Berberian Sound Studio

***

recensie Berberian Sound Studio
Bijzonder: een film voor de oren

door Alfred Bos

De tweede film van cult-regisseur Peter Strickland lijkt aan de buitenkant een ode aan giallo (Italiaanse horror uit de jaren ’70), maar is iets heel anders: een surrealistische mindfuck van een film, het resultaat van een morbide en unieke verbeelding.

Peter Strickland debuteerde enkele jaren terug met Katalin Varga, een op 16 millimeter gedraaide film waarin een jonge vrouw door de Karpaten trekt, op zoek naar haar verkrachters en vader van haar kind. Een beklemmende vertelling over goed en kwaad; fraai geschoten, niet-lineair verteld en voorzien van een bovengemiddeld knappe, intrigerende soundtrack die de film een metafysische dimensie geeft.

In Berberian Sound Studio staat de soundtrack centraal, letterlijk. De Engelse geluidstechnicus Gilderoy – geen achternaam, zoals bijna geen enkele personage in deze film – is gevraagd te assisteren bij het vervaardigen van de geluidsband voor een Italiaanse horrorfilm over heksen en sadistische priesters; daarin zullen giallo-fans Suspiria (1977) van Dario Argento herkennen. Naarmate de film, en het werk aan de soundtrack, vordert gaan werkelijkheid en verbeelding door elkaar lopen. Het resultaat is bizar.

Film over filmgeluid
Berberian Sound Studio is gefinancierd door Warp X, de filmtak van het Britse Warp-label, dat is gespecialiseerd in avontuurlijke elektronica. De bijbehorende soundtrack is gemaakt door Warp-act Broadcast en is, als zelfstandig uitgebracht album, een volwaardige release. Broadcasts score is aangevuld met soundscapes van onder meer Nurse With Wound (Steven Stapleton) en Sonic Catering Band, het experimentele trio waarin Strickland actief was voor hij naar de filmcamera greep.

Die link met elektronische muziek is belangrijk, want Katalin Varga en Berberian Sound Studio al helemaal onderscheiden zich door afwijkend en bijzonder gebruik van de geluidsband. Die zorgt een vervreemdend, om niet te zeggen hallucinant effect. De horror in Berberian Sound Studio wordt nimmer getoond, maar is doorlopend te horen. Foley artiesten (die de analoge geluidseffecten verzorgen), stemactrices (voor de filmdialogen en ijzingwekkende kreten) en de timide geluidstechnicus Gilderoy staan centraal. Dit is een film over filmgeluid.

Droste cacaobus-effect
Berberian Sound Studio is niet alleen een claustrofobische verkenning van een ruimte zonder ramen. De film is meerdere dingen tegelijk; er zit ook een meta-film in die bespiegelt hoe fantasie of virtuele werkelijkheid (in dit geval film) en realiteit verstrengeld kunnen raken. In een visueel verbluffende scène wordt Gilderoy – gespeeld door Toby Jones, die onlangs nog als Alfred Hitchcock schitterde in de HBO film The Girl – wakker in zijn eigen film en ontvouwt zich een surrealistisch Droste cacaobus-effect waarvoor Jean Cocteau zich niet zou hoeven te schamen.

Die scène alleen al maakt Berberian Sound Studio – net als Katalin Varga naar een script van de regisseur – de moeite waard. Fans van Italiaanse horror moeten wellicht hun verwachtingen bijstellen, maar liefhebbers van eigenzinnige cultfilms zullen genieten. Strickland is nog geen Leos ‘Holy Motors ’ Carax, maar geeft niettemin blijk te beschikken over een originele en binnen het huidige aanbod unieke verbeelding. Het is te hopen dat hij de kans krijgt zich verder te ontwikkelen.

 

5 mei 2013

Identity Thief

*

recensie  Identity Thief

Clichéklucht

door Cor Oliemeulen

Als iemand je credit card gegevens steelt en de politie niets doet, spoor je zelf de dader op. In de weinig originele actiekomedie Identity Thief worstelen de personages meer met de identiteit van het verhaal dan met hun persoonlijkheden.

In onze voortschrijdende informatiemaatschappij lijkt het stelen van iemands identiteit soms een peulenschilletje. Populair bij fraudeurs zijn skimming (kopiëren van kaartgegevens bij gebruik in een winkel of geldautomaat), pharming (hacken van computersystemen) en phishing (persoonlijke informatie opvragen en omleiden naar officieel uitziende websites). Iemand met minder technische aanleg kan zich voordoen als vriendelijke bankemployé en een goedgelovige persoon vriendelijk verzoeken persoonlijke gegevens beschikbaar te stellen.

Identity Thief

Naam zuiveren
Sandy Patterson (Jason Bateman, Horrible Bosses) trapt erin. Iemand geeft zich voor hem uit, koopt zich scheel aan prullaria, bezoekt op zijn kosten kledingzaken en beautysalons, en trakteert zonder enige gêne de hele kroeg op een avondje gratis alcohol. Al snel kan Patterson zijn rekeningen niet meer betalen en wordt zijn credit card geblokkeerd. De politie constateert weliswaar fraude, maar zegt geen actie te kunnen ondernemen. Pattersons nieuwe baas geeft hem een week om zijn naam te zuiveren. Dus verlaat de echte Sandy Patterson tijdelijk vrouw en kinderen om de onechte Sandy Patterson negentien staten verder op te sporen. Als zij bekent, mag hij zijn baan houden.

Identity Thief

De nep-Sandy (Melissa McCarthy, Bridesmaids) noemt zich Diana en mag dan wel slechts ‘de hoogte van een Hobbit’ hebben, ze blijkt gewiekst, agressief en legt haar volle overgewicht in de schaal. Ze is zich van geen kwaad bewust en doet alsof zij slachtoffer is en hij dader. Pas als blijkt dat twee incompetente drugsdealers en een domme premiejager jacht maken op Diana kan Sandy haar overtuigen mee te gaan, met de belofte dat hij geen aangifte zal doen. Er volgt een road movie met twee tegenovergestelde persoonlijkheden die tot elkaar zijn veroordeeld én van elkaar zullen leren. Pijnlijke dialogen, gelardeerd met misverstanden, vuurgevechten, autoachtervolgingen en onwaarschijnlijke ontsnappingen, monden uit in een sentimentele finale.

Platitudes
Identiteitsdiefstal leent zich beter voor een thriller (The Bourne Identity, 2002). Een comedy vervalt al snel in een clichéklucht met alle platgetreden paden en platitudes van dien. Identity Thief is geen uitzondering, ondanks het gegeven dat Melissa McCarthy de film draagt en heerlijk recht voor haar raap is. Helaas bedient het script haar meer van minder leuke dan van leuke grappen en gloort nergens een sprankje originaliteit. Gelukkig maar dat het Diana lukt het om haar eigen identiteit te ontdekken en Sandy om een fractie van zijn burgerlijke onbenulligheid af te schudden.

 

16 april 2013

 
ALLE RECENSIES

Spring Breakers

**
recensie  Spring Breakers

Power girls met YOLO mentaliteit

door Eva Baaren

Seks, drugs, rock ’n roll, gewelddadige meisjes in neonkleurige bikini’s en een klein vleugje onschuld. Spring Breakers is een vermakelijke achtbaan die je automatisch meeneemt, maar weinig schokkends biedt.

Als de voorjaarsvakantie aanbreekt in een klein stadje in het midden van de V.S., besluiten vier verveelde studentes (Vanessa Hudgens, Selene Gomez, Ashley Benson en Rachel Korine) om op vakantie te gaan. Met behulp van een grote mond en een paar waterpistolen overvallen ze de plaatselijke hamburgertent en vervolgen ze hun weg naar de stranden van zonovergoten Florida voor hun welverdiende portie zon, zee, strand en ruige feestjes. Al snel komen ze in aanraking met de jonge drugsbaas Alien (James Franco) en slaat hun spring break om in een gevaarlijk spelletje dat ze niet langer in de hand lijken te hebben.

Popcultuur en girl power
Op het eerste gezicht lijkt Spring Breakers een oppervlakkige film met weinig uitgediepte karakters en veel seks, drugs en geweld. De film is echter meer dan dat. Regisseur Harmony Korine (Gummo, Julien Donkey-Boy, Trash Humpers en scenario Kids)  verwijst in zijn laatste werk regelmatig naar de hedendaagse jongerencultuur en de problematische situaties waaraan ouders hun kinderen liever niet blootstellen.

Recensie Spring Breakers

Zo zien we MTV-achtige dancefeesten op het strand, blanke rappers met zilveren voortanden en een hoop neonkleurige colorblocking. Deze elementen zijn niet alleen herkenbaar, maar ook verontrustend. Onder onheilspellende trancemuziek en met vertraagde beelden van vlezige blote lijven volgen de drank- en drugsfeesten elkaar in hoog tempo op en maakt de onbegrensdheid van de vier meisjes het vakantieoord tot een hedonistisch paradijs waar werkelijk alles kan, maar ook alles mis kan gaan.

Met het verhaal over uitgelaten studentes die niet goed lijken te weten hoever ze kunnen gaan voordat het niet meer leuk is, slaagt Korine erin om een spannende tegenstelling tussen naïeve kwetsbaarheid en keiharde girl power te creëren. Zo wordt er vlak voor de uitvoering van een gewelddadig plan nog even snel naar een aantal moeders gebeld om te zeggen dat alles goed gaat. Ook het geknuffel en gegiechel van de meisjes hand in hand met meedogenloze uitspraken en acties, waarin ze geen enkele twijfel tonen. De afwisseling tussen kwetsbaarheid, verstandigheid en gewelddadigheid zet de kijker meer dan eens op het verkeerde been en houdt deze tot op het einde bezig met het bijstellen van zijn of haar verwachtingen.

YOLO
Dat de film succesvol speelt met verwachtingen rondom de keuzes van de hoofdpersonen betekent niet dat Spring Breakers echt vernieuwend is. Met de bekende werken van o.a. regisseur Quentin Tarantino (Pulp Fiction, Django Unchained)  zijn we heel wat gewend op het gebied van interculturele verwijzingen, gewelddadige scènes en onvoorspelbare over the top karakters. De film is dan ook vooral een lange achtbaan met felle kleuren en onverwachte wendingen, waar je aan het eind van de rit tijdelijk gedesoriënteerd maar ongeschonden vandaan komt.

Wat nadien nog het meest blijft hangen is de timing van de bioscooprelease. In Spring Breakers draait alles om het doorbreken van verveling, en met het rapport over de rellen in Haren nog vers in het geheugen is deze rolprent vooral symptomatisch voor deze tijdsgeest. Net als het rapport van Job Cohen kan ook deze film geschaard worden onder het motto ‘YOLO’ (you only live once). Op de vraag of dit eigenlijk een goed motto is, geeft het spektakel van Korine spijtig genoeg geen enkel antwoord.

 

11 april 2013

 
ALLE RECENSIES

Oblivion

***

recensie  OBLIVION

Futuristisch spektakel zonder hart

door Karina Meerman

Oblivion lijkt op het eerste gezicht een uitstekende sciencefictionfilm. Het is voor de liefhebbers echter ook een goede ‘drinking game’. Zet de fles(sen) op tafel, nodig wat vrienden uit en neem een glaasje iedere keer als een element uit een andere sci-fi voorbij komt. Dronkenschap verzekerd.

Regisseur Joseph Kosinski toont de toekomst. Er zijn ruimteschepen, drones, meubilair met futuristisch ontwerp, hi-tech communicatiemiddelen en een verwoeste aarde na een buitenaardse invasie. Morgan Freeman is een leider. Maar toch zijn al deze elementen tezamen geen garantie voor een goede sci-fi. Hoogstens voor een onderhoudende actiefilm met futuristische elementen, die uit andere SF-films zijn gejat.

Wat als?
Een goede sf-film stelt de vraag ‘wat als?’ en werkt dat concept gedegen uit. Bijvoorbeeld. Wat als een spel een speler aanvalt (Tron)? Wat als apen de rol overnemen van mensen (Planet of the Apes)? Wat als de wereld aangevallen wordt door een superieure buitenaardse macht (War of the Worlds)? Wat als we misdaad kunnen voorspellen (Minority Report)? Wat als we herinneringen kunnen implanteren (Total Recal)? Wat als voedseltekort tot onmenselijke maatregelen leidt (Soylent Green)?

Recensie Oblivion

Natuurlijk zijn ook in goede SF personages belangrijk, maar zij dragen bij aan het overkoepelend concept en zijn niet het onderwerp van de ‘wat als’-vraag. Dus niet: wat als Tom Cruise de waarheid ontdekt over zijn werk (Oblivion)? Wat als Tom Cruise zijn kind moet redden (War of the Worlds)? Wat als Tom Cruise vervolgd wordt voor een misdaad die hij nog niet heeft gepleegd (Minority Report)?

Wanneer de aandacht van het grote idee weglekt naar sentimenten die in ieder ander genre hadden gepast, doet dat afbreuk aan de sciencefiction. Korben kreeg zijn Leeloo (Fifth Element), maar het zat niet in de weg van de film. Han Solo en Princess Leia: idem dito. Uhura en Spock. Wall-E en Eve.

Indrukwekkende ervaring
Dat Oblivion in beeld en geluid een indrukwekkende ervaring is, lijdt geen twijfel. De soundtrack dendert door de bioscoop, de landschappen zijn van het verbluffende soort CGI. (Kosinski heeft lang kunnen nadenken over het visuele aspect: de film is gebaseerd op een ongepubliceerde grafische roman van zijn hand). Maar toch is het ook weer een Tom Cruise-film.

En ook wanneer alle vragen in Oblivion zijn opgelost – en de antwoorden tot in detail worden uitgelegd – blijven er nog vele over. Zoals waarom de vrouwen in het verhaal eendimensionale schapen zijn die zonder Tom Cruise geen leven hebben. Het antwoord zou kunnen zijn omdat het script door drie mannen is gemaakt. En dat terwijl de mooiste SF door vrouwen geschreven is: Mary Gentle, Ursula Leguin, Margaret Atwood, Lois McMaster Bujold, C.S. Friedman. Ach ja.

 

10 april 2013

 
ALLE RECENSIES

Place Beyond the Pines, The

****

recensie  The Place Beyond the Pines

Saga in drie aktes over vaders en zonen

door Karina Meerman

Regisseur Derek Cianfrance introduceert Handsome Luke door middel van krachtige beelden. Misdaaddrama over een aanvankelijk onverschillige stuntrijder die worstelt met het vaderschap en de wet.

In het onafgebroken openingsshot van ruim drie minuten zien we een jonge man, vaardig met een mes, een mooi lijf bedekt met tatoeages. Hij bereidt zich ergens op voor in een armoedige trailer. Gaat naar buiten. Trekt, wandelend langs schreeuwerige kermistenten zijn versleten T-shirt aan en een opvallend leren jack. Steekt een sigaret op. Negeert de enthousiaste fans en stapt op zijn motorfiets voor een dodelijke stunt met drie man in een metalen bol. Heeft deze man wel emoties?

Tot de dam breekt
Wanneer het verhaal van Handsome Luke zich ontrafelt, laat Ryan Gosling steeds iets meer zien van de innerlijke wereld van deze rondreizende kermisklant. Mooi ingehouden spel, waardoor we meer vermoeden dan we te zien krijgen. Alsof de ingehouden frustraties naar buiten sijpelen, tot een stroom, tot de dam breekt. Net als in Drive.

De verandering begint wanneer Luke ontdekt dat ex-vriendinnetje Romina (Eva Mendes) zwanger van hem was en een kind heeft. Dan laat Gosling de onverschilligheid gedoseerd varen. Luke wil bij zijn zoon zijn, maar met zijn goede bedoelingen ontwricht hij het leven van Romina en haar man Kofi (Mahershala Ali). Luke denkt dat geld alles zal oplossen en hij besluit banken te gaan beroven. Op een cruciaal moment kruist zijn pad dat van politieagent Avery (Bradley Cooper), zelf jonge vader. De focus van het verhaal verschuift. De tweede akte begint.

Vaderschap en criminaliteit
The Place Beyond the Pines is veel meer dan een film over een jonge man die worstelt met het vaderschap. Zowel de crimineel als de agent voelen verantwoordelijkheid voor hun kroost, alleen hun aanpak verschilt. Ook de zoons hebben hun verhaal te vertellen en de invloed van hun vaders is bepalend in hun leven. Dit zien we in de derde akte.

Recensie The Place Beyond the Pines

De film stelt vragen over de nuances tussen goed en kwaad. Wat maakt een goede vader? Als een man uit liefde uit misdaad pleegt, is dat dan recht te praten? En is een politieagent die eerlijk wordt met als enig doel zijn eigen ambitie, een goed mens? De personages in The Place Beyond the Pines voelen stuk voor stuk echt. Ze worden geconfronteerd met gebeurtenissen waarna ze een keus moeten maken. En die keuzes hebben consequenties, zoals altijd. De vraag is: in hoeverre zijn we bereid die te dragen? En kunnen we die consequenties wel overzien?

In rook gehuld
En zo glijdt in 140 minuten het leven van Luke en Avery aan het oog voorbij. Soms leven we mee, soms beschouwen we op afstand. De kracht van de opening wordt niet echt meer herhaald en de film vertraagt richting het einde. Dat is jammer, maar misschien ook een consequentie van Cianfrances keuze om vroeg in het verhaal een fikse plotwending voor te schotelen.

De enige werkelijke ergernis is dat het eerste deel van de film letterlijk in rook is gehuld. Luke en zijn vriend Robin (een uitstekende Ben Mendelsohn) zijn nooit zonder peuk, maar vooral Gosling is geen echte roker. Dat is uiteraard prijzenswaardig voor de man zelf, maar ziet er op het scherm raar uit. Misschien dat het niet-rokers niet opvalt en zijn voor hen de van de lip bungelende filtersigaretten niet meer dan een tijdsbeeld.

 

5 april 2013

 
ALLE RECENSIES

Call Girl

***

recensie  Call Girl

Keerzijde van de jaren ‘70

door Eva Baaren

Een verknipt meisje, een eigenwijze politieagent en een politiek seksschandaal. Call Girl is een thriller over het politieke Zweden van de jaren ‘70 in een bekend Stieg Larsson-jasje.

Stockholm, 1976. Nadat de veertienjarige Sonja (Josefin Asplund) door haar moeder in een opvangtehuis voor onhandelbare kinderen is geplaatst, trekt ze samen met een oude vriendin het nachtleven van Stockholm in. Als snel komt ze te werken een escortbureau, waarbij een groep ministers van de zittende regering nauw betrokken blijkt. Agent John Sandberg (Simon J. Berger) is het zaakje op het spoor en is vastberaden de waarheid boven tafel te krijgen. De uitkomst van zijn onderzoek is Sonja’s redding, maar ook haar ondergang.

Call Girl

Bekende formule, nieuwe context
Strikt genomen draait Call Girl om twee hoofdpersonages. Het eerste is dat van het verknipte veertienjarige meisje dat door haar verkeerde keuzes en een disfunctionerende omgeving terechtkomt bij een escortbureau, gerund door de Zweedse minister Dagmar Glans (Pernilla August). Het tweede is dat van de eenzame cowboyfiguur, in dit geval een jonge politieagent, die koste wat het kost de waarheid boven tafel wil krijgen.

Regisseur Mikael Marcimain (o.a. de serie The Laser Man en de film Wallander) tapt met dit verhaal uit een bekend vaatje dat qua formule sterk doet denken aan Stieg Larssons Millennium Trilogie, waar de cowboy geen agent maar een eigenwijze journalist is. Het verhaal is daarmee weinig vernieuwend, maar de uitwerking wel.

Vrije liefde
Geïnspireerd op een politieke crisis in 1976, waarin de zittende premier Olaf Palme bijna zijn kabinet verloor, dompelt de film zich stilistisch onder in de jaren ’70. Een groot deel is te danken aan de Polaroid kleurstelling, elektronische filmmuziek, ABBA-kapsels, grote brillen en bruine interieurs. Ook zijn er veel verwijzingen naar een tijd waarin vrije liefde en het collectieve leven als oplossing voor alle problemen werd gezien.

Call Girl

Een niet functionerend opvangtehuis, politici die seksfeesten houden, agenten die met meerdere partners wonen en een terloopse wetswijziging over leeftijdsgrenzen, die in deze tijd veel stof zou doen opwaaien. Het zijn deze elementen die film maken tot meer dan een strijd tussen een slachtoffer, een politieman en de heersende macht. De sterk verbeelde tijdgeest waarin anders werd gedacht over tolerantie en taboes maakt de scheidslijn tussen goed en fout problematisch en het werk van Marcimain tot een waardevol werk vol verwondering.

Toch liever een serie
Ook al is Call Girl spannend om naar te kijken, soms is het lastig het verhaal te volgen. Met 140 minuten is de film aan de lange kant, ook schort het vaak aan informatie. Zo passeren de eerste 45 minuten veel anonieme politieke figuren de revue, van wie de achtergrond lange tijd onduidelijk blijft. Hoewel dit een bewuste keuze van de regisseur lijkt (de mate van betrokkenheid van een aantal ministers en de minister-president is destijds nooit opgehelderd), moet de kijker te vaak raden naar de situatie en raakt hierdoor makkelijk de draad kwijt. De rolprent zou dan ook beter functioneren als korte dramaserie, waar meer tijd is de puzzelstukjes te verwerken, dan als feature film.

Desondanks haalt Call Girl ook als film het beste en het slechtste uit de Zweedse jaren ’70 naar boven met een hippe Instagram-stijl, een uptempo fictieverhaal en een serieuze politiek geëngageerde ondertoon.

2 april 2013

ALLE RECENSIES
 

Kon-Tiki

****

recensie  Kon-Tiki

Hoe gevaarlijk het was en hoe ver

door Alfred Bos 

Op 28 april 1947 vertrok de Noorse wetenschapper Thor Heyerdahl op een primitief vlot vanuit Callao, Peru. Hij dreef 101 dagen over de Grote Oceaan om aan te tonen dat de eerste bewoners van Polynesië niet uit Azië, maar uit Zuid-Amerika kwamen. Kon-Tiki toont de romantiek van het ontdekken, in een tijd zonder GPS of satelliettelefoons.

Waar zijn ze gebleven, de ontdekkingsreizigers? De mannetjesputters die de wurggreep van de samenleving ontvluchten om de elementen te trotseren en iets groots te verrichten Je vindt ze in het museum. En in wetenschappelijke bases op Antarctica, voorzien van alle digitale gemakken. In een tijd waarin je smartphone app je vertelt waar je vrienden op dat moment uithangen, is de sprong in het onbekende bepaald exotisch en ook iets nostalgisch.

Kon-Tiki

Het Noorse filmduo Joachim Rønning en Espen Sandberg verbeeldt in Kon-Tiki het staaltje bluf waarmee Thor Heyerdahl een wild idee wilde bewijzen. Volgens de staande theorie waren de eilanden in de Stille Oceaan gekoloniseerd vanuit Indonesië en de Filippijnen. Niet waar, meent Heyerdahl. Tijdens een verblijf op Fatu Hiva hoort hij van de eilandbewoners dat niet alleen de zonnegod Kon-Tiki, maar ook zijzelf uit het oosten kwamen. Zuid-Amerika dus. Heyerdahl heeft iets te bewijzen, hij bijt zich erin vast.

Mascotte Rolita
Kon-Tiki is een film over karakter. Heyerdahl is niet bang van gevaar, zoals de openingsscène over zijn jeugd aantoont. Hij is een natuurlijke leider en een onafhankelijke geest. Tegen de klippen op – niemand gelooft in zijn theorie en financiering is ver weg – weet hij zijn expeditie van de grond en op het water te krijgen. Er is hulp van een viertal avonturiers. En van een gesjeesde koelkastverkoper met een romantische inborst. Probleem voor de kijker: alle Noorse mannen zijn blond, hebben een stoere kop en een woeste baard. Je houdt ze nauwelijks uit elkaar.

Het hart van de film is de 101 dag durende dobbertocht over de immense blauwe vlakte. Dat lijkt saai, maar het gevaar komt in vele vormen. Tropische stormen, onzichtbare stromingen die het vlot de verkeerde kant uit stuwen, vraatzuchtige haaien en communicatieproblemen. Om contact te kunnen maken met verre kusten wordt de radioantenne opgelaten aan een ballon. Maar de mascotte, papegaai Rolita, knaagt graag aan een draadje en pats, daar gaat de ballon – radio onbruikbaar. Dat is slechte karma en Rosita komt gruwelijk aan haar einde, wat de start is van een bloedstollende scène.

Kon-Tiki

Oscar
Rønning en Sandberg maakten eerder Max Manus, eveneens gebaseerd op het avontuurlijke leven van een opmerkelijke Noor (een verzetsheld). Kon-Tiki, vernoemd naar Heyerdahls vlot, biedt gelikte filmkunst, met een allure waartegen de Nova Zembla-rolprent uit het productiehuis van Reinout Oerlemans een beetje bleekjes afsteekt. Zes man op een vlot, dat klinkt nergens naar en toch vliegt de tijd.

De historische reis maakte van Thor Heyerdahl een wereldster. Hij legde de tocht vast op super 8-film en daaruit werd een documentaire gesneden, die in 1951 een Oscar won. Heyerdahl beschreef zijn avontuur in een boek, dat in de loop der jaren in vele talen werd vertaald en meer dan 50 miljoen exemplaren verkocht. Het klinkt als een jongensboek, maar Kon-Tiki vertelt geen sprookje. Indiana Jones is er niets bij.

 

1 april 2013

 

ALLE RECENSIES

Fill the Void

****

recensie  Fill the Void

Pijnlijk mooi

door Joan Gebraad

Je grote zus verliezen. En daarna moeten trouwen met haar weduwnaar in plaats van je grote liefde. Durf je dan je hart te volgen? Het overkomt de achttienjarige Shira in de hartverscheurende dramafilm Fill the Void.

De ietwat naïeve Shira (Haddas Yaron) groeit op in een geïsoleerde orthodox-joodse omgeving in Tel Aviv. Ze is uitgehuwelijkt en kijkt uit naar haar leven als getrouwde vrouw. Shira’s droom spat uiteen als haar oudere zuster Esther (Renana Raz) sterft tijdens de geboorte van haar zoon Mordechai. Al gauw krijgt weduwnaar Yochai (Yiftach Klein) een aanbod om te trouwen met een Belgische weduwe.

Fill the Void

Shira’s moeder Rifka (Irit Sheleg) vreest haar kleinzoon nooit meer te zien als Yochai naar België vertrekt en beraamt een plan: Shira moet Yochai trouwen. Dan blijft Mordechai dichtbij en is de reputatie van de familie gered. Ze denkt zo de leegte die Esther achterlaat te kunnen opvullen. Shira ziet echter helemaal niets in deze toekomst. Vanaf dat moment begint een strubbeling tussen hart en hoofd, familieplicht en geluk.

Pijnlijk
Fill the Void ontving zeven Orphirs, de Israëlische variant van de Oscars. De film behandelt een zeer pijnlijk onderwerp: het verlies van een kind en een zus. Over de leegte die ontstaat en op geen enkele manier gevuld kan worden. Maar ook thema’s als de positie van de vrouw, de rol van religie en seksualiteit in een orthodox-joods milieu komen aan de orde.

Haddas Yaron (beste actrice filmfestival Venetië) geeft op overtuigende wijze gestalte aan de wereldvreemde en verwarde Shira. Je voelt haar jeugdige opwinding wanneer zij aan het begin van de film oog in oog staat met de jongen met wie ze zo graag wil trouwen. Je voelt de spanning tussen haar en Yochai, haar verdriet jegens Esther.

Serieuze Jane Austen?
Regisseur Rama Burshtein is van kinds af aan groot fan van schrijfster Jane Austen en heeft heel bewust parallellen tussen de orthodox-joodse wereld en die van Austen willen trekken. Hierin slaagt ze gedeeltelijk. De heldinnen in Austens romans leven weliswaar net als Shira in een wereld van strakke regels en etiquette, waarin (familie)eer belangrijk is. Maar hiermee houdt de vergelijking op. Bij Austen gaat het om gevatte, sterke vrouwen; in Fill the Void maken we kennis met een twijfelend, onzeker meisje dat continu lijkt te bezwijken onder de druk van haar familie. Shira is eerder een antiheld.

Fill the Void

Authentiek
Belichting, aankleding, decor, muziek: de wereld van Shira ziet er prachtig authentiek uit en geeft een goede inkijk in het orthodox-joodse leven. De kleding ademt rijkdom, belichaamt traditie en heeft iets tijdloos. We zien de joodse gemeenschap Poerim vieren, huwelijken arrangeren, verheugd zijn om de besnijdenis van Mordechai en rouwen om Esther. De film bevat veel sterke scènes die het verdriet en de leegte van Esthers dood visueel verbeelden. 

De familie die aan tafel zit met de lege stoel van Esther volop in beeld. Of Shira die voor een groep kinderen een muziekstuk op haar accordeon speelt. De kinderen dansen uitbundig en zijn opgewekt. Shira’s spel is vrolijk, tot iemand over haar zus begint. Je ziet Shira’s gezicht langzaam betrekken, haar muziek transformeert in een treurige melodie. De bewegingen van de kinderen vertragen. Totdat ze zwijgen, Shira opkijkt en begrijpt waarom er niet meer gedanst wordt.

Fill the Void is een mooie, zeer emotionele film in een orthodox-joodse setting. Een universeel verhaal over het immense verdriet en de gevolgen na het verlies van een zus.

 

1 april 2013

 

 

ALLE RECENSIES

 

APP

**

recensie APP

App boeiender dan film

door Karina Meerman

Wereldprimeur blijkt leuke app behorend bij een matig verhaal met tenenkrommend script.

De term ‘second screen’ is in opmars. Het betekent dat de kijker niet alleen de ogen op het grote scherm heeft, maar ook de handen om een tablet of smartphone. Dat kan zijn met z’n allen twitteren over Zomergasten, maar vaker is het meestemmen op talentenshows of statistieken gluren tijdens voetbalwedstrijden.

APP

APP  is de allereerste film ter wereld met een second screen, in de vorm van een app op een Android of iOS smartphone, die tijdens de film extra informatie geeft. Zo zien we bijvoorbeeld hoe de hoofdpersoon een flatgebouw binnengaat, terwijl we op de telefoon de flat van boven zien. Leuk. Meer vertellen zou flauw zijn, maar je krijgt alle extra’s mee, dankzij een geruststellend trillen dat een nieuw elementje aankondigt.

Een briljant concept, maar helaas pover uitgewerkt. Dat komt voornamelijk door de film. Het idee is dat App De Film ook zonder App De App is te zien, maar dan blijft alleen het bloedeloos acteerwerk over dankzij een tenenkrommend script en een verhaal met gaten zo groot als het IJsselmeer.

IRIS
Psychologiestudente Anna Rijnders (Hannah Hoekstra) ontdekt op een ochtend een vreemde app op haar telefoon. Deze blijkt snode plannen te hebben met haar leven en vormt een bloederige dreiging voor haar vrienden en haar omgeving. Een zelfdenkende app, genaamd IRIS (hé, dat is SIRI achterstevoren!) die zich niet zomaar laat verwijderen… een nachtmerrie. Zeker wanneer je kennelijk geen backups maakt, synchroniseert via je pc, of je toestel gewoon in de winkel koopt. Mierenneuken? Misschien, maar ook al maak je een film die toekomstige technologie bevat (sciencefiction dus), zorg dan wel dat hij in de basis klopt.

Mierenneuken
De geavanceerde kant van appbeheer terzijde, zullen de mierenneukers onder ons zich wellicht ook afvragen hoe hard een DeWalt-versterker moet staan wil hij gaan wandelen; waarom ‘electriciteit’ in software de oude spelling heeft (en toch interactie heeft met een nieuwe app) en bovenal, hoe we een medisch specialist zo ver krijgen dat hij binnen drie seconden zijn excuses aanbiedt wanneer het ziekenhuis een dramatische fout maakt. Mag een beginner duiken zonder buddy? Hoe lang behoudt water zijn elektrocuterende krachten? Hoe snel herstelt iemand van brandwonden? En hoe kan een app van een hackersite jarenlang onopgemerkt blijven op het internet? Allemaal vragen die overblijven na het zien van App De Film.

APP

Jammer
Nederlandse filmkijkers hebben nogal de neiging complimenten uit te delen voor beoogde prestaties, nieuwigheden en spectaculaire effecten. In dat geval, krijgt App De Film 5 sterren. Het is nieuwer dan nieuw. Bezoekers downloaden de app van tevoren en zonder dat WiFi of internetverbinding nodig is, triggeren signalen in het audiospoor (audiowatermerk) van de film, de content in de app. Dat is echt leuk, zeker wanneer je geen leesbril draagt. Dan moet je namelijk schakelen tussen schermpje en scherm. Ook zit je als bezoeker 82 minuten lang met je smartphone of tablet in de hand.

Vermoedelijk heeft regisseur Bobby Boermans heel goed gekeken naar het profiel van de gemiddelde smartphonegebruiker: die is namelijk rond de 30, hoger opgeleid en derhalve vaak leesbrilloos en vergroeid met zijn telefoon. Vandaar waarschijnlijk ook de universiteit als setting, zodat we namelijk weten dat de hoofdrolspelers intelligent moeten zijn. Jammer dat deze aanvankelijk keurige mensen in het heetst van de strijd terugvallen op emotieloos vloeken en fysiek geweld. Heel Nederlands, dat wel. Waardering: 2 sterren (1 voor de app).

 

29 maart 2013

 
ALLE RECENSIES
 

Croods, The

***

recensie  The Croods

Aaibaar gevaar en gevaarlijke aaibaarheid

door Ralph Evers

In de nieuwe creatie van Dreamworks is maar weinig wat het lijkt. Schattige, bonte vogeltjes vreten in luttele seconden een walvis kaal en vervaarlijk lijkende sabeltandtijgers blijken de voorouders van onze luie huiskat.

Het avontuur begint wanneer Iep, de puberende dochter van vader Grug, op een nacht uit de grot ontsnapt. Hierbij breekt ze de belangrijkste regel van haar vader: het is goed om bang te zijn. En: de grot is de enige veilige plek. Haar nieuwsgierigheid wordt gewekt door een kleine ‘zon’. Niet veel later ontmoet ze Guy, een jongen die het vuur meester is en weet heeft van de wereld. Hij leeft niet meer in grotten, want van die tunnelvisie en duisternis word je niet wijzer.

The Croods

Daarbij zijn grotten gevaarlijk, nu de wereld op springen staat. Met zijn avontuurlijke inborst weet hij het hart van Iep te stelen. Wanneer door omstandigheden de rest van Ieps familie noodgedwongen op pad moet, omdat hun grot aan puin gaat, vallen ook zij al gauw voor de charmes van Guy. Behalve dan Grug, die blijft vasthouden aan zijn regels, die hem en zijn familie zo lang bescherming boden.

Dageraad van de mensheid
We tekenen de dageraad van de mensheid en ook de aarde is nog maar net ontwaakt in nieuw leven. In tegenstelling tot de protectionistische aard van de holbewoners trekken de continentale platen er op uit. Gevolg? Aardverschuivingen, vulkaanuitbarstingen, vluchtende dieren, chaos en paniek. Guy houdt zijn hoofd koel, dus Grug ook. De twee kemphanen houden de energie in de film levendig en zorgen voor de nodige kolderieke situaties.

The Croods

De tocht die de Croods hebben te maken breekt met het leven in de grot. De tijden van duisternis zijn voorbij, nieuw inzicht ontwaakt zich letterlijk in de zonovergoten nieuwe wereld. Tegelijkertijd wordt de familie, die jaren in angst geleefd heeft, overdonderd met nieuwe indrukken waarmee ze uit de voeten moeten zien te komen. Het geklungel van de familie levert dan ook lekker veel grappen op. Met een beetje pech zie je dan al de vervolgfilms aankomen. Wees gerustgesteld dat de luiaard in deze film een leukere rol speelt en dat de mammoeten vooral lomp en roekeloos zijn.

Heerlijk en komisch
We krijgen met The Croods een heerlijk en komisch heldenverhaal. De verplichte emoties in Amerikaanse films blijven enigszins achterwege, want ja, die holbewoners waren vooral bezig met overleven. De chemie tussen de personages en hun nieuwe omgeving, die fantasierijk en zinnenprikkelend weergegeven is, werkt goed. De film kent een hoge grapdichtheid en de humor is ‘Britser’(dank je wel, Cleese!) Naast slapstick is er voldoende ruimte voor running gags. Een zeer geslaagde running gag is de schoonmoeder Grannie, die met haar bijtende sarcasme Grug menigmaal tot het uiterste tergt. Zo is The Croods een film waarvan jong en oud kan genieten.

 

27 maart 2013

 

 

ALLE RECENSIES