon en schoondochter en moet verplicht rust houden na een licht infarct. Sam zit samen met zijn vrouw in een seniorenwoning in Florida en wil graag de sleur doorbreken.  

Recensie Last Vegas

Frisse wind
Zonder twijfel springen de mannen in de auto om vierde musketier Paddy (Robert De Niro) op te halen. Die zit sinds de dood van zijn vrouw al een jaar binnen weg te kwijnen. Het kost de mannen enige overredingskracht om hem mee te krijgen, al kijkt hij er niet erg naar uit om Billy onder ogen te komen. Wanneer de vier elkaar ontmoeten in Las Vegas is de sfeer dan ook gespannen. Zeker wanneer blijkt dat het hotel is gesloten. Gelukkig is daar Mary Steenbergen; als Diana komt zij als een frisse wind door het leven van de mannen waaien.  

Last Vegas doet denken aan een versie van een Hangover-film voor zestigplussers. Het verhaal kent alleen niet zulke extreme situaties, maar is prettiger om naar te kijken doordat het realistischer en grappiger is. Oudgedienden Douglas en De Niro zijn steengoed, al blijven zij wel erg in hun comfortzone. Zo speelt Douglas de eeuwige vrijgezel en womanizer met een zachte kant en De Niro een nukkige, ietwat stugge man met een gouden hart. Verrassend en origineel zijn de rollen van Freeman en Kline.  

Improviseren
Volgens regisseur Jon Turteltaub (National Treasure) was het een genot om de vier grootheden te zien improviseren. Dat zorgt ervoor dat je de gehele film blijft lachen om vier acteurs die zeer goed op elkaar zijn ingespeeld. De film heeft de humor wel hard nodig: het script is geschreven door Dan Fogelman, die ook verantwoordelijk is voor Crazy, Stupid, Love. Net als die film is de verhaallijn van Last Vegas cliché. Er zitten geen bizarre twists in het plot. Dat maakt de uitwerking weinig verrassend, terwijl je dit wel zou mogen verwachten en hopen van een dergelijke sterrencast.  

Recensie Last Vegas

Morgan Freeman is de grote uitblinker. Hij weet op een zeer treffende manier een zielige oude man neer te zetten, om vervolgens het roer drastisch om te gooien. De scène waarin Archie losgaat op September van Earth, Wind & Fire laat bioscoopbezoekers swingen op de stoel. Waar het verhaal soms te wensen overlaat en te veel doorspekt is van romantisch drama, zorgt Freeman, ondersteund door Kline, voor extra pit. Seniorenversie van The Hangover of niet, Las Vegas is one hell of a party! 

 

13 december 2013

 

ALLE RECENSIES